مصوبه درباره راهکارهای جذب، نگهداشت، تعامل موثر و بازگشت نخبگان
مصوبه «راهکارهای جذب، نگهداشت، تعامل موثر و بازگشت نخبگان» که در جلسه ۸۴۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی و به پیشنهاد معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌گردد. مقدمه: پیرو ارائه گزارش بنیاد ملی نخبگان به شورای عالی انقلاب فرهنگی در ارتباط با میزان خروج و بازگشت نخبگان و همچنین میزان اجرایی‌سازی سند راهبردی کشور در امور نخبگان، به منظور جذب، نگهداشت، تعامل موثر و بازگشت نخبگان، احکام متناظر به شرح ذیل پیش‌بینی می‌گردد: ماده ۱
- به منظور ارتقای سرمایه انسانی کشور در تحقق اقتصاد مقاومتی و دانش‌بنیان، معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور موظف است با همکاری بنیاد ملی نخبگان نسبت به طراحی و اجرای برنامه «همکاری با متخصصان و کارآفرینان توانمند ایرانی خارج از کشور» با محورهای ذیل اقدام نماید: ۱
- تسهیل بازگشت متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور و بهره‌برداری از ظرفیت آن‌ها در توسعه علمی، فناورانه و نوآورانه کشور؛ ۲
- ارتقای گردش نخبگان با تعامل و همکاری موثر میان متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور و بدنه داخلی نظام علم و فناوری کشور؛ ۳
- طراحی برنامه‌های ویژه برای توسعه کسب و کارهای جدید و پیشبرد فناوری‌های راهبردی کشور با استفاده از ظرفیت متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور. تبصره ۱
- دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و همچنین موسسات آموزشی و پژوهشی وابسته به دستگاه‌های اجرایی مجازند علاوه بر ساز و کارهای موجود، از طریق مرکز تعاملات بین‌المللی معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری از میان دانش‌آموختگان و اساتید برجسته ایرانی خارج از کشور؛ موضوع برنامه همکاری با متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور در قالب قرارداد پیمانی یک ساله، عضو هیات علمی جذب نمایند. در مدت مذکور فرایند جذب مشتمل بر گزینش علمی و عمومی در چارچوب ضوابط معمول انجام می‌گیرد. تبصره ۲
- سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است برای تامین ردیف مجوز استخدام هیات علمی موضوع این برنامه در سقف ردیف‌های مجاز سالیانه همکاری و اقدام نماید. سازمان برنامه و بودجه موظف است منابع لازم برای این برنامه را در قوانین بودجه سالیانه پیش‌بینی نماید. ماده ۲
- در راستای تحقق اهداف بند ۶ - ۳ سیاست‌های کلی علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری مد ظله العالی و همچنین اجرای اقدامات ملی ۸ و ۹ سند جامع روابط علمی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری موظف است با همکاری همه ارکان دولت و دستگاه‌های اجرایی، ساز و کار جذب نخبگان و متخصصین غیرایرانی را به ویژه از کشورهای هدف، تدوین و برای تصویب و ابلاغ به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه نماید. ماده ۳
- دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و همچنین موسسات آموزشی و پژوهشی وابسته به دستگاه‌های اجرایی می‌توانند اعضای هیات علمی ایرانی که در دانشگاه‌های برتر دنیا مشغول به فعالیت هستند و پس از طی مراحل قانونی جذب به عنوان عضو هیات علمی پذیرفته شده‌اند را با تایید هیات ممیزه خود با حداقل همان درجه علمی مشابه دانشگاه مبدا استخدام نمایند. ماده ۴
- با هدف ارتقای حکمرانی و هوشمندی ملی در حوزه تبادلات بین‌المللی سرمایه انسانی خصوصاً نیروی انسانی تحصیلکرده و متخصص، «رصدخانه ملی گردش نخبگان» با حمایت معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور و بنیاد ملی نخبگان و با استفاده از ظرفیت یکی از دانشگاه‌های معتبر کشور، با ماموریت رصد، پایش و ارزیابی جایگاه جمهوری اسلامی ایران در جریان‌های بین‌المللی گردش نیروی انسانی تحصیلکرده، فناور و متخصص و نخبه و عوامل موثر بر آن، بدون توسعه تشکیلاتی تشکیل می‌شود. تبصره
- معاونت علمی و فناروی ریاست جمهوری پس از تشکیل «رصدخانه ملی مهاجرت»، اساسنامه آن را به تصویب ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور خواهد رساند. ماده ۵
- به منظور ارتقای جذب نخبگان در دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی: ۱
- دولت موظف است به گونه ای برنامه‌ریزی نماید که سهم سرمایه انسانی استعداد برتر و نخبه در دستگاه‌های اجرایی کشور ارتقاء یابد. برنامه جذب و نگهداری سرمایه انسانی استعداد برتر و نخبه در دستگاه‌های اجرایی کشور موضوع این بند ظرف مدت یک ماه پس از تصویب، توسط بنیاد ملی نخبگان تهیه و در هیات وزیران به تصویب می‌رسد. ۲
- دولت موظف است از کارفرمایان بخش خصوصی برای هرگونه همکاری در طرح‌های بنیاد ملی نخبگان و یا بهره گیری از سرمایه انسانی استعداد برتر و نخبه کشور، حمایت‌های ویژه به‌عمل آورد. ماده ۶
- همکاری اعضای هیات علمی مراکز آموزش عالی و پژوهشی وزارتین (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) با بنیاد ملی نخبگان، دارای امتیاز اجرایی و حسب مورد پژوهشی در آیین‌نامه ارتقاء و ترفیع اعضای هیات علمی است و همچنین مشمول کسری موظفی در موسسات مربوطه می‌شود. تبصره
- امتیاز ارتقاء و کسری موظفی، در کمیته سه نفره متشکل از معاونین مربوطه در وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاون مربوطه بنیاد ملی نخبگان تعیین شده و در اصلاحیه آیین‌نامه ارتقاء اعمال خواهد شد. ماده ۷
- دولت با همکاری قوه قضائیه و سایر نهادهای حاکمیتی موظف است ضمن حمایت از موسسات خصوصی فعال در زمینه بازگشت نخبگان، ضوابط و مقررات لازم در زمینه جلوگیری و محدود کردن فعالیت موسسات مهاجرت غیرقانونی را تدوین و پس از تصویب در مراجع ذی ربط ظرف مدت شش ماه، به اجرا در آورد. ماده ۸
- سازمان امور اداری و استخدامی کشور موظف است ضوابط جذب و استخدام را به گونه ای تنظیم نماید که دانش آموختگان برتر مشمول تسهیلات خدمت نظام وظیفه تخصصی بنیاد ملی نخبگان، مجاز باشند پس از شروع پروژه تحقیقاتی جایگزین خدمت مورد تایید از سوی «مرکز نخبگان و استعدادهای برتر نیروهای مسلح» و پس از طی دوره آموزش نظامی و قبل از صدور کارت پایان خدمت، نسبت به شرکت در مقدمات استخدام در دستگاه‌های غیرنظامی مانند شرکت در آزمون‌های تخصصی، عمومی، استخدامی و آزمون‌های حرفه ای از قبیل آزمون وکالت و نظایر آن و فرایند جذب اعضای هیات علمی، اقدام نمایند. ماده ۹
- با هدف ارتقای تعاملات بین‌المللی علم و فناوری، توسعه کسب و کارهای دانش بنیان بین‌المللی و جذب، بازگشت و نگهداشت نخبگان و متخصصین ایرانی و غیرایرانی، مرکز تعاملات بین‌المللی علم و فناوری رئیس جمهور عهده دار انجام تمامی وظایف محوله به معاونت علمی و فناوری، مندرج در بندهای این مصوبه خواهد بود. ماده ۱۰
- این مصوبه در ۱۰ ماده و ۴ تبصره در جلسه ۸۴۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۴ به تصویب رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - حسن روحانی