دستورالعمل درباره نحوه، ترتیب و کیفیت بازرسی دستگاهها
۱
- لازم است از رویه‌های اعتمادپذیری در شیوه بازرسی از قبیل قبول گزارشهای کتبی و رسمی مدیران و توزیع فرمهای دقیق مناسب و تنظیم و تکمیل نمودن آنها از طرف مسئولان دستگاهها استفاده شود. ۲
- از بازرسی مسائل و مواردی که ارتباطی به وظیفه اصل دستگاه مورد بازرسی ندارد خودداری شود. ۳
- اصل در بازرسی عدم دخالت در امور شخصی و خانوادگی مقامات یا مسئولین مورد بازرسی است و گروه بازرسی نبایستی به اموری که چندان ارتباطی با موفقیت و کارآمدی آن دستگاه و مدیریت ندارد وارد شود ۴
- حفظ و تقویت حرمت و جایگاه مسئولان و مدیران لازم است مراعات شود و از هرگونه عملی که منجر به تضعیف آن دستگاه و ایجاد جو و شایعه می‌نماید پرهیز شود. ۵
- هرگونه اهانت و تهدید و تهمت و افتراء به مدیران و پرسنل دستگاهها چه قبل از بازرسی و چه حین بازرسی و چه بعد از آن ممنوع است، تخلف از این امر موجب تعقیب قانونی خواهد بود. ۶
- از هرگونه دستور شفاهی یا کتبی مبنی بر توقیف پروژه‌ها و برنامه‌های عمرانی و اجرایی بایستی خودداری شود مگر در مواردی که به حکم قانون لازم است این کار انجام گردد آن هم با رعایت صرفه و صلاح بیت المال و در نظر گرفتن همه جهات. ۷
- در بازرسی لازم است از نیروهای کارشناس و تیمهای تخصصی کارآمد سابقه‌دار و دارای مدرک تحصیلات عالی و متعهد و با تجربه استفاده شود و از بکارگیری نیروهایی که ممکن است در انجام بازرسی به هر طریق ذینفع باشند بایستی خودداری گردد. ۸
- لازم است برخوردها با رعایت اخلاق اسلامی و شئون مدیران انجام پذیرد. ۹
- از هرگونه پیشداوری و اظهارنظر قضایی در مورد انتساب جرم یا تخلف به مدیران قبل از انجام بازرسی و بررسی کامل قضیه و قطعی شدن آن و گزارش به رئیس سازمان بایستی خودداری شود. ۱۰
- بازرسی از عملکرد مدیران ارشد دستگاهها (از قبیل وزراء و معاونان روسای سه قوه) توسط ریاست سازمان و یا با حضور نماینده ویژه ایشان توسط هیات بازرسی انجام گردد. ۱۱
- لازم است نتیجه نهایی بازرسی قبل از ارسال برای ریاست قوه قضائیه یا سایر مراجع قانونی دیگر به رئیس آن دستگاه که مورد بازرسی قرار گرفته ابلاغ گردد و نظرات و دفاعیات او نیز در جلسه‌ای با حضور ریاست سازمان بازرسی یا نماینده ویژه ایشان استماع و بررسی شده و ضبط و ثبت گردد و سپس همراه اصل گزارش برای مقامات مسئول کشور ارسال شود. ۱۲
- بازرسان یا تیمهای بازرسی مسئولیت گزارشات و بازرسیهای خود را از جهت انتساب جرم یا تخلف در دادگاه به عهده دارند باید در مقابل عملکرد خود پاسخگو باشند. ۱۳
- در انجام گروه بازرسی تنها به نقائص و تخلفات مدیران و پرسنل دستگاه به سنده کرده و کارهای مثبت و خوب انجام شده را نیز جهت اعلام به مراجع مربوطه به منظور تشویق مدیران و سایر پرسنل مورد توجه قرار دهند. ۱۴
- به طور کلی بازرسی باید در چهارچوب قانون برنامه‌های مصوب پنج ساله و اهداف آن باشد و دقت شود چه نسبت از آن اهداف انجام گرفته است. ۱۵
- میزان اشکالات به کل عملیات محاسبه و عملکرد هر دستگاه مورد توجه قرار گیرد و به درصد اعلام گردد. ۱۶
- هزینه‌های انجام شده هر پروژه با برآورد اولیه و سایر پروژه‌های مشابه و زمان اجرایی عملیات محاسبه گردد. ۱۷
- لازم است با دستگاه‌هایی که نهاد بازرسی دارند هماهنگی لازم به عمل آید و در حد امکان از نیروهای آنها استفاده شود. ۱۸
- بازرسی‌ها و سوال و جواب‌ها از مدیران و مسئولان دستگاهها بازرسی شده و به صورت کتبی و یا تنظیم صورت‌مجلس انجام گیرد. این دستورالعمل در تاریخ ۱۳۸۲/۴/۲۴ در ۱۹ بند تنظیم شده است. رئیس قوه قضائیه- سید محمد‌هاشمی شاهرودی