مصوبه سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید
مصوبه «سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید» که در جلسه ۸۹۶ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۲۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه ۴۶۱ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۱۷ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی (بنا به پیشنهاد جلسه ۸۰۲ مورخ ۱۴۰۲/۰۵/۱۰ شورای فرهنگ عمومی کشور) به تصویب رسیده است؛ به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌گردد: مقدمه مرتبه والای کتاب در دستگاه معارفی اسلام و میراث کهن فرهنگ ایرانی، چنان آشنا و غیرقابل انکار است که تجلیات بارز آن را می‌توان در همه سویه‌های تعلیمی و تربیتی، اعتقادی، عبادی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، علمی، ادبی، هنری و معرفتی، به وضوح دید. هیچ رسانه ای نتوانسته است جایگاه کتاب را به عنوان ابزار بنیادین فرهنگ ساز و تمدن آفرین کسب کند. آگاهی بخشی و دانش افزایی، بصیرت زایی و دانایی پروری، توسعه و پیشرفت و گفتمان سازی در حوزه فرهنگ عمومی، بخشی از جلوه‌های حضور کتاب در تاریخ و جغرافیای فکری ماست. با پشتگرمی به این میراث و مبتنی بر روح کلی تعالیم گرانبار اسلامی (چنان که در نخستین آیه قرآن کریم، امر به «خواندن» شده است) و نیز بر مبنای فرهنگ دانایی خواه و «متن محور» ایرانی و آرمان‌های فرهنگی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران که در سیره و سخنان پیشوای فقید انقلاب (ره) و رهبر معظم انقلاب (مدظله العالی) جلوه گر است، برنامه‌ریزی برای کتاب و کتاب خوانی، در واقع، مصداق بارز برنامه‌ریزی برای حفظ هویت عقیدتی و قومی و نیز برساختن سبک زندگی ایرانی - اسلامی است. این مهم در شرایط فعلی جهان و منطقه که تهاجم فرهنگی به عنوان بخشی از گفتمان جنگ ترکیبی نظام سلطه علیه انقلاب اسلامی، به دنبال تضعیف پایه‌های هویتی جامعه اسلامی و توقف شتاب، رشد و گسترش «انقلاب اسلامی در گام دوم، فرهنگ مقاومت در منطقه و استقلال خواهی آزادگان جهان» است، بسیار حیاتی و ضروری می‌نماید. «خواندن»، به جز اینکه وسیله تبادل دانش، ارتقاء و سودهی به فرهنگ و زمینه ساز تغییر و تحول اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است، همچنین، به دلیل ارتباط مستقیم با توسعه تفکر فردی و تاثیرگذاری بر حوزه عمومی و غیررسمی فرهنگ، از کارآمدترین ابزارهای ایجاد نظم اجتماعی، مهارت‌های هوشمندی فردی و جمعی، پرورش شخصیت خلاق، ایجاد و تجدید حیات اخلاقی و دینی و مذهبی، عمق دهی به مفاهیم و ادراکات، معنادهی به معلومات، ظهور تفکر انتقادی و زیبایی شناسانه، نشاط روحی، الهام بخشی، ارتباط آفرینی و جامعه سازی نیز به شمار می‌آید. با توجه به سرعت تحولات فرهنگی و اجتماعی در جهان، «ترویج خواندن» - که گستره ای فراتر از مفهوم «مطالعه» را در بر می‌گیرد - به عنوان یکی از راهکارهای اصلی مبارزه با بحران‌های فرهنگی و عامل توسعه پایدار متناسب با زیست بوم هر فرهنگ، به تحقق آرمان‌های اجتماعی و فرهنگی کشورها یاری می‌رساند. برنامه‌ریزی و طراحی سیاست گذارانه به منظور ترویج خواندن مفید، مستلزم تبیین الزامات و شیوه‌ها، به کارگیری هماهنگ و هدفمند امکانات عمومی و حاکمیتی، تمهید برای جلب پشتیبانی‌های فکری، فرهنگی، مالی، فناوری‌های ارتباطی و اطلاع رسانی و ترویج ضرورت مشارکت جمعی و فردی در این حوزه است. بر این اساس، توسعه کمی و کیفی فرهنگ کتاب خوانی و ترویج و عمومی سازی خواندن مفید در میان همه گروه‌های اجتماعی به عنوان یک هنجار رهایی بخش، مستلزم تولید مواد خواندنی مناسب و مفید و از میان برداشتن موانع دسترسی آحاد مردم به آنها از راه هم افزایی همه دستگاه‌ها و سازمان‌های مرتبط و به کارگیری تمام توان کشور با ترسیم فرآیند کار و تقسیم وظایف و مطالبه و ارزیابی به هنگام عملکرد هاست. در این مسیر و در پی این ضرورت، «سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید» که از این پس به اختصار «سند» نامیده می‌شود به شرح احکام و مواد آتی؛ احصاء و تبویب می‌گردد. ماده ۱
- مفاهیم و تعاریف ۱
- خواندن: فرایند و زیست بوم فعال شناختی - مهارتی است که شامل رمزگشایی از نمادهای نوشتاری یا گفتاری زنجیره وار و منسجم به منظور استنتاج معانی از مواد خواندنی می‌گردد و مفاهیم و پیام‌ها به وسیله آن درک و دریافت می‌شود. خواننده در این فرایند، پس از کشف پیام متن و مبتنی بر آموخته‌های پیشین، در پی کشف معانی تازه برمی آید و از مرز انباشت اطلاعات و افزایش کمی سواد اطلاعاتی فراتر می‌رود. ۲
- خواندن مفید: خواندن مفید معطوف به اثر و نتیجه بوده و برون داد علمی، رفتاری، ذهنی یا روانی دارد که برای رشد انگیزه، ارتقاء توانایی‌های انتقادی و مهارتی، توسعه دانش کاربردی و نهایتاً تعالی فرد ضروری است. ۳
- مواد خواندنی: آثار مکتوب، منتشرشده و مناسب خواندن در یک یا چند رده در قالب‌های کاغذی، دیجیتال، صوت، بریل و تصویر. ۴
- ترویج: مجموعه فعالیت‌های منسجم و هدفمند ارتباطی - فرهنگی؛ شامل راهنمایی، مشاوره، معرفی، نقد و... که مزایای یک خدمت، محصول یا رفتار را به آگاهی می‌رساند و مخاطبان هدف را تشویق به استفاده از آن می‌کند. ۵
- خواننده: فرد یا جمعیت خدمت گیر از کتابخانه و یا استفاده کننده از مواد خواندنی، فارغ از سن، جنس، نژاد، ملیت و علایق فرهنگی، اجتماعی و سیاسی. ۶
- سبک زندگی ایرانی - اسلامی: مهارت و هنر زندگی برآمده از فرهنگ اسلامی - ایرانی که مبتنی بر جهان بینی و دستگاه معرفتی اسلام؛ روش‌ها، سنت‌ها، آداب، عادات، رسوم و رفتارهای زیستی ایرانیان مسلمان را در سه ساحت «رابطه انسان با خود»، «رابطه انسان با خدا» و «رابطه او با مردم» تبیین می‌کند و هدف آن، دستیابی به وضع مطلوب برای نیل به تمدن نوین اسلامی و تحقق وضع آرمانی سبک زندگی در عصر ظهور است. ماده ۲
- چشم انداز سند ترویج خواندن آگاهانه و مفید به عنوان زیربنای تفکر انتقادی و خلاق که جامعه ایرانی - اسلامی طی آن، علاوه بر افزایش سواد اطلاعاتی عمومی، تخصصی و اختصاصی، در چارچوب سبک زندگی ایرانی - اسلامی، در بهبود زیست فرهنگی، اجتماعی و سیاسی خود مشارکت فعال، پویا و موثر داشته باشد. ماده ۳
- هدف‌ها ۱
- دسترسی آسان و کم هزینه به مواد خواندنی مناسب و مفید در همه قالب‌ها برای همه گروه‌های سنی و اجتماعی. ۲
- کاربست و هم افزایی همه ظرفیت‌های حاکمیتی و غیرحاکمیتی کشور برای دسترس پذیرساختن مواد خواندنی مفید. ۳
- عمومی سازی فرهنگ خواندن مفید در میان ایرانیان به عنوان یک کنش فردی و اجتماعی. ۴
- برطرف کردن چالش‌ها و موانع پیش روی جامعه ایرانی در ارتباط با خواندن مفید با رویکرد علمی. ۵
- توسعه مهارت‌های خواندن مفید در میان ایرانیان و توانمندسازی آنان. ۶
- بازطراحی زنجیره خواندن در جامعه ایرانی براساس الزامات اعتقادی، نیازهای بومی و الگوهای موفق جهانی. ماده ۴
- کارگروه ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید به منظور بررسی و پایش اجرای «سند»، کارگروهی دایمی مرکب از نمایندگان تام الاختیار (حداقل در سطح معاون دستگاه‌های زیر) تشکیل می‌گردد: ۱
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ۲
- نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ۳
- وزارت آموزش و پرورش ۴
- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ۵
- سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ۶
- سازمان اسناد و کتابخانه ملی ۷
- سازمان تبلیغات اسلامی ۸.
- ستاد عالی نظارت بر کانون های فرهنگی و هنری مساجد کشور ۹
- معاونت علمی و فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری ۱۰
- وزارت ورزش و جوانان ۱۱
- ستاد کل نیروهای مسلح ۱۲
- مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه ۱۳
- مرکز رسیدگی به امور مساجد ۱۴
- کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ۱۵
- سازمان جهاد دانشگاهی ۱۶
- مجمع ناشران انقلاب اسلامی ۱۷
- وزارت کشور (سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) ۱۸
- شورای سیاست گذاری ائمه جمعه ۱۹
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۲۰
- وزارت راه و شهرسازی ۲۱
- معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده. تبصره ۱
- به پیشنهاد جانشین رئیس کارگروه و با تصویب کارگروه، یک نفر از اعضای انجمن علمی در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی و نیز دو نفر از فعالان دغدغه مند، آگاه و انقلابی در حوزه نشر و ترویج خواندن به عنوان عضو کمیته دعوت خواهند شد. تبصره ۲
- سایردستگا ه ها وسازمان‌ها، برحسب مباحث مطرح در کارگروه (بدون حق رای)، دعوت خواهند شد. تبصره ۳
- کارگروه استانی مرکب از مدیران استانی زیرمجموعه دستگاه‌های عضو کارگروه ملی در هر استان، به ریاست استاندار تشکیل می‌شود و هر سه ماه یک بار گزارش عملکرد خود را برای کارگروه ارسال می‌کند. ماده ۵
- ارکان کارگروه ۱
- ریاست کارگروه به عهده وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی است. ۲
- جانشین رئیس کارگروه، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور است. ۳
- دبیرخانه دایمی کارگروه در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور مستقر خواهد بود. تبصره
- دبیر کارگروه، که توسط جانشین رئیس کارگروه تعیین می‌شود، وظیفه پیگیری و اجرای مصوبات کارگروه را بر عهده دارد. ماده ۶
- وظایف کارگروه ۱
- سیاست گذاری و تدوین برنامه‌های هر یک از موارد مطرح شده در مواد ۸ تا ۱۲ ۲
- تنظیم وظایف دستگاه‌های مذکور در مواد ۸ تا ۱۲ ۳
- نظارت بر اجرای مصوبات کارگروه و انجام وظایف دستگاه‌ها و ارجاع دستگاه‌های متخلف به مراجع ذی صلاح قانونی ۴
- رصد تحقق اهداف سند ماده ۷
- وظایف دبیرخانه ۱
- برنامه‌ریزی و سازماندهی فعالیت‌ها و فرآیندهای دبیرخانه ۲
- پیشنهاد طرح‌ها و راهکارهای علمی و اجرایی موثر برای اجرای سند به ازای هر یک از دستگاه‌ها با توجه به ماموریت سازمانی آنها و پیگیری اجرای آن ۳
- هماهنگی میان اعضای کارگروه برای حفظ ارتباط اعضا و برگزاری منظم جلسات ۴
- پیگیری اجرای مصوبات و گزارش فصلی آنها به کارگروه ماده ۸
- تولید ۱
- معاونت علمی و فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری و وزارت علوم و تحقیقات و فناوری مکلف به الگوبرداری و بومی سازی فناوری‌های نوین سخت افزاری و نرم افزاری د ر حوزه خواندن در قالب حمایت از شرکت‌های دانش بنیان فعال در این حوزه هستند. ۲
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر دستگاه‌ها و نهادهای دولتی و عمومی فعال در حوزه نشر، در راستای تولید مواد خواندنی مناسب و ساماندهی بازار نشر به منظور غلبه آثار تالیفی مناسب بر آثار ترجمه ای، علاوه بر نظارت نظام مند بر ترجمه آثار زبان‌های دیگر به زبان فارسی، مکلف به شناسایی و سفارش ترجمه آثار فاخر سایر زبان‌ها به زبان فارسی و حمایت از آنها در کشور هستند. ۳
- همه دستگاه‌های ذی ربط، به ویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مکلف به اقدام در راستای تولید و توسعه مواد خواندنی برای گروه‌های سنی خردسال، کودک و نوجوان هستند. ۴
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف به رفع موانع زیرساختی، حقوقی و مالی برای «گسترش و حمایت از بازار کتاب دیجیتال» در کشور هستند. ۵
- نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، سازمان بهزیستی کشور و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مکلف به فراهم آوری امکانات و حمایت از تولید مواد خواندنی گویا و بریل برای نابینایان و «مواد خواندنی مناسب سازی شده» برای ناشنوایان و سالمندان هستند. ۶
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از طریق فعال کردن فرآیندهای حمایتی و اعتبارات سالانه، مکلف به تدوین و ابلاغ سیاست‌ها و دستورالعمل‌های محتوایی برای تولید مواد خواندنی مبتنی بر نیاز مردم و اقتضائات جامعه و اهداف کلان کشور است. ماده ۹
- عمومی سازی ۱
- سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است با رویکرد اطلاع رسانی، آموزش، تبلیغ و ترویج، در تمامی شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی داخلی به صورت هفتگی حداقل یک ساعت برنامه با موضوع خواندن، نقد و معرفی کتاب و کتابخانه‌های عمومی تولید و پخش کند. ۲
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (معاونت امور هنری و سازمان سینمایی) مکلف است، به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون از جمله گسترش طرح اقتباس از آثار ادبی، به ترویج خواندن در آثار سینمایی کشور اهتمام ورزد. ۳
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت آموزش و پرورش، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و سازمان تبلیغات اسلامی مکلفند با ترویج شخصیت‌های ایرانی - اسلامی مبتنی بر فرهنگ مکتوب، به رشد محسوس کتاب خوانی برای گروه سنی کودک و نوجوان اهتمام ورزند و برنامه سالانه خود را به کارگروه ارائه کنند. ۴
- تمامی شهرداری‌های کشور مکلفند حداقل ۳ درصد از تبلیغات شهری را به ترویج خواندن و کتابخانه‌های عمومی اختصاص دهند. ۵
- تمامی پیام رسان‌های داخلی مکلفند، به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، حداقل ۵ درصد از تولیدات سالانه خود را به موضوع ترویج خواندن و خدمات کتابخانه‌ها و معرفی کتب مفید اختصاص دهند. این پیام رسان‌ها در این صورت از معافیت‌های قانونی بهره مند خواهند شد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیرخانه کارگروه مکلف به پیگیری سازوکار اجرایی آن خواهند بود. ۶
- مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم و مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، از تمام ظرفیت خود برای ترویج خواندن، به ویژه در مناسبت‌های مذهبی و تبلیغی برای همه گروه‌های سنی مخصوصاً کودکان، نوجوانان و جوانان استفاده کنند. ۷
- تمامی نشریات کثیرالانتشار یا محلی و خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری که از بودجه عمومی استفاده می‌کنند، مکلفند سالانه حداقل ۲۴ محتوای ۱۰۰۰ کلمه ای با موضوع کتاب و کتاب خوانی، به تناوب زمانی، تولید و منتشر کنند که در این صورت از معافیت‌های قانونی نیز بهره مند خواهند شد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیرخانه کارگروه مکلف به پیگیری ساز و کار اجرایی آن خواهند بود. ۸
- وزارت آموزش و پرورش مکلف به نهادینه سازی ترویج خواندن در مدارس از طریق تقویت کتابخانه‌های آموزشگاهی و گنجاندن دوره‌های مهارتی «مشاوره کتابدار» در آموزش ضمن خدمت معلمان است. ۹
- سازمان تبلیغات اسلامی و دبیرخانه ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد مکلفند با استفاده از ظرفیت مساجد و هیات‌های مذهبی به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، به ترویج خواندن و مواد خواندنی اهتمام ورزند. ۱۰
- سازمان اوقاف و امور خیریه مکلف است، ضمن توجه به موضوع ترویج خواندن در سیاست گذاری‌ها و برنامه‌های راهبردی خود، به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، از همه امکانات تبلیغی خود به منظور ورود نخبگان، واقفان و خیرین به حوزه کتاب، خواندن و کتابخانه سازی استفاده کرده و بخشی از ظرفیت خدماتی و محیطی اش را به اجرای برنامه‌های ترویجی حوزه خواندن در کتابخانه‌های امامزادگان (فیزیکی و دیجیتالی) و نیز در کتابخانه‌های خود اختصاص دهد. ۱۱
- سازمان تبلیغات اسلامی (حوزه هنری) مکلف است به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، به ترویج خواندن و موادخواندنی در آثار و برنامه‌های خود در حوزه‌های کتاب، موسیقی، فیلم و هنرهای تجسمی اهتمام ورزد. ۱۲
- تمامی ارائه کنندگان محتوای فراگیر (فضای مجازی) که با نمایش مواد خواندنی مختلف، به ترویج خواندن می‌پردازند، از معافیت‌های قانونی بهره مند خواهند شد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیرخانه کارگروه مکلف به پیگیری سازوکار اجرایی آن خواهند بود. ماده ۱۰
- دسترسی ۱
- نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، به عنوان بهره بردار و پس از تامین اعتبارات مالی مربوط، موظف به ایجاد و تجهیز کتابخانه‌های عمومی با اولویت شهرهای فاقد کتابخانه منطبق با برنامه ملی آمایش کتابخانه‌های عمومی کشور است؛ به طوری که سالانه حداقل ۵۰ کتابخانه عمومی استاندارد به شبکه کتابخانه عمومی کشور اضافه شود. ۲
- کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مکلف به ایجاد و گسترش «خدمات کتابخانه ای» خود به منظور ترویج خواندن براساس برنامه مدون پنج ساله است. ۳
- نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و سازمان اسناد و کتابخانه ملی، با همکاری دستگاه‌های ذی ربط، مکلف به ایجاد کتابخانه عمومی دیجیتال برای دسترسی همه فارسی زبانان می‌باشند. تبصره ۱
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف به پیگیری تخصیص اعتبارات مالی مربوط است. تبصره ۲
- نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور موظف است چالش‌های قانونی و حقوقی مربوط را پیگیری کند. ۴
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به منظور توزیع و دسترس پذیری عادلانه مواد خواندنی و روزآمدکردن آنها، مکلف به تامین سالانه یک میلیون نسخه کتاب کاغذی، با اولویت گروه سنی کودک و نوجوان، برای کتابخانه‌های عمومی کشور است. ۵
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف به تامین سالانه پنج میلیون مجوز (لایسنس) استفاده یک ماهه کتاب دیجیتال و صوتی برای کاربران کتابخانه‌های عمومی است. ۶
- نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور موظف به برقراری عضویت رایگان و ارائه خدمات فرهنگی کتابخانه‌های عمومی کاملاً رایگان برای سه دهک پایین جامعه است. ۷
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف به توسعه زیرساخت فروش الکترونیکی کتاب در کشور با اولویت مناطق کمتربرخوردار و ایجاد تسهیلات فروش رایگان یا با تخفیف برای سه دهک پایین جامعه است. ۸
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مکلف به وضع استانداردهای لازم برای ایجاد و ارتقاء سکوهای ایرانی ارائه کننده کتاب دیجیتال و صوتی و پیگیری اخذ مجوزهای قانونی مربوط از مراجع ذی ربط هستند. ۹
- همه نهادها و دستگاه‌های خدماتی مرتبط با موضوع، به ویژه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، باید بخشی از اقدامات و برنامه‌های سالانه خود را، براساس برنامه مدون، به گروه‌های خاص (نابینایان، ناشنوایان، سالمندان، مهاجران و...) اختصاص دهند. ۱۰
- شهرداری‌ها مکلف به ایجاد راهنمایی‌های شهری مناسب برای دسترسی شهروندان به کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌ها هستند. ۱۱
- وزارت راه و شهرسازی مکلف است، مبتنی بر اولویت‌های آمایشی، ضمن درنظرگرفتن اماکن ترویج خواندن در سیاست‌ها و ضوابط شهرسازی و توسعه فضاهای شهری و شهرنشینی، در فرودگاه‌ها، ایستگاه‌های راه‌آهن و پایانه‌های مسافربری، فضاهایی را به ترویج خواندن اختصاص دهد. ۱۲
- وزارت کشور با همکاری دستگاه‌های ذی ربط در ارائه خدمات اجتماعی مکلف است، به منظور افزایش توانمندی و ارتقاء سطح زندگی فرهنگی خدمت گیران به ویژه در مناطق محروم، طبق برنامه ای مدون و براساس اولویت‌های آمایشی کتابخانه‌های عمومی، از راه واگذاری یا طرق دیگر، فضاهایی را به عرضه خدمات و محصولات فرهنگی کتاب محور و ترویج خواندن اختصاص دهد. ماده ۱۱
- آموزش و مشاوره ۱
- نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور موظف به ارائه «خدمات مشاوره خواندن» به خوانندگان در تمامی کتابخانه‌های عمومی به صورت حضوری است. ۲
- وزارت آموزش و پرورش، ضمن الزام به گنجاندن «زنگ خواندن» در برنامه درسی دانش آموزان مقطع تحصیلی ابتدایی به منظور ارائه آموزش «مهارت‌های خواندن»، مکلف است در مسیر برنامه‌های آموزشی خود تدبیری اتخاذ کند که دانش آموزان همه مقاطع در طول دوران تحصیلات رسمی خود، به مواد خواندنی غیردرسی مراجعه کنند. ۳
- وزارت آموزش و پرورش مکلف است سالانه و براساس برنامه مدون، به پایش دانش آموزان مدارس در همه مقاطع تحصیلی برای شناسایی انواع اختلالات خواندن بپردازد و برای بهبود وضعیت دانش آموزان مبتلا به اختلال خواندن، اقدام لازم را به عمل آورد. ۴
- سازمان بهزیستی کشور مکلف است بخشی از فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی خود را به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، به گونه ای برنامه‌ریزی کند که همه گروه‌های خدمت گیر آن سازمان، به ویژه کودکان و نوجوانان، از خدمات مربوط به حوزه ترویج خواندن برخوردار شوند. ماده ۱۲
- پژوهش ۱
- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مکلف است، به منظور تحول محتوایی و نظری در چارچوب تمدن نوین ایرانی - اسلامی و تطابق هرچه بیشتر سرفصل‌های رشته علم اطلاعات و دانش شناسی با ماهیت این رشته و امکان فعالیت حرفه ای و مهارت محور فارغ التحصیلان در بازار کار، ضمن توجه به مفهوم «مطالعات خواندن» در برنامه ریزی‌های درسی خود، برای بازنویسی رشته «مدیریت کتابخانه عمومی» در مقطع کارشناسی ارشد، منطبق با نیازهای بازار کار کشور، اقدام کند. ۲
- شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مکلف به هدایت پژوهش‌های کاربردی و نظری کشور به سمت موضوع خواندن و همه تقسیمات مختلف آن مانند «خواندن دیجیتال» است. ۳
- دستگاه‌های مرتبط با کارگروه «سند» و نیز همه دستگاه‌های ذی ربط، مکلف به یکپارچه سازی داده‌ها و سامانه‌های مرتبط با حوزه خواندن به منظور هم افزایی هستند. ۴
- دبیرخانه دائمی کارگروه (موضوع بند ۳ ماده ۵) از طریق مرکز رصد فرهنگی کشور مستقر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف به پیمایش علمی سالانه موضوع «میزان مطالعه و عادات خواندن ایرانیان» و گزارش آن به کارگروه است. ۵
- بخش‌های پژوهشی مستقر در دستگاه‌های مرتبط با کارگروه «سند» مکلفند، براساس برنامه مدون، بخشی از پژوهش‌های خود را به موضوع رصد و بررسی فرهنگ و میزان خواندن و نقد و معرفی مواد خواندنی اختصاص دهند. ماده ۱۳
- ارزیابی و اصلاح «سند» از زمان تصویب حداکثر ۵ سال اعتبار دارد و بعد ازآن، براساس اقتضائات و نیازهای کشور، به پیشنهاد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور توسط شورای فرهنگ عمومی، ارزیابی و بازبینی و درصورت نیاز به اصلاح جهت تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد می‌گردد. ماده ۱۴
- این «سند» مشتمل بر ۱۴ ماده و ۶ تبصره، در جلسه ۸۹۶ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۲۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد و مقررات مغایر با آن از جمله «سند نهضت مطالعه مفید» (مصوب جلسه ۶۷۳ مورخ ۱۳۸۹/۰۸/۰۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی) و «سند ترویج فرهنگ کتاب و کتاب خوانی» (مصوب جلسه ۶۹۲ مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۲۳ شورای فرهنگ عمومی)، نسخ خواهند شد. سیدابراهیم رئیسی رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی