اساسنامه کمیته امداد امام خمینی (ره)
مقدمه کمیته امداد امام خمینی (ره) بر اساس اندیشه و تفکر دینی و فقهی حضرت امام خمینی (ره) و به دست ایشان با هویت دینی و مردمی، جهادی، عام‌المنفعه و غیرانتفاعی تاسیس شد تا پیام آور فرهنگ احسان، ایثار، انفاق و نیکوکاری در جامعه اسلامی بوده و غیرت و کرامت انسانی را در حمایت از محرومان حفظ کند. ماده ۱
- نام کمیته امداد امام خمینی (ره) در این اساسنامه به اختصار امداد امام نامیده می‌شود. ماده ۲
- هدف از تشکیل امداد امام، توانمندسازی و شکوفایی استعدادها و تامین خوداتکایی، تقویت و رشد ایمانی و اعتقادی نیازمندان و محرومان با ارائه خدمات اجتماعی، حمایتی، فرهنگی و معیشتی به آنان می‌باشد. ماده ۳
- امداد امام دارای شخصیت حقوقی و مقررات مالی و اداری و استخدامی مستقل است که تحت نظارت عالیه ی مقام معظم ولایت مطلقه فقیه و طبق مفاد این اساسنامه اداره می‌شود. ماده ۴
- مرکز اصلی امداد امام تهران است که می‌تواند در سایر نقاط داخل یا خارج از کشور شعباتی را طبق ضوابط تاسیس کند. تبصره
- ایجاد واحدهای خارج از کشور طبق ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری خواهد بود. ماده ۵
- امداد امام (ره) دارای تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران است. ماده ۶
- وظایف امداد امام عبارت است از: ۱
- بررسی و شناخت انواع محرومیت‌های مادی و معنوی نیازمندان و تبیین آنها و شناسایی افراد و خانواده‌های لازم الحمایه در شهر، روستا و عشایر. ۲
- پیشنهاد خط مشی، سیاست‌های اجرایی و طرح و برنامه‌های موثر برای رفع محرومیت‌ها در ابعاد مختلف به مراجع ذیربط با استفاده از تمام ظرفیت‌های مردمی، دینی و قانونی. ۳
- فراهم آوردن امکانات لازم به منظور توانمندسازی، خوداتکایی، استقلال اقتصادی افراد و خانواده‌های نیازمند از طریق استعداد سنجی، مهارت آموزی، ایجاد اشتغال، آموزش‌های فنی و حرفه ای و اعطای وام خدمات در حد توان. ۴
- ایجاد تسهیلات لازم در جهت سلامت خانواده‌های نیازمند و تامین خدمات بهداشتی و درمانی و اقدام به بیمه‌های درمانی و اجتماعی آنان در حد امکانات و قوانین و مقررات مربوطه. ۵
- پرداخت نقدی و مساعدت‌های غیرنقدی از قبیل تامین مسکن، جهیزیه و کمک به ازدواج نیازمندان. ۶
- ارائه تسهیلات قرض‌الحسنه به نیازمندان در چهارچوب ضوابط مصوب هیات‌امناء امداد امام از طریق: الف - ایجاد صندوق قرض‌الحسنه با جذب سپرده‌های مردمی. ب - بهره‌گیری از امکانات سایر صندوق‌های قرض‌الحسنه. ج - بهره‌گیری از قرض‌الحسنه و تسهیلات بانک‌ها و مراکز دولتی. د - استفاده از سایر ظرفیت‌های قانونی. ۷
- ارائه خدمات فرهنگی به افراد و خانواده‌های نیازمند و ارتقاء باورهای دینی و سبک زندگی اسلامی آنان از طریق فعالیت‌های آموزشی، تربیتی با بهره‌گیری از ظرفیت حوزه‌های علمیه و دیگر مراکز فرهنگی. ۸
- صیانت از نهاد خانواده و ارائه خدمات مشاوره، مددکاری و حمایت‌های لازم حقوقی و قضایی از افراد و خانواده‌های نیازمند. ۹
- انتقال تجربیات و راهکارهای رفع فقر و کمک به نیازمندان دیگر کشورها در چهارچوب سیاست‌های نظام جمهوری اسلامی ایران. ۱۰
- ترویج و احیاء فرهنگ احسان و نیکوکاری و اکرام ایتام و نشر سنّت‌های حسنه‌ی اسلامی، جذب و جلب، تمرکز و مدیریت زکوات، صدقات، انفاقات، اعانات و درآمد موقوفات حمایتی و توانمندسازی که به نام امداد امام وقف می‌شود و مصرف آنها در جهت رفع انواع محرومیت‌های نیازمندان مطابق ضوابط اسلامی. ۱۱
- ارتباط و هماهنگی با موسسات خیریه و تشکل‌های نیکوکاری مردمی داخل و خارج کشور به منظور تعامل و تبادل تجربه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های آنها در جهت انجام حمایت‌های مادی و معنوی از محرومان با تقویت و گسترش مشارکت مردمی. ۱۲
- ایجاد ساز و کار قانونی به منظور هماهنگی و ساماندهی نظارت بر حسن عمل موسسات خیریه رسمی مرتبط با فعالیت‌های امداد امام. ۱۳
- انجام ماموریت‌هایی در چهارچوب اهداف و وظایف امداد امام که توسط مراجع قانونی تعیین و تامین اعتبار می‌شود. ماده ۷
- دارایی‌های امداد امام عبارت است از خالص کلیه‌ی دارایی‌ها اعم از منقول و غیرمنقول و حقوق مادی و معنوی که به امداد امام واگذار شده و می‌شود یا از محل منابع مالی تامین شده یا خواهد شد و در دفاتر امداد امام ثبت گردیده یا خواهد گردید که مجموعاً اموال ولی‌فقیه محسوب می‌گردد. تبصره هرگونه نقل و انتقال در دارایی‌ها و اموال و املاک و افزایش یا کاهش سرمایه براساس آیین‌نامه‌های مصوب هیات‌امناء توسط رئیس امداد امام انجام خواهد شد. ماده ۸
- منابع مالی امداد امام عبارت است از: الف - عنایات مقام معظم رهبری مدظله‌العالی. ب - اعتبارات و کمک‌های دولت جمهوری اسلامی ایران. ج - هدایا و کمک‌های مردمی، موسسات، سازمان‌ها و نهادهای داخل و خارج از کشور. د - صدقات، نذورات، زکوات، انفاقات، هبه و ثلث و موقوفاتی که به نام امداد امام وقف می‌شود. ه- - درآمد حاصل از فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌ها و موسسات وابسته براساس سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری مدظله‌العالی. و - فروش اموال (منقول و غیرمنقول). ماده ۹
- ارکان امداد امام عبارت است از: الف - هیات امناء ب - رئیس امداد امام ج - حسابرس و بازرس (رکن نظارتی) ماده ۱۰
- هیات‌امناء مرکب از ۵ یا ۷ نفر است که به انتخاب و حکم مقام معظم رهبری مدظله‌العالی برای مدت پنج سال تعیین می‌گردند. تبصره ۱: هیات‌امناء در اولین جلسه از بین اعضای خود دو نفر را به عنوان رئیس و نایب رئیس انتخاب می‌کند. تبصره ۲: هیات‌امناء دارای دبیرخانه‌ای است که وظائف، اختیارات و مسئولیت‌های آن طبق آیین‌نامه‌ی مصوب ایشان تعیین می‌گردد. تبصره ۳: هیات‌امناء فردی را به عنوان دبیر انتخاب می‌کند. تبصره ۴: هیات‌امناء با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آن متناسب با تعداد اعضاء با رای موافق حداقل ۳ یا ۴ نفر از اعضاء تصویب می‌شود. ماده ۱۱
- وظائف و اختیارات هیات‌امناء عبارت است از: ۱
- پیشنهاد رئیس امداد امام از میان اعضاء خود به مقام معظم رهبری مدظله‌العالی جهت تایید و صدور حکم توسط معظم له. ۲
- بررسی تغییرات لازم در اساسنامه و پیشنهاد آن به مقام معظم رهبری مدظله‌العالی. ۳
- پیشنهاد سیاست‌های کلان جهت تصویب مقام معظم رهبری مدظله‌العالی. ۴
- بررسی و تصویب سیاست‌ها و خط‌مشی‌های امداد امام به پیشنهاد رئیس امداد امام. ۵
- بررسی و تصویب تشکیلات، شرح وظائف کلان واحدهای سازمانی امداد امام با رویکرد مدیریت جهادی و مردمی به پیشنهاد رئیس امداد امام براساس ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری. ۶
- بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری به پیشنهاد رئیس امداد امام. ۷
- رسیدگی به گزارش عملکرد سالانه امداد امام و تایید آن جهت ارائه به مقام معظم رهبری مدظله‌العالی. ۸
- استماع گزارش رئیس امداد امام و تصویب صورت‌های مالی و عملکرد براساس گزارش حسابرس و بازرس قانونی. ۹
- بررسی و تصویب آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی، استخدامی و سایر آیین‌نامه‌های مورد نیاز امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری. ۱۰
- تصویب اساسنامه سازمان‌ها و موسسات وابسته به پیشنهاد رئیس امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری. ۱۱
- تایید قائم‌مقام رئیس امداد امام با پیشنهاد وی. ۱۲
- تعیین حق‌الزحمه رئیس امداد امام، قائم‌مقام ایشان و دبیر هیات امناء. ۱۳
- نظارت بر حسن اجرای اوامر و سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری مدظله‌العالی و مصوبات هیات امناء. ۱۴
- تایید، ایجاد یا انحلال دفاتر و واحدهای اصلی. ماده ۱۲
- وظائف رکن نظارتی امداد امام و موسسات و واحدهای تابعه و وابسته آن برعهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است. ماده ۱۳
- رئیس امداد امام به پیشنهاد هیات‌امناء و حکم مقام معظم رهبری مدظله‌العالی به مدت ۵ سال منصوب و بالاترین مقام اجرایی امداد امام محسوب می‌شود. تمامی مجتمع‌ها، شرکت‌ها، موسسات، واحدهای تابعه و وابسته امداد امام (اعم از اقتصادی، خدماتی، حمایتی) زیر نظر رئیس امداد امام اداره خواهد شد. ایشان مسئول اجرای کلیه‌ی امور و هدایت فعالیت‌ها و حفظ حقوق و منافع امداد امام است و وظائف خود را در چارچوب منویات مقام معظم رهبری مدظله‌العالی و این اساسنامه و مصوبات هیات‌امناء به انجام می‌رساند. ماده ۱۴
- وظائف و اختیارات رئیس امداد امام عبارت است از: ۱
- پیشنهاد اصلاح یا تغییر تشکیلات به هیات‌امناء جهت تصویب. ۲
- نمایندگی امداد امام در کلیه‌ی مراجع و امضا اسناد و اوراق بهادار تعهدآور. ۳
- تهیه و تنظیم اهداف، سیاست‌ها، خط‌مشی‌ها، برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت و بودجه‌ی سالیانه‌ی امداد امام برای پیشنهاد به هیات‌امناء جهت بررسی و تصویب. ۴
- ارائه گزارش عملکرد و صورت‌های مالی سالانه امداد امام به هیات‌امناء جهت بررسی و تصویب. ۵
- تهیه آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی و استخدامی و سایر ضوابط و مقررات کلان مورد نیاز امداد امام برای پیشنهاد به هیات‌امناء جهت بررسی و تصویب. ۶
- نصب و عزل معاونین و مدیران کل استان‌ها، روساء و اعضاء هیات‌مدیره، مجتمع‌ها، شرکت‌ها، موسسات و واحدهای تابعه اعم از اقتصادی، خدماتی، حمایتی با رعایت سیاست‌های مصوب هیات‌امناء. ۷
- تعامل با سایر نهادها و سازمان‌های دولتی و غیردولتی در جهت تامین اهداف امداد امام. ۸
- تخصیص اعتبارات مصوب، وصول مطالبات، پرداخت دیون و عقد قراردادهای مورد نیاز با حق تفویض اختیار. ۹
- حفظ امکانات امداد امام و استیفای کلیه‌ی حقوق مربوطه از اشخاص حقیقی و حقوقی، اقامه‌ی هر نوع دعوی نزد مراجع ذی‌صلاح و صلح و سازش و ارجاع امر به داوری با حق توکیل. ۱۰
- اعطای وام و استقراض و تحصیل هر نوع اعتبار در چهارچوب اساسنامه و برنامه و بودجه و سیاست‌های مصوب هیات‌امناء. ۱۱
- پذیرش نذورات، تبرعات، زکوات، صدقات، موقوفات، هبه، هدایا و کمک‌های داخلی و خارجی برای امداد امام. تبصره پذیرش هبه و هدایا و کمک‌ها در چهارچوب آیین‌نامه مصوب هیات‌امناء خواهد بود. ۱۲
- افتتاح و انسداد حساب جاری و پس‌انداز و سپرده‌ی مورد نیاز در بانک‌ها و سایر موسسات اعتباری و مالی داخل و خارج از کشور و نگهداری حساب‌های امداد امام و صدور مجوز افتتاح حساب برای موسسات و سازمان‌های وابسته. ۱۳
- تایید، صدور و ابلاغ دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌ها و روش‌های اجرایی. ۱۴
- تشخیص، تعهد، تسجیل و صدور اجازه پرداخت تعهدات بودجه‌ای، هدایا و سایر درآمدها در چهارچوب برنامه و بودجه‌ی مصوب. ۱۵
- رئیس امداد امام می‌تواند نسبت به معرفی فردی به عنوان قائم‌مقام به هیات‌امناء اقدام نماید. تبصره قائم‌مقام پس از تایید هیات‌امناء با حکم رئیس امداد امام منصوب و در چارچوب اختیاراتی که از سوی رئیس امداد امام به ایشان تفویض می‌گردد، انجام وظیفه می‌نماید. ۱۶
- اسناد مالی حساب خزانه‌ای امداد امام با امضای رئیس یا قائم‌مقام امداد امام و معاون مربوطه و مهر امداد امام صادر خواهد شد. ماده ۱۵
- سال مالی امداد امام از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پایان می‌پذیرد. تبصره ۱: حساب‌های سالانه، کمک‌ها و اعتبارات دولتی در چهارچوب ضوابط و مقررات مربوطه و مصوبات هیات‌امناء تهیه و تنظیم می‌گردد. تبصره ۲: صورت حساب‌های مالی و محاسباتی و یادداشت‌های همراه و اعتبارات مربوط به ولی‌فقیه و درآمدهای اختصاصی امداد امام مطابق ضوابط مربوطه توسط رئیس امداد امام تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به هیات‌امناء ارائه می‌گردد. تبصره ۳: گزارش عملکرد سالانه و گزارش‌های سالیانه‌ی مالی و محاسباتی (موضوع تبصره ۲) می‌بایستی توسط رئیس امداد امام حداکثر تا پایان مرداد ماه سال بعد به بازرس (حسابرس) ارائه و گزارش بازرسی حداکثر تا پایان مهر ماه به هیات‌امناء تحویل گردد و حداکثر تا پایان آبان ماه همان سال به تصویب هیات‌امناء برسد. تبصره ۴: تصویب عملکرد و حساب‌های امداد امام (موضوع تبصره ۲ و ۳) توسط هیات‌امناء به منزله‌ی ارائه مفاصا حساب به رئیس امداد امام است. تبصره ۵: یک نسخه از گزارش مصوب عملکرد و حساب‌های سالانه مالی و محاسباتی امداد امام با امضا رئیس هیات امناء به محضر مبارک مقام معظم رهبری مدظله‌العالی ارسال می‌گردد. ماده ۱۶
- محدودیت‌ها: الف - معاملات امداد امام با اعضاء هیات‌امناء، روساء و مدیران و اقارب سببی و نسبی آنها تا درجه سوم اعم از مستقیم و غیرمستقیم ممنوع خواهد بود. ب - انجام فعالیت‌ها و معاملات نظیر وظایف امداد امام برای مدیران و مسئولین آن ممنوع است. ماده ۱۷
- انحلال امداد امام صرفاً با حکم مقام معظم رهبری مدظله‌العالی قابل انجام خواهد بود. ماده ۱۸
- اساسنامه‌ی اولیه کمیته‌ی امداد امام خمینی (ره) که در تاریخ ۱۳۶۶/۳/۲۰ تنظیم و به توشیح رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) رسیده است با اذن مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله‌العالی در تاریخ ۱۳۸۰/۹/۲۹ با تغییراتی به توشیح معظم له رسید و مجدداً در تاریخ ۱۳۹۴/۱/۱۵ بازنگری و در ۱۸ ماده و ۱۳ تبصره مورد تایید ایشان قرار گرفت.