تصویب‌نامه درباره موافقتنامه دالان حمل‌ونقل خلیج فارس - دریای سیاه
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۵/۷/۲۵ به پیشنهاد شماره ۰۲ /۱۰۰ /۲۵۴۴۳ مورخ ۱۳۹۵/۶/۲ وزارت راه و شهرسازی و در اجرای ماده (۲) آیین‌نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق‌های بین‌المللی - مصوب ۱۳۷۱ - تصویب کرد: وزارت راه و شهرسازی مجاز است با هماهنگی معاونت حقوقی رئیس جمهور (امور توافق‌های بین‌المللی) و وزارت امور خارجه نسبت به انجام مذاکره، پیش امضا (پاراف) و امضای موقت موافقت نامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی خلیج فارس - دریای سیاه در چارچوب متن پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، ظرف سه سال از تاریخ ابلاغ این تصویب‌نامه اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری کند. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور موافقتنامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی خلیج فارس - دریای سیاه مقدمه: دولت جمهوری ارمنستان، دولت جمهوری آذربایجان، دولت جمهوری بلغارستان، دولت گرجستان، دولت جمهوری یونان و دولت جمهوری اسلامی ایران که از این پس طرفهای متعاهد نامیده می‌شوند: با تمایل به ترغیب همکاری و توسعه روابط اقتصادی بین ملت‌های خود؛ با ابراز تمایل خویش به توسعه و تقویت توانمندی‌های خود جهت تسهیل حمل و نقل و گذر کالا و بر اساس قوانین ملی موجود و پیمان‌های بین‌المللی و استانداردهای حمل و نقل که طرفهای متعاهد عضو آن می‌باشند؛ با تاکید بر تمایل خویش برای تسهیل جا به جایی کارآمد، به موقع و بدون وقفه کالا از طریق قلمرو کشورهای خود؛ و با هدف بهره‌برداری از زیرساخت‌های حمل و نقلی موجود و آتی به منظور حمل و نقل و گذر کالا از طریق قلمرو کشورهای خود؛ به شرح زیر توافق نمودند: ماده ۱ تعاریف تعاریف و اصطلاحات به کار رفته در این موافقتنامه دارای معانی زیر می‌باشند: الف) متصدی حمل و نقل: هر شخص حقیقی یا حقوقی که توسط یک طرف متعاهد طبق قوانین ملی آن که اجازه انجام حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا را می‌دهد، مجاز به فعالیت شده باشد. ب) کالا: تمامی انواع کالاهایی که طبق قوانین ملی مربوط طرفهای متعاهد (با سیستم کدگذاری هماهنگ) متصدی حمل و نقل آن را به استناد قرارداد حمل از طریق دالان تاسیس شده به موجب این موافقتنامه بر عهده گیرد. پ) کالاهای خطرناک: مواد و کالاهایی که حمل و نقل بین‌المللی آنها ممنوع یا حمل آن صرفاً تحت شرایط مشخصی به موجب موافقتنامه‌های بین‌المللی که طرفهای متعاهد عضو آنها هستند، یا مقررات ملی طرفهای متعاهد مجاز باشد. ت) کالاهای فاسد شدنی: هر نوع کالایی که نیاز به اقدامات حفاظتی و روند گذر سریع در عبور از مرز (زمینی و دریایی) و از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی داشته باشد. ث) دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی: شبکه ای از نظام‌های حمل و نقل اصلی که توسط شورای هماهنگی تصویب شده باشد و طرفهای متعاهد را به منظور حمل و نقل بین‌المللی به موجب این موافقتنامه به یکدیگر متصل می‌نماید. ج) حمل و نقل بین‌المللی: جابه جایی قانونی کالا به وسیله شیوه‌های مختلف حمل و نقل (زمینی و دریایی) بین قلمرو کشور طرفهای متعاهد چ) حمل و نقل چند وجهی: حمل کالا به وسیله حداقل دو شیوه مختلف حمل و نقل ح) بنادر بین‌المللی: مکان‌هایی که در قلمرو کشور طرف متعاهد کشتی‌ها در آن پهلو می‌گیرند و برای کشتیرانی دریایی بین‌المللی باز است و از آن برای بارگیری و تخلیه کالا استفاده می‌شود. خ) گذر: حمل و نقل کالا از قلمرو کشور یک طرف متعاهد از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی که در آن نقاط مبدا و مقصد، خارج از قلمرو کشور هر طرف متعاهد قرار دارد. د) شورای هماهنگی: شورایی که طبق ماده (۹) این موافقتنامه تاسیس می‌شود و فعالیت‌های خود را طبق آن ماده انجام می‌دهد. ذ) گروه‌های کاری: گروه‌های کاری کارشناسی دائمی یا ویژه طرفهای متعاهد که توسط شورای هماهنگی برای انجام وظایف مشخصی تاسیس شده است. ماده ۲ حیطه شمول کلی موافقتنامه ۱
- این موافقتنامه حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا را از طریق قلمرو کشور طرفهای متعاهد به وسیله شیوه حمل و نقل چند وجهی در طول مسیرهای مصوب شورای هماهنگی تنظیم می‌کند. ۲
- مقام‌های صلاحیتدار طرف‌ها برای اجرای این موافقتنامه، به شرح زیر تعیین می‌گردند: برای دولت جمهوری ارمنستان - وزارت حمل و نقل و ارتباطات برای دولت جمهوری آذربایجان - وزارت حمل و نقل برای دولت جمهوری بلغارستان - وزارت حمل و نقل، فناوری اطلاعات و ارتباطات برای دولت گرجستان - وزارت اقتصاد و توسعه پایدار برای دولت جمهوری یونان - وزارت زیرساخت، حمل و نقل و شبکه‌ها برای دولت جمهوری اسلامی ایران - وزارت راه و شهرسازی هر طرف متعاهد تغییر مقام صلاحیتدار خود را به کشور امین اسناد اطلاع خواهد داد. چنین تغییری، اصلاح موافقتنامه تلقی نخواهد گردید. ۳
- این موافقتنامه حقوق و تعهدات موجود طرفهای متعاهد ناشی از سایر موافقتنامه‌های بین‌المللی یا عضویت در سازمان‌های یکپارچگی منطقه ای را تحت تاثیر قرار نخواهد داد. ماده ۳ اهداف موافقتنامه اهداف این موافقتنامه به شرح زیر می‌باشد: ۱ - ایجاد دالان حمل و نقل قابل اعتماد برای حمل و نقل و گذر روان کالا از طریق قلمرو کشور طرفهای متعاهد ۲ - افزایش اثربخشی حمل و نقل در مسیر دالان با هدف کاهش هزینه‌ها و زمان مراحل حمل ۳ - افزایش جا به جایی کالاهای دیگر کشورها از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی ۴ - تسهیل دسترسی به بازارهای بین‌المللی با استفاده از حمل و نقل جاده ای، دریایی و ریلی از طریق قلمرو کشور طرفهای متعاهد ۵ - بهبود ایمنی حمل و نقل و اجرای استانداردهای ایمنی در ارتباط با حمل و نقل گذر کالا و نیز حفاظت از محیط زیست از سوی طرفهای متعاهد ۶ - ساده سازی، هماهنگ سازی و استانداردسازی تشریفات حاکم بر حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا تا حدی که عملاً امکان پذیر است، طبق کنوانسیون‌ها و موافقتنامه‌های بین‌المللی که طرفهای متعاهد عضو آنها می‌باشند. ماده ۴ دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی ۱
- طرفهای متعاهد مسیرهای دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی را تعیین خواهند نمود. ۲
- طرفهای متعاهد تلاش خواهند نمود تمام اقدامات لازم را به منظور ارائه کمک به یکدیگر از طریق ترغیب پروژه‌های زیرساخت حمل و نقل در مسیر دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی انجام دهند. ماده ۵ تسهیل حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا ۱
- طرفهای متعاهد تلاش خواهند نمود حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا را از طریق قلمرو کشورها طبق قوانین و مقررات ملی و بین‌المللی مربوط تسهیل نمایند. ۲
- طرفهای متعاهد صدور روادید را طبق قوانین ملی و تعهدات بین‌المللی خود تسهیل خواهند نمود. ماده ۶ قواعد حاکم بر حمل کالاهای خطرناک، ممنوعه و دارای استفاده دوگانه ۱
- حمل کالاهای خطرناک، ممنوعه و دارای استفاده دوگانه از طریق قلمرو کشور طرفهای متعاهد به موجب شرایط موافقتنامه‌های بین‌المللی و مقررات ملی انجام خواهد شد. ۲
- طرفهای متعاهد فهرست کالاهای خطرناک، ممنوعه یا دارای استفاده دوگانه را بر اساس مقررات ملی و موافقتنامه‌های بین‌المللی مربوط و پس از آن اطلاعات مربوط به تغییرات در فهرست‌ها را به شورای هماهنگی ارائه خواهند نمود. ۳
- شورای هماهنگی فهرست‌های فوق و اطلاعات مربوط به تغییرات آتی در آنها را به طرفهای متعاهد ارسال خواهد نمود. ماده ۷ قواعد حاکم بر حمل کالاهای فاسد شدنی ۱
- طرفهای متعاهد گذر کالاهای فاسد شدنی را حین عبور از مرزهای طرفهای متعاهد طبق قوانین ملی و بین‌المللی بدون هر گونه تاخیر نامتعارف تسریع و تسهیل خواهند نمود. ۲
- فهرست کالاهای فاسد شدنی از سوی شورای هماهنگی تصویب خواهد شد. ماده ۸ گمرکات، مالیات‌ها و عوارض ۱
- طرفهای متعاهد به منظور ساده سازی، استانداردسازی و هماهنگ سازی قواعد و تشریفات گمرکی حاکم بر جا به جایی کالا در مسیر دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی، تا حد ممکن تلاش خواهند نمود. ۲
- طرفهای متعاهد سعی خواهند کرد مالیات‌ها، مالیات‌های غیرمستقیم و سایر عوارض از جمله هزینه‌های خدمات ارایه شده برای کالاهای گذری را کاهش دهند. ۳
- این کاهش در طول مسیرهایی خواهد بود که از سوی شورای هماهنگی مورد موافقت قرار خواهد گرفت. ماده ۹ شورای هماهنگی ۱
- طرفهای متعاهد به منظور اجرای این موافقتنامه شورای هماهنگی متشکل از معاونین وزرا یا دبیرهای مراجع صلاحیتدار خود یا نمایندگان مجاز آنها را (طبق بند (۲) ماده «۲») با وظائف زیر تشکیل خواهند داد: الف) نظارت بر اجرای این موافقتنامه؛ ب) تصویب اصلاحات پیشنهادی این موافقتنامه؛ پ) بررسی درخواست‌های کشورهای ثالث برای الحاق به این موافقتنامه؛ ت) تایید پیشنهادهای ارائه شده به وسیله گروه‌های کاری برای بهبود جریان کالا به صورت گذری و افزایش جذابیت دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی؛ ث) تصویب مسیرهای دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی ارایه شده از سوی گروه‌های کاری. ۲
- شورای هماهنگی، گروه‌های کاری را به منظور اجرای امور خود تاسیس خواهد نمود. ۳
- شورای هماهنگی اولین اجلاس خود را ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این موافقتنامه به منظور اتخاذ آیین کار خود برگزار خواهد نمود. ۴
- شورای هماهنگی تصمیم‌های خود را به اتفاق آراء اتخاذ خواهد نمود. ۵
- شورای هماهنگی حداقل سالی یکبار به طور متناوب بر اساس حروف الفبای انگلیسی در قلمرو کشور طرفهای متعاهد یا بنا به درخواست هر یک از طرفهای متعاهد تشکیل جلسه خواهد داد. ۶
- شورای هماهنگی می‌تواند در مورد گزارش‌ها و مطالعات و در صورت لزوم تهیه فهرست‌های افراد رابط و نمایندگان طرفهای متعاهد در زمینه‌های مختلف همکاری در حیطه شمول این موافقتنامه تصمیم‌گیری کند. ماده ۱۰ حل و فصل اختلاف‌ها ۱
- هر گونه اختلاف بین دو یا بیشتر طرف‌ها، ناشی از تفسیر یا اجرای این موافقتنامه از طریق مذاکره و یا مشورت بین طرفهای اختلاف از طریق مجاری دیپلماتیک حل و فصل خواهد شد. ۲
- هیچ یک از مفاد این ماده، مانع توسل به سایر روش‌های حل و فصل اختلافی نخواهد شد که به طور متقابل بین طرفهای اختلاف مورد موافقت قرار گرفته است. ۳
- شورای هماهنگی از حل و فصل اختلاف آگاه خواهد گردید. ماده ۱۱ الحاق ۱
- این موافقتنامه برای الحاق هر کشوری مفتوح می‌باشد. ۲
- هر کشوری که قصد الحاق به این موافقتنامه را داشته باشد کشور امین اسناد را از قصد خود برای الحاق به صورت کتبی اگاه خواهد نمود. ۳
- الحاق کشور درخواست کننده منوط به موافقت تمامی طرفهای متعاهد خواهد بود. ماده ۱۲ کشور امین اسناد ۱
- جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشور امین اسناد این موافقتنامه عمل خواهد نمود. کشور امین اسناد نسخه‌های تصدیق شده این موافقتنامه را به طرفهای متعاهد ارسال خواهد نمود. ۲
- کشور امین اسناد، طرف‌ها را از الحاق یا کناره گیری از عضویت در این موافقتنامه و نیز هر گونه تغییر مقام‌های صلاحیتدار آن آگاه خواهد نمود. ماده ۱۳ اصلاحات ۱
- هر طرف متعاهد می‌تواند اصلاح این موافقتنامه را پیشنهاد نماید. ۲
- شورای هماهنگی اصلاحات پیشنهادی را طبق جزء (ب) بند (۲) ماده (۹) تایید خواهد نمود. تصمیم مربوط به اتفاق آراء اتخاذ خواهد شد. ۳
- هر اصلاحی به عنوان یک سند مجزا تهیه خواهد گردید و طبق بند (۱) ماده (۱۴) این موافقتنامه لازم الاجرا و پس از آن جزء جدایی ناپذیر این موافقتنامه تلقی خواهد شد. ۴
- کشور امین اسناد، طرفهای متعاهد را از لازم الاجرا شدن اصلاحات مزبور آگاه خواهد نمود. ماده ۱۴ اعتبار و لازم الاجرا شدن ۱
- این موافقتنامه (۳۰) روز پس از تاریخ سپردن چهارمین سند تصویب یا الحاق لازم الاجرا خواهد شد. ۲
- این موافقتنامه برای هر کشوری که این موافقتنامه را پس از سپردن چهارمین سند تصویب یا الحاق، تصویب می‌کند یا به آن ملحق می‌شود، در سی اُمین روز پس از سپردن سند تصویب یا الحاق از سوی چنین کشوری لازم الاجرا خواهد شد. ۳
- این موافقتنامه برای مدت نامحدود لازم الاجرا خواهد ماند. هر طرف متعاهد می‌تواند با ارسال اطلاعیه کتبی به کشور امین اسناد مبنی بر قصد کناره گیری خود از عضویت در موافقتنامه، از عضویت در این موافقتنامه کناره گیری نماید. کناره گیری از عضویت شش ماه پس از دریافت اطلاعیه فوق الذکر از سوی کشور امین اسناد نافذ خواهد شد. این موافقتنامه در شش نسخه اصلی به زبان انگلیسی در... در تاریخ.... تنظیم گردید. برای گواهی مراتب بالا، امضا کنندگان زیر که به طور مقتضی مجاز می‌باشند، این موافقتنامه را امضا کرده‌اند. از طرف دولت جمهوری ارمنستان از طرف دولت جمهوری آذربایجان از طرف دولت جمهوری بلغارستان از طرف دولت گرجستان از طرف دولت جمهوری یونان از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران