تصویب‌نامه برنامه ملی توسعه سامانه‌ها و زنجیره تولید برق خورشیدی

هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۲/۱۲/۲۰ به پیشنهاد شماره ۱۴۰۱/۵۹۰۷۷/۱۰/۱۰۰ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۶ وزارت نیرو و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، برنامه ملی توسعه سامانه‌ها و زنجیره تولید برق خورشیدی را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱

• در این برنامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
• ساتبا: سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق. ۲
• زنجیره: زنجیره ارزش سامانه‌های سیلیسیومی تولید برق خورشیدی، کلیه مواد و تجهیزات مشتمل بر استخراج سیلیس، تولید سیلیسیوم فلزی، پلی سیلیکون، شمش، ویفر سیلیکونی، سلول خورشیدی سیلیسیومی و سامانه (مدول) خورشیدی سیلیسیومی و کلیه بخش‌های پشتیبانی زنجیره اعم از آزمایشگاه‌های مرجع و سایر اجزا و ادوات مورد استفاده در سامانه‌های مزبور. ۳
• ستاد: ستاد توسعه سامانه‌ها و زنجیره تولید برق خورشیدی، موضوع ماده (۳) این برنامه. ماده ۲
• اهداف کمی و کیفی این برنامه به شرح زیر است: ۱
• اهداف کمی: ایجاد توان تولید داخلی استقرار ظرفیت (۸۰۰۰) مگاوات نیروگاه با حداقل ظرفیت‌های زیر در حلقه‌های زنجیره تا پایان سال ۱۴۰۷: عنوان ظرفیت سیلیسیوم فلزی (۶۰۰۰۰) تن پلی سیلیکون (۴۰۰۰۰) تن شمش و ویفر (۸۰۰۰) مگاوات سلول (۸۰۰۰) مگاوات سامانه (مدول) (۸۰۰۰) مگاوات سایر اجزا و ادوات مرتبط با تولید برق خورشیدی از جمله وارون گر (اینورتر)، کابل دی سی (۸۰۰۰) مگاوات ۲
• اهداف کیفی: الف
• افزایش حداقل سالانه پنج درصد (۵%) ساخت داخل تجهیزات زنجیره. ب
• افزایش سهم نیروگاه‌های خورشیدی نوساز برخوردار از تجهیزات ساخت داخل به میزان پنجاه درصد (۵۰%) تا سال آخر این برنامه. پ
• توانمندی نوآوری در محصولات جدید و تسلط بر فناوری نسل‌های آتی مرتبط با زنجیره. ت
• تولید بخشی از محصولات زنجیره با استاندارد مورد نیاز صنعت ریز (میکرو) الکترونیک ث
• رعایت ملاحظات محیط زیستی در ایجاد حلقه‌های مختلف زنجیره. ج
• رقابت پذیری محصولات زنجیره در بازارهای بین‌المللی از لحاظ کیفیت و قیمت تمام شده. چ
• توانمندسازی سرمایه انسانی به عنوان عامل اصلی ایجاد مزیت رقابتی. ماده ۳
• ستاد، به ریاست معاون اول رئیس جمهور و با عضویت وزرای نیرو، صنعت، معدن و تجارت، امور اقتصادی و دارایی، نفت، علوم تحقیقات و فناوری و ارتباطات و فناوری اطلاعات، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، رئیس هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران، رئیس هیات عامل صندوق توسعه ملی، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و رئیس ساتبا (دبیر ستاد) بدون توسعه تشکیلات و ایجاد ساختار جدید تشکیل می‌شود تا با پایش و هدایت برنامه‌ها و اقدامات اجرایی موضوع این برنامه و رعایت قوانین و مقررات، زمینه ایجاد هم افزایی ملی در این عرصه را فراهم سازد. ماده ۴
• وظایف ستاد با رعایت قوانین و مقررات، به شرح زیر است: ۱
• ارزیابی و نظارت بر برنامه اجرایی مرتبط با تحقق اهداف ملی. ۲
• تدوین و تصویب نقشه راه توسعه فناوری و صنعت زنجیره. ۳
• ارزیابی و نظارت بر اقدامات دستگاه‌های اجرایی مرتبط برای تحقق اهداف. ۴
• شناسایی و رفع موانع و چالش‌های اجرای این برنامه و ارائه راهکار به مراجع ذی ربط. تبصره ۱
• دبیرخانه ستاد در وزارت نیرو (ساتبا) مستقر می‌شود. تبصره ۲
• وزرا و نمایندگان دستگاه‌های ذی ربط، حسب مورد با دعوت دبیر ستاد به جلسات ستاد دعوت می‌شوند. ماده ۵
• به منظور حمایت از توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، نرخ پایه خرید برق نیروگاه‌های غیردولتی خورشیدی موضوع ماده (۶۱) قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی مصوب ۱۳۸۹ که برخوردار از تجهیزات بومی بوده و بعد از ابلاغ این برنامه به بهره‌برداری می‌رسند، در ضریب افزاینده ای که توسط ستاد در چهارچوب قوانین و مقررات تعیین می‌گردد، ضرب می‌شود. اعتبارات لازم برای اعمال این ضریب، از محل منابع موضوع بند (۱) ماده (۵) آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۶) قانون جهش تولید دانش بنیان موضوع تصویب‌نامه شماره ۹۴۳۹۵/ت۶۰۰۲۷ه- مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۰۲ با رعایت قوانین و مقررات تامین می‌شود. ماده ۶
• وزارت نیرو مکلف است متناسب با میزان بومی سازی حلقه‌های مختلف زنجیره، تعرفه‌های واردات تجهیزات و ماشین آلات خطوط تولید، مواد اولیه و اجزای مورد نیاز و نیز محصولات زنجیره را به ستاد اعلام نماید تا پس از تایید ستاد، موضوع در کمیته موضوع ماده (۱) آیین‌نامه اجرایی مقررات صادرات و واردات مطرح شود. ماده ۷
• وزارت نیرو مکلف است در اجرای ماده (۱۷) قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق مصوب ۱۴۰۱ به گونه ای اقدام نماید که صادرات برق حاصل از نیروگاه‌های خورشیدی موضوع این برنامه در اولویت قرار گیرد. ماده ۸
• وزارت نیرو مکلف است به منظور حمایت از تولید پایدار محصولات زنجیره، تامین آب و برق مورد نیاز برای صنایع مرتبط در زنجیره را در چهارچوب قوانین و مقررات تامین نماید. همچنین وزارت نفت موظف است تامین سوخت (نفت و گاز) مورد نیاز برای صنایع مرتبط در زنجیره را در چهارچوب قوانین و مقررات در اولویت قرار دهد. ماده ۹
• وزارت نیرو مکلف است با همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت صنعت، معدن و تجارت و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور نسبت به راه اندازی حداقل یک پردیس تخصصی علم و فناوری مرتبط با زنجیره با مشارکت پارک علم و فناوری نیرو اقدام نماید. ماده ۱۰
• وزارت نیرو، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور و سازمان ملی استاندارد ایران مکلفند در چهارچوب قوانین بودجه سنواتی و دستورالعمل ستاد، نسبت به حمایت از ایجاد و توسعه آزمایشگاه‌های مرجع و کمک به تامین منابع مالی مورد نیاز زنجیره اقدام نمایند. ماده ۱۱
• وزارت نیرو و سایر دستگاه‌های ذی ربط مکلفند کلیه نیازهای مرتبط با این برنامه را در سامانه نظام ایده‌ها و نیازها (نان) ثبت نموده و حمایت‌های لازم را از طرح‌های مرتبط به عمل آورند. ماده ۱۲
• وزارت نیرو مکلف است از طریق صندوق پژوهش و فناوری صنعت برق و انرژی و با رعایت صلاحیت‌های ارکان صندوق، حمایت‌های لازم برای توسعه شرکت‌های دانش بنیان از هسته‌های فناور مستقر در پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد را به عمل آورد. ماده ۱۳
• وزارت نیرو مکلف است با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور و مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری، نسبت به توسعه همکاری‌های بین‌المللی با کشورهای پیشرو در حوزه انرژی خورشیدی به منظور تبادل و انتقال فناوری و جذب سرمایه گذار خارجی اقدام نماید. ماده ۱۴
• وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است با تصویب ستاد، به منظور توسعه فعالیت‌های دانش بنیان و فناوری و نوآوری، نسبت به برنامه‌ریزی برای ایجاد حداقل یک شهرک صنعتی در هر سال تا پایان سال ۱۴۰۷، جهت استقرار واحدهای فناور و صنایع مرتبط با زنجیره اقدام نماید. ماده ۱۵
• وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است نسبت به مدیریت طرح‌های اکتشاف معادن سیلیس با درجه خلوص بالا اقدام نموده و در واگذاری معادن سیلیس با درجه خلوص بالا، شرکت‌های دارای برنامه ایجاد محصولات زنجیره را با رعایت قوانین و مقررات در اولویت قرار دهد. ماده ۱۶
• وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است حمایت از فعالیت‌های دانش بنیان و فناور مرتبط با زنجیره مصوب ستاد را در چهارچوب منابع مصوب مربوط به اشتغال زایی، در اولویت قرار دهد. ماده ۱۷
• وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مکلف است با حمایت دستگاه‌های اجرایی ذی ربط، به منظور مدیریت بر تحقیق و توسعه در حوزه زنجیره، نسبت به تعیین سطوح آمادگی فناورانه مواد و محصولات مرتبط با زنجیره و برنامه‌ریزی برای نگارش پایان نامه‌های تحصیلات تکمیلی مورد نیاز صنایع کشور اقدام نماید. ماده ۱۸
• وزارت علوم تحقیقات و فناوری مکلف است با همکاری وزارت نیرو و بر اساس اعلام نیاز وزارتخانه‌های نیرو و صنعت، معدن و تجارت، نسبت به برنامه‌ریزی برای پیش‌بینی دروس آموزشی و رشته‌های تحصیلی مرتبط با اجرای این برنامه اقدام نماید. ماده ۱۹
• وزارت جهاد کشاورزی (سازمان امور اراضی کشور و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور) و شرکت شهرک‌های صنعتی مکلفند با رعایت قوانین و مقررات ضمن تسهیل فرایندهای اجرایی، واگذاری زمین به متقاضیان احداث واحدهای تولیدی مرتبط با این برنامه را در اولویت قرار دهند. ماده ۲۰
• معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور و صندوق نوآوری و شکوفایی مکلفند با رعایت قوانین و مقررات، نسبت به اختصاص درآمدهای موضوع بندهای (۲) و (۳) ماده (۵) آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۶) قانون جهش تولید دانش بنیان موضوع تصویب‌نامه شماره ۹۴۳۹۵/ت۶۰۰۲۷ه- مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۰۲ با اولویت اجرای طرح‌های کلان و پیشران مرتبط با زنجیره معرفی شده توسط وزارت نیرو اقدام نمایند. ماده ۲۱
• معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور و سازمان امور مالیاتی کشور مکلفند در چهارچوب بندهای (ب) و (ت) ماده (۱۱) قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب ۱۴۰۱ و با رعایت قوانین و مقررات مربوط، اعطای اعتبار مالیاتی به شرکت‌های صنعتی که در طرح‌های فناورانه یا صندوق‌های مالی تخصصی با ماموریت ایجاد زنجیره مشارکت می‌کنند را در اولویت قرار دهد. ماده ۲۲
• معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور مکلف است با هدف دستیابی به فناوری‌های دارای اولویت مرتبط با زنجیره، نسبت به حمایت از تعریف و اجرای طرح‌های پیشران ملی مصوب ستاد اقدام نماید. ماده ۲۳
• معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور مکلف است نسبت به حمایت از مراکز رصد و آینده نگری فناوری‌های مرتبط با زنجیره و سایر تجهیزات مرتبط و نسل‌های آتی سلول‌های خورشیدی با استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و فناوری اقدام نماید. ماده ۲۴
• بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است رفع موانع نقل و انتقال ارزی مربوط به تامین ماشین آلات، تجهیزات، مواد اولیه و نیز صادرات محصولات مرتبط با زنجیره را در چهارچوب قوانین و مقررات در اولویت قرار دهد. ماده ۲۵
• صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته و دستگاه‌های اجرایی مرتبط مکلفند با رعایت قوانین و مقررات و صلاحیت‌های ارکان خود، حمایت مالی از شرکت‌های دانش بنیان فعال در زنجیره، تامین کنندگان ماشین آلات و مواد مصرفی را از طریق ابزارهای مالی مستقیم و اهرمی موجود صندوق یا تعریف ابزارهای جدید در اولویت قرار دهد. ماده ۲۶
• صندوق نوآوری و شکوفایی با رعایت قوانین و مقررات و صلاحیت‌های ارکان خود، مکلف است از شرکت‌های دانش بنیان توسعه گر در زمینه تجهیز منابع مالی و توسعه زنجیره حمایت نماید. ماده ۲۷
• صندوق نوآوری و شکوفایی مکلف است با رعایت قوانین و مقررات و صلاحیت‌های ارکان خود، استفاده از ظرفیت موضوع مواد (۱۷) و (۱۸) قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب ۱۴۰۱ را برای حمایت از سرمایه‌گذاری و تامین منابع مالی مورد نیاز زنجیره در اولویت قرار دهد. ماده ۲۸
• سازمان ملی استاندارد ایران مکلف است با همکاری نهادهای ارزیابی انطباق تایید صلاحیت شده، نسبت به ارزیابی انطباق کالاهای ساخت داخل و وارداتی مرتبط با زنحیره در چهارچوب قوانین و مقررات اقدام و نتایج حاصل را به اطلاع عموم و مراجع ذی ربط برساند. ماده ۲۹
• سازمان ملی استاندارد ایران مکلف است ساز و کار ارائه خدمات بازرسی به بخش‌های دولتی و غیردولتی و نظارت (کنترل) کیفی مواد اولیه و کالاهای وارداتی مرتبط با زنجیره را در چهارچوب قوانین و مقررات تعیین کرده و پس از تصویب در ستاد، عملیاتی نماید. ماده ۳۰
• به منظور انتقال و بومی سازی فناوری و استفاده حداکثری از توان شرکت‌های دانش بنیان، در کلیه قراردادهای مرتبط با احداث نیروگاه‌های خورشیدی و طرح‌های کلان و پیشران که با استفاده از حمایت‌های موضوع این برنامه تعریف شده است، رعایت پیوست فناوری مورد تایید معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور و وزارت نیرو الزامی است. معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر