مصوبه درباره آمایش آموزش عالی سلامت

مصوبه «سیاست‌ها و ضوابط اجرایی آمایش آموزش عالی در عرصه سلامت در جمهوری اسلامی ایران» که در جلسه ۷۶۲ مورخ ۱۳۹۴/۲/۸ شورای عالی انقلاب فرهنگی، بنا به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بر اساس مصوبه مورخ ۱۳۹۴/۲/۱ ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود: ماده ۱

• در اجرای بندهای ۱۱ و ۱۳ سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه کشور، بند ۱۳ سیاست‌های کلی سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری و راهبردهای کلان ۷ و ۱۱ و بندهای ۱ و ۲ اقدام ملی ۱۴ از راهبرد کلان ۶ نقشه جامع علمی کشور و به منظور توزیع عادلانه منابع، ایجاد فرصت‌های برابر، توزیع ماموریت آموزشی نیروی انسانی متخصص مورد نیاز، جلوگیری از فعالیت‌های تکراری، استفاده از مزیت‌های منطقه ای، تمرکززدایی و جلوگیری از تجمع امکانات، انتقال قدرت تصمیم‌گیری، مشارکت دانشگاه‌ها در موضوعات ملی و فرااستانی، نظام آموزش عالی سلامت کشور از نظر آمایش سرزمینی به ۱۰ کلان منطقه به شرح زیر تقسیم می‌شود: ۱ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه یک: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی گیلان، مازندران، بابل، گلستان، سمنان و شاهرود. ۲ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه دو: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تبریز، ارومیه، اردبیل و دانشکده‌های علوم پزشکی مستقر در منطقه. ۳ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه سه: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی کرمانشاه، همدان، کردستان و ایلام. ۴ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه چهار: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اهواز، لرستان، دزفول و دانشکده‌های علوم پزشکی مستقر در منطقه. ۵ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه پنج: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شیراز، جهرم، فسا، بندرعباس، بوشهر، یاسوج و دانشکده‌های علوم پزشکی مستقر در منطقه. ۶ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه شش: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی زنجان، اراک، قزوین، قم، البرز و دانشکده‌های علوم پزشکی مستقر در منطقه. ۷ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه هفت: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اصفهان، یزد، کاشان و شهرکرد. ۸ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه هشت: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی کرمان، زاهدان، رفسنجان، جیرفت، زابل، بم و دانشکده‌های علوم پزشکی مستقر در منطقه. ۹ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه نه: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مشهد، بیرجند، بجنورد، سبزوار، گناباد، تربت حیدریه و دانشکده‌های علوم پزشکی مستقر در منطقه. ۱۰ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• منطقه ده: شامل دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران، شهید بهشتی، ایران، بقیه ا...(عج)، شاهد، ارتش و بهزیستی و توانبخشی. تبصره ۱
• تغییر در قلمرو مناطق و تعیین مناطق جدید با پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تصویب شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی خواهد بود. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• در هر استان یک دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت ملی با ضوابط اشاره شده تعیین و معرفی می‌گردد. تبصره ۳
• دانشگاه‌های با ماموریت ملی موظف می‌شوند در دوره‌های برنامه توسعه کشور با همکاری دانشگاه‌های منطقه مربوطه، میزان جذب دانشجو در هر رشته و مقطع تحصیلی را با توجه به نیازهای ناحیه آمایشی مربوطه و برحسب سیاست‌های اجرایی اقدام ملی (۱۴) از راهبرد کلان (۶) نقشه جامع علمی کشور مربوط به تنظیم ظرفیت موسسات آموزش عالی (با رعایت ملاحظات آمایش سرزمین) تعیین نمایند. تبصره ۴ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• نوع تعامل و همکاری دانشگاه‌های غیردولتی با دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مرکز استان در قالب موافقت نامه ای که میان رئیس دانشگاه و معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با رعایت مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و ضوابط موضوع تبصره‌۳ ماده ۲، تنظیم و مبادله می‌گردد؛ خواهد بود. تبصره ۵ (الحاقی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران، ایران و شهید بهشتی، ضمن ارائه خدمات بهداشتی، درمانی، آموزشی و پژوهشی به صورت مستقل، نسبت به تداوم و استمرار فعالیت دبیرخانه مشترک خود جهت هماهنگی امور مربوط به اجرای این مصوبه، اقدامات لازم را به عمل آورند. محل دبیرخانه مشترک فوق الذکر، در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران می‌باشد. ماده ۲
• سطوح عملکردی و خدمات آموزشی موسسات آموزش عالی سلامت کشور به صورت زیر توسط شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی، تعیین می‌شوند. ۱ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت بین الملل: دانشگاهی است که به واسطه سرآمدی در حوزه‌های آموزش و پژوهش، جذب و به کارگیری نخبگان کشور و تعامل بین‌المللی موثر به ویژه با دانشگاه‌های جهان اسلام، امکان رقابت در بازار بین‌المللی آموزش عالی را دارا می‌باشند. شناسایی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت بین الملل بر اساس رتبه بندی کشوری دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی در حوزه‌های آموزش و پژوهش، برخورداری از برنامه‌های آموزشی با استاندارد جهانی، تبادل استاد و دانشجو و اجرای برنامه‌های آموزشی و پژوهشی مشترک با دانشگاه‌های معتبر جهانی و رتبه دانشگاه در رتبه بندی جهانی دانشگاه‌ها صورت می‌گیرد. ۲ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت ملی: دانشگاهی است که مسئول تامین و تربیت نیروهای انسانی در سطح تحصیلات تکمیلی (فوق تخصص بالینی، فلوشیپ، دکترای تخصصی و فوق دکترا)، پژوهش در سطح توسعه مرزهای دانش علوم پزشکی، مدیریت و بومی سازی دانش، ارائه خدمات فوق تخصصی تشخیصی و درمانی و مشارکت فعال در سیاستگذاری‌های حوزه سلامت می‌باشد. ۳ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استانی: دانشگاهی است که در مراکز استان‌ها، به تربیت نیروهای انسانی در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری حرفه ای و تخصص‌های بالینی، انجام پژوهش‌های پایه و بالینی و اپیدمولوژیک، با اولویت رفع نیازهای دانشی استان و ارائه خدمات سطح اول، دوم و سوم سلامت، در سطح استان می‌پردازند. دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی فعال در غیرمراکز استان‌ها کماکان با رعایت مفاد این مصوبه به فعالیت خود ادامه می‌دهند. ۴ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• روسای دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی با ماموریت بین‌المللی و ملی (مراکز استان‌ها) با پیشنهاد و حکم وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بعد از تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب می‌گردند. ۵ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• روسای دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مستقر در غیرمراکز استانی، دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی و مجتمع‌های آموزش عالی سلامت مستقر در هر استان، با حکم رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مرکز استان و پس از تایید وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منصوب می‌گردند. اختیارات مالی و اداری با رعایت کلیه مقررات مربوطه و چارچوب فوق، تفویض می‌گردد. ۶ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مستقل: در شرایط ویژه برای شهرستان‌های با بیش از ۵۰۰۰۰۰ نفر جمعیت که تقاضای بالایی برای آموزش دانشگاهی دارند، باتوجه به توسعه آموزش پزشکی استان و زیرساخت مناسب سلامت شهرستان، به پیشنهاد دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مرکز استان و پس از تصویب در شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی امکان تاسیس دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی مستقل در آن شهرستان وجود دارد. این دانشکده‌ها می‌توانند به تربیت نیروی انسانی در سطح کاردانی، کارشناسی و بعضی از رشته‌های کارشناسی ارشد بپردازند. این دانشکده‌ها در زمینه‌های اجرایی، اداری و مالی مستقل بوده و ازنظر آموزشی زیرنظر دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان فعالیت می‌کنند. ۷ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• مجتمع آموزش عالی سلامت: با ارتقاء کاربری آموزشی و پژوهشی شبکه‌های بهداشت و درمانی شهرستان و با توجه به جمعیت شهرستان و میزان برخورداری از زیرساخت‌های مناسب بهداشتی و درمانی و فضای آموزشی مناسب، به عنوان زیرمجموعه ای از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان یا منطقه، با تصویب شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی جهت رفع نیاز نیروی انسانی شهرستان یا مناطق همجوار و در قالب بومی گزینی تشکیل می‌شود. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۸/۰۸/۲۸)
• تشکیل دانشگاه علوم پزشکی استانی جدید منوط به تشکیل استان جدید است. در موارد خاص تشکیل دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی مستقل در استان‌های موجود، منوط به تامین استانداردهای اعتباربخشی مصوب شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و همچنین تحصیل شرایط تعیین شده بر اساس شاخص‌های جمعیتی و شاخص‌های مساحتی مصوب این شورا می‌باشد. این موارد بعد از تصویب شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور، توسط دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ابلاغ خواهد شد». تبصره ۲
• تشکیل دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی مستقل بسیار محدود و منوط به تحصیل شرایط تعیین شده است. سطح آموزش در این دانشکده‌ها حداکثر در رده کارشناسی ارشد و منوط به تامین استانداردهای اعتباربخشی مصوب شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی است. تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• از زمان تصویب این مصوبه، تشکیل دانشکده (اعم از پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و سایر دانشکده‌های مرتبط با علوم سلامت) فقط در مجموعه دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استانی یا ملی و با کسب شرایط لازم و رعایت مصوبات شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی امکان پذیر است. تبصره ۴ (الحاقی ۱۴۰۲/۱۰/۲۶)
• با توجه به ضرورت توسعه آموزش عالی علوم پزشکی و فراهم آوردن زیرساخت‌های لازم برای افزایش ظرفیت رشته‌های پزشکی؛ نام گذاری و یا تغییر نام دانشکده‌های اقماری موجود دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی که صرفاً کارکرد آموزشی دارند (مانند دانشکده‌های علوم پزشکی، پرستاری، پیراپزشکی و بهداشت) از وظایف شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور می‌باشد». ماده ۳ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• مجتمع‌های آموزش عالی سلامت در شهرستان‌های با جمعیت بیش از یکصد هزار نفر و متناسب با نیاز کشور و با تصویب شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی و زیرنظر دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی مربوطه تشکیل می‌شوند. سطح تربیت نیرو در این مجتمع‌های آموزشی حداکثر کارشناسی و از داوطلبان بومی خواهد بود. تبصره (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۹/۲۳)
• با تشکیل مجتمع‌های آموزش عالی سلامت در هر شهرستان، شبکه‌های بهداشتی، درمانی و مجتمع آموزش عالی سلامت به صورت یکپارچه و در قالب شبکه سلامت (مرکب از سه رکن بیمارستان اصلی شهرستان، مرکز بهداشت شهرستان و مرکز آموزش به ورزی) فعالیت خواهند نمود. رئیس مجتمع آموزش عالی سلامت با حکم رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان، مسئول این شبکه خواهد بود. ماده ۴
• وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با رعایت سیاست‌های کلی سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری به ویژه بندهای (۸ - ۱)، ۱۳ و ۱۴ و نیز مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی نسبت به ساماندهی واحدهای دانشگاهی موجود و طراحی واحدهای آتی طبق سند تفصیلی آمایش سرزمینی آموزش عالی سلامت که به تصویب شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی خواهد رسید، اقدام نماید. ماده ۵
• وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است پس از یک سال از اجرای این مصوبه، گزارشی از وضعیت اجرای طرح و نواقص احتمالی آن را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه نماید. ماده ۶
• این مصوبه مشتمل بر ۶ ماده و ۸ تبصره در جلسه ۷۶۲ مورخ ۱۳۹۴/۲/۸ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - حسن روحانی