دستورالعمل ارزیابی وسایل نقلیه درجه دو تولید داخل
۱
- هدف هدف از تدوین این دستورالعمل تعیین رویه مشخص ارزیابی انطباق وسایل نقلیه ای است که دارای تاییدیه معتبر در زمان تولید بوده؛ ولی به سبب برخی عیوب امکان عرضه به صورت وسیله نقلیه نو تولید فاقد عیب را ندارند. ۲
- دامنه کاربرد این دستورالعمل شامل کلیه وسایل نقلیه داخلی نو تولید قبل از عرضه به بازار در گروه‌های M، N، O، L و T مطابق تعاریف استانداردهای ملی ایران به شماره ۶۹۲۴، ۷۵۵۸ و ۱۳۲۵۹ می‌باشد. یادآوری - این دستورالعمل مشمول وسایل نقلیه مستعمل و همچنین وسایل نقلیه دارای عیوب ایمنی نمی‌گردد. ۳
- مسئولیت اجرا، اطلاع رسانی و نظارت مسئولیت اجرا و اطلاع رسانی این دستورالعمل بر عهده ادارات کل استاندارد استان ها می‌باشد. نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل بر عهده دفتر تخصصی ذی ربط در معاونت ارزیابی انطباق کالا و نظارت بر اجرای استاندارد است. ۴
- قوانین مرتبط ۱ -۴ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد مصوب یازدهم مهرماه یک هزار و سیصد و نود و شش مجلس شورای اسلامی. ۲ -۴ قانون ارتقا کیفی تولید خودرو و سایر تولیدات صنعتی مصوب ۱۳۸۹ مجلس شورای اسلامی. ۳ -۴ قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۱ مجلس شورای اسلامی. ۵
- تعاریف در این دستورالعمل، واژه‌ها و اصطلاحات با تعاریف زیر به کار برده می‌شوند: ۱ -۵ سازمان: منظور، سازمان ملی استاندارد ایران است. ۲ -۵ دفتر تخصصی: منظور، دفتر ارزیابی انطباق صنایع حمل و نقل و ماشین آلات در معاونت ارزیابی انطباق کالا و نظارت بر اجرای استاندارد می‌باشد. ۳ -۵ اداره کل: منظور، اداره کل استاندارد استان محل تولید خودرو است. ۴ -۵ شرکت بازرسی: منظور، شرکت بازرسی است که با دامنه هر یک از استانداردهای ملی مرتبط از مرکز ملی تایید صلاحیت ایران گواهینامه تایید صلاحیت اخذ نموده است. ۵ -۵ وسیله نقلیه نو تولید: منظور، وسیله نقلیه ای که به هنگام تحویل به مصرف‌کننده بیش از نود و نه کیلومتر طی مسافت نکرده باشد. مطابق تعریف بند (ظ) ماده ۲ آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از مصرف کنندگان خودرو موضوع مصوبه ۷۴۱۵ /ت ۵۱۶۸۱ ه- مورخ ۱۳۹۵/۱/۲۸ هیات وزیران ۶ -۵ وسیله نقلیه درجه دو: وسیله نقلیه دارای تاییدیه معتبر در زمان تولید که به دلیل پیدا نمودن برخی عیوب ظاهری و یا عملکردی مطابق اظهار خودروساز، امکان ارائه به‌عنوان وسیله نقلیه نو تولید فاقد عیب را ندارد. ۷ -۵ سیستم‌های اصلی خودرو: به مجموعه ارکان اصلی خودرو شامل شاسی، بدنه، زیر بدنه نگهدارنده، قوای محرکه، سیستم انتقال قدرت، محورها، سیستم فرمان، سیستم ترمز، دسته سیم اصلی وسیله نقلیه، سیستم مالتی پلکس، چراغ‌ها و سایر سیستم‌های مشمول استانداردهای اجباری، سیستم‌های اصلی اطلاق می‌شود. Under body ۸ -۵ سیستم‌های تکمیلی وسیله نقلیه: به تمامی سیستم‌های برقی یا مکانیکی که به صورت انتخابی توسط سازنده بر روی وسیله نقلیه نصب می‌شوند از قبیل سیستم‌های مالتی مدیا، کروز کنترل، گرم کن و سردکن صندلی، دوربین پیرامون وسیله نقلیه و نظایر آن، اطلاق می‌گردد. option ۹ -۵عیوب ایمنی: به هر گونه عیب وسیله نقلیه یا هر یک از سیستم‌های اصلی که باعث خروج از شرایط اولیه استفاده شده و ایمنی آن را به مخاطره می‌اندازد، عیوب ایمنی اطلاق می‌گردد. ۱۰ -۵ عیوب عملکردی: به هر گونه نقص، ایراد و خلا در وسیله نقلیه که منجر به عدم عملکرد صحیح حداقل یکی از سیستم‌های اصلی یا تکمیلی وسیله نقلیه شود، اطلاق می‌گردد. ۱۱ -۵ عیوب ظاهری: به هر گونه عیب در مشخصات ظاهری خودرو که ایمنی آن را به مخاطره نمی‌اندازد؛ ولی از نظر مصرف کننده ایراد محسوب شده و باعث نارضایتی گردد، گفته می‌شود. ۱۲ -۵ قطعات اصلی: قطعات و سیستم‌های استفاده شده در فرایند تولید وسیله نقلیه است که از تامین کنندگان و تولیدکنندگان مشخصی تهیه شده و دارای درجه کیفی ممتاز خودروساز می‌باشد. Original Equipment Manufacturer (OEM ۱۳ -۵ تجاری سازی: مجموعه عملیات تعیین شده و تحت کنترل که توسط سازنده پس از تکمیل فرایند ساخت محصول و اطمینان از انطباق محصول با مجموعه الزامات فنی و سیستمی و قبل از عرضه به نمایندگی‌های مجاز انجام می‌گردد، اطلاق می‌شود. ۶
- شرح اقدامات ۱ -۶ اقدامات سازنده ۱-۱-۶ سازنده باید برای تعیین و طبقه بندی وسیله نقلیه درجه دو دستورالعمل داخلی تهیه نماید. دستورالعمل مذکور باید دربرگیرنده موارد ذیل باشد: الف) عدم مغایرت مفاد آن با الزامات این دستورالعمل؛ ب) تعیین و تفکیک دلایل درجه دو بودن یک محصول؛ پ) شرح اقدامات اجرایی واحد تولیدی برای خودروهای درجه دو؛ ت) عارضه یابی تولید خودروی درجه دو و اقدامات اصلاحی برای کاهش نرخ تولید سالیانه آن. یادآوری - بررسی و اجرای دستورالعمل سازنده، در ارزیابی تطابق تولید هر نوع خودرو مطابق الزامات بند ۶-۴-۲ دستورالعمل «نحوه صدور گواهینامه تایید نوع و کنترل فرایند تطابق تولید وسایل نقلیه تولید داخل» به شماره ۲۲۵/۱۳۱/د کنترل می گردد. ۲-۱-۶ عیوبی که در طول فرایند تولید ایجاد می‌گردد باید قبل از تجاری سازی با عملیات بازکاری رفع گردد و وسیله نقلیه ای که این فرایند بر روی آنها انجام می‌گیرد درجه دو محسوب نمی‌گردند. Rework ۳-۱-۶ وسایل نقلیه ای که پس از تجاری سازی بنا به دلایل مختلف دارای یکی از عیوب ایمنی طبق کاربرگ شماره یک گردیده‌اند، در صورت عدم امکان رفع آن عیوب باید به نحو مقتضی از فرایند عرضه به مصرف کننده خارج شود. یادآوری - چنان که رفع برخی از عیوب ایمنی مستلزم تعویض، برش و جوشکاری قطعات اصلی شاسی و بدنه، شاسی کشی و مانند آن باشد، وسیله نقلیه امکان عرضه عمومی به بازار ندارد. ۴-۱-۶ در صورتی که وسیله نقلیه پس از تجاری‌سازی دارای یکی از عیوب ایمنی یا عملکردی طبق کاربرگ شماره یک بوده به نحوی که رفع آن مستلزم تغییر و جایگزینی قطعه، سیستم یا مجموعه فنی مجزا باشد، باید با قطعات اصلی تعویض شده و رفع عیب گردد. این وسایل نقلیه پس از رفع عیب درجه دو محسوب نشده و عرضه عمومی آنها بلا مانع است. یادآوری - در صورتی که بنا به اسناد و دلایل موجه از سوی سازنده که مورد تایید سازمان نیز قرار گرفته باشد، تامین قطعات اصلی امکان پذیر نباشد، مشروط به اینکه قطعات تعویضی واجد استانداردها و الزامات تعیین شده باشند، وسیله نقلیه درجه دو محسوب می‌گردد. ۵-۱-۶ در صورتی که رفع عیوب ایمنی و عملکردی با تعویض و اصلاح قطعات امکان پذیر نباشد، وسیله نقلیه امکان عرضه عمومی به بازار ندارد. ۶-۱-۶ در صورتی که وسیله نقلیه دارای یکی از عیوب ظاهری طبق کاربرگ شماره یک باشد به نحوی که با تعویض قطعه امکان رفع عیب میسر نباشد، محصول به عنوان وسیله نقلیه درجه دو محسوب می‌گردد. ۷-۱-۶ تولیدکنندگان مکلف اند فهرست وسایل نقلیه درجه دو را با ذکر نوع عیب در قالب کاربرگ «اظهاریه» به شماره مدرک ۳- ۲۷۲ / ۱۳۱/ک به اداره کل اعلام نمایند. یادآوری - مطابق بند ۹ ماده ۴۰ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد، هر گونه اظهار انطباق خلاف واقع در این خصوص دارای ضمانت اجرایی جزایی می‌باشد. ۸-۱-۶ تولید کنندگان مکلف‌اند پس از تایید نهایی فهرست وسایل نقلیه درجه دو از سوی سازمان، نوع عیب را در اسناد فروش هر خودرو درج نمایند. ۲ -۶ اقدامات شرکت بازرسی ۱-۲-۶ شرکت بازرسی پس از ارجاع موضوع از طریق اداره کل، باید عیوب اعلام شده از سوی سازنده را با الزامات قید شده در این دستورالعمل تطبیق داده و شماره شاسی‌هایی که درجه دو محسوب نمی‌شوند را با ذکر دلیل به تولید کننده و اداره کل اعلام نماید. ۲-۲-۶ شرکت بازرسی باید طبق کاربرگ شماره دو نسبت به بازرسی ظاهری از وسایل نقلیه که مطابق اظهاریه سازنده و الزامات این دستورالعمل درجه دو محسوب می‌گردند، اقدام و نتایج آن را به اداره کل اعلام نماید. ۳ -۶ اقدامات اداره کل ۱-۳-۶ اداره کل نتایج بررسی و بازرسی اعلام شده از سوی شرکت بازرسی را بررسی و در صورت لزوم نسبت به انجام بازرسی از خودروها اقدام می‌نماید. ۲-۳-۶ اداره کل با توجه به نتایج بند ۶- ۳- ۱، فهرست وسایل نقلیه تایید شده و وسایل نقلیه تایید نشده با ذکر نوع عیب را به دفتر تخصصی اعلام می‌نماید. ۴ -۶ اقدامات دفتر تخصصی ۱-۴-۶ فهرست وسایل نقلیه تایید شده از طریق دفتر تخصصی جهت شماره گذاری به مراجع ذی ربط ارسال می‌گردد. ۲-۴-۶ جهت پیگیری ضمانت اجرای موضوع بند ۹ ماده ۴۰ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد، دفتر تخصصی فهرست وسایل نقلیه تایید نشده را به مراجع ذی صلاح منعکس می‌نماید. ۷
- مستندات مرتبط ۱-۷ دستورالعمل صدور گواهی تایید نوع و کنترل تطابق تولید خودرو به شماره ۲۲۵ / ۱۳۱/د. ۸
- بایگانی سوابق کلیه مدارک و سوابق مربوط به اجرای این دستورالعمل، به مدت پنج سال نگهداری شود. ۹
- گیرندگان مدرک معاونت‌های ستادی، پژوهشگاه و ادارات کل استانی ۱۰
- پیوست‌ها ۱ -۱۰ پیوست شماره یک: کاربرگ "دسته بندی عیوب ایمنی، عملکردی و ظاهری". ص۱ ادامه در متن و تصویر ۲ -۱۰ پیوست شماره دو: کاربرگ "چک لیست بازرسی فیزیکی وسیله نقلیه". ص۱ ادامه در متن و تصویر ۳ -۱۰ پیوست شماره سه: کاربرگ "روند نمای نحوه ارزیابی انطباق وسیله نقلیه درجه دو". ص۱ ادامه در متن و تصویر ۱۱
- مدارک منسوخ شده در این دستورالعمل کاربرد ندارد. این دستورالعمل در چهارصد و هفتاد و ششمین (۴۷۶) جلسه کمیته تخصصی مورخ ۲۷/ ۰۶/ ۱۴۰۲ به تصویب رسید.