اساسنامه طرح جهاد سازندگی روستاها
مقدمه: با پیروزی مرحله اول انقلاب اسلامی ایران به رهبری قاطعانه امام خمینی و شرکت وسیع مردم در برانداختن نظام استبدادی، مرحله دوم آن در جهت ایجاد نظام توحیدی آغاز گردیده است، به منظور سرعت بخشیدن به چنین حرکتی، جهادسازندگی به خواست گروههای انقلابی و به پیشنهاد دولت موقت جمهوری اسلامی و تایید شورای انقلاب اسلامی و به دعوت امام از گروههای مختلف مردم شروع گردیده است. اکنون با لبیک گفتن ملت به این دعوت، دولت با همکاری مجدانه خود در جهت حل مسائل اساسی روستاها و نقاط دورافتاده کشور، این اساسنامه را طبق قوانین کشور به تصویب رسانده و به مورد اجراء میگذارد. ماده ۱ -هدف بسیج امکانات و استعدادهای مردم و دولت برای همکاری در امور تهیه و اجرای موثر و سریع طرحهای سازندگی و احیای جامعه در کلیه ابعاد معنوی و مادی آن با توجه و تاکید بر نیازهای روستاها و نقاط دورافتاده مملکت. ماده ۲
- روش جهادسازندگی برای نیل به اهداف خود از طریق مشارکت و همکاری افراد و گروههای متعدد به انقلاب اسلامی ایران و با همکاری ادارات ذیربط و سازمانهای داوطلب و با الهام از ارزشهای اصیل و متعالی اسلام و با به کار گرفتن مقررات و دستورالعملهای ساده و سریع و بدور از ضوابط و مقررات دست و پاگیر و به طور غیرمتمرکز اقدام مینماید. ماده ۳
- وظائف ۱ -تاکید بر ابعاد معنوی و مادی «رشد»، مخصوصاً برای پاسخگوئی به نیازهای نقاط روستاهای محروم. ۲ -تهیه و تصویب طرحهای لازم که مستقلا و یا با حسن همکاری ادارات و سازمانهای دولتی و خصوصی ولی با مسئولیت و اعتبارات خود به اجرای آنها اقدام خواهد کرد. ۳ -همکاری با ادارات در اجرای طرحها و انجام وظائف آنها و ایجاد تحرک و تحول در آنها. ۴ -تهیه و پیشنهاد طرحهای «ضروری» که در صورت تصویب دولت در جهادسازندگی برای اجرای آنها با ادارات و سازمانهای دولتی همکاری خواهد کرد. اجرای این طرحها با مسئولیت دولت است. ماده ۴ -دارائی و امکانات جهادسازندگی از اعتبارات عمرانی کشور که با تصویب هیئتوزیران تعیین شده است و از کمکهای داوطلبانه مردم استفاده میکند. اموال و امکاناتیکه در اختیار آن قرار میگیرد صرفاً به منظور کمک به اجرای طرحها و فعالیتهای آن میباشد و نسبت به آنها حق مالکیت ندارند. ماده ۵
- سازمان و تشکیلات ارکان جهادسازندگی عبارتند از مرکز کل جهادسازندگی (در تهران) مرکز جهادسازندگی در استانها و مراکز جهادسازندگی در شهرستانها. هریک از مراکز جهادسازندگی دارای شوراء و هیات اجرایی و واحدهای اجرایی و تخصصی میباشد. ماده ۶ -اعضای شورای عالی جهاد سازندگی الف -نخستوزیر یا نماینده دولت ب -نماینده امام ج -نماینده شورای انقلاب د -ششنفر از وزرای زیر به انتخاب نخستوزیر: کشور، کشاورزی و عمران روستائی، آموزش و پرورش، بهداری و بهزیستی، نیرو راه و ترابری، دفاع ملی، صنایع و معادن، وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه. ه- -چهارنفر نماینده منتخب شورای هماهنگی استانها ز -نفر از شخصیتهای عالم و مجاهد به پیشنهاد نخستوزیر و تصویب و تایید شورای انقلاب تبصره ۱
- عضویت بند «ه-» و «ز» این ماده افتخاری و تا زمان انتخاب رئیس جمهور دولت منتخب و مجلس شورای ملی است. ادامه یا توقف فعالیت جهادسازندگی بعد از دولت موقت جمهوری اسلامی بستگی به نظر دولت دائمی و تصویب مجلس شورای ملی خواهد داشت. تبصره ۲
- جلسات شورای عالی جهادسازندگی به طور ادواری بنا به تصویب خود شورا و یا بنا بدعوت هیات اجرایی کل تشکیل میگردد. ماده ۷ -اعضای شورای هماهنگی استانها اعضای شورای هماهنگی استانها عبارتند از: الف -اعضای هیات اجرایی کل جهادسازندگی ب - یک نفر نماینده منتخب از هریک از شوراهای جهادسازندگی استانها تبصره
- تشکیل جلسات شورای هماهنگی استانها به صورت ادواری بنا به تصمیم شورای مزبور یا بنا به دعوت هیآتاجرایی کل میباشد. ماده ۸ -اعضای شورای جهاد سازندگی استان اعضای شورای جهادسازندگی استان ۱۵ نفر به شرح زیراند: الف -استاندار یا نماینده ثابت دولت ب - نماینده امام ج - مدیران کل کشاورزی و عمران روستائی، بهداری و بهزیستی،راه و ترابری، آموزش و پرورش و رئیس دفتر برنامه و بودجه استان. د - چهارنفر از مسئولان گروههای تخصصی ه- - یک نفر از فرماندهان ارتش در استان به انتخاب شورای تامین استان و - سه نفر از شخصیتها و معتمدین محلی به انتخاب مشترک نماینده امام و نماینده دولت. ماده ۹ -اعضای شورای جهادسازندگی الف -فرماندار یا نماینده دولت ب -نماینده امام ج -سه نفر از روسای ادارات: کشاورزی و عمران روستائی، آموزش و پرورش، بهداری و بهزیستی. د -یک نفر از فرماندهان و یا افسران از پادگان محل به انتخاب شورای تامین استان. ه- -یک نفر از معتمدین محل با انتخاب نماینده امام و فرماندار یا نماینده دولت. و -چهارنفر از مسئولین کمیتههای تخصصی شهرستانها تبصره ۱ -عضویت اعضای بند «ه-» و «ز» و این ماده در شورای جهادسازندگی شهرستان افتخاری و مدت عضویت آنان تا زمان انتخاب دولت دائمی جمهوری اسلامی است. تبصره ۲
- در صورتی که امکان تشکیل هریک از گروههای تخصصی در شهرستان وجود نداشته باشد، به جای مسئول یا مسئولین کمیتههای مذکور از معتمدین محل نظیر بند «ه-» انتخاب و در شوراء شرکت مینمایند. تبصره ۳
- در صورتی که اصولا امکان تشکیل شورای شهرستان وجود نداشته باشد وظایف این شوراء بوسیله شورای استان یا نمایندگی که از طرف آن مشخص میشوند اجراء خواهد شد. تبصره ۴ -منظور از نماینده امام شخصی است که حکم کتبی امام یا نماینده رسمی ایشان را در جهادسازندگی دارا باشد. ماده ۱۰ -هیئتهای اجرایی در هریک از سطوح، یک هیاتاجرایی مرکب از نماینده دولت، نماینده امام، و سه نفر به پیشنهاد شورای مربوطه تصویب، دونفر اول تعیین میگردد. سه نفر اخیر برطبق ضوابطی که به تصویب شورای عالی خواهد رسید میتوانند حقوق دریافت دارند و در برابر شوراء مسئول میباشند. رئیس هیات اجرایی بوسیله شورای مربوطه انتخاب میشود. تبصره
- نماینده دولت در هیات اجرایی استان به پیشنهاد استاندار و تایید نماینده دولت در هیات اجرایی کل تعیین میشود. نماینده دولت در هیات اجرایی شهرستان به پیشنهاد فرماندار و تایید نماینده دولت در هیات اجرایی استان تعیین میشود. این نمایندگان به ترتیب در شورای استان و شهرستان نقش قائممقام استاندار یا فرماندار را دارند. ماده ۱۱ -وظائف شورای عالی جهادسازندگی الف - بررسی و تهیه سیاستها، برنامهها و طرحهای سازندگی برای ایجاد جامعه اسلامی مطلوب. ب - تصویب طرحهای متناسب برای بسیج مردم و دولت و امکانات و منابع آنان در راه اجرای طرحهای سازندگی جامعه. ج - تجهیز منابع و تامین اعتبارات برای اجرای طرحهای جهادسازندگی. د - تصویب طرحهای مناسب برای بسیج ادارات و کارمندان دولت برای همکاری در اجرای طرحهای جهادسازندگی. ه- -بررسی، تغییر، اصلاح و تصویب تشکیلات مراکز جهادسازندگی و آییننامههای مختلف مالی و اداری. و -نظارت بر جمعآوری و حسابداری کلیه وجوه مربوط به کمکهای مردم و دولت. ز -پیشنهاد اصلاحات لازم در این اساسنامه به دولت. ح -بررسی و تصویب برنامههای پیشنهاد شده توسط هیئتاجرایی کل. ماده ۱۲
- وظائف شورای هماهنگی استانها این شورا در غالب وظائف و مسئولیتهای محوله از جانب شورای عالی جهادسازندگی عمل مینماید اعم وظایف آن به قرار زیر خواهد بود: الف -تبادل تجارب مکتسبه در مورد فعالیتهای جهادسازندگی در استانهای مختلف. ب -دریافت گزارشات عملکرد جهادسازندگی در استانهای مختلف و ارزشیابی فعالیتهای ایشان به منظور هماهنگی امور. ج -برنامهریزی و هماهنگی امور مشترک استانها در قالب سیاستها و خط مشیهای تعیین شده بوسیله شورای عالی جهادسازندگی. د -ارائه پیشنهادات و طرحهای تهیه شده به شورای عالی جهاد جهت تصویب. ه- -انجام سایر وظایفی که از طرف شورای عالی جهادسازندگی تفویض شده است. ماده ۱۳ -وظائف هیات اجرایی کل الف - تهیه و پیشنهاد طرحها و برنامههای لازم به شورای عالی ب - برنامهریزی برای اجرای طرحهای مصوب شورای عالی ج - دریافت گزارشات نیازهای مالی، انسانی و تجهیزاتی از مراکز استانها و کمک به تامین آنها از راه بسیج امکانات و منابع موجود در مرکز، و سازمانها و ادارات. د - جمعآوری وجوه مربوط به کمکهای مردم و دولت و نگاهداری حسابهای مربوط به درآمدها وهزینهها وتهییه گزارش مالی وانجام امور اداری در مرکز. ه- - تهیه برنامههای مناسب برای رسانههای جمعی به منظور تشویق و آگاه ساختن مردم نسبت به برنامهها و فعالیتهای جهادسازندگی. و - تهیه رهنمودهای لازم در امور فنی و روشهای اجرایی کار برای استانها. ز - نظارت برحسن اجرای طرحها و برنامههای مراکز جهادسازندگی استانها و ارزشیابی آنها. تبصره
- گزارشات مالی جهادسازندگی توسط موسسه حسابرسی که شورای عالی تعیین خواهد کرد، مورد رسیدگی قرار میگیرد. ماده ۱۴
- وظائف شورای استان الف -دریافت و بررسی گزارش نیازهای روستاها و نقاط محروم استان. ب -تصویب برنامهها و طرحهای جهادسازندگی استان در چهارچوب سیاستها و برنامههای تعیین شده توسط شورای عالی و براساس برنامههای پیشنهاد شده توسط هیات اجرایی استان و ایجاد ارتباط و همکاری با ادارات مختلف برای اجرای موثر طرحها. ج - تصویب برنامههای ارشادی و تبلیغاتی و آموزشی هیئتاجرایی استان که به منظور تشویق و آموزش مردم و مشارکت آنان در جهادسازندگی تهیه گردیده است. ز - تخصیص منابع مالی و امکانات و تجهیزات به طرحهای جهادسازندگی مراکز جهادسازندگی و شهرستانهای استان. ه- -بررسی و تایید گزارش جهادسازندگی شهرستانها و تهیه گزارشات لازم برای شورای عالی. و -نظارت برفعالیت هیات اجرایی استان. ماده ۱۵ -وظائف هیات اجرایی استان الف - جمعآوری اطلاعات و آمار مربوط به نیازهای روستاها و نقاط محروم و تهیه طرحهای لازم و ارائه به شورای جهادسازندگی استان برای تصویب. ب -اجرای برنامهها و تصمیمات شورای استان طبق روشها و آیین نامههای مصوب. ج - گزارش فعالیتها و طرحهای اجراء شده به شورای استان. د -انجام امور اداری و مالی جهادسازندگی طبق ضوابط مصوب. ه- -اجرای برنامههای تبلیغاتی براساس خط مشی مصوب. و -همکاری با مسئولین و مدیران ادارات اجرایی استان برای انجام بهتر و موثرتر طرحهای آنها از طریق معرفی داوطلبین جهادسازندگی و کمک به تحرک و احیای ادارات از طریق ایجاد حسن تفاهم و همکاری در اجرای طرحهای مصوب هریک از ادارات و از طریق ایجاد کمیسیونهای مشترک ادارات و جهادسازندگی. ز -بسیج و اعزام داوطلبین جهادسازندگی برای اجرای طرحها به نقاط نیازمند. ح -تامین نیازها و پاسخگوئی به درخواستهای جهادسازندگی شهرستانها. ث -تحقیق و برنامهریزی به منظور تهیه برنامه فعالیتهای جهادسازندگی و ارائه آن به شورای استان. ماده ۱۶
- وظائف شورا و هیات اجرایی جهادسازندگی شهرستان وظائف شوراء اجرایی شهرستان مانند وظائف شوراء و هیات اجرایی استان میباشد با این تفاوت که شوراء و هیات اجرایی جهادسازندگی شهرستان گزارشات خود را برای مرکز جهادیازندگی استان ارسال مینماید. ماده ۱۷ -رئیس شوراء روسای شوراهای جهادسازندگی از بین اعضای شورای مربوطه و بوسیله خود اعضاء برای مدت یک سال انتخاب میگردند. ماده ۱۸ -گروههای تخصصی و واحدهای اجرایی گروههای تخصصی حداقل عبارتند از: ۱ -گروه فرهنگی
- ۲ -گروه بهداشتی و درمانی ۳ گروه کشاورزی و اقتصادی ۴ گروه عمرانی و فنی الف -اعضای هر گروه تخصصی در هر سطح با انتخاب مشترک نماینده امام و نماینده دولت در آن سطح میباشد. ب -مسئولین هر گروه تخصصی توسط اعضای همان گروه و با تایید نماینده امام و نماینده دولت انتخاب میگردند و در مقابل هیات اجرایی جهادسازندگی سطح مربوطه مسئول میباشد. واحدهای اجرایی عبارتند از: امور داوطلبین- اطلاعات واخبار- تبلیغات وروابط عمومی- تدارکات- امور مالی واداری وبایگانیبسیج کارمندان دولت- برنامهریزی. تبصره ۱
- مسئولین واحدها توسط هیات اجرایی انتخاب میشوند و در مقابل هیات مذکور مسئولاند. تبصره ۲
- اعضای گروهها یا پیوستهاند و یا وابسته. اعضای پیوسته تماموقت بوده و موظف به شرکت در جلسات گروهها هستند. تبصره ۳ -اعضای گروههای تخصصی در مرکز بین یازده تا پانزده نفر با تصویب نماینده امام و نماینده دولت تعیین میگردند. تبصره ۴ -اعضای گروههای تخصصی در مرکز جهادسازندگی استانها حداقل ۵ نفر با تصویب نماینده امام و نماینده دولت تعیین میگردند. تبصره ۵ -تصمیمگیری در امور مربوط به گروههای تخصصی بوسیله اعضای پیوسته بوده و ایشان در مقابل تصمیمات متخذه مسئول میباشند. تبصره ۶ -مسئول هریک از گروههای تخصصی میتواند وظائف هریک از اعضاء را مشخص کند و باو ابلاغ نماید. تبصره ۷ -تغییر تشکیلات هریک از مراکز جهادسازندگی استانها و شهرستانها با پیشنهاد شوراهای مذکور و تصویب شورای عالی جهادسازندگی امکانپذیر است. ماده ۱۹ -وظائف گروههای تخصصی الف -گروههای تخصصی، اجرایی بوده و مسئولین آن از جانب نماینده امام و نماینده دولت حکم گرفتهاند در جهت تامین نیروهای متخصص و تدارکات مورد نیاز از ادارات و مردم، جذب امکانات خواهند کرد. ب -جمعآوری اطلاعات و آمار مربوط به نیازهای روستاها و نقاط محروم. ج -اجرای تصمیمات هیئتهای اجرایی طبق روشها و آییننامههای مصوب. د -گزارش فعالیتهای و طرحهای اجراء شده به هیات اجرایی استان. ه- -تامین نیازهای انسانی و تدارکاتی طرحهای جهادسازندگی. ماده ۲۰
- ضوابط مالی الف -کلیه اعتبارات استانها بایستی مستقیماً در اختیار شورای جهاد استانها قرار داده شود. ب -شورای استان موظف است اعتبارات شهرستانها را با توجه به نیاز و برنامههای اجرایی آنها در اختیار شورای جهاد شهرستان مربوطه و گروههای تخصصی استان قرار دهد. ج -شورای شهرستان اعتبارات مربوط را براساس برنامه در اختیار گروههای اجرایی یا شورای دهات جهت اجرای کارهای عمرانی خواهد داد. د - کلیه اوراق تعهدآور و پرداختهای مراکز جهادسازندگی به امضای نماینده امام و نماینده دولت معتبر خواهد بود. تبصره
- کلیه امور اجرایی و مالی شهرستانهائیکه تشکیل شورای جهادسازندگی در آنها امکانپذیر نباشد به عهده مرکز جهادسازندگی استان میباشد. ماده ۲۱ -پایان فعالیتهای جهادسازندگی انحلال هریک از مراکز جهادسازندگی در اختیار شورای عالی است. انحلال جهادسازندگی، با پیشنهاد هیئتوزیران و تصویب قوهمقننه میباشد در این مواقع کلیه دارائیها و موجودی نقدی هریک از مراکز و یا کل سازمان در اختیار دولت قرار میگیرد.