آیین‌نامه اجرایی ماده ۵ قانون جهش تولید دانش بنیان
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۱/۹/۶ به پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد ماده (۵) قانون جهش تولید دانش بنیان - مصوب ۱۴۰۱- آیین‌نامه اجرایی ماده (۵) قانون یادشده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- دستگاه: دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری - مصوب ۱۳۸۶- و واحدهای وابسته و تابع آنها، دانشگاه‌ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی. ۲
- طرح (پروژه): پژوهش‌های دانشگاهی، پایان نامه و رساله تحصیلات تکمیلی و کلیه طرح‌های مرتبط با دستگاه که تمام یا بخشی از منابع آن توسط دستگاه تامین شده است. ۳
- شرکت‌های دانش بنیان: شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان موضوع قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری‌ها و اختراعات - مصوب ۱۳۸۹- و اصلاحات و الحاقات بعدی آن. ۴
- شرکت‌های فناور: واحدهای فناور مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری دارای مجوز از مراجع ذی صلاح. ۵
- اشخاص فعال در طرح (پروژه): اشخاص حقیقی و حقوقی مجری و یا همکار در اجرای طرح (پروژه) که فعالیت آنها در طرح به تایید مراجع ذی صلاح در دستگاه رسیده است. ۶
- دستاورد پژوهشی: یافته‌های علمی و پژوهشی حاصل از اجرای طرح (پروژه) شامل تولیدات علمی، دانش فنی، دستور یا ترکیب ساخت (فرمولاسیون)، مستندات و نقشه‌های فنی. ۷
- دارایی فکری: شامل مالکیت صنعتی (اختراع، طرح صنعتی) و مالکیت ادبی و هنری حاصل از اجرای طرح (پروژه) که بر اساس مقررات به ثبت رسیده است. ۸
- برنامه تجاری سازی: برنامه توسعه کسب و کار مشتمل بر تحلیل و بررسی صنعت و بازار، تبیین نیازها و انتظارات مشتریان، رویه‌های اجرایی و عملیاتی تجاری سازی، برنامه‌های بازاریابی و توسعه بازار، تیم سازی، تامین سرمایه و توسعه محصول که حسب مورد به تایید مراجع ذی صلاح موضوع این آیین‌نامه می‌رسد. ۹ -در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها: اعطای اجازه بهره‌برداری (لایسنس) از تمام یا بخشی از دارایی‌های فکری و دستاوردهای پژوهشی و اجازه استفاده از تمام یا بخشی از حق بهره‌برداری. ماده ۲
- دستگاه موظف است سهم مولفین، پدیدآورندگان، مخترعین و دارندگان حق از دستاوردهای پژوهشی، دارایی‌های فکری یا حق بهره‌برداری را قبل از اتمام طرح (پروژه) با رعایت ماده (۵) قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علایم تجاری - مصوب ۱۳۸۶- معین نماید. برای طرح (پروژه) های انجام شده، حسب تقاضای اشخاص فعال در طرح (پروژه) یا شرکت‌های دانش بنیان و فناور سهم مولفین، پدیدآورندگان، مخترعین و دارندگان حق معین می‌شود. تبصره ۱
- وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلفند دستورالعمل موضوع این ماده در خصوص پایان نامه‌ها، رساله‌ها و قراردادهای پژوهشی انجام شده و جاری دانشگاه‌ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مرتبط با خود را با رعایت حقوق عضو هیات علمی و دانشجو ظرف سه ماه پس از تصویب این آیین‌نامه تهیه و ابلاغ نمایند. تبصره ۲
- انعقاد قرارداد مشارکت و یا در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها به صورت بلاعوض موضوع این آیین‌نامه، فقط پس از اخذ رضایت کتبی از مولفین، پدیدآورندگان، مخترعین و دارندگان حق موضوع این ماده مجاز است. ماده ۳
- در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها که متعلق به دستگاه است، به صورت بلاعوض با تایید بالاترین مقام دستگاه به اشخاص فعال در طرح (پروژه) که حداقل یکی از شرایط زیر را داشته باشند، با رعایت مفاد ماده (۲) این آیین‌نامه و در جهت تجاری سازی آنها مجاز است: ۱
- سهام دار با حداقل بیست و پنج درصد (۲۵%) سهم یا عضو هیات مدیره یا مدیرعامل شرکت دانش بنیان و فناور با موضوع فعالیت مرتبط با آن دستاورد پژوهشی یا مالکیت فکری مورد نظر باشد. ۲
- برنامه تجاری سازی معینی برای دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها تهیه و به دستگاه ارایه نمایند و به تایید دستگاه برسد. ماده ۴
- در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها که متعلق به دستگاه است، به صورت بلاعوض با تایید بالاترین مقام دستگاه به شرکت‌های دانش بنیان و فناورکه حداقل یکی از شرایط زیر را داشته باشند، با رعایت مفاد ماده (۲) این آیین‌نامه و در جهت تجاری سازی آنها مجاز است: ۱
- سابقه فعالیت مرتبط با آن دارایی فکری و دستاوردهای پژوهشی موردنظر با تایید معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور برای شرکت‌های دانش بنیان یا وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای شرکت‌های فناور را حسب مورد داشته باشد. ۲
- برنامه تجاری سازی معینی برای دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها تهیه و به دستگاه ارایه نمایند و به تایید دستگاه برسد. ماده ۵
- در صورت تقاضای واحدهای صنعتی یا سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی برای تجاری سازی دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها، دستگاه می‌تواند به میزان مالکیت یا حق بهره‌برداری خود با رعایت مفاد ماده (۲) این آیین‌نامه با آنها مشارکت نماید. ماده ۶
- تشخیص اولویت در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها با رعایت مواد (۳) و (۴) این آیین‌نامه بر عهده بالاترین مقام دستگاه است. ماده ۷
- دستگاه موظف است نسبت به ثبت اطلاعات دستاورهای پژوهشی موضوع این آیین‌نامه در سامانه نظام فکر نو (ایده) ها و نیازها (نان) اقدام نماید. ماده ۸
- دستگاه‌ها موظفند به صورت سالانه، گزارش اجرای این آیین‌نامه را به شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش بنیان موضوع ماده (۲) قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری‌ها و اختراعات - مصوب ۱۳۸۹- و اصلاحات بعدی آن ارائه نمایند. معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر