ضوابط اجرایی واگذاری اراضی شیبدار

هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۷/۳/۲۶ بنا به پیشنهاد شماره ۱۹۸۷۰/۰۲۰ مورخ ۱۳۸۶/۶/۳ وزارت جهادکشاورزی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ضوابط اجرایی واگذاری اراضی شیبدار را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱

• در این تصویب­نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
• اراضی شیب دار: اراضی که نسبت به افق دارای زاویه بوده و برای جلوگیری از فرسایش و ایجاد خسارت نیاز به اقدامات اصلاحی و عملیات آبخیزداری دارند. ب
• استعدادیابی اراضی: مجموعه مطالعاتی که منجر به تولید نقشه مناسب ترین کاربری اراضی خواهد شد. ج
• حوزه‌های آبخیز: عرصه ای است که رواناب ناشی از بارش بر روی آن توسط آبراهه‌ها جمع‌آوری و به یک خروجی نظیر رودخانه، آب انباشت، تالاب، دریاچه و دریا هدایت می‌شود. د
• آبخیزداری: مجموعه اقداماتی که براساس اصول مدیریت پایدار حوزه آبخیز به منظور حفاظت منابع آب و خاک به اجرا درمی آید. ه
• - طرح آبخیزداری: سند مدونی است از مجموعه اقداماتی که براساس اصول مدیریت پایدار حوضه آبخیز به منظور حفاظت، احیاء، اصلاح، توسعه و بهره‌برداری منابع آب و خاک حوزه آبخیز تهیه و تدوین و پس از تصویب سازمان به اجرا درمی آید. و
• حفاظت خاک: مجموعه مطالعات و اقدامات اجرایی است که به منظور پیشگیری و کنترل تخریب، فرسایش خاک و تبعات آن (کاهش حاصلخیزی، تولید، رسوب و آلودگی منابع آب و نظایر آن) اجراء می‌گردد. ز
• طرح باغداری: طرح مدیریتی که در آن اصول ایجاد، توسعه و نگهداری باغات لحاظ شده است. تبصره
• سایر اصطلاحات مرتبط با این آیین‌نامه تابع تعاریف مندرج در قوانین و مقررات مربوط می‌باشد. ماده ۲
• ممنوعیتهای قانونی واگذاری به شرح زیر تعیین می­شود: الف - جنگلها و بیشه‌های طبیعی و حریم تالابها. ب - نهالستانهای عمومی. ج - پارکهای جنگلی و جنگلهای دست کاشت عمومی. د - حریم قانونی تاسیسات دولتی و مراکز نظامی و انتظامی. ه- - راههای مسیر کوچ ایل نشینها و حریم مربوط به آن. و - مناطق چهارگانه حفاظت محیط زیست به استناد ماده (۳) قانون حفاظت و بهسازی محیط­زیست - مصوب ۱۳۵۳- ماده ۳
• سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور موظف است نسبت به استعدادیابی و تدوین طرح جامع آبخیزداری و ارایه برنامه‌ریزی در قالب حوزه‌های آبخیز اقدام نماید. ماده ۴
• مالکین و صاحبان اراضی زراعی دیم کم بازده که براساس نقشه اجرای مقررات، مستثنی از منابع ملی هستند، با تشخیص سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور می‌توانند از مزایای این آیین‌نامه در جهت توسعه باغات و بهره مندی از خدمات زیربنایی برخوردار گردند. ماده ۵
• باتوجه به نیاز آبی نسبتاً کم توسعه آبخیزداری در اراضی شیبدار، به منظور تخصیص و تامین آب طرحهای مصوب این آیین‌نامه، که جهت اجرا نیاز به استحصال آبهای سطحی و زیرزمینی دارند مجوز لازم به شرح ذیل صادر می‌شود. الف
• وزارت نیرو در مناطق غیر ممنوعه از نظر برداشت آب اجازه بهره‌برداری براساس طرح مصوب به نام مجری صادر می‌نماید. ب
• در مورد آن دسته از طرحهای مصوب که منابع آبی آنها بر اثر اقدامات آبخیزداری تقویت و افزایش یافته، مجوز بهره‌برداری به نام مجری توسط وزارت نیرو صادر می‌شود مشروط بر اینکه منابع آب کشت آبی قدیمی تحت الشعاع کم آبی ناشی از توسعه قرار نگیرد. ج
• در هر مورد که اصلاح روشهای آبیاری سنتی باتوجه به حقآبه‌های قبلی از طریق ایجاد روشهای نوین آبیاری بهر ه برداری هر مزرعه و باغات قدیمی منجربه افزایش منابع آبی گردد، برای میزان صرفه جویی شده، وزارت نیرو مجوز بهره‌برداری برای توسعه جدید براساس طرح صادر می‌نماید. د
• میزان نیاز آبی و نوع کشت در روش کشت دیم و تعیین میزان اراضی طبق طرح مصوب و صرفاً از طریق وزارت جهادکشاورزی تعیین می­شود. ماده ۶
• وزارت جهاد کشاورزی موظف است پس از استعدادیابی اراضی شیب دار موضوع ماده (۳) این آیین‌نامه، اراضی منطقه موردنظر را به تفکیک در دو بخش طرحهای توسعه مدیریت منابع طبیعی و آبخیزداری (طرحهای موضوع مواد (۳) و (۳۱) قانون اصلاح قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع کشور - مصوب ۱۳۴۸ -) و ایجاد باغ با حفظ کاربری آن (طرحهای موضوع مواد (۳۱) و (۳۲) آیین‌نامه اجرایی لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی نحوه واگذاری و احیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۵۹- و ماده (۷۵) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت - مصوب ۱۳۶۹- حسب مورد برای بهره‌برداری یا واگذاری تخصیص دهد. ماده ۷ (اصلاحی ۱۳۸۹/۰۴/۰۶)
• نمونه قرارداد واگذاری برای اراضی موضوع این تصویبنامه تابع مفاد قرارداد نمونه پیوست آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (۳۳) اصلاحی قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع کشور، موضوع تصویبنامه شماره ۲۰۱۴۴/ت۳۹۰۲۸ک مورخ ۱۳۸۷/۰۲/۱۵ می‌باشد. میزان اراضی قابل تخصیص و راهکارهای اجرایی مورد نیاز این تصویبنامه با رعایت مفاد قرارداد یاد شده بر اساس دستورالعمل پیشنهادی سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور و تایید وزیر جهاد کشاورزی خواهد بود. ماده ۸
• وزارت جهادکشاورزی موظف است در قالب استعدادیابی اراضی و طرح توسعه باغات مناسبترین و اقتصادی ترین گونه‌های باغی را تعیین و معرفی نماید. ماده ۹
• نظارت بر اجرای طرح، به استناد ماده (۳۳) اصلاحی قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها، مراتع - مصوب ۱۳۸۶- مجمع تشخیص مصلحت نظام و آیین‌نامه اجرایی آن انجام می‌شود. ماده ۱۰
• مجریان طرحهای موضوع این آیین‌نامه موظفند اصول فنی حفاظت خاک و آبخیزداری را رعایت نمایند. ماده ۱۱
• آماده سازی و عملیات زیربنایی مربوط به اصول فنی با رعایت مفاد طرحهای مربوط برای کلیه اراضی موضوع این آیین‌نامه توسط سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور انجام می­شود. ماده ۱۲
• وزارت جهادکشاورزی موظف است جهت ارتقای دانش بهره برداران موضوع این آیین‌نامه نسبت به تشکیل کلاسهای آموزشی و ترویجی اقدام نماید. ماده ۱۳
• وزارت جهادکشاورزی و استانداران، اعتبارات و تسهیلات موردنیاز طرحهای موضوع این آیین‌نامه را هر ساله در لایحه بودجه کل کشور پیش‌بینی و به معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور پیشنهاد نمایند. ماده ۱۴
• کلیه درآمدهای ناشی از اجرای این آیین‌نامه به حساب خزانه داری کل واریز و معادل آن سالانه جهت عملیات آبخیزداری و حفاظت خاک و اجرای ماده (۱۱) این آیین‌نامه با درج در قوانین بودجه سنواتی در اختیار وزارت جهادکشاورزی (سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور) قرار خواهد گرفت. ماده ۱۵
• احکام این تصویبنامه در اراضی واقع در حریم و محدوده شهرها در چارچوب قانون زمین شهری و طرحهای توسعه عمران مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران قابل اجرا خواهد بود. پرویز داودی معاون اول رئیس جمهور