بخشنامه درباره نحوه اعمال معافیت مالیاتی در مناطق آزاد
به موجب مفاد ماده (۱۳) قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۲/۰۶/۰۷، اشخاص حقیقی و حقوقی که در منطقه به انواع فعالیت‌های اقتصادی اشتغال دارند، نسبت به هر نوع فعالیت اقتصادی در منطقه آزاد از تاریخ بهره‌برداری مندرج در مجوز به مدت پانزده سال از پرداخت مالیات بر درآمد و دارایی موضوع قانون مالیاتهای مستقیم معاف خواهند بود و پس از انقضاء پانزده سال تابع مقررات مالیاتی خواهند بود که با پیشنهاد هیات وزیران به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید. که به موجب ماده واحده قانون اصلاح ماده (۱۳) قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۸/۰۳/۰۶ مجلس شورای اسلامی، مدت مذکور در قانون موصوف به بیست سال اصلاح گردید. همچنین برابر مفاد بخشنامه شماره ۵۹۹۰۸ /۱۳۲۰۹ /۴ /۳۰ مورخ ۱۳۷۸/۱۱/۳۰ معاون محترم (وقت) درآمدهای مالیاتی، "اگر فعالیت‌های اقتصادی به صورت مختلط بین منطقه و خارج از منطقه صورت گیرد، بایستی معافیت را به نسبت حجم فعالیت در داخل منطقه منظور نمود. " لذا فارغ از محل اقامتگاه قانونی اشخاص، معافیت مالیاتی مزبور صرفاً ناظر به آن بخش از فعالیت‌های اقتصادی خواهد بود که با مجوز فعالیت صادره و با رعایت مقررات مربوط در محدوده مناطق یاد شده انجام می‌شود و این معافیت قبل تسری به آن قسمت از فعالیت انجام شده در خارج از مناطق مذکور، نخواهد بود. بنابراین در اجرای مفاد بخشنامه مورد اشاره و به منظور رفع ابهام ادارات کل امور مالیاتی و اتخاذ رویه واحد در امر حسابرسی مالیاتی و تبیین روش‌های اجرایی در تعیین میزان فعالیت انجام گرفته در داخل مناطق مذکور در خصوص آن دسته از واحدهای تولیدی و خدماتی مستقر در مناطق آزاد تجاری - صنعتی که اقدام به فروش تمام یا بخشی از محصولات تولیدی و خدمات خود به خارج از منطقه می‌نمایند، مقرر می‌دارد: ابتدا با احصاء هزینه‌های واقعی تحمل شده در خارج از مناطق آزاد تجاری - صنعتی برای فروش کالای تولیدی و خدمات ارائه شده (اعم از هزینه‌های گمرکی، حمل و نقل و انبار داری، بیمه، تبلیغات سرزمینی، گارانتی و نصب، هزینه‌های دفاتر و شعب و نمایندگی اعم از پرسنلی و اداری و عمومی در خارج از مناطق مزبور و سایر هزینه‌های توزیع و فروش) و تقسیم آن به کل هزینه‌های واقعی واحد تولیدی و یا خدماتی برای تولید کالا و خدمت و حسب مورد فروش و ارائه آن در خارج از مناطق آزاد تجاری - صنعتی (اعم از بهای تمام شده، عمومی، اداری و توزیع و فروش) نسبت فعالیت خارج از منطقه آزاد تجاری - صنعتی را محاسبه نموده و سپس با اعمال این نسبت به ارزش فروش ابرازی کالا یا خدمات ارائه شده متکی به صورتحساب‌های صادره برای فعالیت در سرزمین اصلی، حجم فعالیت اقتصادی خارج از منطقه آزاد تجاری - صنعتی که از شمول معافیت مالیاتی موضوع ماده (۱۳) قانون یاد شده، خارج می‌باشد محاسبه خواهد شد. در انتها با کسر هزینه‌های قابل قبول تحمل شده برای فعالیت‌های خارج از منطقه آزاد تجاری - صنعتی که با رعایت مفاد مواد (۱۴۷) و (۱۴۸) قانون مالیاتهای مستقیم تعیین می‌شود، درآمد مشمول مالیات حاصله حسب مورد به نرخ‌های مذکور در مواد (۱۰۵) و (۱۳۱) قانون اخیرالذکر، مشمول مالیات خواهد بود. به جهت تبیین مفاد دستورالعمل، مثال زیر ارائه می‌شود: اطلاعات زیر از صورت‌های مالی عملکرد سال ۱۳۹۸ یک شرکت تولیدی که در یکی از مناطق آزاد تجاری - صنعتی کشور با مجوز سازمان منطقه ای ذی ربط مشغول فعالیت می‌باشد، استخراج شده است: فروش (۴۰۰) واحد کالای تولیدی توسط شرکت در منطقه آزاد تجاری- صنعتی: ۳۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال فروش (۶۰۰) واحد کالای تولیدی توسط شرکت در سرزمین اصلی: ۶۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال کل درآمد ناشی از فروش (۱۰۰۰) واحد کالای تولیدی: ۹۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال هزینه‌های تحمل شده در داخل منطقه آزاد تجاری- صنعتی؛ بهای تمام شده کالای تولیدی فروش رفته: ۶۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال هزینه‌های عمومی (مشترک): ۳۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال هزینه‌های توزیع و فروش (مشترک): ۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال هزینه‌های مالی (مشترک):۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال هزینه‌های تحمل شده برای فعالیت خارج از منطقه: ۱۳۲/۰۰۰/۰۰۰ ریال جمع کل بهای تمام شده و هزینه‌های تحمل شده (داخل منطقه و سرزمین اصلی): (۷۹۲/۰۰۰/۰۰۰) ریال سود ویژه ابرازی شرکت: ۱۰۸/۰۰۰/۰۰۰ ریال شرکت اظهارنامه مالیاتی خود را در موعد مقرر تسلیم و در فرآیند حسابرسی مالیاتی نیز حسب مورد دفاتر و اسناد و مدارک موضوع ماده (۹۵) قانون مالیاتهای مستقیم را ارائه نموده است. اگر تمام هزینه‌های تحقق یافته در منطقه آزاد تجاری - صنعتی و هزینه‌های تحمل شده برای فعالیت خارج از منطقه واقعی باشند و مبلغ ۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال از هزینه‌های تحمل شده برای فعالیت خارج از منطقه با استناد به مواد (۱۴۷) و (۱۴۸) قانون مالیاتهای مستقیم قابل قبول نباشد، درآمد مشمول مالیات و مالیات فعالیت خارج از منطقه آزاد تجاری- صنعتی این شرکت عبارت است از:
- بهای تمام شده کالای فروخته شده در خارج از منطقه آزاد تجاری - صنعتی: ۳۶/۰۰۰/۰۰۰ ⁼ ۶۰۰ × ۱۰۰ ÷ ۶۰۰/۰۰۰/۰۰۰
- مجموع هزینه‌های عمومی، اداری، توزیع و فروش و مالی انجام شده در داخل منطقه متناسب با سهم فروش‌های خارج از منطقه آزاد تجاری - صنعتی: ۳۶/۰۰۰/۰۰۰ ⁼ ۶۰۰ × ۱۰۰ ÷ ۶۰۰/۰۰۰/۰۰۰
- کل هزینه‌های مرتبط با کالاهای فروخته شده در خارج از منطقه با احتساب هزینه‌های تحمل شده در خارج از منطقه آزاد تجاری - صنعتی: ۵۲۸/۰۰۰/۰۰۰ ⁼ ۱۳۲/۰۰۰/۰۰۰ + ۳۶/۰۰۰/۰۰۰ + ۳۶۰/۰۰۰/۰۰۰
- نسبت حجم فعالیت مشمول مالیات خارج از منطقه: ۲۵% ⁼ ۲۵% ⁼ ۵۲۸/۰۰۰/۰۰۰ ÷ ۱۳۲/۰۰۰/۰۰۰
- حجم فعالیت خارج از منطقه (درآمد) که مشمول معافیت نمی‌باشد: ۱۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ⁼ ۲۵% × ۶۰۰/۰۰۰/۰۰۰
- درآمد مشمول مالیات با احتساب هزینه‌های غیرقابل قبول مالیاتی ناشی از فروش کالا در خارج از منطقه آزاد تجاری- صنعتی: ۳۸/۰۰۰/۰۰۰ ⁼ (۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ־ ۱۳۲/۰۰۰/۰۰۰) ־ ۱۵۰/۰۰۰/۰۰۰
- مالیات متعلق بر اساس نرخ ماده (۱۰۵) قانون مالیاتهای مستقیم: ۹/۵۰۰/۰۰۰ ⁼ ۲۵% × ۳۸/۰۰۰/۰۰۰ ماموران مالیاتی توجه خواهند داشت که برای محاسبه نسبت حجم فعالیت خارج از منطقه آزاد تجاری - صنعتی مودی، صرفاً هزینه‌های واقعی مودی در داخل و خارج منطقه مورد محاسبه قرار خواهد گرفت و میزان هزینه‌های غیرقابل قبول مودی، در تعیین این نسبت تاثیری ندارد. بدیهی است چنانچه اشخاص موضوع این دستورالعمل با رعایت شرایط مربوط مشمول نرخ صفر یا معافیت دیگری (از جمله ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم و قانون حمایت از شرکت‌های دانش بنیان) باشند، با رعایت مقررات مربوط، نرخ صفر یا معافیت مربوط به فعالیت‌های خارج از مناطق آزاد تجاری - صنعتی نیز قابل اعمال خواهد بود. امیدعلی پارسا