مصوبه درباره ضوابط عام بلندمرتبه‌سازی

شورای عالی شھرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ ۱۳۹۷/۷/۱۶، پیرو تصمیم مورخ ۱۳۹۵/۱۲/۱۲ خود پس از استماع گزارش کمیته فنی ضوابط و مقررات (کمیته فنی شماره ۴) و مشاور در مورد «ضوابط عام بلندمرتبه سازی»، ضمن تصویب ضوابط مقرر نمود: ۱

• نتیجه اعمال ضوابط فوق در تدوین ضوابط بلندمرتبه سازی شھرھای کشور توسط دبیرخانه شورای عالی مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه به ھمراه ھرگونه پیشنھاد اصلاحی طی ۶ ماه آینده به شورای عالی شھرسازی و معماری ایران گزارش شود. ۲
• از تاریخ ابلاغ این مصوبه صدور ھرگونه مجوز برای احداث ساختمان ھای بلندمرتبه در سطح کشور صرفا در چارچوب ضوابط این مصوبه مجاز خواھد بود. لذا ضمن ابلاغ «ضوابط عام بلند استقرار ساختمانھای بلند در شھرھای ایران» به شرح پیوست بر اصول و احکام کلی مترتب بر آن به شرح زیر تاکید می‌گردد: ۱
• از تاریخ ابلاغ این مصوبه، صدور مجوز ھرگونه احداث ساختمان بلند در شھرھای کشور، صرفا محدود به شھرھای با جمعیت بالای ۲۰۰ ھزار نفر و در عرصه ھای مجاز ساختمان ھای بلند مصوب شورای عالی شھرسازی و معماری ایران در انطباق با ضوابط و مقررات مندرج در پیوست این مصوبه خواھد بود. ۲
• در شھرھای با جمعیت ۲۰۰ ھزار نفر و بیشتر که عرصه ھای بلندمرتبه در طرح ھای توسعه شھری مصوب آن پیش‌بینی نشده باشد، در صورت نیاز شھر و وجود تقاضا، بدوا می‌بایست گزارش توجیھی ضرورت احداث ساختمان بلند طبق مفاد پیوست این مصوبه توسط شھرداری با تایید شورای اسلامی شھر تھیه و پس از تصویب در کمیسیون ماده پنج و شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان، جھت تصویب نھایی به شورای عالی شھرسازی و معماری ایران ارائه گردد. ۳
• در صورت تصویب ضرورت احداث ساختمان بلند در شورای عالی، طرح پیشنھادی مربوط به تعیین عرصه ھا، ضوابط و مقررات مربوط طبق مفاد پیوست این مصوبه و با بھره گیری از راھنمای آن که توسط دبیرخانه شورای عالی ابلاغ خواھد شد، تھیه و پس از طی مراحل قانونی به تصویب شورای عالی خواھد رسید. مفاد این بند، شامل شھرھایی که احداث ساختمان بلند در طرح جامع آنھا پیش‌بینی شده نیز خواھد بود. تبصره: طرح پیشنھادی نباید موجب تغییر در جمعیت پذیری شھر مورد مطالعه گردد و صرفاً به عنوان تغییر الگوی کالبدی شھر قابل بررسی است. ھمچنین راھنمای تھیه ضوابط مذکور به شرح پیوست جھت بھره برداری ارسال می‌گردد. معاون شھرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شھرسازی و معماری ایران - فرزانه صادق مالواجرد ضوابط عام استقرار ساختمان ھای بلند در شھرھای ایران اصول و احکام کلی ۱
• از تاریخ ابلاغ این مصوبه، صدور مجوز ھرگونه احداث ساختمان بلند در شھرھای کشور، صرفاً محدود به شھرھای با جمعیت بالای ۲۰۰ ھزار نفر و در عرصه ھای مجاز ساختمان ھای بلند مصوب شورای عالی شھرسازی و معماری ایران در انطباق با ضوابط و مقررات مندرج در پیوست این مصوبه خواھد بود. ۲
• در شھرھای با جمعیت ۲۰۰ ھزار نفر و بیشتر که عرصه ھای بلندمرتبه در طرح ھای توسعه شھری مصوب آن پیش‌بینی نشده باشد، در صورت نیاز شهر و وجود تقاضا، بدواً می‌بایست گزارش توجیھی ضرورت احداث ساختمان بلند، طبق مفاد پیوست این مصوبه، توسط شھرداری با تایید شورای اسلامی شھر تھیه و پس از تصویب در کمیسیون ماده ۵ و شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان، جھت تصویب نھایی به شورای عالی شھرسازی و معماری ایران ارائه گردد. ۳
• در صورت تصویب ضرورت احداث ساختمان بلند در شورای عالی شھرسازی و معماری ایران، طرح پیشنھادی مربوط به تعیین عرصه ھا، ضوابط و مقررات مربوط طبق مفاد پیوست این مصوبه و با بھره گیری از راھنمای آن که توسط دبیرخانه شورای عالی شھرسازی و معماری ایران ابلاغ خواھد شد، تھیه و پس از طی مراحل قانونی، به تصویب شورای عالی شھرسازی و معماری ایران خواھد رسید. مفاد این بند، شامل شھرھایی که احداث ساختمان بلند در طرح جامع آنھا پیش‌بینی شده نیز خواھد بود. تبصره: طرح پیشنھادی نباید موجب تغییر در جمعیت پذیری شھر مورد مطالعه گردد و صرفاً به عنوان تغییر الگوی کالبدی شھر قابل بررسی است. فصل ۱: تعاریف ۱
• ۱ - ساختمان بلند ساختمان ھایی با ارتفاع ۲۷ متر و بیشتر یا ساختمانی که تعداد طبقات آن با احتساب ھمکف، ۸ طبقه و بیشتر باشد یا ارتفاع بالاترین کف طبقه قابل بھره برداری آن بیش از ۲۳ متر از تراز متوسط زمین باشد، مشمول این مصوبه است. در شھرھای دارای طرح جامع معتبر (مصوب شورای عالی شھرسازی و معماری ایران) چنانچه آستانه دیگری برای تعیین ارتفاع ساختمان بلند تعریف شده باشد، ھمان ارتفاع با رعایت سایر ضوابط این مصوبه ملاک عمل خواھد بود. ۲
• ۱ - ارتفاع ساختمان فاصله قائم میانگین بالاترین نقطه و پایین ترین نقطه تلاقی ساختمان با زمین تا تراز بالاترین بام (بدون احتساب خرپشته و الحاقات بام)، ارتفاع ساختمان است. ۳
• ۱ - عرصه عرصه، محدوده یا گستره ای از زمین است که دارای ویژگی، ھدف، یا استفاده به خصوص بوده و یا محدودیت ویژه ای در آن اعمال شود. عرصه ھای تعریف شده برای ساختمان ھای بلند به سه شکل«پھنه»، «لبه» و «نقطه» در طرح ھای توسعه شھری به شرح زیر و در چارچوب این ضوابط تعیین می‌شود: پھنه ی بلندمرتبه: سطوحی با قابلیت احداث ساختمان با ارتفاع بلند است که حداقل سطح تخصیص یافته آن برابر با یک بلوک شھری است. ساختمان ھای بلند در پھنه ھا، قابل تخصیص به کاربری ھای مسکونی و خدماتی و یا مختلط مسکونی - خدماتی می‌باشند. لبه ی بلندمرتبه: مجموعه ای از ساختمان ھا در کنار یک معبر یا عارضه جغرافیایی به صورت خطی است که مھم ترین ویژگی آن ھا «پیوستگی» است. ساختمان ھای بلند واقع در لبه ھا، فقط به کاربری ھای غیرمسکونی قابل تخصیص ھستند. نقطه ی بلندمرتبه: تک بنای منفرد است که به طور خاص نسبت به ساختمان ھای اطراف بلندتر و متمایز است. مھم ترین ویژگی نقاط بلندمرتبه، نقش آنھا به عنوان نشانه شھری است. ساختمان ھای بلند واقع در عرصه ھای نقطه ای، فقط به کاربری ھای غیرمسکونی قابل تخصیص ھستند. ۴
• ۱ - عرصه ھای ھمپوشان نوعی تعیین عرصه است که علاوه بر عرصه بندی مصوب، ضوابطی را در نواحی از شھر با شرایط ویژه اعمال می‌کند. بر اساس این رویکرد، عرصه بلندمرتبه به عنوان عرصه ھم پوشان، لایه ای اضافه بر کاربری ھای مصوب ایجاد می‌کند. ۵
• ۱ - عرصه ھای فاقد مکان نوعی تعیین عرصه است که به جای مشخص کردن مکان خاص، ویژگی ھای مکانی را تعیین می‌کند. در این روش، ویژگی ھا و شاخص ھای سلبی و ایجابی مکان قرار گیری مشخص می‌شود. این روش، صرفاً برای ساختمان ھای بلندنقطه ای قابل استفاده خواھد بود. ۶
• ۱ - گره شھری گره ھا نقاط ویژه ای ھستند که در محل تقاطع محورھای مھم شھری قرار داشته و یا امکان دسترسی به سطح وسیعی از شھر را فراھم می‌کنند. ۷
• ۱ - ضوابط سلبی ضوابطی که به موجب آن، امکان ساخت و ساز ساختمان بلند در سطوحی از شھر به طور قطعی ممنوع می‌شود. ۸
• ۱ - ضوابط محدودکننده ضوابطی که بر اساس آن، استفاده حداکثری از امکان احداث ساختمان بلند در عرصه ھای مجاز منوط و مقید به حصول برخی شرایط می‌شود. ۹
• ۱ - بنای شاخص بناھایی که از نظر فرم، کالبد، عملکرد، نوع مخاطب، مکان قرارگیری، ماھیت اجتماعی، فرھنگی و ویژگی ھای کیفی بر سیما و منظر پیرامون خود موثر می‌باشند. طراحی و ساخت بناھای شاخص، تابع مصوبه ۱۳۹۶/۸/۸ شورای عالی شھرسازی و معماری ایران با عنوان «تھیه و تدوین دستورالعمل تشخیص بناھای شاخص» است. ۱۰
• ۱ - ضوابط ساخت ساختمان ھای بلند ضوابطی که اعمال آن ھا علاوه بر مقررات مصوب ملاک عمل، برای اجرای ساختمان ھای بلند الزامی است. ۱۱
• ۱ - ضوابط بھره برداری مجموعه مقرراتی که به منظور اطمینان از حصول ایمنی و آسایش استفاده کنندگان و مراجعین ساختمان ھای بلند در زمان بھره برداری وضع می‌شود. فصل ۲: ضرورت ساخت ساختمان ھای بلند تعیین عرصه ھای بلند در ھر یک از سه گروه «پھنه»، «لبه» و «نقطه» در شھرھا، در اولین قدم، نیازمند اخذ مصوبه شورای عالی شھرسازی و معماری ایران در خصوص ضرورت ساخت ساختمان بلند است؛ برای این منظور باید گزارشی توجیھی با لحاظ محورھای زیر و موارد تکمیلی (در صورت لزوم) ارائه شود: ۱
• ۲ - تطابق با سندھای بالادست لازم است احداث ساختمان ھای بلند در شھر از نظر ھمسویی با چشم انداز و نقش تعریف شده برای شھر در اسناد فرادست ملی، منطقه ای، ناحیه ای و محلی و جایگاه آن در برنامه ھای آتی توسعه منطقه مورد بررسی قرار گیرد. ۲
• ۲ - جمعیت پذیری شھر در طرح ھای جامع در دست تھیه، نیازسنجی احداث ساختمان بلند با کاربری مسکونی با توجه به ویژگی ھای جمعیتی تا سقف مجاز جمعیت پذیری با توجه به میزان زمین موجود و الگوھای تراکمی اسکان جمعیت در شھر صورت گیرد. در شھرھای دارای طرح جامع مصوب، احداث ساختمان بلند نباید منجر به افزایش جمعیت پذیری مجاز پیش‌بینی شده در طرح مصوب شود و صرفاً به عنوان تغییر الگوی کالبدی در چارچوب جمعیت مصوب در یک عرصه و یا توزیع جمعیت بین عرصه ھای شھری، می‌باشد. در این صورت، بررسی تامین سرانه ھای خدماتی - به ویژه فضای سبز - مطابق سرانه کاربری ھای شھری پیش‌بینی شده در طرح تفصیلی بر اساس ضوابط مصوب شورای عالی شھرسازی و معماری ایران، الزامی است. ۳
• ۲ - بررسی کالبدی تاثیر احداث ساختمان ھای بلند در شھر در راستای محورھای زیر ارائه شود:
• ھمسویی الگوھای سکونتی ساختمان ھای بلند با ویژگی ھای اجتماعی و فرھنگی و ھویتی شھر
• تاثیر احداث ساختمان ھای بلند در دانه بندی و ارتقای کیفی بافت شھری
• نقاط قوت و ضعف احداث ساختمان ھای بلند با کاربری غیرسکونتی از حیث رابطه با پھنه پیرامون و کل شھر
• توانمندی ھا و ظرفیت ھای فنی موجود در شھر برای ساخت و نگھداری ساختمان ھای بلند ۴
• ۲ - محیط زیست بررسی تاثیر احداث ساختمان بلند بر پایداری محیط طبیعی و کالبدی از نظر:
• تعارض با مناطق حساس زیست محیطی
• ایجاد فشار مضاعف بر منابع و ھماھنگی با توان اکولوژیکی
• نحوه تاثیر بر کاربری اراضی
• ایجاد اثرات منفی بر آثار فرھنگی و تاریخی
• ایجاد اختلال در کریدورھای طبیعی جریان ھوا با توجه به جھت و سرعت باد غالب ۵
• ۲ - اقتصاد بررسی تاثیر اقتصادی احداث ساختمان بلند از دو بعد زیر: اقتصاد زمین و ممانعت از گسترش سوداگری زمین و مسکن ارزش اقتصادی ساختمان ھای مورد نظر در تامین ارزش افزوده برای شھر تبصره ۱: در صورتی که طرح جامع شھر دارای اعتبار زمانی بوده و در آن، عرصه ھای بلندمرتبه پیش‌بینی شده باشد، نیازی به ارائه و تصویب گزارش ضرورت در شورای عالی شھرسازی و معماری ایران نیست. فصل ۳: فرایند مکان یابی و تھیه ضوابط ساختمان ھای بلند در شھرھا پس از تصویب ضرورت ساخت ساختمانھای بلند، عرصه ھای مجاز احداث ساختمان ھای بلند در شھرھا و ضوابط مترتب بر آن ھا و ھمچنین ضوابط طراحی از وجه ارتباط با محیط کالبدی می‌بایست تھیه و پس از طی مراحل بررسی به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برسد. تدقیق ضوابط در مقیاس قطعه در چارچوب طرح فوق، بر عھده کمیسیون ماده ۵ شھرھا می‌باشد. مراحل مرتبط با این بخش، به شرح زیر است: ۱
• ۳ - مکان یابی ۱
• ۱ - ۳ - حذف محدوده ھای غیرمجاز احداث ساختمان ھای بلند بر اساس ضوابط سلبی برای تعیین عرصه ھای با پتانسیل بلندمرتبه سازی در شھرھا باید بر اساس سه اصل «دسترسی به حمل و نقل و زیرساختھا»، «کاھش خطرپذیری» و «حفاظت از محیط زیست طبیعی و مصنوع» در ابتدا بر اساس ضوابط سلبی، عرصه ھایی که امکان احداث ساختمان بلند در آن وجود ندارد، تعیین و حذف شوند. برای این منظور، لازم است اطلاعات و داده ھای مورد نیاز برای تحلیل مکان یابی عرصه ھای استقرار ساختمان ھای بلند جمع‌آوری شود. اطلاعات و داده ھای مورد نیاز و نھاد مرجع ھر کدام از داده ھا به شرح جدول زیر است: جدول ۱: اطلاعات و داده‌های مورد نیاز برای تعیین عرصه‌های ساختمان‌های بلند و نهاد مرجع هر کدام از داده‌ها اصل معیار اسناد مورد نیاز نهاد مرجع دسترسی به حمل و نقل و زیرساختها دسترسی به شبکه حمل و نقل عمومی نقشه خطوط و ایستگاه‌های مترو،BRT و LRT شهرداری، طرح جامع حمل و نقل درون شهری و برون شهری دسترسی به پارک‌ها و فضاهای باز عمومی نقشه پارک‌ها و فضاهای سبز عمومی شهری و منطقه ای شهرداری دسترسی به شبکه بزرگراهی و راه‌های اصلی نقشه معابر شهری به تفکیک نوع شهرداری دسترسی به شبکه فاضلاب و ضایعات نقشه شبکه فاضلاب شهرداری، آبفا دسترسی به شبکه برق، آب و گاز نقشه شبکه برق، آب و گاز وزارت نیرو و شرکت ملی گاز کاهش خطرپذیری گسل‌ها و خطر زلزله و زمین لغزش و فرونشست نقشه گسل‌های بلندتر از ۱۰ کیلومتر و حرایم آن‌ها؛ نقشه خطر Hazard Map مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و سایر مراجع مرتبط مسیل، مسیرهای آبی، قنوات و خطر سیل نقشه مسیل‌ها و مسیرهای آبی و قنوات وزارت نیرو - سازمان آب منطقه ای شیب زمین، جنس خاک و خطر رانش زمین نقاط ارتفاعی خطوط توپوگرافی جنس خاک سازمان نقشه برداری، سازمان زمین شناسی و سایر مراجع مرتبط ملاحظات دفاعی - امنیتی نقاط حساس امنیتی و شریان‌های حیاتی فضاهای باز تراکم ساختمانی و جمعیتی مراجع حکومتی، نظامی، و امنیتی استانداری، شهرداری/ مرکز آمار محیط زیست طبیعی و مصنوع تغییرات جریان هوا، جزایر حرارتی و خطر آلودگی هوا، اطلاعات هواشناسی نقشه پوشش زمین داده‌های مرتبط با کیفیت هوا و هواشناسی اطلاعات ترازهای صوتی منطقه (در صورت وجود) سازمان هواشناسی سازمان حفاظت محیط زیست شهرداری مناطق حفاظت شده محیط زیست مناطق حفاظت شده ثبت شده سازمان حفاظت محیط زیست زمینهای کشاورزی و مراتع نقشه پوشش گیاهی سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور وزارت جهاد کشاورزی بافت‌های تاریخی و مناطق حفاظت شده میراث فرهنگی حرایم درجه ۱ و ۲ میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری/ UNESCO منافع حفاظت شده ی محلی (رودها، دره‌ها، باغ‌ها) مراجع قانونی مرتبط شورای اسلامی شهر شهرداری بر اساس داده‌ها و اطلاعات جمع‌آوری شده در مرحله نخست، در این مرحله سطوح غیرمجاز برای استقرار ساختمان‌های بلند حذف می‌شود که مشتمل بر موارد زیر است: الف: سطوح پرخطر از نظر عوامل زمین شناختی و ژئوتکنیکی مخاطرات و عوامل زمین شناختی و ژئوتکنیکی موثر در مکانیابی ساختمان‌های بلند، که لازم است محدودیت‌های تخصیص عرصه بر اساس الزامات مرتبط با هر موضوع و همچنین، رعایت آیین‌نامه ۲۸۰۰ اعمال شود، عبارتند از:
• عوامل لرزه ای
• زمین لغزش
• ریزش سنگ
• فرونشست زمین -فروریزش، رگاب‌ها و قنوات -پریود طبیعی خاک -خاک نرم و روانگرایی ب: سطوح واقع در حرایم ثبت شده میراث فرهنگی در تعیین عرصه‌های بلندمرتبه، رعایت ضوابط و مقررات عرصه و اعیان و حریم میراث فرهنگی (مصوب ۱۳۹۲/۷/۵) الزامی است. این الزامات، شامل کلیه عرصه‌ها بوده و باید بر اساس حرایم تعیین شده، سطوح غیرمجاز برای استقرار ساختمان‌های بلند حذف شوند. برای این منظور، لازم است که نقشه آثار (بافت یا تک بنا) ثبت شده میراث فرهنگی و نمایش حرایم آن‌ها بر اساس ضوابط ملی و بین‌المللی مرتبط با میراث فرهنگی، تهیه شده و مبنای کار قرار گیرد. پ: سطوح واقع در معرض ملاحظات امنیتی - دفاعی در تعیین عرصه‌های استقرار ساختمان‌های بلند در شهرها، رعایت مصوبه مورخ ۱۱ /۲ /۹۶ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با موضوع الزامات و ملاحظات دفاعی و پدافند غیرعامل و ضوابط مرتبط با آن، مندرج در «الزامات و ملاحظات پدافند غیرعامل در طرح‌های توسعه و عمران شهری (دستورالعمل مکان یابی مراکز حیاتی و حساس)» و همچنین، مبحث ۲۱ مقررات ملی ساختمان الزامی است. همچنین، محدوده‌های ممنوع از نظر شاخص‌های دفاعی و امنیتی در هر شهر باید مشخص و از عرصه‌های قابل تخصیص، حذف شوند. ت: سطوح واقع در حریم پروازی سطوح واقع در حریم‌های پروازی فرودگاهها و محدودیت‌های ارتفاعی تعیین شده باید مشخص شده و از عرصه‌های قابل تخصیص، حذف شوند ث: سطوح واقع در معرض ملاحظات محیط زیست لازم است که محدودیت‌های تخصیص عرصه‌های شهری به احداث ساختمان‌های بلند از نظر محیط زیست با در نظر گرفتن شاخص‌های زیر و حذف سطوح مخاطره آمیز از نظر محیط زیست تعیین شود:
• سطوح واقع در مسیر جریان باد غالب شهر که خطر آلودگی هوا و صدا را افزایش می‌دهند.
• سطوح واقع در حریم آب‌های سطحی
• مناطق حفاظت شده محیط زیست (مناطق چهارگانه محیط زیست و حرایم آن)
• سطوح واقع در باغ‌ها، زمین‌های کشاورزی و مراتع
• سطوح واقع در مسیر مسیل‌ها و مسیرهای آبی که در معرض خطر سیل قرار دارند.
• سطوح ویژه از نظر نوع خاک و وجود پسماندها
• سطوح ویژه از نظر نوع پوشش گیاهی و توپوگرافی
• سطوح دارای شرایط ویژه بیولوژیک و اکوسیستم ج: سطوح واقع در حریم کاربری‌های مخاطره آمیز مانند پمپ بنزین‌ها، مخازن سوخت، پالایشگاه‌ها، پادگان‌ها، انبارهای مهمات و موارد حساس از نظر امنیتی و نظامی. ۲
• ۱ - ۳ - مکان یابی عرصه‌های احداث ساختمان‌های بلند پس از حذف سطوح غیرمجاز بر اساس ضوابط سلبی، مکان یابی ساختمان‌های بلند در طرح‌های توسعه و عمران شهری تعیین می‌شود؛ در کلیه شهرهای با جمعیت کمتر از ۲۰۰ هزار نفر، تخصیص عرصه‌های پهنه و لبه به ساختمان‌های بلند ممنوع است. مراحل تعیین مکان عرصه‌های بلند به شرح زیر است: الف: پهنه مکان یابی پهنه‌های استقرار ساختمان‌های بلند با تکیه بر «ضوابط محدودکننده»، مشتمل بر مراحل زیر است:

1. مشخص نمودن سطوح مناسب برای پهنه‌های استقرار ساختمان‌های بلند: بعد از مرحله حذف، سطوح مجاز ساختمان‌های بلند از میان سطوح باقیمانده که واجد همه ویژگی‌های زیر باشند، تعیین می‌شود:

• قرارگیری در حداکثر شعاع ۵۰۰ متری از ایستگاه‌های حمل و نقل عمومی شهری
• دسترسی مناسب به مسیرهای اصلی حمل و نقل
• قرارگیری در مجاورت پارک‌های ناحیه ای، منطقه ای و شهری

2. استعلام از مراجع مرتبط در خصوص تامین ویژگی‌های زیرساختی، امنیتی و مدنی احداث ساختمان‌های بلند: در این مرحله، سطوح باقی مانده از اراضی شهر بعد از طی مرحله حذف و انتخاب، به صورت نقشه و گزارش، به مراجع مرتبط ارسال شده تا از طریق استعلام از تامین زیرساخت‌ها و ملاحظات مختلف تاسیساتی، محیط زیست، اجتماعی، فرهنگی و موارد دیگر مرتبط با اثرات تجمعی و بارگذاری در منطقه اطمینان حاصل شود؛ مراجع و موضوعات استعلام به شرح زیر است: جدول ۲: مراجع و موضوع استعلام مکان یابی ساختمان‌های بلند مرجع استعلام موضوع استعلام شرکت توزیع نیروی برق ظرفیت تامین برق شرکت آب و فاضلاب ظرفیت تامین آب ظرفیت جمع‌آوری فاضلاب شرکت گاز ظرفیت تامین گاز شورای اسلامی شهر بررسی محدوده‌های منتخب از لحاظ شاخص‌ها و ملاحظات محلی مد نظر شهر شهرداری ظرفیت جمع‌آوری و بازیافت ضایعات تاثیر بارگذاری جمعیتی بر سرانه‌های فضای سبز و کاربری‌های خدماتی
3. تعیین پهنه‌های مجاز استقرار ساختمان‌های بلند: پهنه‌های مجاز استقرار ساختمان بلند، لازم است که بر روی نقشه شهر (به هر یک از دو روش تعریف عرصه جدید یا ایجاد عرصه همپوشان) تعیین شود؛ حداکثر تعداد طبقات برای هر پهنه نیز با توجه به ظرفیت جمعیت پذیری هر پهنه، ساختار فضایی شهر و رعایت سقف جمعیت پذیری در شهر تعیین می‌شود در پی انجام مراحل فوق، لازم است که تعیین پهنه‌های مجاز احداث ساختمان‌های بلند با ملاحظات زیر صورت گیرد:

• سطوح مورد نیاز از میان سطوح واجد شرایط، بر اساس حفظ و بهبود کیفیت فضایی شهر و با رویکرد تجمعی عرصه‌ها و ممانعت از پراکندگی تعیین شوند.
• سطح پهنه‌های تخصیص یافته به کاربری مسکونی و مختلط باید با رعایت سقف جمعیت پذیری صورت گیرد و علاوه بر سطح مورد نیاز، لازم است حداکثر تعداد طبقات و برنامه‌ریزی فضایی، توسط مشاور تعیین شود.
• در صورتی که پهنه، به کاربری غیرمسکونی اختصاص یابد، در برآورد جمعیتی منظور نمی‌شود؛ اما لازم است که متناسب با نیاز شهر، حفظ کیفیت فضاهای شهری و با حداقل پراکندگی در شهر پیش‌بینی شود. ب: لبه مکان یابی لبه‌های استقرار ساختمان‌های بلند با تکیه بر «ضوابط محدودکننده» صرفاً با کاربری غیرمسکونی، مشتمل بر مراحل زیر است:

1. مشخص نمودن سطوح مناسب برای لبه‌های استقرار ساختمان‌های بلند: عرصه‌های لبه ای برای استقرار خطی بناهای بلند در شهرها از میان سطوح مجاز که واجد همه ویژگی‌های زیر باشند، تعیین می‌شود:

• قرارگیری در حداکثر شعاع ۵۰۰ متری از ایستگاههای حمل و نقل عمومی شهری
• دسترسی مناسب به مسیرهای اصلی حمل و نقل
• عدم ایجاد اختلال در کریدورهای بصری و یا در دید و منظر عناصر ویژه شهر برای استفاده عمومی
• عدم ایجاد اختلال در مسیر جریان هوا
• عدم سایه اندازی گسترده و نامطلوب بر فضاهای عمومی و یا بافت شهری

2. استعلام از مراجع مرتبط: لازم است استعلام از مراجع مرتبط در خصوص تامین ویژگی‌های زیرساختی، امنیتی و مدنی احداث ساختمان‌های بلند صورت گیرد.
3. تعیین لبه‌های مجاز استقرار ساختمان‌های بلند: مکان لبه‌ها، پس از طی دو مرحله فوق با رعایت موارد زیر قابل تعیین است:

• لبه‌ها در نقاطی از شهر شکل گیرند که به افزایش خوانایی و کیفیت فضایی شهر بینجامد. اولویت کاربری‌های اختصاص یافته به این عرصه، کاربری‌های عمومی است.
• تطابق و همخوانی کاربری‌های اختصاص یافته به عرصه‌های لبه ای با کاربری‌های تعیین شده در طرح جامع و تفصیلی.
• انتخاب مکان‌های تخصیص یافته به لبه، با حداقل پراکندگی مکانی در شهر صورت گیرد.
• لازم است که لبه در حدفاصل دو گره شهری ایجاد شود. پ: نقطه عرصه‌های نقطه ای برای استقرار تک بناها در شهرها صرفاً با کاربری غیرمسکونی به صورت استثنا و بدون مشخص کردن موقعیت مکانی خاص و بر اساس اصول عرصه بندی فاقد مکان تعریف می‌شوند؛ در انتخاب نقاط منتخب واقع در سطوح مجاز استقرار ساختمان‌های بلند، رعایت موارد زیر ضروری است:

1. ساختمان‌های بلند نقطه ای واقع در سطوح مجاز، از نظر مکانیابی باید واجد شرایط زیر باشند:

• قرارگیری در حداکثر شعاع ۵۰۰ متری از ایستگاه‌های حمل و نقل عمومی شهری
• دسترسی مناسب به مسیرهای اصلی حمل و نقل
• تامین شرایط زیرساختی، امنیتی و مدنی احداث ساختمان‌های بلند بر اساس استعلام از مراجع مرتبط

2. ساخت ساختمان‌های بلندنقطه ای در تمامی شهرهای کشور، با رعایت ضوابط این مصوبه مجاز بوده و علاوه بر آن تابع ضوابط بناهای شاخص مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است. تبصره ۳: برای شهرهای با جمعیت بیش از یک میلیون نفر، حداقل ارتفاع ساختمان نقطه ای که مشمول ضوابط بناهای شاخص می‌باشند، ۱۲ طبقه خواهد بود.
3. در شهرهای کمتر از ۲۰۰ هزار نفر، (بنا به کارکرد بنا در مقیاس محله، منطقه و یا شهر)، نظرسنجی عمومی از رضایت ساکنین در مقیاس مرتبط برای احداث ساختمان مذکور در شهر، به عنوان بخشی از مدارک مورد نیاز برای امکان بررسی در چارچوب ضوابط بناهای شاخص توسط مرجع ذی صلاح الزامی است. ۲

• ۳ - ضوابط و مقررات در این مرحله، باید بر اساس ضوابط سلبی و ایجابی برای سه نوع عرصه بلندمرتبه (پهنه، لبه، نقطه)، ضوابط استقرار ساختمان‌های بلند در راستای محورهای زیر تهیه شود: ۱
• ۲ - ۳ - احداث ساختمان‌های بلند در مکان‌هایی که موجب انحصاری شدن مناظر طبیعی (مانند: دریا، کوه، رودخانه، جنگل و مانند آن) شود، ممنوع است و باید در تدوین ضوابط استقرار ساختمان‌های بلند در هر شهر با توجه به ویژگی‌های خاص آن شهر مورد توجه قرار گیرد. ۲
• ۲ - ۳ - شناخت، تحلیل و تعدیل آثار ترافیکی احداث ساختمان‌های بلند و بررسی ارتباط با شبکه معابر همجوار در احداث ساختمان‌های بلند الزامی است. در این راستا لازم است که تحلیل و ارزیابی آثار ترافیکی احداث ساختمان بلند در راستای محورهای زیر انجام شود. همچنین لازم است که با توجه به محورهای زیر، سقف ارتفاعی و تعداد طبقات مجاز در عرصه‌های تخصیص یافته به ساختمان‌های بلند در هماهنگی با این ضابطه و دستورالعمل آن در هر شهر ارائه شود.
• معابر مجاز برای استقرار و دسترسی
• مطالعات اثرسنجی ترافیکی
• برآورد تقاضای پارکینگ
• تحلیل وضعیت طرح دسترسی ساختمان
• دسترسی به ایستگاه‌های حمل و نقل همگانی در صورت عدم احراز شرایط مورد نظر در هر یک از محورهای فوق مطابق راهنمای مرتبط، احداث ساختمان بلند در قطعه زمین مورد بحث، ممنوع است. ۳
• ۲ - ۳ - به منظور کاهش خطرپذیری و امکان امدادرسانی در هنگام وقوع سوانح، رعایت الزامات زیر در خصوص دسترسی به قطعات در عرصه‌های منتخب الزامی است:
• لازم است بر اساس آیین‌نامه طراحی راههای شهری و مبحث سوم مقررات ملی ساختمان، امکان دسترسی اضطراری برای شرایط بحران (آمبولانس و آتش نشانی) به ساختمان وجود داشته باشد.
• با توجه به اینکه عرض معبر مجاز ترافیکی، عدد بالاتری نسبت به عرض معبر مجاز آتش نشانی است (جدول ۲)، عرض معبر مجاز ترافیکی، ملاک عمل در مجوز احداث ساختمان بلند خواهد بود. (حداقل عرض معبر مطابق مبحث سوم مقررات ملی ساختمان، برای تسهیل دسترسی خودروهای آتش نشانی در ساختمان‌های ۸ الی ۱۰ طبقه از روی زمین برابر با حداقل ده متر و برای ساختمان‌های بالاتر از ۱۰ طبقه برابر با حداقل ۱۲ متر می‌باشد.)
• حداکثر فاصله حاشیه معبر تا ساختمان، مطابق مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (برای تسهیل دسترسی خودروهای آتش نشانی) برای ساختمان‌های بلند (۸ طبقه و بالاتر) برابر با ۵ /۱۴ متر می‌باشد. در صورتی که فاصله حاشیه معبر تا ساختمان بیشتر از مقادیر مجاز در جدول مذکور باشد، محل مناسب برای استقرار خودروهای آتش نشانی باید مطابق بند ۳ - ۱۲ - ۳ مبحث سوم مقررات ملی ساختمان تامین شود. ۴
• ۲ - ۳ - شبکه فاضلاب باید از ظرفیت لازم برای فاضلاب تولیدی پیش‌بینی شده برای ساختمان برخوردار باشد. در صورت موجود نبودن شبکه فاضلاب شهری، ساخت ساختمان بلند، تنها در صورت احداث تصفیه خانه فاضلاب و یا دفع بهداشتی فاضلاب با توجه به ویژگی‌های خاک شناسی و سطوح آب، مجاز می‌باشد. ۵
• ۲ - ۳ - حداقل مساحت و عرض زمین و عرض گذر مجاز برای ساخت بنای بلند برحسب طبقات در چارچوب تراکم مجاز مصوب در عرصه‌های منتخب، به شرح زیر است: جدول ۳: حداقل مساحت و عرض زمین و عرض گذر مجاز برای ساخت بنای بلند برحسب طبقات بازه تعداد طبقات حداقل مساحت زمین حداقل عرض زمین نوع معبر دسترسی ۱۰ - ۸ طبقه ۱۵۰۰ مترمربع ۲۵ متر شریانی درجه ۲ ۱۲ - ۱۰ طبقه ۲۰۰۰ مترمربع ۳۰ متر شریانی درجه ۱ ۲۵ - ۱۲ طبقه ۳۶۰۰ مترمربع ۴۰ متر شریانی درجه ۱ ۲۵ طبقه و بالاتر ۱۰۰۰۰ مترمربع ۶۵ متر شریانی درجه ۱ (بر اساس استاندارد ۱۴۱۴۷ موسسه استاندارد با موضوع معابر شهری، حداقل عرض معبر (عرض پوسته) شریانی درجه ۱ برابر با ۴۵ متر و شریانی درجه ۲ برابر ۳۰ متر است.) ۶
• ۲ - ۳ - سطح اشغال ساختمان‌های بلند نباید از حداکثر ۴۰ درصد سطح زمین بیشتر شود. ۷
• ۲ - ۳ - ساختمان‌های بلندنقطه ای باید از چهار طرف دارای نما و غیرپیوسته با بدنه‌های شهری موجود در هر یک از چهار طرف زمین باشد. ۸
• ۲ - ۳ - زیرزمین حداکثر به میزان سطح اشغال ساختمان و در زیر آن قابل احداث است. حداکثر تعداد طبقات زیرزمین، بر اساس محدودیت‌های ساختگاه از نظر وضعیت آب‌های زیزمینی، قنوات، جنس خاک و مواردی از این دست تعیین می‌شود. چنانچه خاکبرداری از عمقی بیشتر اختلالاتی را در شرایط محیط زیست و یا پایداری ساختگاه ایجاد نماید، افزایش تعداد طبقات زیرزمین، بیش از عمق مورد نظر ممنوع است. ۹
• ۲ - ۳ - سازگاری حجم ساختمان با دانه بندی حاکم در بافت الزامی است؛ لذا امکان تجمیع قطعات به منظور دستیابی به حداقل مساحت زمین مورد نیاز مطابق جدول ۲، تنها در صورتی مجاز است که مساحت قطعات تجمیع شده برای رسیدن به حداقل مساحت مجاز، از ۵ /۲ برابر متوسط مساحت قطعات بلوک شهری که قطعه مورد نظر در آن واقع شده است، بیشتر نباشد. ۱۰
• ۲ - ۳ - در صورتی که بستر عرصه مورد نظر، از مقاومت و پایداری لازم برای گودبرداری با توجه به ارتفاع مورد نیاز، برخوردار نباشد و روش‌های فنی پایدارسازی دیواره‌ها نیز، غیراجرایی و غیرممکن بوده و نیز خطر ریزش و آسیب رساندن به عناصر واقع در اطراف سایت وجود داشته باشد، اختصاص آن، به عرصه استقرار ساختمان‌های بلند ممنوع است. ۱۱
• ۲ - ۳ - چنانچه قطعه ای واقع در عرصه مجاز احداث ساختمان بلند، نتواند شرایط فوق الذکر برای احداث ساختمان بلند را احراز نماید، حداکثر ارتفاع مجاز و الگوی استقرار آن، تابع ضوابط تراکمی قبل از ضوابط عرصه همپوشان است و در صورت تهیه طرح جامع جدید لازم است حداکثر ارتفاع آن توسط مشاور طرح جامع ارائه شود. ۳
• ۳ - ضوابط طراحی از وجه ارتباط با محیط کالبدی پیرامون و سیمای شهری این ضوابط باید در مقیاس هر شهر و به منظور هماهنگی طراحی ساختمان‌های بلند با بستر مصوب، تامین ایمنی و امنیت و ایجاد سیمای بصری مطلوب در محیط، تهیه شود. تایید اصول ضوابط تهیه شده خاص طراحی در هر شهر در چارچوب طرح مکانیابی و ضوابط ساختمان‌های بلند بر عهده شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خواهد بود. موضوعاتی که لازم است ضوابط طراحی در هماهنگی با آن تهیه شوند و الزامات عمومی مترتب بر هر محور، به شرح زیر است: ۱
• ۳ - ۳ - دسترسی قطعه به معابر ضوابط دسترسی از قطعه به معابر اصلی و نحوه اتصال ساختمان بلند به معابر همجوار باید با توجه به شاخص‌های زیر و منطبق با آخرین ویرایش مصوب آیین‌نامه راههای شهری و ضوابط معلولین تدوین شود:
• تامین ایمنی و امنیت
• ملاحظات پدافند غیرعامل
• کاهش خطرپذیری
• هماهنگی با ظرفیت ترافیکی معبر و ایمنی دسترسی
• پیاده محوری
• دسترسی همه شمول
• دسترسی متناسب با نوع کاربری ۲
• ۳ - ۳ - تامین ایمنی ساختمان در هنگام بروز سوانح
• رعایت الزامات مرتبط در آیین‌نامه ۲۸۰۰، الزامات مبحث ۳ مقررات ملی، مبحث ۲۱ ساختمان در زمینه پدافند غیرعامل به منظور مدیریت بحران و تامین ایمنی ساختمان در برابر سوانحی نظیر زلزله یا آتش سوزی در ساختمان و در ارتباط با فضای شهری در تدوین ضوابط طراحی الزامی است.
• الحاق عناصر به نمای ساختمان، باید از لحاظ نکات ایمنی به ویژه در برابر نیروهای جانبی مانند باد و زلزله نیز مورد توجه قرار گرفته و در تطابق با مقررات ملی ساختمان و ضوابط نشریه ۷۱۴ سازمان برنامه و بودجه طراحی شوند. ۳
• ۳ - ۳ - ایجاد سیمای محیطی هماهنگ با زمینه به منظور ایجاد رابطه مناسب با بافت و ایجاد سیمای محیطی هماهنگ با زمینه پیرامون و شرایط اقلیمی و محیطی، با توجه به اهمیت موضوع بوم محور بودن الزامات سیما و منظر، لازم است که ضوابط و الزامات محلی بر مبنای محورهای زیر و راهنمای پیوست، تدوین شود. رعایت «ضوابط و مقررات ارتقای کیفی سیما و منظر شهری (پاکسازی و بهسازی نماها و جداره‌ها، مناسب سازی معابر پیاده راهی و پیاده روها و ساماندهی به منظر شهری)»؛ مصوب مورخ ۱۳۸۷/۹/۲۵ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تدوین ضابطه محلی و نظارت بر ساخت الزامی است. محورهایی که باید در تدوین ضوابط ایجاد سیمای محیطی هماهنگ با زمینه مورد توجه قرارگیرد، به شرح زیر است:
• هماهنگی بنا با زمینه از نظر ریخت شناسی و هماهنگی دانه بندی با بافت و بستر قرارگیری
• تقسیم بندی حجم ساختمان بلند به دو بخش پایه و بدنه و تعیین ضوابط ارتفاعی و تناسبات دو بخش در هماهنگی با زمینه
• انتخاب مصالح مناسب نما از نظر هماهنگی با شرایط اقلیمی و محیطی و رعایت مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان
• طراحی مناسب نما در ارتباط با زمینه قرارگیری و همجواری‌ها ۴
• ۳ - ۳ - ساختار حجمی ساختار حجمی بنا باید در تناسب و هماهنگی با محیط پیرامون و متناسب با رویکردهای حفاظت محیط زیست شکل گیرد؛ هرگونه تغییرات و تنوع حجمی در چارچوب ضوابط تدوین شده، مجاز است. برای این منظور رعایت موارد زیر الزامی است:
• ضوابط ارائه شده باید به گونه ای باشد که ضمن رعایت ضوابط فنی استحکام بنا، کنترل اشراف و سایه اندازی و همچنین، رعایت حریم آوار، امکان انعطاف در طراحی حجمی بنا وجود داشته باشد.
• ضوابط ارائه شده باید به گونه ای باشد که ضمن رعایت ضوابط فنی استحکام بنا، کنترل اشراف و سایه اندازی و همچنین، رعایت حریم آوار، امکان انعطاف در طراحی حجمی بنا وجود داشته باشد.
• به منظور حفظ چشم انداز طبیعی در ساخت سازهای واقع در شیب بیش از ۱۵%، لازم است که ساختمان از نظر الگوی حجمی متناسب با شیب طبیعی زمین شکل گرفته و میزان خاکبرداری‌ها جهت قرارگیری سطوح طبقات در خاک کنترل شود. ۵
• ۳ - ۳ - تاثیرات باد ضوابط طراحی حجم ساختمان و ارتباط آن با ساختار حجمی پیرامون نباید منجر به تشدید تاثیرات منفی باد در مقیاس خرد اقلیم، همچون انسداد حجم در مقابل جریان باد، تشدید جریان هوا در کریدورهای هوایی، توربولانس یا ایجاد منطقه دنباله شود. ۶
• ۳ - ۳ - توسعه فضای سبز عمودی ضوابط ارائه شده، باید زمینه‌های تشویقی گسترش فضای سبز در شهر را در سطوح افقی (بام سبز و فضای سبز طبقاتی)، فضای سبز عمودی و گسترش و صیانت از فضای سبز در عرصه ساختمان‌های بلند را فراهم نماید؛ در این راستا، ایجاد حداقل معادل ۵ درصد سطح زیربنا، فضای سبز در بام و تراس‌ها الزامی است. ۷
• ۳ - ۳ - سطح اشغال و مکان استقرار بنا
• سطح اشغال و مکان استقرار بنا و نسبت فضای باز و بسته و کنترل سایه اندازی ساختمان‌ها بر روی یکدیگر باید با توجه به شرایط اقلیمی و کالبدی و همچنین ایجاد حداقل اشراف ساختمان‌ها بر یکدیگر در قالب ضوابط خاص هر شهر و در چهارچوب ضوابط حداکثر سطح اشغال مجاز تهیه شود.
• چنانچه حداقل فاصله مورد نیاز بنا از اضلاع زمین (که بر اساس سایه اندازی ساختمان‌ها بر یکدیگر در سردترین روزهای سال که حداکثر نیاز به انرژی تابشی خورشید در آن وجود دارد، محاسبه می‌شود)، امکان اشغال ۴۰ درصد از سطح را فراهم نیاورند، لازم است که سطح اشغال مجاز بنا بر اساس حداقل فاصله ممکن از اضلاع زمین که بر اساس سایه اندازی بهینه و حداقل اشراف به دست آمده است و به میزان کمتر از ۴۰%، تعیین شود. در این راستا، کاهش ارتفاع در طبقات و یا تغییرات شکل حجمی ساختمان با عقب نشینی در طبقات، به منظور کاهش اثرات سایه اندازی و قرارگیری ساختمان در پهنه مجاز بلامانع است. فصل ۴: الزامات فرایندی و تهیه اسناد فنی در طرح و اجرای ساختمان‌های بلند ۱
• ۴ - مدارک صدور پروانه و احراز شرایط ۱
• ۱ - ۴ - برای صدور پروانه ساختمان بلند مدارک زیر باید تهیه و تحویل شهرداری شود:
• ارائه طرح انطباق شهری و گزارش توجیهی اقتصادی - مالی مطابق دستورالعمل مندرج در این مصوبه و مطالعات پشتیبان آن
• جدول سطوح در چارچوب ضوابط مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
• موافقت رسمی همسایگانی که قرار است روش پایدارسازی گود به روش انکوراژ یا نیلینگ در زمین آنان انجام شود. (در صورت تمایل مالک به استفاده از این روش)
• ارائه اسناد و مدارک فنی طرح در پهنه معماری، سازه، تاسیسات مکانیکی و الکتریکی در مقیاسهای اجرایی (موضوع آیین‌نامه ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان)
• گزارش مشاور ژئوتکنیک مبنی بر بررسی ساختگاه از نظر الزامات ساختگاه و بستر قرارگیری
• تحلیل اثرات ترافیکی احداث ساختمان بر اساس دستورالعمل مرتبط ۲
• ۱ - ۴ - پس از صدور پروانه موارد زیر باید در احراز شرایط مورد توجه قرار گیرد:
• اطلاع رسانی عمومی به شهروندانی که قرار است ساختمان در محله آنان ساخته شود. (از طریق نصب تابلو در محل)
• سازنده (پیمانکار) باید دارای صلاحیت از سازمان برنامه و بودجه یا وزارت راه و شهرسازی باشد.
• سرمایه گذار باید ساختمان را در برابر عیوب اساسی و پنهان ساختمان بیمه نماید.
• مقررات ملی ساختمان به طور کامل در طراحی و ساخت و نگهداری و ضوابط بهره‌برداری ساختمان بلند رعایت گردد و در مورادی که تاکنون مقررات برای آن تدوین نشده، باید از مقررات بین‌المللی به تشخیص شورای تدوین مقررات ملی ساختمان شود.
• در صورتی که احداث ساختمان و پیش بینی‌های انجام شده در کاهش آثار تخریبی آن در محیط (نظیر اقدامات جبرانی از قبیل ایجاد فضای سبز در محوطه یا ارتفاع، تمهیدات کاهش آلایندگی تاسیسات، ایجاد سیستم‌های بازیافت آب خاکستری، تصفیه فاضلاب، مدیریت پسماند و موارد مشابه) شرایط منطبق با شاخص‌های محیط زیست را احراز ننماید، ساخت بناهای بلند مذکور ممنوع است. فصل ۵: گام‌های اجرای مصوبه در صورت درخواست شهرداری برای احداث ساختمان‌های بلند در شهرهای با جمعیت بالای ۲۰۰ هزار نفر، لازم است مراحل زیر توسط مشاور ذی صلاح به انجام رسیده و به تصویب مراجع مشخص شده در هر مرحله برسد:

1. طرح توجیهی «ضرورت ساخت ساختمان بلند» با توجه به محورهای ارائه شده در فصل دوم این مصوبه تهیه و به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برسد. تبصره ۴: شهرهایی که احداث ساختمان‌های بلند در طرح‌های جامع مصوب آن‌ها پیش‌بینی شده است، نیاز به طی مرحله فوق ندارند.
2. در صورت تصویب «ضرورت ساخت ساختمان بلند» توسط شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، گزارش «ضوابط مکانیابی و استقرار ساختمان‌های بلند» بر اساس فصل سوم مصوبه حاضر، به یکی از دو شکل زیر تهیه و به تصویب به شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برسد:

• در شهرهای دارای طرح جامع مصوب معتبر، در قالب تعیین عرصه‌های همپوشان و ضوابط مرتبط با آن.
• در شهرهای دارای طرح جامع در دست تهیه در قالب تهیه طرح جامع شهر.

3. صدور مجوز احداث ساختمان‌های بلند در هر پلاک در چارچوب طرح مکانیابی و ضوابط استقرار مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (طبق مفاد فصل سوم مصوبه حاضر)، منوط به تایید کمیته سیما و منظر شهری و تصویب کمیسیون ماده پنج است.