اساسنامه سازمان اقدامات تامینی و تربیتی
ماده ۱
- در اجرای قانون تاسیس سازمان اقدامات تامینی و تربیتی مصوب تیرماه ۲۵۳۶ شاهنشاهی سازمان اقدامات تامینی و تربیتی وابسته به وزارت دادگستری که از این پس سازمان نامیده میشود تشکیل و طبق این اساسنامه اداره خواهد شد. ماده ۲
- سازمان دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی است و می‌تواند طرف هرگونه قرارداد واقع شود. ماده ۳
- وظایف اصلی سازمان عبارت است از: الف - بررسی علل ارتکاب جرائم و تهیه برنامه‌ها و طرحهای اساسی به منظور پیشگیری از آن. ب - حمایت قانونی و اجتماعی از اطفال کمتر از ۱۸ سال که سلامت و امنیت و اخلاق آنان بواسطه محیط زندگی خانوادگی و پرورشی که در آن پرورش یافته‌اند یا به سبب نوع کار و حرفه یا اعمال و کردار خود در معرض خطر بزهکاری قرار گرفته‌اند با همکاری سازمانهای مربوط. ج - ایجاد و اداره کانونهای اصلاح و تربیت. د - بررسی و اظهارنظر درباره تاسیس و محل و ظرفیت و سایر خصوصیات ساختمانی و تجهیزات تبعیدگاه و زندان و بیمارستان مجرمین معتاد و‌تیمارستان مجرمین مجنون و مختل المشاعر و کارگاههای کشاورزی و صنعتی موضوع قانون اقدامات تامینی و نحوه اداره آنها با همکاری سازمانهائیکه وظیفه احداث و تاسیس و اداره موسسات مذکور را به عهده دارند. ه- - بررسی و تعیین نظام موسسات فوق الذکر و اصول مربوط بنگاهداری مجرمین و رفتار با زندانیان و تنظیم برنامه‌های تهذیب و تربیت مجرمان و آموزش آنان و نظارت در اجرای اصول و ترتیبات مذکور. و - راهنمائی لازم به دادسراهای شهرستان و استان یا واحدهای تابع برای نظارت در زندانها و سایر موسساتیکه سازمان طبق این اساسنامه تکلیف نظارت بر آنها را دارد و بررسی گزارش دادسراها یا واحدهای مذکور در این باره و سایر امور و مسائل موسسات مزبور. ز - دادن دستورالعمل و راهنمائی لازم بدادسراهای شهرستان یا واحدهای تابع در زمینه مراقبت بعد از خروج و بررسی گزارشهای مربوط. ح - پیگیری هدفهای قانون اقدامات تامینی مصوب سال ۱۳۳۹ (۲۵۱۹ شاهنشاهی) و ارشاد دادسراها در این زمینه و هرگونه اقدام لازم دیگر به منظور حسن اجرای قانون مزبور. ط - صدور اجازه تاسیس انجمنهای حمایت از زندانیان و خانواده آنان و نظارت بر کار انجمنهای مزبور. ی - تهیه و تنظیم سجل کیفری مجرمان و تنظیم پرونده شخصیت آنها در موارد لزوم که متضمن اطلاعات لازم از قبیل وضع اجتماعی، روانی و‌اخلاقی آنان خواهد بود. ک - جمع‌آوری آمارهای لازم از جرائم و بررسی و نتیجه گیری از آنها. ل - رسیدگی به تقاضای عفو و بخشودگی و تهیه فهرست اسامی افراد واجد شرایط. م - نظارت بر رفتار مجرمان بعد از آزادی مشروط یا تعلیق تعقیب یا تعلیق مجازات و اقدامات لازم با استفاده از امکانات سازمان برای هدایت و کمک آنان در زمینه‌های اخلاقی و اجتماعی. ن - تاسیس مراکز مراقبت بعد از خروج به منظور راهنمائی، کمک به اشتغال و بازپذیری اجتماعی مجرمان بعد از آزادی یا در شرایط محکومیت به تبعید یا اقامت اجباری و تعلیق و آزادی مشروط. س - تنظیم و اجرای برنامه‌های لازم به منظور بالا بردن آگاهی عمومی در زمینه مقررات جزایی با استفاده از وسائل ارتباط جمعی. ع - تهیه طرحهای کارآموزی مددکاران اجتماعی کارکنان اداره دادگاه‌های اطفال و کانونهای اصلاح و تربیت و آموزش ضمن خدمت کارکنان مزبور و قضات دادگاه‌های اطفال و اجرای این طرحها. تبصره
- احداث و اداره تبعیدگاه و زندان و کارگاههای کشاورزی و صنعتی موضوع این اساسنامه با شهربانی کشور شاهنشاهی و موسسات درمانی مذکور با وزارت بهداری و بهزیستی با رعایت نظر سازمان اقدامات تامینی و تربیتی خواهد بود. ماده ۴
- سازمان دارای یک رئیس و یک شورا و تشکیلات لازم است، مسئولیت اداره امور سازمان و اجرای مصوبات شورا به عهده رئیس سازمان است. ماده ۵ (منسوخ ۱۳۹۹/۰۸/۰۵)
- شورای سازمان تشکیل میشود از: ۱ - وزیر دادگستری که ریاست شورا را بر عهده دارد. ۲ - وزیر امور اقتصادی و دارائی یا معاون او. ۳ - وزیر کشور یا معاون او. ۴ - وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه یا معاون او. ۵ - وزیر بهداری و بهزیستی یا معاون او. ۶ - وزیر آموزش و پرورش یا معاون او. ۷ - وزیر کار و امور اجتماعی یا معاون او. ۸ - دادستان کل. ۹ - رئیس شهربانی کشور شاهنشاهی. ۱۰ - مدیرعامل سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران. ۱۱ - یکنفر روانشناس به انتخاب رئیس شورا. ۱۲ - یکنفر متخصص علوم اجتماعی به انتخاب رئیس شورا. ۱۳ - یکنفر جامعه شناس به انتخاب رئیس شورا. ۱۴ - یکنفر روانکاو به انتخاب رئیس شورا. ۱۵ - چهار نفر از اشخاص بصیر و علاقمند از بین صاحبان مشاغل غیردولتی به پیشنهاد رئیس شورا و با صدور فرمان همایونی برای مدت ۳ سال منصوب میشوند. ۱۶ - یکنفر نماینده از دانشگاهی که در این زمینه سازمان تحقیقاتی دارد. رئیس سازمان بدون حق رای در جلسات شورا شرکت و اظهارنظر میکند. ماده ۶
- وظایف شورا به قرار زیر است: ۱ - تعیین خط مشی کلی سازمان. ۲ - تصویب آیین نامه‌های مالی و معاملاتی سازمان با تایید وزارت امور اقتصادی و دارائی و تصویب تشکیلات و آیین نامه‌های استخدامی سازمان پس از تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور. ۳ - بررسی و تصویب برنامه‌ها و طرحهای مربوط به پیشگیری از ارتکاب جرائم و اصلاح و تربیت و مراقبت مجرمین. ۴ - بررسی و تصویب نظام موسسات تامینی و تربیتی و زندانها. ۵ - بررسی و تصویب بودجه پیشنهادی سازمان. ۶ - اتخاذ تصمیم راجع به هر مسئله دیگری در حدود این اساسنامه که رئیس شورا ضروری بداند. ماده ۷
- جلسات شورا در موارد لازم به دعوت رئیس شورا تشکیل میشود و برای بررسی و تصویب بودجه و تعیین خط مشی سازمان نیز در مهر‌ماه هر سال تشکیل جلسه میدهد تصمیمات شورا با اکثریت آراء مناط اعتبار خواهد بود. ماده ۸
- ذیحساب سازمان از طرف وزارت امور اقتصادی و دارائی تعیین خواهد شد. ماده ۹
- اعتبارات سازمان از طرف دولت در بودجه سالانه کل کشور منظور و پس از تصویب به صورت کمک در اختیار سازمان قرار خواهد گرفت. اساسنامه فوق مشتمل بر نه ماده و یک تبصره به استناد قانون تاسیس سازمان اقدامات تامینی و تربیتی پس از تصویب کمیسیونهای امور استخدام و دادگستری و امور اقتصادی و دارائی مجلس سنا در جلسه روز سه شنبه ۲۵۳۶/۹/۱۵، به ترتیب در جلسات شنبه هشتم، چهارشنبه دوازدهم و شنبه پانزدهم بهمن ماه دو هزار و پانصد و سی و شش شاهنشاهی به تصویب کمیسیونهای امور استخدام و سازمانهای اداری، امور اقتصادی و دارائی و دادگستری مجلس شورای ملی رسید. رئیس مجلس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی