مصوبه درباره ایجاد سامانه پایش هوشمند تردد ناوگان جاده‌ای
شورای اقتصاد در جلسه مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۳۰ درخواست شماره ۸۹۳ - ۲ /۲۰ مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۱ وزارت نفت در خصوص طرح ایجاد سامانه «اجرای سیستم پایش هوشمند تردد ناوگان حمل و نقل جاده ای (سپهتن) برای سیصد و شصت هزار دستگاه ناوگان دیزلی برون شهری (کامیون و اتوبوس)» را به استناد ماده (۱۲) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و آیین‌نامه اجرایی آن به شماره ۶۷۵۷۳ /ت ۵۲۰۹۹ ه- مورخ ۱۳۹۴/۵/۲۷ بررسی و ضمن توجیه فنی، اقتصادی، مالی و زیست محیطی طرح و همچنین سقف تعهد دولت، زمانبندی اجرا و بازپرداخت اصل و فرع و دیگر هزینه‌های سرمایه‌گذاری طرح مذکور را در سقف یکصد و چهل و دو میلیون و یکصد و شصت هزار (۱۴۲/۱۶۰/۰۰۰) دلار، مشروط به رعایت موارد ذیل مورد تصویب قرار داد: ۱
- مبنای بازپرداخت به ازای صرفه جویی ناشی از کاهش سهمیه تخصیصی ناوگان حمل و نقل باری (انواع کامیون) و مسافر (اتوبوس) برون شهری و ثبت اطلاعات عبور هر وسیله نقلیه از ایستگاه‌های پلیس راه برای هر عبور از ایستگاه‌های مزبور در سامانه سپهتن، مبلغ ۳۷ سنت دلار در سقف مبلغ این مصوبه مطابق با جدول پیوست منوط به تدقیق سوخت اختصاص داده شده به ناوگان توسط کارگروه اشاره شده در بند (۱۶) این مصوبه خواهد بود. ۲
- هدف از اجرای طرح مجهز کردن (۰۰۰ /۳۵۰) دستگاه خودرو ناوگان باری (انواع کامیون) برون شهری به سامانه پایش هوشمند تردد ناوگان (سامانه سپهتن) می‌باشد که به منظور کاهش مصرف سوخت ناوگان دیزل برون شهری ناشی از تدقیق سهمیه سوخت ناوگان بر مبنای اطلاعات سفر از جمله پیمایش وسیله و عبور از ایستگاه‌های پلیس راه کشور اجرایی خواهد گردید. همچنین (۰۰۰ /۱۸) دستگاه خودروهای ناوگان مسافری بین شهری (اتوبوس) و کامیون‌هایی که بعد از ابلاغ مصوبه شماره ۱۳۷۳۱۹ /ت ۵۱۵۱۲ ه- به تاریخ ۱۳۹۳/۱۱/۱۶ هیات وزیران به سامانه سپهتن مجهز گردیده‌اند، معادل ۷۵ % هزینه GPS نصب شده را در قالب این طرح دریافت خواهند نمود. اجرای این طرح منجر به اصلاح تخصیص سوخت نفت گاز خودروها بر اساس پیمایش، ایمن سازی تردد ناوگان برون شهری، جلوگیری از قاچاق سوخت و کاهش انتشار دی اکسید کربن می‌گردد. ۳
- مکانیزم بازپرداخت منابع حاصل از صرفه جویی سوخت به سرمایه گذار عامل صرفه جویی: ۳
- ۱ - تعهدات موضوع این مصوبه متناسب با میزان تحقق اهداف طرح، با اعلام سرمایه گذار عامل صرفه جویی طرح، تایید سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای و تایید نهایی وزارت نفت در سررسیدها از سوی شرکت ملی نفت ایران (شرکت بهینه سازی مصرف سوخت)، از محل منابع ناشی از صادرات سوخت صرفه جویی شده/ کاهش واردات به سرمایه گذار عامل صرفه جویی طرف قرارداد در مقاطع سه ماهه پرداخت خواهد شد. ۳ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۴/۳۱)
- ۲ - مبلغ حداکثر ۴۰۰ دلار ناشی از صرفه جویی حاصل از کاهش سهمیه سوخت اختصاص داده شده به هر دستگاه کامیون، در سقف یکصد و چهل میلیون (۱۴۰/۰۰۰/۰۰۰) دلار برای ۰۰۰ /۳۵۰ دستگاه، در صورت عبور هر وسیله نقلیه از ایستگاه‌های پلیس راه در طول دوره اجرای طرح و پس از کاهش سهمیه سوخت ماهانه اختصاص داده شده به خودروهای مذکور (هر عبور از ایستگاه پلیس راه معادل ۳۷ سنت دلار) ارسال اطلاعات سفر و مصرف سوخت به مراکز داده، قابل بازپرداخت خواهد بود. مبلغ یکصد و بیست (۱۲۰) دلار مربوط به ۷۵% هزینه هر دستگاه (GPS) می‌باشد که به حداکثر (۰۰۰ /۱۸) دستگاه کامیون و اتوبوس ناوگان مسافر بین شهری که با شرایط بند (۲) مجهز به تجهیزات سامانه سپهتن شده‌اند یا می‌شوند پرداخت می‌گردد. ۳
- ۳ - برای خودروهایی که در طرح "جایگزینی ۶۵ هزار دستگاه کامیون و کشنده فرسوده بالای ۱۰ تن با عمر بالاتر از ۳۵ سال" (موضوع مصوبه شماره ۱۷۴۲۸۸ مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۷ شورای اقتصاد) و همچنین طرح جایگزینی و نوسازی ناوگان حمل و نقل درون و برون شهری دیزلی (موضوع مصوبه شماره ۱۲۸۸۴۵ مورخ ۲۰/ ۳ /۱۳۹۷ شورای اقتصاد)، تجهیزات GPS نصب گردیده مبلغ ۱۲۰ دلار پرداخت نخواهد گردید و این خودروها تنها مشمول دریافت مبلغ باقیمانده (دویست و هشتاد (۲۸۰) دلار خواهند بود). کامیون و اتوبوس‌هایی که در حال حاضر ذیل سامانه سپهتن تردد می‌نمایند و تجهیزات مربوطه برای آنها نصب گردیده تنها امکان استفاده از یارانه صرفه جویی بخش GPS را مطابق بند (۳ - ۲) این مصوبه خواهند داشت. ۳
- ۴ - حداکثر سقف بازپرداخت سرمایه‌گذاری برای تجهیز (۰۰۰ /۳۵۰) دستگاه ناوگان باری برون شهری (کامیون)، یکصد و چهل میلیون (۱۴۰/۰۰۰/۰۰۰) دلار و یا معادل ریالی آن به نرخ روز ارز حواله در بازار ثانویه ارز (سامانه نیما) اعلامی از طریق سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS) است. حداکثر سقف بازپرداخت هزینه GPS مطابق بند (۳ - ۲) این مصوبه، دو میلیون و یکصد و شصت هزار (۲/۱۶۰/۰۰۰) دلار و یا معادل ریالی آن به نرخ روز ارز حواله در بازار ثانویه ارز (سامانه نیما) اعلامی از طریق سامانه معاملات الکترونیکی ارز (ETS) است. سقف مجموع تعهد دولت جهت بازپرداخت، مبلغ یکصد و چهل و دو میلیون و یکصد و شصت هزار (۱۴۲/۱۶۰/۰۰۰) دلار است. انتقال زمان بازپرداخت ما به ازای صرفه جویی محقق شده از هر سال به سال‌های بعد در سقف زمانی مصوبه بلامانع می‌باشد. ۳
- ۵ - مدت زمان اجرای طرح سه سال و بازپرداخت سرمایه‌گذاری به ازای صرفه جویی محقق شده حداکثر ۴ سال است (بسته به پیمایش و تعداد عبور از ایستگاه‌های پلیس راه و صرفه جویی محقق شده در سقف ۴۰۰ دلار یا ۱۲۰ دلار (صرفا مربوط به دستگاه GPS) می‌باشد). ۴
- وزارت نفت مکلف است گزارش عملکرد طرح را در مقاطع شش (۶) ماهه به سازمان برنامه و بودجه کشور و سایر مراجع ذی ربط ارسال نماید. ۵
- سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای کشور (متقاضی) موظف است با اتخاذ تمهیدات لازم نسبت به انعقاد قرارداد با شرکت‌های سرمایه گذار عامل صرفه جویی اقدام نماید. متن نمونه قراردادهای بین متقاضی با سرمایه گذاران عامل صرفه جویی مجری طرح برای اجرای این مصوبه، باید به تایید وزارت نفت برسد. ۶
- شرکت‌های سرمایه گذار عامل صرفه جویی سازنده و مسئول نصب تجهیزات و انتقال اطلاعات و راه اندازی سامانه، به صورت رقابتی و پس از فراخوان و برگزاری مناقصه / مناقصات در این طرح که توسط سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای برگزار می‌شود، فعال می‌شوند. ۷
- مبلغ معادل ماهیانه پنجاه هزار (۰۰۰ /۵۰) ریال هزینه شارژ سیم کارت تجهیزات برای حداکثر (۰۰۰ /۳۵۰) دستگاه طی پنج (۵) سال بهره‌برداری طرح در محاسبات لحاظ گردیده و پرداخت آن بر عهده سرمایه گذار عامل صرفه جویی می‌باشد، لذا از این بابت نباید هزینه ای از مالک وسیله نقلیه اخذ گردد. ۸
- لیست خودروها جهت بهره مندی از تسهیلات این مصوبه از طریق وزارت راه و شهرسازی (سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای) به وزارت نفت (شرکت بهینه سازی مصرف سوخت) اعلام می‌گردد. اولویت مجهز کردن خودروها به سامانه سپهتن، خودروهای زیر سن فرسودگی است و سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای مکلف است خودروهایی را معرفی نماید که امکان تردد و فعالیت، به مدت حداقل شش (۶) سال را داشته باشند. ۹
- وزارت راه و شهرسازی (سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای) و وزارت کشور (راهور ناجا) با همکاری وزارت نفت موظفند نسبت به تجهیز کلیه خودروهای مشمول طرح به سامانه سپهتن حداکثر طی مدت ۳ سال اقدام نمایند. ۱۰
- وزارت کشور (راهور ناجا) مکلف است: الف: جهت اجرای کامل طرح (بالاخص تجهیز کامل پاسگاه‌های پلیس راه) به سامانه سپهتن با سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای و سرمایه گذار عامل صرفه جویی همکاری نماید. ب: قبل از ارائه گواهی اسقاط برای خودروهای ناوگان باری برون شهری، از سامانه سپهتن استعلام گرفته و در صورت وجود تجهیزات و وسایل مربوط به سامانه، این تجهیزات را به سرمایه گذار جهت نصب بر روی کامیون‌های دیگر عودت دهد. در صورت وقوع این موضوع هزینه‌های مربوط به تجهیزات جابجا شده در صورت استفاده قبلی از یارانه صرفه جویی، مجددا پرداخت نخواهد گردید. ۱۱
- سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای مکلف است: الف: امکان لازم، جهت اتصال سامانه سپهتن یا هر سامانه پایش و نظارت که وزارت نفت (شرکت بهینه سازی مصرف سوخت) اعلام می‌نماید، فراهم نموده و زیرساخت‌های لازم را جهت تبادل داده‌ها ایجاد نماید. ب: به گونه ای اقدام نماید که زیرساخت‌های ایجاد شده در طرح سپهتن اتوبوس‌ها و کامیون‌ها در اجرای طرح مذکور نیز مورد بهره‌برداری قرار گیرد. تایید صلاحیت و معرفی سرمایه گذار بر عهده سازمان مذکور می‌باشد. ج: بعد از نصب سامانه سپهتن، صدور صورت وضعیت و بارنامه خودروهای باری مشمول طرح را همچنین هوشمندسازی سامانه تخصیص بار و پرداخت کرایه حمل را ضمن ایجاد، منوط به فعال بودن سامانه مذکور نماید. د: با همکاری پلیس راه تدابیر لازم، جهت جلوگیری از تردد خودروهای مشمول طرح که اقدام به نصب سامانه سپهتن نکرده‌اند یا سیستم این سامانه را قطع نموده‌اند، انجام دهد. ۱۲
- جابه جایی تجهیزات سامانه سپهتن از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر با مجوز سازمان راهدرای و حمل و نقل جاده ای و اعلام به وزارت نفت و تایید آن مجاز خواهد بود تا پرداخت‌های موضوع این مصوبه به سرمایه گذار و قطع نشود. ۱۳
- شرکت‌های سرمایه گذار موظفند تا سه (۳) سال نسبت به ضمانت محصول و تا ده (۱۰) سال نسبت به ارائه خدمات پس از فروش اقدام نمایند. ۱۴
- نصب ادوات و تجهیزات مربوط به سامانه سپهتن توسط سرمایه گذار با رعایت نیازمندی‌های پلیس راه و سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای انجام خواهد شد. احراز هویت رانندگان توسط گواهینامه و اثر انگشت انجام می‌شود. ۱۵
- برای خودروهای مجهز شده به سامانه سپهتن مشمول این طرح که به هر دلیلی توقف آنها بیش از یک ماه باشد، با اعلام سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای و تایید شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران موظف است موقتاً نسبت به قطع شارژ کارت سوخت آنها اقدام نماید. معادل متوسط (۱۱) دلار به ازای توقف هر ماه خودرو توسط صاحب خودرو به سرمایه گذار عامل صرفه جویی جهت شارژ مجدد کارت سوخت خودرو می‌بایست پرداخت شود و رقم مذکور از سقف تعهدات طرح توسط شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کسر خواهد گردید. شارژ مجدد سوخت این خودروها منوط به تایید سرمایه گذار و اعلام آن به سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای می‌باشد. در این صورت با درخواست شرکت بهینه سازی مصرف سوخت به شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، کارت سوخت این خودروها مجدد شارژ خواهد گردید. ۱۶ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۴/۳۱)
- کارگروه موضوع بند ۶ مصوبه هیات وزیران به شماره ۱۳۷۳۱۹ ت۵۱۵۱۲ه- مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۱۴ متشکل از نمایندگان وزارتخانه‌های نفت (شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران - رئیس کارگروه)، راه و شهرسازی (سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای)، کشور (سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها)، ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت به همراه نمایندگان شرکت بهینه سازی مصرف سوخت و راهور فراجا نسبت به تعیین /بازنگری /اصلاح سهمیه سوخت ناوگان حمل و نقل باری (انواع کامیون‌ها) و مسافربری (اتوبوس) برون شهری بر اساس اطلاعات سامانه جامع پیمایش اقدام خواهند نمود. تخصیص سوخت نفت گاز به خودروها تابع عملکرد آنها (مقدار پیمایش با بار و بدون بار) خواهد بود. شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران مکلف است مطابق تصمیمات متخذه در کارگروه مذکور و بر اساس اطلاعات ارسالی سامانه سپهتن به سامانهع جامع پیمایش و تیید آن توسط سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، میزان سوخت را به تفکیک هر وسیله نقلیه در مقاطع زمانی قابل تعریف، محاسبه و در کارت سوخت خودروها شارژ نماید. همچنین این شرکت موظف است سهمیه سوخت خودروهای فاقد تردد را قطع نماید. ۱۷
- هزینه فرهنگ سازی، اطلاع رسانی، آموزش و هزینه‌های عمومی پایش و صحه گذاری (مدیریت طرح و سامانه پایش و نظارت بر اجرای طرح) از محل منابع داخلی شرکت ملی نفت ایران تامین می‌گردد و تامین هزینه اختصاصی پایش و صحه گذاری (اندازه گیری و صحه گذاری صرفه جویی، ارتقاء فن آوری و انجام پژوهش‌های مرتبط) هر طرح به عهده سرمایه گذار عامل صرفه جویی می‌باشد که تا سقف حداکثر یک (۱) درصد سرمایه‌گذاری در محاسبات این مصوبه لحاظ شده است و شرکت‌های سرمایه گذار عامل صرفه جویی می‌بایست این میزان را پس از انعقاد قرارداد در اختیار شرکت بهینه سازی مصرف سوخت قرار دهند. ۱۸
- وزارت راه و شهرسازی (سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای) با همکاری وزارت کشور (راهور ناجا) نسبت به تبلیغ و ترویج نصب سامانه سپهتن در خودروهای باری ناوگان برون شهری و همکاری رانندگان با سرمایه گذار عامل صرفه جویی، اقدام نمایند. ۱۹
- در اجرای این مصوبه رعایت قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی (مصوب ۱۳۹۸/۲/۱۵ مجلس شورای اسلامی) و تکالیف زیست محیطی الزامی است. ۲۰
- به منظور کاهش خطرپذیری (ریسک)، سرمایه گذار عامل صرفه جویی، هزینه بیمه را با تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در قرارداد پیش‌بینی می‌کند که از محل صرفه جویی قابل بازپرداخت است. ۲۱
- بازپرداخت سرمایه‌گذاری در طرح‌های نفت و گاز که به منظور اصلاح الگوی مصرف حامل انرژی به اشخاص حقیقی و حقوقی از محل صرفه جویی در مصرف سوخت یا درآمد حاصل از اجرای طرح پرداخت می‌گردد، به عنوان پرداخت بلاعوض دولت بابت جبران سرمایه‌گذاری و یا یارانه صرفه جویی حامل‌های انرژی محسوب گردیده و لذا از شمول قانون مالیات بر ارزش افزوده خارج و ماخذ محاسبه مالیات و عوارض ماده (۱۴) قانون مالیات بر ارزش افزوده نخواهد بود. ۲۲
- رعایت مفاد مصوبه شماره ۸۷۶۱۰ مورخ ۱۳۹۵/۷/۲۴ ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی در خصوص «نظام نامه پیوست فناوری و توسعه توانمندی‌های داخلی در قراردادهای بین‌المللی و طرح‌های مهم ملی» الزامی است. جدول برآورد سرمایه‌گذاری و بازپرداخت طرح اجرای سیستم پایش هوشمند تررد ناوگان حمل و نقل جاده ای (سپهتن) سال تا سال ۱۴۰۲ ۱۴۰۳ ۱۴۰۴ ۱۴۰۵ ۱۴۰۶ ۱۴۰۷ جمع تعداد ناوگان کامیون مجهز شده (دستگاه) ۰۰۰ /۱۰۰ ۰۰۰ /۱۴۵ ۰۰۰ /۱۰۵ - - - ۰۰۰ /۳۵۰ تعداد ناوگان اتوبوس مجهز شده به سامانه قدیم فقط GPS (دستگاه) ۰۰۰ /۱۶ ۰۰۰ /۲ - - - - ۰۰۰ /۱۸ سرمایه‌گذاری طرح (میلیون دلار) ۹۲ /۴۱ ۲۴ /۵۸ ۰۰ /۴۲ - - - ۱۶ /۱۴۲ بازپرداخت سرمایه‌گذاری (میلیون دلار) ۲۲ /۶ ۷۰ /۲۳ ۷۰ /۴۶ ۳۰ /۴۴ ۹۱ /۱۹ ۳۲ /۱ ۱۶ /۱۴۲ محمدباقر نوبخت