لایحه قانونی تشکیل شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی
ماده ۱
- شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سازمان اداری آن به عنوان یکی از واحدهای وزارت فرهنگ و آموزش عالی دارای بودجه و تشکیلات جداگانه فنی و اداری است. ماده ۲
- ریاست و نیابت ریاست شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی انتخابی است. بدین منظور شورای عالی پس از تشکیل در نخستین جلسه از بین اعضای خود یک نفر را به عنوان رئیس و یک نفر را به عنوان نایب رئیس با رای مخفی برای مدت دو سال انتخاب می‌کند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است. ماده ۳
- برای انتخاب رئیس و نایب رئیس حداقل رای دو سوم اعضای رسمی شورا ضروری است و هرگاه در نوبت اول و دوم رای گیری این اکثریت حاصل نشد، در نوبت سوم رای اکثریت نسبی اعضای رسمی ملاک انتخاب خواهد بود. ماده ۴
- سازمان اداری شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی دارای دبیرکلی خواهد بود که به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی و موافقت شورا منصوب میشود، سازمان و وظایف دبیرخانه را آییننامه داخلی شورا تعیین می‌کند. ماده ۵
- هیچ یک از مقررات مربوط به آموزش عالی و پژوهشهای دانشگاهی و خارج دانشگاهی که زیر نظر وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار دارد و نیز مقررات مربوط به مسائل فرهنگی و هنری که با وظایف شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی مربوط است، پیش از تصویب در شورا رسمیت نخواهد داشت. ماده ۶
- کلیه مصوبات شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی در حدود قانون معتبر بوده و برای موسسات ذیربط لازم الاجرا است. این مصوبات توسط وزیر فرهنگ و آموزش عالی به موسسات مذکور ابلاغ میشود. ماده ۷
- وظایف و اختیارات شورا به شرح زیر است: ۱
- تعیین خط مشی کلی آموزش عالی جمهوری اسلامی ایران، مطابق قانون اساسی و با رعایت قوانین موضوعه کشور. ۲
- تعیین خط مشی کلی پژوهشهای علمی در عین هم آهنگی آن با خط مشی کلی آموزش عالی ۳
- تعیین خط مشی کلی جهت پیشرفت فرهنگ عمومی و هنر واقعی و حفاظت آثار باستانی ملی و اسلامی و شناساندن این میراثها. ۴
- بررسی و تصویب هدفها و نظام آموزش عالی و پژوهشهای علمی و فرهنگی و هنری براساس خط مشی کلی در این زمینه‌ها. ۵
- تعیین اصول کلی برنامه‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاهی و تصویب برنامه‌های موسسات آموزشی و پژوهشی که در حوزه وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار دارند. ۶
- تعیین اصول کلی برنامه‌های فرهنگی و کمک به نیرو هائی که در زمینه‌های فرهنگی و هنری واقعی فعالیت می‌کنند. ۷
- بررسی طرحها و لوایح قانونی مربوط به فرهنگ و آموزش عالی پیش از طرح در مجلس شورا. ۸
- تعیین ضوابط تاسیس موسسات آموزش عالی ۹
- تعیین ضوابط تاسیس مراکز پژوهشی و فرهنگی و برنامه‌ریزی برای ایجاد مرکز ملی تحقیقات علمی فرهنگستانها و بنیادها. ۱۰
- بررسی و تصویب اساسنامه موسسات آموزشی و پژوهشی و صدور اجازه تاسیس، توسعه و تجهیز و نیز جلوگیری از ادامه فعالیت و انحلال موسسات آموزشی و پژوهشی و فرهنگی و هنری. ۱۱
- تعیین ضوابط مربوط به تشخیص ارزش علمی گواهینامه‌های آموزش عالی داخلی کشور و ارزشیابی مدارک خارجی. ۱۲
- بررسی و تصویب مقررات و اصول و ضوابط لازم برای گزینش و تربیت و استخدام هیات علمی (آموزشی و پژوهشی) به تناسب احتیاجات در مراحل مختلف آموزش عالی و پژو هش‌های دانشگاهی. ۱۳
- بررسی و تصویب مقررات مربوط به نحوه گزینش دانشجو. ۱۴
- بررسی و تصویب مقررات مربوط به اعزام دانشجو به خارج از کشور و آییننامه‌های مربوط به نظارت و سرپرستی آنان. ۱۵
- بررسی و تصویب طرحهای ترویج و توسعه فرهنگ و علوم و فنون. ۱۶
- بررسی و تصویب طرحهای لازم برای نگهداری آثار باستانی ملی و اسلامی و شناساندن میراثهای فرهنگ ملی و اسلامی براساس خط مشی کلی مصوب شورا. ۱۷
- بررسی و تعیین و تصویب سیاست کلی و ضوابط ناظر بر روابط فرهنگی خارجی و برنامه هائیکه برای شناساندن و توسعه و فرهنگ انقلابی اسلامی و ایرانی در خارج از کشور تدوین میشود. ۱۸
- تهیه و بررسی و تصویب طرحهای لازم برای بسیج و مشارکت مردم در امر آموزش عالی، پژوهش و فرهنگ و هنر. ۱۹
- تعیین نحوه استفاده و مصرف وجوه و اموالی که به رسم هدیه و بلاعوض و بدون شرط به وزارت فرهنگ و آموزش عالی یا شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی میرسد. ۲۰
- تعیین شرایط مربوط به چگونگی اعطای نشان و مدال و جوائز در زمینه مسائل آموزشی و پژوهشی و فرهنگی و هنری و تصویب آییننامه‌های مربوط به آنها. ۲۱
- تصویب آییننامه داخلی شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی و کمیسیونهای این شورا و نیز اساسنامه‌ها و آییننامه‌های شوراهای منطقه ای فرهنگ و آموزش عالی. ۲۲
- بررسی و اتخاذ تصمیم نسبت به مسائلی که مطابق لایحه قانونی تاسیس وزارت فرهنگ و آموزش عالی در حدود وظایف وزارت فرهنگ و آموزش عالی است و از طرف وزیر فرهنگ و آموزش عالی در دستور جلسات شورا قرار میگیرد. ماده ۸
- اعضای شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی باید دارای شرایط زیر باشند: ۱ - مسلمان باشند (در مسائل خاص مربوط به اقلیت‌های رسمی کشور از صاحبه نظران آنان استفاده میشود). ۲ - حداقل سی سال داشته باشند. ۳ - دارای مدارج عالی در یکی از رشته‌های معارف اسلامی یا علمی و فنی و ادبی و هنری باشند و در این زمینه‌ها دارای تجربه و بصیرت بوده و با مسائل فرهنگی و تعلیم و تربیت و تحقیق آشنا باشند. ۴ - دارای حسن شهرت و فضیلت اخلاقی باشند. ماده ۹
- اعضای شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی بر دو قسم اند: الف - اعضای رسمی یا پیوسته که برای مدت چهارسال تعیین و منصوب میشوند. ب - اعضای افتخاری یا وابسته که برای مدت دو سال انتخاب میشوند و تجدید انتخاب آنان بلامانع است. ماده ۱۰
- تعداد اعضای رسمی یا پیوسته ۲۰ نفر به شرح زیر خواهد بود: ۱
- وزیر فرهنگ و آموزش عالی ۲
- وزیر آموزش و پرورش ۳
- یکنفر مجتهد جامع الشرایط از اعضای شورای نگهبان یا با معرفی این شوراء ۴
- شش نفر مطلع و صاحبه نظر از هریک از رشته‌های علوم پزشکی و پیراپزشکی- علوم مهندسی- کشاورزی- علوم انسانی و اجتماعی- علوم پایه- هنرهای زیبا- به انتخاب شورای مرکزی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور و قبل از تشکیل این شورا به انتخاب وزیر فرهنگ و آموزش عالی، در عین مشورت با گروهی از استادان و سرپرستان دانشگاهها. ۵
- دو نفر از اعضای شورای عالی آموزش و پرورش به انتخاب این شورا. ۶ (اصلاحی ۱۳۹۰/۰۴/۰۸)
- دو نفر از صاحبه نظران صنایع به انتخاب وزارت صنعت، معدن و تجارت و در صورت فعال بودن اطاق بازرگانی و صنایع و معادن با همکاری این اطاق. ۷
- یکنفر از صاحبه نظران در کشاورزی به انتخاب وزارت کشاورزی و در صورت فعال بودن شورای عالی کشاورزی با همکاری این شورا. ۸
- چهارنفر از صاحبه نظران در مسائل آموزش عالی، فرهنگ و هنر و پژوهش کشور به انتخاب وزیر فرهنگ و آموزش عالی. ۹
- یک نفر از صاحبه نظران برنامه‌ریزی آموزشی و پژوهشی سازمان برنامه. ۱۰
- مسئول تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی وزارت فرهنگ و آموزش عالی تبصره
- بمحض تشکیل شورای مرکزی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور اعضاء مذکور در بند ۴ که توسط وزیر فرهنگ و آموزش عالی تعیین شده‌اند مستعفی شناخته میشوند و شورای مرکزی دانشگاهها عده لازم را به شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی معرفی خواهد نمود. ماده ۱۱
- اعضای افتخاری و یا وابسته که برای استفاده از نظرات و تخصص آنان تدریجاً به پیشنهاد رئیس شورا و تصویب شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی به عضویت شوری دعوت میشوند حداکثر ده نفر خواهند بود. تبصره ۱
- اعضای وابسته در صورت لزوم برای شرکت در جلسات شوری دعوت میشوند و حق شرکت در مذاکرات را بدون مشارکت در رای گیری خواهند داشت. تبصره ۲
- اعضای وابسته که در دوره عضویت خود نظارت و خدمات ارزنده ای را عرضه کرده باشند در تجدید انتخاب اعضای پیوسته حق تقدم خواهند داشت. تبصره ۳
- چهارنفر از اعضای وابسته از میان دانشجویان دانشگاهها انتخاب میشوند. ماده ۱۲
- اعضای شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی از طرف رئیس جمهور منصوب میشوند. ماده ۱۳
- شورا موظف است بعد از پایان مدت عضویت اعضاء ترتیب انتخاب جانشین آنها را بدهد به نحوی که حداکثر یکماه قبل از پایان دوره عضویت افراد جانشین آنها تعیین شده باشند. ماده ۱۴
- در صورت استعفا یا فوت هریک از اعضای شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی انتخاب جانشین وی برای بقیه دوره شورا به ترتیب مقرر در این قانون به عمل خواهد آمد. ماده ۱۵
- شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی در حدود وظایف خود کمیسیونهایی تشکیل میدهد و اعضای آنها را از بین استادان و متخصصان انتخاب مینماید. حدود و وظایف و نحوه و مدت کار و میزان حق‌الزحمه اعضای کمیسیونها برطبق آییننامه‌هائیکه به تصویب شورا خواهد رسید تعیین میگردد. تبصره ۱
- شورای گسترش آموزش عالی، شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشته‌های پزشکی و شورای پژوهشهای علمی کشور و شوراهای دیگری که در زمان تصویب این قانون در حوزه وزارت فرهنگ و آموزش عالی وجود دارند، به منزله کمیسیونهای شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی خواهند بود کمیته‌های تخصصی شورای گسترش آموزش عالی به صورت کمیسیونهای فرعی، عمل خواهند کرد. تبصره ۲
- تا تصویب آییننامه‌های مربوط به کمیسیونها، مقررات موجود ناظر به طرز کار کمیسیونهای مذکور در تبصره ۱ در مواردی که مغایر با این قانون یا مصوبات شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی نباشد قابل اجرا است. بدیهی است که پس از تصویب آییننامه‌های جدید، مقررات قانونی و تصویب نامه‌های مربوط به آنها از درجه اعتبار ساقط میشوند. ماده ۱۶
- هرگونه اصلاح یا تغییر در این لایحه قانونی با موافقت دو سوم اعضاء و تصویب نهایی مجلس شورا امکان پذیر است. ماده ۱۷
- کلیه قوانین و مقرراتیکه مغایر با این لایحه قانونی میباشد از تاریخ تصویب این لایحه قانونی ملغی میشود. ماده ۱۸
- وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مامور اجرای این لایحه قانونی است. شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران