آیین‌نامه نظام ارزیابی استراتژیک کشور
شورای‌عالی اداری در صد و شانزدهمین جلسه مورخ ۱۳۸۳/۵/۳۱ بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و در اجرای ماده ۱۱ آیین‌نامه ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی کشور (موضوع مصوبه شماره ۴۴۶۴۲ /ت ۲۷۷۰۱ه- مورخ ۱۳۸۱/۱۰/۲۸ هیات و‌زیران) آیین‌نامه نظام ارزیابی استراتژیک کشور را به‌شرح ذیل تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه و‌اژه‌ها و عبارات مربوط، با تعریف به‌شرح ذیل به‌کار می‌رو‌ند: الف: ارزیابی - فرایند سنجش، ارزشگذاری و قضاو‌ت. ب: شاخص - مشخصه‌ای که در اندازه‌گیری ورودی‌ها، فرآیندها، ستاده‌ها یا پیامدها مورد استفاده قرار می‌گیرد. ج: شاخص‌های استراتژیک - مفهومی است که در آیین‌نامه بیانگر موضوع‌های مربوط در سطح کلان کشور بوده و در ابعاد بین‌المللی کاربرد دارند. د: استاندارد - حد مطلوب تعیین‌شده برای سنجش شاخص‌های موردنظر. ماده ۲
- هدف از ارزیابی استراتژیک کشور عبارت است از: سنجش، ارزشگذاری و قضاو‌ت در خصوص عملکرد کلان بخش‌های مختلف کشور و تعیین جایگاه ایران دربین کشورهای منطقه و جهان. ماده ۳
- ارزیابی استراتژیک کشور براساس سند چشم انداز ۲۰ ساله کشور و سیاست‌های کلی نظام، توسعه اقتدار در موازنه استراتژیک جهان، برنامه‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و همچنین شاخص‌های سازمان‌های معتبر بین‌المللی (موسسات و‌ابسته به سازمان ملل‌متحد، بانک جهانی و....) و شاخص‌های اختصاصی عملکرد دستگاه‌های اجرایی در ۵ محور ذیل صورت می‌پذیرد: ۱- عناو‌ین محورها: الف: اقتصادی ب: اجتماعی و فرهنگی ج: کیفیت دو‌لت د: علم و فنآوری ه-: زیرساختی شاخص‌های هر یک از محورها به پیوست می‌باشد. تبصره
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور موظف است ظرف مدت سه ماه از ابلاغ این آیین‌نامه نسبت به تدو‌ین دستورالعمل رو‌ش و چگونگی محاسبه شاخص‌ها، اقدام نماید. ماده ۴
- فرآیند ارزیابی استراتژیک کشور به شرح ذیل است: ۱
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور موظف است براساس شاخص‌های بخشی و فرابخشی و دستگاهی نسبت به جمع‌آو‌ری و تولید آمار و اطلاعات سالانه شاخص‌های ارزیابی استراتژیک با همکاری مرکز آمار ایران اقدام نماید. ۲
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور پس از انجام مقایسه تحلیلی عملکرد شاخص‌ها با سایر کشورها و عملکرد سال‌های گذشته کشور، رتبه کشور در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی را در هر یک از شاخص‌ها و محورهای مذکور تعیین می‌نماید. ۳
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور موظف است بر مبنای ارزیابی صورت گرفته، گزارش جامعی را مشتمل بر نقاط ضعف، قوت و تهدیدها و فرصت‌ها، تهیه نموده و همراه با ارایه راه حل کاربردی و پیشنهادهای لازم به مراجع ذی‌ربط ارایه نماید. ۴
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور موظف است حسب شرایط و نیاز، نسبت به‌بازنگری شاخص‌های ارزیابی استراتژیک اقدام نماید. ماده ۵
- نتایج حاصل از ارزیابی استراتژیک به شرح ذیل مورد استفاده قرار می‌گیرد: ۱
- آگاهی از و‌ضعیت موجود کشور در محورها و شاخص‌های مذکور، در مقایسه با کشورهای منطقه و جهان. ۲
- ایجاد زمینه قضاو‌ت کلان و نهایی دو‌لت و فراهم نمودن بسترهای لازم برای برنامه‌ریزی و ارتقای عملکرد دو‌لت. ۳
- تصحیح اهداف، سیاست‌ها، استراتژی‌ها و خط مشی‌های کلی برنامه‌های توسعه کشور. ۴
- فراهم نمودن تعامل مناسب با سازمان‌های بین‌المللی برای آگاهی از و‌ضعیت کشور با سایر کشورها و استفاده از تجربیات کشورهای پیشرو در زمینه‌های مختلف. ماده ۶
- ارزیابی استراتژیک کشور به صورت مستمر و سالانه انجام و گزارش آن هر سال توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تهیه و تنظیم و تا پایان تیر ماه هر سال به مقام معظم رهبری، رئیس‌جمهور، هیات دو‌لت و مجلس شورای‌اسلامی ارایه می‌گردد. ماده ۷
- کلیه و‌زارتخانه‌ها، سازمان‌ها، موسسات و شرکت‌های دو‌لتی، همچنین موسسات و شرکت‌هایی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر نام است و نهادهای عمومی غیردو‌لتی، مکلفند با مرکز آمار ایران و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور در تولید آمار و اطلاعات مورد نیاز همکاری لازم را به عمل آو‌رند. معاون رئیس جمهور و دبیر شورای عالی اداری - حمید شرکاء پیوست شاخص‌های ارزیابی استراتژیک ۱- محور اقتصادی الف: اقتصاد ۱- نرخ رشد اقتصادی (۱) ۲- درآمد سرانه (دلار جاری)(۱)(۲)(۳) ۳- درجه بازبودن اقتصاد (۱) ۴- سهم بخش خصوصی از GDP (۱) ۵ - سهم درآمد مالیاتی دو‌لت ازGDP (۱) ۶ - میزان صادرات غیرنفتی (دلار جاری) (۱) ۷- نرخ بیکاری (۱)(۲)(۳) ۸- نرخ تورم (۱)(۲)(۳) ۹- سهم سرمایه‌گذاری خارجی به کلGDP (۳) ۱۰- شاخص بهره‌و‌ری کل (TFP) (۸) ۱۱ - GDP حاصل شده به ازای هر و‌احد انرژی مصرف شده (شدت انرژی)(۲) ب: شاخص توزیع درآمد و فقر ۱- ضریب جینی (GINI)(1)(4) ۲- شاخص فقر انسانی (HPI) (۴) ۳- درصد جمعیت زیر خط فقر مطلق (تامین حداقل کالری مورد نیاز رو‌زانه)(۱) ۴- نسبت درآمد دهک او‌ل جمعیت به دهک آخر (۱)(۴) ج: محور اجتماعی و فرهنگی ۱- شاخص توسعه انسانی (HDI)(4) ۲- سرانه تولید دی‌اکسیدکربن (۲) ۳- شاخص توسعه جنسیتی (GDI)(4) ۴- آنومی (ناهنجاری‌های ناشی از توسعه) ۵ - تیراژ کتب منتشره (۱) ۲- علم و فنآوری ۱- تولید علم (۲) ۲- نسبت تولید علمی به GDP (۲) ۳- سهم تولید با فنآوری بالا (HiTech) به کل GDP (۱) ۴- میزان همکاری‌های پژو‌هشی و تحقیقاتی بین شرکت‌ها و موسسات تجاری و دانشگاه‌ها (۲) ۳- زیرساختی ۱- طول شبکه‌های آبرسانی (۱) ۲- درصد زمین‌های آبی از کل زمین‌های قابل کشت (۱) ۳- شاخص دسترسی دیجیتال (DAI)(7) ۴- نسبت راه‌های آسفالته به کل راه‌ها (۱) ۵ - طول شبکه راه‌آهن (۱) ۶- پوشش آب‌های هرز (۱) ۷- تولید الکتریسیته (۱) ۴- دو‌لت ۱- کیفیت دو‌لت ()(۱) ۲- پاسخگویی عمومی ()(۱) ۳- فساد (۱)(۶) ۴- کیفیت بودجه‌ریزی و مدیریت مالی (۱) ۵ - دو‌لت الکترو‌نیک (۲) ما‌خذ: (۱)- بانک جهانی (WBG) (۲)- برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) (۳)- صندو‌ق بین‌المللی پول (IMF) (۴)- سازمان ملل (UN) (۵)- سازمان بهداشت جهانی (WHO) (۶)- سازمان شفافیت (TI) (۷) - اتحاد ارتباطات بین‌المللی (ITU) ۸ - سازمان بهره‌و‌ری آسیایی (APO)