محاسبه هزینه دادرسی

هزینه دادرسی به زبان ساده

هزینهٔ دادرسی مبلغی است که برای طرح دعوا در هر مرحلهٔ رسیدگی پرداخت می‌شود. دعوای مالی درصدی از ارزش خواسته، یعنی آنچه در دادخواست مطالبه می‌شود، را می‌پردازد — و در مراحل بالاتر، درصدی از محکوم‌به، یعنی آنچه دادگاه به آن حکم داده است — و دعوای غیرمالی و درخواست‌هایی مانند تأمین دلیل و تأمین خواسته، مبلغی ثابت.

این ماشین‌حساب بخشی از دادرس، پلتفرم هوشمند حقوقی است. اگر پرسشی فراتر از عدد دارید، همان را از هوش مصنوعی حقوقی دادرس بپرسید.

چگونه محاسبه می‌شود

هزینهٔ مرحلهٔ بدوی = دو و نیم درصد ارزش خواسته تا ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال + سه و نیم درصد مازاد بر آن؛ هزینهٔ واخواهی و تجدیدنظرخواهی = چهار و نیم درصد محکوم‌به؛ هزینهٔ فرجام‌خواهی، اعادهٔ دادرسی و اعتراض ثالث = پنج و نیم درصد محکوم‌به

• این درصدها در جدول تعرفهٔ خدمات قضایی قوانین بودجهٔ ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ تغییر نکرده‌اند و به گزارش پایگاه‌های حقوقی در ۱۴۰۵ هم همان است؛ جدول مصوب ۱۴۰۵ هنوز با متن قانون تطبیق داده نشده است، پس پیش از پرداخت جدول قانون بودجهٔ سال جاری را تطبیق دهید.
• مبنای واخواهی و تجدیدنظرخواهی «محکوم‌به» است نه ارزش خواستهٔ اولیه؛ اما اگر خواهان از حکم بی‌حقی خود تجدیدنظر بخواهد، مبنا خواستهٔ تقویم‌شده در مرحلهٔ بدوی است (نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۵/۱۶۳) و همان ارزش را باید وارد کنید.
• در دعوای مالی راجع به مال غیرمنقول و خلع ید از آن، هزینهٔ دادرسی بر پایهٔ ارزش معاملاتی ملک در منطقه محاسبه می‌شود، نه بهایی که در دادخواست تقویم شده است؛ و در خواستهٔ سکه، طلا یا ارز، بر پایهٔ ارزش واقعی آن به اعلام بانک مرکزی. در این دعاوی همان ارزش را وارد کنید و رقم آن را پیش از پرداخت از دفتر خدمات الکترونیک قضایی بپرسید.
• قوانین بودجهٔ ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴ هزینهٔ دعاوی غیرمالی، تأمین دلیل و تأمین خواسته را مبلغی ثابت از ۴۰۰٬۰۰۰ تا ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ ریال طبق بخشنامهٔ رئیس قوهٔ قضاییه گذاشته‌اند، و بخشنامهٔ یکنواخت‌سازی در اخذ هزینهٔ دادرسی (۱۳۹۶/۰۱/۲۸) مبلغ هر دعوا و درخواست را بر پایهٔ نوع دعوا و مرحلهٔ رسیدگی تعیین کرده است؛ برای نمونه امور خانواده مبلغ کمتری دارد. اگر ردیف دعوای شما رقم دیگری دارد، آن را در «مبلغ ثابت دیگر» وارد کنید.
• اگر ارزش خواسته هنگام تقدیم دادخواست معلوم نباشد، به حکم بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول ابتدا مبلغ ثابتی گرفته می‌شود و باقی هزینهٔ دادرسی پس از تعیین خواسته دریافت می‌شود.

مبنای قانونی

• • بند ۱۲ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین: هزینهٔ دادرسی دعاوی مالی.
• • جدول تعرفهٔ خدمات قضایی قوانین بودجهٔ ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴: مرحلهٔ بدوی تا ۲۰۰ میلیون ریال ۲٫۵ درصد و بیش از آن ۳٫۵ درصد ارزش خواسته، تجدیدنظر ۴٫۵ درصد و فرجام‌خواهی ۵٫۵ درصد.
• • بند الف بخشنامهٔ یکنواخت‌سازی در اخذ هزینهٔ دادرسی رئیس قوهٔ قضاییه مورخ ۱۳۹۶/۰۱/۲۸: واخواهی به نرخ تجدیدنظر، و اعادهٔ دادرسی و اعتراض ثالث به نرخ فرجام‌خواهی، هر دو بر محکوم‌به.
• • نظریهٔ مشورتی ۷/۹۵/۱۳۱۷ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه: نرخ مراحل بالاتر بر محکوم‌به گرفته می‌شود.
• • نظریهٔ مشورتی ۷/۱۴۰۵/۱۶۳ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۲۰ ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه: در تجدیدنظرخواهی از حکم بی‌حقی خواهان، هزینهٔ دادرسی بر پایهٔ خواستهٔ تقویم‌شده در مرحلهٔ بدوی تعیین می‌شود.
• • قسمت اخیر بند ۱۲ ماده ۳ قانون وصول و بندهای د و ه همان بخشنامه: در دعاوی مالی غیرمنقول و خلع ید، ارزش معاملاتی املاک به آخرین مصوبهٔ کمیسیون تقویم املاک، و ارزش واقعی سکه، طلا و ارز به اعلام بانک مرکزی.
• • بند ۱۳ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و جدول تعرفهٔ خدمات قضایی قوانین بودجهٔ ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴: هزینهٔ دعاوی غیرمالی، تأمین دلیل و تأمین خواسته از ۴۰۰٬۰۰۰ تا ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ ریال طبق بخشنامهٔ رئیس قوهٔ قضاییه.