آیین‌نامه نظام توزیع کالاها و خدمات و صدور مجوزها
بسمه تعالی “با صلوات بر محمد و آل محمد” وزارت بازرگانی - وزارت امور اقتصادی و دارایی وزیران عضو کارگروه بررسی و تصمیم‌گیری در طرح‌های تحول اقتصادی در جلسه مورخ ۱۳۸۷/۶/۲۶ بنا به پیشنهاد وزارت بازرگانی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت تصویبنامه شماره ۲۶۰۱۴/ت۳۹۷۷۷ه- مورخ ۱۳۸۷/۲/۲۴ آیین‌نامه نظام توزیع کالاها و خدمات و صدور مجوزها را به شرح زیر تصویب نمودند: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- شرکت‌های پخش: شرکت‌هایی که با بهره گیری از امکانات و تجهیزات موردنیاز، خرید، نگهداری و حمل کالا (انواع کالا از جمله موادغذایی، بهداشتی، آرایشی، شوینده‌ها، داروها و مواد بیولوژیک دامپزشکی) را از مبادی تولید یا واردات به عهده داشته و بیواسطه به واحدهای خرده‌فروشی در محل این واحدها تحویل می‌دهند. ب
- واحد پخش: واحد زیرمجموعه یک شرکت تولیدی یا تامین کننده کالا که با بهره گیری از امکانات و تجهیزات موردنیاز، مدیریت توزیع و حمل کالای شرکت مذکور را به عهده داشته و آن را بیواسطه به واحدهای خرده فروشی در محل این واحدها تحویل می‌دهد. ج
- تامین کننده: شخص حقیقی یا حقوقی که با اخذ مجوزهای لازم (پروانه کسب، پروانه بهره‌برداری، کارت بازرگانی و غیره) اقدام به تولید، تبدیل یا واردات یک یا چند نوع کالای نهایی (قابل مصرف در سطح عمومی) می‌نماید. د
- شبکه زنجیره ای خرده فروشی: شبکه ای که از ارکان ذیل تشکیل شده است: ۱
- فروشگاه زنجیره ای خرده فروشی: شخص حقوقی که در قالب قرارداد عاملیت با مجموعه‌ای از فروشگاه‌های عامل نسبت به تامین و توزیع کالاهای مشخص بین آنها تحت مدیریت و عنوان تجاری (برند) واحد اقدام می‌نماید. ۲
- فروشگاه عامل: واحد صنفی مستقلی که تحت مدیریت یک فروشگاه زنجیره ای خرده فروشی و در قالب قرارداد عاملیت، نسبت به عرضه کالاهای دریافتی از آن فروشگاه در سطح خرده فروشی اقدام می‌نماید. ۳
- شرکت یا واحد پخش: شرکت یا واحد پخش کالاهای مذکور، منطبق بر تعاریف مندرج در بندهای (الف) و (ب). ه
- - نظام ملی طبقه بندی و خدمات شناسه کالا: در این آیین‌نامه اصطلاحات مربوط به نظام طبقه بندی و کدگذاری کالا براساس تعریف موضوع بند (۱) تصویبنامه شماره ۱۱۶۲۲۵/ت۳۵۸۱۸ه- مورخ ۱۳۸۵/۹/۱۸ و بند الف ماده (۱) تصویبنامه شماره ۱۸۵۹۶/ت۳۷۱۷۹ک مورخ ۱۳۸۶/۲/۱۱ به کاربرده شده است. عبارت ایران کد نیز به همین نظام اشاره می‌کند. و
- کارت اصناف: کارت الکترونیکی با امکان عملیات بانکی، حاوی مشخصات فرد صنفی و دارای کد شناسایی که از طریق اتحادیه‌ها و مجامع امور صنفی و با هدف دستیابی به آمار و اطلاعات دقیق واحدهای صنفی و بهره‌برداری این اطلاعات و آمار در سیاستگذاری‌های کلان و همچنین به عنوان یکی از بسترهای اصلی تجارت الکترونیکی برای هر فرد صنفی صادر می‌گردد. ماده ۲
- به منظور ساماندهی نظام پخش کالا، کالاهای قابل مصرف نهایی باید از طریق شرکت‌ها یا واحدهای پخش مورد تایید وزارت بازرگانی توزیع شوند. اولویت بندی کالاها و زمانبندی اجرا توسط وزارت بازرگانی اعلام خواهد شد. واحدهای تامین کننده مشمول، با اولویت واحدهای تولیدی موظف به معرفی شرکت یا واحد پخش خود به وزارت بازرگانی می‌باشند. هرگونه توزیع محصول خارج از مسیر شرکت یا واحد پخش به عنوان توزیع خارج از شبکه و تخلف تلقی شده و مشمول قانون تعزیرات حکومتی می‌باشد. تبصره
- واحدهای تامین کننده می‌توانند از شرکت‌ها یا واحدهای پخش موجود استفاده و یا با معرفی شرکت یا واحد پخش خود به این کار مبادرت نمایند. شرکت‌ها یا واحدهای پخش از وزارت بازرگانی کد مشخصی دریافت کرده و براساس آن فعالیت خواهند کرد. ماده ۳
- اصناف موظفند طبق برنامه اعلامی از سوی وزارت بازرگانی، نسبت به دریافت کارت اصناف اقدام نمایند. شرکت‌ها یا واحدهای پخش مکلفند یک ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه در اقلامی که وزارت بازرگانی در هر مرحله اعلام خواهد کرد، صرفاً به واحدهای صنفی که دارای کارت اصناف باشند، کالا ارائه نمایند. هرگونه توزیع به واحدهای غیردارنده این کارت، توزیع خارج از شبکه تلقی و مشمول قانون تعزیرات حکومتی می‌باشد. ماده ۴
- وزارت بازرگانی مکلف است نسبت به ایجاد اتحادیه‌های صنفی کشوری متشکل از رسته‌های صنفی که برای تنظیم بازار و توسعه خوشه‌های صادراتی دارای اهمیت و اولویت هستند، اقدام نماید. سایر وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های ذی ربط نیز موظف به همکاری با وزارت مذکور برای تحقق این امر می‌باشند. ماده ۵
- به منظور حمایت از ایجاد فروشگاه‌های زنجیره ای خرده فروشی اصناف، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از طریق سیستم بانکی تا سقف پنج هزار میلیارد (۰۰۰ر۰۰۰ر۰۰۰ر۰۰۰ر۵) ریال در سال ۱۳۸۷ تسهیلات در اختیار آنها قرار خواهد داد. وزارت بازرگانی نسبت به معرفی شبکه‌های واجد شرایط به سیستم بانکی اقدام نموده و پس از اعتبارسنجی توسط سیستم بانکی، تا پنج واحد درصد سود تسهیلات اعطایی از محل کمک‌های فنی و اعتباری و وجوه اداره شده توسط وزارت بازرگانی تامین خواهد شد. ماده ۶ (منسوخ ۱۴۰۳/۰۴/۲۴)
- وزارت امور اقتصادی و دارایی مجاز است از طریق کمیسیون تعیین ضرایب تشخیص درآمد مشمول مالیات موضوع بند (الف) ماده (۱۵۴) قانون مالیات‌های مستقیم، نسبت به تعیین ضرایب مذکور در مورد واحدهای صنفی متصل به یکی از شبکه‌های زنجیره ای خرده فروشی اصناف دارای مجوز از وزارت بازرگانی به میزان هفتاد و پنج درصد ضرایب تعیین شده برای مدت زمانی که واحدهای صنفی مذکور با تایید وزارت بازرگانی عضو شبکه‌های زنجیره ای فوق الذکر می‌باشند، اقدام نماید. ماده ۷ (منسوخ ۱۴۰۳/۰۴/۲۴)
- وزارتخانه‌های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (برای صدور، تجدید و یا تمدید پروانه بهداشتی کالاهای غذایی، بهداشتی، آرایشی، دارویی و تجهیزات)، صنایع و معادن (برای صدور، تجدید یا تمدید پروانه بهره‌برداری)، جهادکشاورزی (برای صدور، تجدید و یا تمدید پروانه بهداشتی و بهره‌برداری کالاهای مرتبط) و تعاون (برای صدور، تجدید و یا تمدید مجوزهای مرتبط) و موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران (برای صدور یا تجدید نشان استاندارد ملی) مکلفند ظرف دو ماه پس از ابلاغ این تصویبنامه صدور، تجدید و یا تمدید پروانه، مجوز یا نشان را منوط به عضویت متقاضی در نظام ملی طبقه بندی و خدمات شناسه کالا و دارا بودن کدملی (ایران کد) برای محصولات نمایند. تبصره
- وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان امورمالیاتی کشور) مکلف است با همکاری وزارت بازرگانی، نظام ملی طبقه بندی و خدمات شناسه کالا را به عنوان سیستم پایه شناسایی کالا در نظام مالیاتی مورد استفاده قرار دهد به گونه ای که تا پایان سال ۱۳۸۷ کاربرد سیستم ایران کد در نظام مالیات بر ارزش افزوده عملیاتی شود. ماده ۸
- ارائه خدمات عمومی دولتی به بنگاه‌های تولیدی و خدماتی طی برنامه زمان بندی شده ای که وزارت بازرگانی به دستگاه‌های مختلف دولتی اعلام می‌کند، منوط به دریافت ایران کد خواهد بود. ماده ۹
- دستگاه‌های دولتی و وابسته به دولت و شرکت‌های دولتی که کالا تولید یا عرضه می‌نمایند، موظف به اخذ کد ملی (ایران کد) برای کالاهای مذکور تا یک ماه پس از ابلاغ آیین‌نامه می‌باشند. ماده ۱۰
- شرکت‌های پخش براساس ضوابط و زمانبندی اعلامی از سوی وزارت بازرگانی، صرفاً مجاز به پخش و توزیع کالاهای دارای کدملی کالا (ایران کد) می‌باشند. هرگونه توزیع کالا در گروه‌های مختلف کالایی بدون ایران کد از تاریخی که وزارت بازرگانی اعلام خواهد کرد، تخلف تلقی شده و مشمول قانون تعزیرات حکومتی می‌باشد. ماده ۱۱
- کارگروهی با مسئولیت وزارت بازرگانی و عضویت وزارتخانه‌های جهادکشاورزی، صنایع و معادن و حسب مورد وزارتخانه ذی ربط ظرف یک ماه پس از ابلاغ این تصویبنامه برنامه ای برای توسعه صنایع بسته بندی، توسعه ظرفیت ذخیره سازی و نشان دار کردن (branding) محصولات کشاورزی، تدوین و به کارگروه بررسی و تصمیم‌گیری در طرح‌های تحول اقتصادی جهت تصویب ارائه نماید. این تصویبنامه در تاریخ ۱۳۸۷/۱۱/۷ به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است. پرویز داودی معاون اول رئیس جمهور