اساسنامه کمیته امداد امام خمینی
مقدمه کمیته امداد امام خمینی (ره) در تاریخ ۱۴ اسفند ماه ۱۳۵۷، هجری شمسی مطابق با ۷ ربیع الثانی سال ۱۳۹۹، هجری قمری با حکم تاریخی رهبر کبیر انقلاب اسلامی و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی (ره) برای مدت نامحدود تشکیل گردیده است. ماده ی یک:
نام «کمیته ی امداد امام خمینی (ره)» در این اساسنامه به اختصار «امداد امام» نامیده می‌شود. ماده ی دو:
هدف از تشکیل کمیته امداد امام (ره) ارایه ی خدمات حمایتی، معیشتی و فرهنگی برای نیازمندان و محرومان داخل و خارج کشور به منظور تامین خوداتکایی، تقویت و رشد ایمانی با حفظ کرامت انسانی می‌باشد. ماده ی سه:
امداد امام نهادی انقلابی و مردمی، غیرانتفاعی و عام المنفعه، دارای شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی، اداری و استخدامی است که تحت نظارت عالیه ی (مقام معظم ولایت مطلقه ی فقیه) و طبق مقررات این اساسنامه اداره می‌شود. ماده ی چهار:
مرکز اصلی امداد تهران است که می‌تواند در سایر نقاط کشور و یا خارج از کشور واحدهایی تاسیس کند. ماده ی پنج:
امداد امام دارای تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران است. ماده ی شش:
وظایف امداد امام عبارت است از: الف - بررسی و شناخت انواع محرومیت‌های مادی و معنوی نیازمندان و تبیین و تامین نیازهای حمایتی، معیشتی، فرهنگی و ارتقای سطح زندگی آنها در حد امکان و شناسایی افراد و خانواده‌های لازم الحمایه در شهر و روستا و عشایر. ب - بررسی و ارایه ی پیشنهاد خط مشی‌ها، سیاست‌های اجرایی، طرح‌ها، برنامه‌ها و روش‌ها ی مناسب برای رفع محرومیت‌های نیازمندان در ابعاد مختلف به مراجع ذیربط و انجام اقدامات و پیگیری‌های لازم جهت تحقق آنها. ج - فراهم آوردن امکانات لازم به منظور خود اتکاء نمودن افراد و خانواده‌های تحت پوشش و سایر نیازمندان از طریق ایجاد اشتغال، اعطای وام، آموزش‌های فنی و حرفه ای و ارایه ی خدمات لازم در حد امکان. د - ایجاد تسهیلات لازم جهت ارایه ی خدمات بهداشتی و درمانی و اقدام به بیمه‌های درمانی و اجتماعی اقشار آسیب پذیر در حد امکانات و چارچوب قوانین و مقررات مربوطه. ه- - پرداخت مستمری (کمکهای نقدی و غیرنقدی، اعطای قرض الحسنه ضروری، کمک به تعمیر و تهیه ی مسکن، ازدواج و جهیزیه ی نیازمندان. و- ارایه ی خدمات فرهنگی به افراد و خانواده‌های نیازمندان و انجام فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی و تامین وسایل آموزشی و کمک آموزشی لازم و تعمیق باورهای دینی. ز- حمایت موردی از افراد و خانواده‌های نیازمند در برابر مشکلات ناشی از بروز حوادث و بلایای طبیعی و غیرطبیعی. ح - ارایه ی خدمات مشاوره و مددکاری و حمایتهای لازم حقوقی و قضایی به افراد و خانواده‌های نیازمند. ط - حمایت نیازمندان خارج از کشور بر اساس سیاست‌های نظام جمهوری اسلامی ایران، در حد امکانات. ی - تمهیدات لازم به منظور احیای فرهنگ انفاق و ایثار، نشر سنت‌های حسنه ی اسلامی و هدایت امکانات و کمکهای مردمی خصوصاً کمکهای اشخاص خیر و نیکوکار و همچنین امکانات و کمکهای بخش‌های دولتی و غیردولتی جهت حمایت از افراد و خانواده‌های نیازمند. ک - ارتباط با موسسات خیریه، انجمن‌ها و تشکل‌های عام المنفعه ی مردمی داخل و خارج از کشور به منظور تبادل تجربه و بهره گیری هرچه مطلوب تر از ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل آنها و پرهیز از انجام کارهای موازی و غیرضرور در جهت انجام حمایتهای مادی و معنوی و تقویت و گسترش این گونه هسته‌های مردمی در حد توان. ل - انجام هرگونه تکلیف قانونی پس از تخصیص اعتبار لازم. ماده ی هفت:
دارایی امداد امام عبارتست از: خالص کلیه دارایی‌ها اعم از منقول و غیرمنقول و حقوق متعلقه که به امداد امام (ره) واگذار شده یا می‌شود، و یا از محل منابع مالی تامین شده و یا خواهد شد و در دفاتر امداد ثبت گردیده یا خواهد گردید، مجموعاً اموال ولی فقیه محسوب می‌گردد. تبصره: هرگونه نقل و انتقال در دارایی‌ها و اموال و املاک و افزایش و کاهش سرمایه با تایید شورای مرکزی امداد توسط سرپرستی انجام خواهد شد. ماده ی هشت:
منابع مالی امداد امام عبارت است از: الف) عنایت مقام معظم رهبری «مدّ ظّله العالی». ب) اعتبارات و کمکهای دولت جمهوری اسلامی. ج) هدایا و کمکهای مردمی، موسسات، سازمان‌ها و نهادهای داخل و خارج از کشور. د) دریافت صدقات، نذورات، زکوات. ه-) درآمد حاصل از فعالیت‌های اقتصادی امداد امام پس از تصویب مراجع ذی صلاح در این اساسنامه. ماده ی نه:
ارکان امداد امام عبارت است از: الف) شورای مرکزی «نمایندگان ولی فقیه». ب) سرپرست امداد امام. ج) حسابرسی و بازرسی. ماده ی ده:
شورای مرکزی مرکب از پنج نفر به انتخاب مقام معظم رهبری «مدّ ظّله العالی» است که برای مدّت پنج سال تعیین می‌گردند. تبصره ی ۱: شورای مرکزی در اولین جلسه از بین اعضای خود یک نفر را به عنوان رئیس و یک نفر را به عنوان نایب رئیس انتخاب می‌کند. تبصره ی ۲: شورای مرکزی دارای دبیرخانه ای است که مسئولیت تهیه ی دستور جلسات، ثبت و ضبط مذاکرات، ابلاغ مصوّبات، تهیه اطلاعات و ارایه ی خدمات کارشناسی و مشاوره و انتشار گزارش‌های شورای مرکزی را زیر نظر دبیر شورا بر عهده دارد. تفصیل وظایف این دبیرخانه در آیین‌نامه شورای مرکزی تعیین می‌گردد. تبصره ی ۳: شورای مرکزی فردی را از میان اعضاء و یا غیر از اعضاء به عنوان دبیر شورای مرکزی انتخاب می‌کند. تبصره ی ۴: شورای مرکزی با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آن با رای مثبت حداقل سه نفر از اعضاء تصویب می‌شود و حداقل هر دو هفته یک بار تشکیل جلسه می‌دهند. تبصره ی ۵: آیین‌نامه داخلی شورای مرکزی که حاوی جریان طرح و بررسی، تصویب و ابلاغ و پیگیری مصوبات و سایر روشهای اجرایی شورای مرکزی و وظایف دبیرخانه خواهد بود، توسط دبیرخانه در قالب اساسنامه ی حاضر تهیه و به تصویب شورا می‌رسد. ماده ی یازده:
وظایف و اختیارات شورای مرکزی به عنوان هیات امناء عبارت است از: ۱- پیشنهاد سرپرست امداد امام از میان اعضاء خود به مقام معظم رهبری جهت تایید. ۲- بررسی تغییرات لازم در اساسنامه و پیشنهاد آن به مقام معظّم رهبری جهت تصویب معظّم له. ۳- پیشنهاد سیاست‌های کلان جهت تصویب مقام معظّم رهبری «مدّ ظلّه العالی». ۴- بررسی و تصویب سیاست‌ها و خط مشی‌های اجرایی. ۵- بررسی و تصویب تشکیلات و شرح وظایف کلان واحدهای سازمانی امداد امام. ۶- بررسی و تصویب برنامه و بودجه و رسیدگی به گزارش حسابرسی و بازرسی. ۷- تصویب صورت‌های مالی و عملکرد امداد امام. ۸- بررسی و تصویب آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی و استخدامی و سایر ضوابط و مقرّرات مورد نیاز امداد امام. ۹- تصویب اساسنامه صندوق‌های اعتباری و سازمان‌های وابسته به امداد امام. ۱۰- تایید قائم مقام سرپرست امداد امام با پیشنهاد سرپرستی امداد و تعیین دبیر شورا. ۱۱- تایید نصب معاونین و مدیران کل استانها. ۱۲- تعیین حقوق و مزایای سرپرست امداد امام، قائم مقام ایشان و دبیرشورای مرکزی. ۱۳- اخذ تصمیم نسبت به پیشنهادات سرپرست و بازرسان امداد امام و هریک از اعضای شورای مرکزی. ۱۴- نظارت برچگونگی اجرای اوامر و سیاست‌های مقام معظم رهبری (مدظله العالی)، اجرای مصوبات شورای مرکزی و اجرای صحیح قوانین و مقررات مربوطه. ۱۵- تایید ایجاد و یا انحلال دفاتر و واحدهای اصلی داخل و خارج از کشور. ۱۶- بررسی و تصویب روشهای اجرایی وظایف محوله از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران در راستای وظایف امداد امام. ۱۷- ارایه گزارش عملکرد سالانه خدمت مقام معظم رهبری (مد ظله العالی). ماده ی دوازده:
وظایف رکن نظارتی بر عهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است که بر اساس وظایف و دستورالعملهای ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری عمل خواهد کرد. تبصره: شورای مرکزی جهت نظارت داخلی تشکیلات بازرس یا بازرسانی را معین خواهد نمود. ماده ی سیزده:
سرپرست امداد امام به پیشنهاد شورای مرکزی و تایید و حکم مقام معظم رهبری به مدت پنج سال منصوب و به عنوان مقام اجرایی امداد امام، مسئول اجرای کلیه امور و هدایت فعالیت‌ها و حفظ حقوق و منافع امداد امام است که وظایف خود را در چهارچوب این اساسنامه و مصوبات شورای مرکزی به انجام می‌رساند. ماده ی چهارده:
وظایف و اختیارات سرپرست امداد امام عبارت است از: ۱- پیشنهاد اصلاح یا تغییر تشکیلات به شورای مرکزی جهت تصویب. ۲- نمایندگی امداد امام در کلیه ی مراجع و امضای اسناد و اوراق بهادار. ۳- تهیه و تنظیم اهداف، سیاست‌ها، خط مشی‌ها، برنامه‌های میان مدت و بلندمدت و بودجه ی سالیانه ی امداد امام برای پیشنهاد به شورای مرکزی جهت تصویب. ۴- ارایه ی گزارش عملکرد سالانه و صورت‌های مالی و محاسباتی امداد امام. ۵- تهیه ی آیین‌نامه‌های مورد نیاز امداد امام برای پیشنهاد به شورای مرکزی جهت تصویب. ۶- نصب و عزل معاونین و مدیران کل استانها با رعایت بند ۱۱ وظایف شورای مرکزی. ۷- ارتباط با سایرنهادها و سازمان‌های دولتی و غیردولتی در جهت تامین اهداف امداد امام و هماهنگی لازم. ۸- تحصیل اعتبارات مصوب، وصول مطالبات، پرداخت دیون و عقد قراردادهای مورد نیاز، با حق تفویض اختیار. ۹- حفظ هستی و امکانات امداد امام و استیفای کلیه ی حقوق مربوطه از اشخاص حقیقی و حقوقی، اقامه ی هر نوع دعوی نزد مراجع ذی صلاح و صلح و سازش و ارجاع امر به داوری با حق توکیل. ۱۰- اعطای وام و استقراض و تحصیل هر نوع اعتبار در چارچوب اساسنامه و برنامه و بودجه مصوب. ۱۱- پذیرش نذورات، تبرعات هدایا و کمک‌ها. ۱۲- افتتاح و انسداد حساب جاری و پس انداز و سپرده ی مورد نیاز در بانک‌ها و سایر موسسات اعتباری و مالی داخل و خارج کشور و نگهداری حساب‌های امداد امام. ۱۳- صدور دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های اجرایی. ۱۴- تایید و ابلاغ ضوابط و روشهای اجرایی معاونت‌ها و واحدهای تابعه. ۱۵- تشخیص، تعهد و تسجیل و صدور اجازه پرداخت تعهدات بودجه ای و هدایا. ۱۶- پیشنهاد تاسیس و یا انحلال دفاتر و واحدهای اصلی داخل و خارج از کشور به شورای مرکزی. ماده ی پانزده:
قائم مقام در غیاب سرپرست امداد امام، امور جاری را به نیابت از سرپرستی انجام خواهد داد. تبصره: قائم مقام با معرفی سرپرست و تایید شورای مرکزی منصوب می‌گردد. ماده ی شانزده:
اسناد مالی حساب خزانه ای امداد امام با امضای سرپرست یا قائم مقام امداد امام و معاون مربوطه و مهر امداد امام صادر خواهد شد. تبصره ی ۱: حساب‌های کلان درآمدی با امضا سرپرست یا قائم مقام وی و یکی از اعضاء شورای مرکزی صادر خواهد شد. تبصره ی ۲: اسناد مالی واحدهای تابعه امداد امام بر اساس ضوابط مربوطه با تفویض اختیار سرپرست امداد امام تنظیم خواهد شد. ماده ی هفده:
سال مالی امداد امام از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفندماه همان سال پایان می‌پذیرد. تبصره ی ۱: حساب‌های سالانه و کمک‌ها و اعتبارات دولتی در چارچوب ضوابط و مقررات مربوطه و مصوبات شورای مرکزی تهیه و تنظیم می‌گردد. تبصره ی ۲: صورت حساب‌های مالی و محاسباتی و اعتبارات مربوط به ولی فقیه و درآمدهای اختصاصی امداد امام مطابق ضوابط مربوطه توسط سرپرست امداد امام تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به شورای مرکزی تسلیم خواهد شد. شورای مرکزی اظهارنظر بازرس (حسابرس) در مورد این صورت و گزارش مخصوص آنان را حداکثر ظرف مدت یک ماه دریافت خواهد کرد. تبصره ی ۳: گزارش عملکرد سالانه، گزارش‌های سالیانه ی مالی و محاسباتی (موضوع تبصره ۲) می‌بایستی حداکثر تا پایان مردادماه سال بعد به بازرس (حسابرس) ارائه مفاصا حساب به سرپرست امداد بوده و قطعی است. تبصره ی ۴: یک نسخه گزارش عملکرد و حساب‌های سالیانه ی مالی و محاسباتی امداد امام پس از تصویب شورای مرکزی به محضر مبارک مقام معظم رهبری (مدظله العالی) تقدیم می‌شود. ماده ی هیجده:
محدودیتها الف - معاملات امداد با روسا و مدیران و اقارب درجه اول سببی و نسبی آنها اعم از مستقیم و غیرمستقیم ممنوع خواهد بود. ب - انجام معاملات نظیر معاملات امداد که متضمن رقابت با عملیات امداد باشد، برای مدیران و مسئولین امداد ممنوع است ج - اعطای وام و اعتبار به مدیران و مسئولین امداد صرفاً بر مبنای آیین‌نامه ای است که به تصویب شورای مرکزی خواهد رسید. ماده ی نوزده:
انحلال امداد امام صرفاً با تشخیص و حکم مقام معظم رهبری (مدظله العالی) انجام خواهد شد که در این صورت، کلیه ی دارایی‌های آن در اختیار معظمٌ له قرار دارد. ماده ی بیست:
اساسنامه ی اولیه ی کمیته ی امداد امام خمینی (ره) که در تاریخ ۱۳۶۶/۳/۲۰ تنظیم و به توشیح رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) رسیده است با اذن مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی) مورد بازنگری قرار گرفت و در یک مقدمه ۲۰ ماده و ۱۵ تبصره در تاریخ ۱۳۸۰/۹/۲۹ به توشیح معظمٌ له رسید و اجازه فرمودند سرپرست امداد نسبت به ثبت و اجرای آن اقدام نماید. با تصویب این اساسنامه کلیه مقررات مغایر با آن ملغی خواهد شد.