خیلی از ما وقتی با یک مسئلهٔ حقوقی روبه‌رو می‌شویم، اول نمی‌دانیم سؤالمان دقیقاً چیست. یک ابلاغیه رسیده، یک بند قرارداد نامفهوم است، یا می‌خواهیم بدانیم مهریه به نرخ روز چقدر می‌شود. قبل از اینکه سراغ وکیل برویم، می‌خواهیم دست‌کم بفهمیم موضوع به کدام قانون مربوط است.
اینجاست که هوش مصنوعی حقوقی به کار می‌آید؛ به شرطی که بدانیم از آن چه انتظاری داشته باشیم.
هوش مصنوعی حقوقی چیست؟
هوش مصنوعی حقوقی ابزاری است که پرسش حقوقی شما را به زبان عادی می‌گیرد، در متن قوانین، آرای دادگاه‌ها و نظرهای مشورتی می‌گردد و جوابی می‌سازد که به همان متن‌ها تکیه دارد. فرقش با جست‌وجوی ساده این است که لازم نیست نام قانون یا شمارهٔ ماده را بدانید؛ ماجرا را تعریف می‌کنید و ابزار ماده‌های مرتبط را پیدا می‌کند.
چت‌بات عمومی با دستیار حقوقی چه فرقی دارد؟
چت‌بات‌های عمومی روان جواب می‌دهند، ولی در حقوق روان‌بودن کافی نیست. سه مشکل رایج دارند:
- قانون را از حافظه نقل می‌کنند. گاهی شمارهٔ ماده اشتباه است، گاهی قانون نسخ شده و گاهی اصلاً وجود ندارد.
- حقوق ایران را با حقوق کشورهای دیگر قاطی می‌کنند. خیلی از جواب‌ها ترجمهٔ منطق حقوقی کشورهای دیگر است.
- نمی‌گویند جوابشان از کجا آمده. پس نمی‌شود آن را بررسی کرد.
یک دستیار حقوقی هوشمند که برای حقوق ایران ساخته شده، باید اول در متن قوانین، آرا و نظرهای مشورتی بگردد و بعد جواب بدهد. کنار هر ادعا هم باید بنویسد از کدام ماده آمده، تا خودتان بتوانید بروید و متن را ببینید.
چه کارهایی از آن برمی‌آید؟
- فهمیدن اینکه مسئله‌تان به کدام قانون مربوط است. همان‌طور که برای یک دوست تعریف می‌کنید، بنویسید چه شده.
- خواندن یک ماده یا رأی به زبان ساده. متن قانون را کنار توضیح ساده‌اش ببینید.
- محاسبه‌های پرتکرار حقوقی مثل سهم‌الارث، مهریه به نرخ روز، دیه و هزینهٔ دادرسی؛ با نشان‌دادن راه محاسبه، نه فقط عدد آخر.
- آماده‌شدن برای جلسه با وکیل. وقتی بدانید موضوع به کدام مواد برمی‌گردد و چه مدارکی لازم است، وقت و هزینهٔ مشاوره کمتر می‌شود.
کجا نباید به آن تکیه کرد؟
- امضای قرارداد، طرح دعوا یا ارسال لایحه بدون بررسی یک متخصص.
- مهلت‌های قانونی. مهلت تجدیدنظر و واخواهی را همیشه با متن رسمی و تاریخ ابلاغ خودتان چک کنید؛ این راهنما نشان می‌دهد چطور.
- پرونده‌هایی که جزئیاتشان تعیین‌کننده است. دستیار فقط چیزی را می‌داند که به او گفته‌اید.
دستیار حقوقی جای وکیل را نمی‌گیرد. کارش این است که شما با دست پر سراغ وکیل بروید.
بهترین هوش مصنوعی حقوقی را چطور انتخاب کنیم؟
به‌جای اسم و تبلیغ، این پنج چیز را امتحان کنید:
- منبع را نشان می‌دهد؟ کنار جواب، نام قانون و شمارهٔ ماده می‌آید و می‌شود متن ماده را باز کرد؟
- قانون ایران را می‌شناسد؟ یک پرسش دربارهٔ مهریه یا مهلت تجدیدنظر بپرسید و جواب را با متن رسمی مقایسه کنید.
- به‌روز است؟ نرخ دیهٔ امسال یا یک اصلاحیهٔ تازه را بپرسید.
- حد خودش را می‌گوید؟ جواب خوب روشن می‌کند کجا باید سراغ وکیل رفت.
- حریم خصوصی را جدی می‌گیرد؟ بدانید پرسش و مدارک شما کجا نگه داشته می‌شود.
دادرس با همین نگاه ساخته شده
پرسش را به فارسی می‌نویسید، دادرس در قوانین، آرا و نظرهای مشورتی ایران می‌گردد و در متن جواب، نام قانون و شمارهٔ ماده را می‌آورد. متن کامل قانون‌ها هم در کتابخانهٔ قوانین بدون ثبت‌نام در دسترس است و می‌توانید هر ماده‌ای را که در جواب آمده خودتان بخوانید.
هوش مصنوعی حقوقی دادرس را در مرورگر باز کنید، یا برنامهٔ دادرس را روی گوشی نصب کنید؛ پرسش اول رایگان است.
