اساسنامه سازمان برنامه هفت ساله
فصل اول
- شورای عالی ماده ۱ - الف
- وظایف شورای عالی: ۱
- مراقبت در انجام یافتن وظائفی که قانوناً بر عهده سازمان برنامه قرار داده شده است. ۲
- تصویب نقشه‌ها و طرحها و بودجه‌ها و هزینه‌های اجرایی در حدود برنامه عملی که به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی رسیده باشد. ۳
- تصویب قراردادها طبق آییننامه مربوط. ۴
- تدوین آیین نامه‌های مذکور در مواد ۹ و ۱۰ قانون سازمان. ۵
- مراقبت در تهیه گزارش عملیات اجرایی سه ماهه و ترازنامه عمل سالیانه سازمان که از طرف مدیر عامل تهیه میشود. ۶
- شرکت در مجمع عمومی صاحبان سهام شرکتهای تابعه سازمان به منظور تصویب ترازنامه شرکتها (حداکثر تا ۳۱ امرداد ماه) و تصویب برنامه عملیات بهره‌برداری و بودجه آنها (حداکثر تا ۳۱ فروردین ماه سال بعد) و سایر مسائلی که جزو دستور باشد. ب
- طرز کار شورای عالی: ۱
- جلسات شورا مرتباً همه روزه در ساعات اداری برای رسیدگی بکلیه پیشنهادات و اموری اداری که توسط مدیر عامل با ذکر درجه اهمیت به شورای عالی احاله شده تشکیل میگردد و به ترتیب تقدم تاریخی و اهمیت کار کلیه امور را یکی پس از دیگری مطرح و اتخاذ تصمیم خواهند نمود و در هیچ مورد اظهارنظر نسبت به پیشنهادات و امور محوله بیش از یکماه نباید بتعویق افتد در صورتی که اظهارنظر شورای عالی از یکماه بیشتر بطول انجامد مدیر عامل سازمان موظف است مراتب را بکمیسیون برنامه گزارش نماید. ۲
- خلاصه مذاکرات و تصمیمات شورا در دفتر مخصوص ثبت و ضبط خواهد شد. ۳
- شورای عالی با حضور لااقل چهار نفر از اعضاء رسمیت مییابد و در هر حال هیچ تصمیمی که لااقل چهار نفر از اعضاء حاضر در جلسه با آن موافقت نکرده باشند قطعی نیست و کلیه تصمیمات در سه نسخه تهیه و یک نسخه آن برای اجراء نزد مدیر عامل و یک نسخه برای هیات نظارت ارسال و نسخه سوم در بایگانی شورا خواهد ماند. ۴
- شورای عالی یکنفر از اعضاء خود را جهت اداره جلسات برای مدت یک سال بریاست انتخاب میکند و صورت مذاکرات هر جلسه در اول جلسه بعد باید قرائت و به تصویب و امضا اعضاء حاضر شورا برسد. ۵
- شورای عالی دارای یکنفر دبیر و تعدادی اعضاء و دبیرخانه خواهد بود که از میان کارمندان از طرف مدیر عامل سازمان برنامه انتخاب خواهند شد. ۶
- دبیر شورای عالی باید ذیل کلیه صورت جلسات را امضا نماید. فصل دوم
- هیات نظارت ماده ۲ - الف
- وظائف: ۱
- هیات نظارت - نظارت به عمل خواهد آورد که مخارج و مصارف بر طبق قانون و طرحها و بودجه‌ها و مصوبات کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی و شورای عالی و آیین نامه‌های سازمان برنامه به عمل آید و موارد اعتراض را بمدیر عامل کتباً اطلاع دهند. ۲
- تصمیمات اساسی سازمان و آیین نامه‌ها و مقرراتی که باید در شورای عالی به تصویب برسد قبلا توسط مدیر عالم برای کسب نظر به اطلاع هیات نظارت خواهد رسید هیات موظف است که در ظرف پنج روز نظریات خود را نسبت بامور مرجوعه مدیر عامل برای مشارالیه ارسال دارد در صورت عدم وصول جواب در ظرف مدت فوق حاکی است که هیات نظارت نظری ندارد. ۳
- هیات نظارت حق رابطه مستقیم با دولت دارد و مکلف است در اموریکه از طرف دولت بآن مراجعه میشود رسیدگی نموده و نتیجه تحقیقات خود را مستقیماً گزارش دهد. ۴
- هیات نظارت میتواند نسبت بمصارف وجوه و عواید سازمان و شرکتهای تابعه هر نوع اطلاع و مدرک اسناد و حسابی را که لازم بداند بخواهد. ۵
- هرگاه هیات نظارت در ضمن رسیدگی مشاهده نماید که عملی بر خلاف مقررات و به طور غیر عادی واقع شده مراتب را بمدیر عامل با ذکر دلائل اعلام خواهد نمود تا در صورت وقوع تخلف یا جرم ترتیب تعقیب از طرف مدیر عامل داده شود در مواردی که عدول از مقررات بر حسب دستور مدیر عامل باشد و عملی انجام شده یا بعد از تذکر رفع اشکال نشود مراتب را هیات نظارت به دولت گزارش خواهد داد و رونوشت آن را بکمیسیون برنامه مجلس شورای ملی و شورای عالی ارسال خواهد داشت. ۶
- هیات نظارت گزارش عملیات یک ساله و ترازنامه سازمان برنامه را که طبق ماده (۱۲) قانون به آن تسلیم میشود از حیث درآمد و هزینه و افزایشی که در نتیجه اجرای برنامه در امر تولید و درآمد حاصل شده مورد رسیدگی قرار داده و اگر ایراداتی بآن داشته باشد بمدیر عامل تذکر داده و پس از رفع این ایرادات گزارش و ترازنامه مزبور را برای تصویب بهیات دولت ارسال خواهد داشت. ۷
- شرکت در مجمع عمومی صاحبان سهام شرکتهای تابعه سازمان به منظور تصویب ترازنامه شرکتها (حداکثر تا ۳۱ امرداد ماه) و تصویب برنامه عملیات بهره‌برداری و بودجه آنها (حداکثر تا ۳۱ فروردین ماه سال بعد) و سایر مسائلی که جزو دستور باشد. ب
- طرز کار: ۱ - هیات نظارت با حضور لااقل چهار نفر از اعضاء رسمیت مییابد و در هر حال هیچ تصمیمی که لااقل چهار نفر از اعضاء حاضر در جلسه با آن موافقت نکرده باشند قطعی نیست. ۲ - هیات نظارت یکنفر از اعضاء خود را برای اداره کردن جلسات بریاست انتخاب میکند و صورت مذاکرات هر جلسه باید در اول جلسه بعد قرائت و به تصویب و امضا حضار برسد. ۳ - هیات نظارت دارای دبیرخانه ای خواهد بود که اعضاء آن از بین کارمندان سازمان برنامه انتخاب خواهند شد. فصل سوم
- مدیر عامل ماده ۳
- مدیر عامل بر ادارات و شرکتها و موسسات تابعه و دفتر فنی سازمان ریاست داشته و در مقابل هیات دولت و وزارتخانه‌ها از طرف سازمان نمایندگی دارد و به طور کلی مسئول حسن اجرای وظائفی است که بر عهده سازمان برنامه قرار دارد. ماده ۴
- مدیر عامل در مقابل محاکم و مراجع قانونی و دولتی و هر شخص حقوقی و یا حقیقی دیگر نماینده سازمان برنامه بوده و میتواند وکیل یا حق توکیل غیر انتخاب نماید. ماده ۵
- وظایف مدیر عامل عبارتست از: ۱
- تهیه بودجه و تعیین تشکیلات اداری سازمان و تغییر آن با تصویب شورای عالی. ۲
- استخدام و عزل و نصب و ترفیع و تنزل رتبه کارمندان برنامه طبق آییننامه استخدامی که پس از کسب نظر مشورتی هیات نظارت به تصویب شورای عالی سازمان رسیده باشد. ۳
- تمرکز وجوه برنامه و پرداخت هزینه‌های عملیات اجرایی طبق برنامه‌ها و بودجه‌های تفصیلی مصوبه. ۴
- امضای اسناد و اوراق بهادار و نامه‌های صادره از طرف سازمان. ۵
- امضای قراردادها به نام سازمان برنامه بر طبق آییننامه معاملات سازمان برنامه. ۶
- تدوین برنامه‌های عملی و تهیه نقشه‌ها و طرحها و تنظیم بودجه‌های تفصیلی عمرانی و اداری برای پیشنهاد به شورای عالی برنامه و هیات وزیران و کمیسیون برنامه. ۷
- تدوین آییننامه و همچنین مقررات اجرایی و نظارتهای فنی و مالی و ارسال آن پس از جلب نظر هیات نظارت به شورای عالی برای تصویب. ۸
- تدوین طرحها و فراهم نمودن اعتبارهای لازم و پیشنهاد طرق و راهنمائی و کمک فنی به افراد و یا موسسات خصوصی به منظور بکار‌انداختن سرمایه‌های خصوصی آنها و تسلیم آن به شورای عالی و هیات دولت برای تصویب. ۹
- تنظیم گزارش سه ماهه عملیات اجرایی. ۱۰
- تنظیم ترازنامه عملیات سالیانه برای تسلیم بهیات نظارت. مدیر عامل گزارش سه ماهه و ترازنامه مصوب سالیانه را برای اطلاع عموم منتشر خواهد نمود. ۱۱
- تعقیب اداری کارکنان متخلف و در صورتی که تخلف جنبه جزایی داشته باشد ارجاع امر بمحاکم صالحه. ۱۲
- ارسال رونوشت کلیه طرحهای اجرایی و بودجه‌های تفصیلی و بودجه‌های اداری و قراردادها و صورتحسابهای ماهیانه بهیات نظارت. ۱۳
- حضور در جلسات هیات وزیران. ۱۴
- موادیکه طبق ماده ۱۰ قانون سازمان برنامه باید با جلب نظر و مشورت هیات نظارت اقدام گردد قبلا از طرف مدیر عامل موضوع بهیات نظارت ارجاع و سپس برای تصویب در شورای عالی مطرح خواهد شد. ۱۵
- مدیر عامل وسائل اجراء وظائف هیات نظارت را فراهم خواهد نمود. ۱۶
- مدیر عامل به طور کلی مسئول حسن جریان امور شرکتهای تابعه سازمان برنامه بوده و مراقبت در اجرای دستورات مجامع عمومی صاحبان سهام توسط شرکتها و یا بنگاهها نیز به عهده مدیر عامل است و میتواند مجمع فوق‌العاده صاحبان سهام را نیز دعوت نماید. ۱۷
- ارجاع کلیه گزارشات سالیانه و ترازنامه عملیات و بهره‌برداری و اعتبارات مالی و بودجه‌های اداری شرکتها و بنگاههای تابعه آن برای اظهارنظر صریح مجمع عمومی صاحبان سهام (حداکثر تا یکماه از تاریخ وصول). ۱۸
- روش عمومی اقتصادی و برنامه و بودجه و پیشنهادات مدیران عامل و بازرسهای شرکتها یا بنگاههای تابعه و طرز مصرف سود ویژه آنها را بمجمع عمومی صاحبان سهام برای تصویب پیشنهاد مینماید. ۱۹
- مدیر عامل میتواند بعضی یا کلیه اختیارات اداری و فنی و مالی خود را به هر یک از معاونین یا روسای ادارات و یا مدیران و یا بازرسان شرکتهای تابعه تفویض نماید. تفویض این اختیارات باید کتبی باشد و مدیر عامل میتواند هر وقت که مایل باشد اختیارات تفویض شده را استرداد نماید. فصل چهارم
- کلیات ماده ۶ (منسوخ ۱۳۳۸/۰۴/۱۴)
- در مورد شرکتهائی که با سرمایه دولت تشکیل شده و اداره آن به عهده سازمان برنامه محول گردیده و همچنین شرکتهای تابعه سازمان برنامه که به وجود آمده یا بعداً بوجود خواهد آمد در مواردی که طبق اساسنامه شرکتها مجمع عمومی عادی یا فوق‌العاده ضرورت پیدا کند کلیه اختیارات و‌وظایف صاحبان سهام با وزیر دارائی و دو نفر از وزراء که دولت تعیین خواهد کرد خواهد بود. ماده ۷
- در مورد شرکتها و بنگاههای تابعه حدود و وظایف و اختیارات هر یک از سه رکن سازمان به همان نحوی است که در قانون برنامه و این اساسنامه پیش‌بینی شده است. ماده ۸
- در مواردی که اساسنامه شرکتها و بنگاههای تابعه با مفاد این اساسنامه مغایرت پیدا نماید اساسنامه‌های شرکتها و بنگاهها بایستی بر طبق مفاد این اساسنامه اصلاح گردد. اساسنامه سازمان برنامه هفت ساله مشتمل بر چهار فصل و هشت ماده که طبق قسمت اخیر ماده ۹ قانون برنامه در تاریخ ۲۵/ ۹/ ۳۱ به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی رسیده قابل اجراء میباشد. نایب رئیس مجلس شورای ملی - محمد ذوالفقاری