آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۶) قانون جهش تولید بنیان
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۱/۵/۲۶ به پیشنهاد معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور (با همکاری وزارتخانه‌های نیرو و صنعت، معدن و تجارت) و به استناد ماده (۱۶) قانون جهش تولید دانش بنیان - مصوب ۱۴۰۱- آیین‌نامه اجرایی ماده مذکور را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- قانون: قانون جهش تولید دانش بنیان - مصوب ۱۴۰۱-. ۲
- ساتبا: سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق. ۳
- توانیر: شرکت مادرتخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران. ۴
- تعرفه تجدیدپذیر: متوسط نرخ خرید برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر توسط ساتبا در هر ماه. ۵ -کارگروه: کارگروه توسعه دانش بنیان صنایع انرژی‌های تجدیدپذیر موضوع ماده (۷) این آیین‌نامه. ۶
- واحدهای صنعتی مشمول: واحدهای صنعتی با قدرت مصرفی بیشتر از یک (۱) مگاوات مشمول ماده (۱۶) قانون. ۷ -درصد مشمول: درصدی از مصرف برق واحد صنعتی که طبق قانون از طریق احداث نیروگاه تجدیدپذیر تامین می‌گردد. این درصد در سال اول برابر یک درصد (۱%) و در پایان سال پنجم حداقل به پنج درصد (۵ %) می‌رسد. ۸
- برق مصرفی مشمول: میزان برق مصرفی واحدهای صنعتی مشمول ضرب در درصد مشمول در هر دوره. ۹
- نیروگاه‌های تجدیدپذیر کوچک مقیاس: نیروگاه‌های تجدیدپذیر با ظرفیت کمتر یا برابر (۳۰۰۰) کیلو وات. ماده ۲
- واحدهای صنعتی مشمول موظفند سالانه معادل درصد مشمول از برق مورد نیاز خود را از طریق احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر تامین نمایند. وزارت نیرو موظف است اطلاع رسانی به واحدهای صنعتی مشمول در خصوص احداث و تامین برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر مطابق درصدهای ذکر شده در قانون را انجام دهد. تبصره ۱
- وزارت نیرو موظف است هر ساله نسبت به تهیه فهرست واحدهای صنعتی مشمول و ارایه آن به کارگروه اقدام نماید. تبصره ۲
- واحدهای صنعتی مشمول موظفند نیازهای خود را در سامانه نظام افکار نو (ایده‌ها) و نیازها (نان) ثبت نمایند. تبصره ۳
- وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و جهادکشاورزی موظفند مطابق تشریفات قانونی اراضی مورد نیاز این طرح را برای آن دسته از واحدهای صنعتی مشمول که زمین لازم برای اجرای نیروگاه‌های تجدیدپذیر را در اختیار ندارند، بر اساس اعلام وزارت نیرو و مصوبه کارگروه در اختیار متقاضیان قرار دهند. مالکیت این اراضی در دوره احداث و بهره‌برداری در اختیار دولت جمهوری اسلامی ایران باقی می‌ماند. ماده ۳
- ساتبا موظف است ماهانه تعرفه تجدیدپذیر را بر مبنای متوسط دو ماهه آخرین صورتحسابهای تایید شده سرمایه گذاران محاسبه و به توانیر اعلام نماید. ماده ۴
- توانیر موظف است در هر دوره میزان برق تجدیدپذیر تولیدی در نیروگاه‌های تجدیدپذیر متعلق به واحدهای صنعتی مشمول را قرائت و از برق مصرفی مشمول کسر نماید. در صورت کسری تولید برق تجدیدپذیر مابه‌التفاوت را با تعرفه تجدیدپذیر، محاسبه و در قبوض برق واحدهای صنعتی در ردیف جداگانه لحاظ نماید. در صورتی که تولید برق تجدیدپذیر بیشتر از برق مصرفی مشمول باشد، واحد صنعتی مشمول مجاز است که در خصوص مازاد برق تولید شده به یکی از روش‌های زیر منتفع گردد: ۱
- توانیر میزان مازاد برق تولیدی تجدیدپذیر را برای موضوع این ماده در دوره‌های آتی حداکثر تا یک سال محاسبه می‌نماید. ۲
- مطابق مقررات وزارت نیرو از انتفاع برق مازاد تولیدی خود بهره مند گردد. ضوابط مربوط به این بند یک ماه بعد از ابلاغ این آیین‌نامه، توسط ساتبا اطلاع رسانی می‌گردد. تبصره ۱
- صدور قبض مجزا از قبوض مصرفی واحدهای صنعتی مجاز نیست. تبصره ۲
- توانیر موظف است تعرفه تجدیدپذیر موضوع این ماده را پس از گذشت شش ماه از تاریخ تصویب این آیین‌نامه اعمال نماید. تبصره ۳
- چنانچه واحد صنعتی مشمول اقدام به احداث نیروگاه تجدیدپذیر از طریق قرارداد خرید تضمینی برق با ساتبا نماید، ابتدا برق مصرفی مشمول از انرژی الکتریکی خالص تولیدی نیروگاه کم شده و مازاد آن مشمول شرایط قرارداد خرید تضمینی است. تبصره ۴
- واحدهای صنعتی مجازند که نیروگاه‌های تجدیدپذیر را در نقطه ای خارج از محل استقرار واحد صنعتی و در محل مصرف احداث نمایند. در صورتی که مالکیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر احداث شده موضوع این تبصره متعلق به واحدهای صنعتی فوق باشد، توانیر موظف است برق تولیدی از این نیروگاه را برای واحد صنعتی فوق منظور نماید. تبصره ۵
- واحدهای صنعتی مشمول می‌توانند تمام یا بخشی از برق مصرفی مشمول خود را از برق تجدیدپذیر ارایه شده در بهابازار (بورس) انرژی خریداری نمایند. نحوه اجرای این تبصره به موجب دستورالعملی که توسط ساتبا با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور و بورس انرژی ایران تدوین و ابلاغ می‌گردد، مشخص می‌شود. گواهی‌های تولید برق تجدیدپذیر که برای فروش برق تولیدی نیروگاه‌های تجدیدپذیر غیردولتی در بهابازار (بورس) انرژی صادر می‌شود، برای نیروگاه‌های تجدیدپذیر با تجهیزات ساخت داخل، با ضرایب حداکثر دو برابر است. نحوه تعیین ضریب مذکور و شرایط نیروگاه‌های تجدیدپذیر با تجهیزات ساخت داخل به تصویب کارگروه می‌رسد. تبصره ۶
- تامین تمام یا بخشی از برق مصرفی مشمول توسط واحدهای صنعتی مشمول از طریق قراردادهای دوجانبه آنها با تولید کنندگان غیردولتی برق تجدیدپذیر در چارچوب قوانین و مقررات وزارت نیرو مجاز است. ماده ۵ (اصلاحی ۱۴۰۱/۰۸/۱۵)
- توانیر موظف است با هماهنگی خزانه داری کل کشور تا زمان تعیین شده در تبصره (۲) ماده (۴) این آیین‌نامه نسبت به ایجاد زیرساخت لازم برای تفکیک مبالغ ناشی از اجرای این آیین‌نامه از مبدا پرداخت، اقدام نماید به گونه ای که مبالغ دریافتی با رعایت اصل پنجاه و سوم (۵۳) قانون اساسی و تشریفات قانونی به شرح زیر به حساب ذی نفعان مربوط واریز گردد: ۱
- به میزان پنجاه درصد (۵۰%) به حساب درآمد اختصاصی ساتبا نزد خزانه داری کل کشور جهت خرید تضمینی برق تجدیدپذیر براساس قوانین و مقررات مربوط. ۲
- به میزان بیست و پنج درصد (۲۵%) به حساب معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور در خزانه داری کل کشور برای حمایت از آزمایشگاه‌ها، شرکت‌های دانش بنیان و شتاب دهنده‌ها، شرکت‌های دانش پایه و واحدهای فناور مستقر در مراکز رشد، پردیس‌ها و پارک‌های علم و فناوری و سایر موارد مربوط با توسعه صنایع دانش بنیان مرتبط با انرژی تجدیدپذیر. ۳
- بیست و پنج درصد (۲۵%) به صندوق نوآوری و شکوفایی براساس قوانین و مقررات مربوط، مطابق با رویه تعیین شده توسط کارگروه به منظور پرداخت تسهیلات کم بهره به بخش خصوصی جهت احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر کوچک مقیاس. تبصره (اصلاحی ۱۴۰۱/۰۸/۱۵)
- مادامی که زیرساخت لازم به منظور واریز مبالغ از مبدا صورت نپذیرفته باشد، خزانه داری کل کشور موظف است بر اساس اعلام وزیر نیرو، درصدی از کلیه وصول‌های قبوض برق مصرفی مشترکین را به شرح این ماده به صورت علی‌الحساب با رعایت قوانین و مقررات مربوط به حساب ذی نفعان واریز نماید. ماده ۶
- کارگروه با هدف نظارت بر حسن اجرای این آیین‌نامه و تعیین شرایط اعطای تسهیلات به طرح‌های توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر کوچک مقیاس با عضویت نمایندگان معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور (رئیس کارگروه)، وزارت نیرو (ساتبا)، وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل می‌شود. تبصره ۱
- دبیرخانه کارگروه در معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور تشکیل می‌گردد. تبصره ۲
- با تشخیص کارگروه نمایندگانی از سازمان‌های مربوطه دولتی و بخش خصوصی امکان حضور در جلسه‌ها را خواهند داشت. تبصره ۳
- یکی از معیارهای اصلی اولویت نیروگاه‌های تجدیدپذیرکوچک مقیاس برای بهره مندی از تسهیلات موضوع این آیین‌نامه، استفاده از محصولات و خدمات دانش بنیان و یا محصولات ساخت داخل است. محمد مخبر معاون اول رئیس جمهور