آیین‌نامه کنترل بهداشتی تردد و انتقال دام و فرآورده‌های خام دامی
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۳/۸/۲۵ بنا به پیشنهاد شماره.۴۱۷۷/ص.۱۰./و مورخ ۱۳۷۳/۹/۷ وزارت جهاد سازندگی و به استناد بند «د» ماده (۳) و بند"ب» ماده (۵) قانون سازمان دامپزشکی کشور - مصوب ۱۳۵۰ - آیین‌نامه اجرایی بندهای مذکور را به شرح زیر تصویب نمود: فصل اول
- کلیات ماده ۱
- مقررات این آیین‌نامه در مورد کنترل بهداشتی تردد و نقل و انتقال دام زنده و فرآورده‌های خام دامی در داخل کشور و ورود و صدور آن به مورد اجرا‌گذارده می‌شود. ماده ۲
- تعاریف الف) دام زنده: حیوانات اهلی، طیور، آبزیان، زنبور عسل، کرم ابریشم، حیوانات آزمایشگاهی و پوستی و حیوانات باغ وحش. ب) فرآورده‌های خام دامی: کلیه موادی که در زمان حیات دام - مانند پشم، کک، مو، شیر، تخم طیور،تخم نطفه‌دار، اسپرم، تخم ماهی، نوغان و غیره - یا بعد از‌کشتار - مانند گوشت و آلایش - به دست می‌آید. تبصره ۱
- آلایش به کلیه ضمایم به دست آمده از دام پس از کشتار گفته می‌شود و ممکن است خوراکی یا غیر خوراکی باشد. تبصره ۲
- فرآورده‌هایی که برای حفظ، نگهداری و مصرف با روش‌های صنعتی یا غیر صنعتی تغییر شکل داده‌اند و از حالت خام درآمده باشند، مشمول تعریف فرآورده‌های خام دامی نیستند. ج) سازمان: سازمان دامپزشکی کشور. د) دام کشتاری: هر نوع دام و طیور که از نظر شرع مقدس اسلام قابلیت مصرف برای انسان داشته باشد. ماده ۳ (اصلاحی ۱۳۷۴/۰۶/۰۱)
- کنترلهای بهداشتی موضوع این آیین‌نامه بازرسی و اقداماتی است که از لحاظ پیشگیری و مبارزه با امراض دامی و بیماریها و آلودگی‌های قابل انتقال به انسان و دام لازم و ضروری می‌باشد. فصل دوم
- مقررات مربوط به تردد و حمل و نقل دام زنده و فرآورده‌های خام دامی در داخل کشور ماده ۴
- عبور و مرور، نقل و انتقال دام زنده و فرآورده‌های خام دامی در داخل کشور در موارد لزوم بر اساس اعلام قبلی سازمان، مستلزم کسب مجوز بهداشتی از سازمان است. تبصره
- دستورالعمل و ضوابط، همچنین فرمهای مربوط به این ماده توسط سازمان تهیه و پس از تایید وزارت جهاد سازندگی به مبادی ذیربط در استانها ابلاغ می‌شود. ماده ۵
- سازمان می‌تواند در هر نقطه‌ای از کشور - به خصوص در مرزها و مبادی ورودی دام - که لازم بداند پست کنترل تردد دام و فرآورده‌های خام دامی ایجاد نماید. صاحبان دام و وسائطی نقلیه حمل دام و فرآورده‌های خام دامی موظفند ضمن توجه به اخطار و علایم مربوط، گواهی و مجوز عبور و انتقال دام و‌فرآورده‌های خام دامی همراه خود را، به مامورین پست کنترل تردد دام ارائه کنند. ماده ۶ (اصلاحی ۱۳۷۴/۰۶/۰۱)
- در اجرای ضوابط و مقررات بهداشتی این آیین‌نامه، نیروی انتظامی و سایر دستگاه‌های سیاسی - امنیتی محلی، بنابه تقاضای ادارات کل دامپزشکی - در مورد مسایل محلی - یا سازمان - در شرایط بروز همه گیری‌ها - و تایید شورای تامین استان، باید همکاری کنند. تبصره
- در موارد خاص، سازمان می‌تواند برای اجرای مقررات این آیین‌نامه از نیروهای نظامی نیز با نظر ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح تقاضای کمک نماید. ماده ۷
- دامهایی که برای فروش یا کشتار در شهرها عرضه می‌شوند باید در میدانهای فروش دام نگهداری شوند. تبصره (اصلاحی ۱۳۷۴/۰۶/۰۱)
- ضوابط بهداشتی میادین دام، توسط سازمان دامپزشکی کشور و با کسب نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت صنایع با رعایت موارد زیست محیطی از نظر همجواری با واحدهای تولیدی صنایع غذایی و دارویی و بهداشتی تهیه و اعلام خواهد شد. تاسیس و بهره‌برداری از میادین دام توسط بخشهای خصوصی، تعاونی و دولتی با رعایت ضوابط مذکور امکان پذیر می‌باشد. ماده ۸ (اصلاحی ۱۳۷۴/۰۶/۰۱)
- ترانزیت دامهای زنده از طریق زمینی بدون طی مراحل قرنطینه، مطلقاً ممنوع است. و از طریق هوا و دریا نیز تابع ضوابطی است که از طرف دفتر بین‌المللی مبارزه با بیماریهای واگیر دامی وابسته به سازمان ملل متحد (O.L.E) اعلام شده است. ماده ۹
- ترانزیت فرآورده‌های خام دامی مستلزم طی کنترل بهداشتی و رعایت کامل ضوابط و شرایط تعیین شده از طرف سازمان است. ماده ۱۰
- فرآورده‌های خام دامی وارداتی و ترانزیتی باید دارای گواهی بهداشتی معتبر از کشور مبدا باشد. تبصره
- فرآورده‌های خام دامی غیر خوراکی علاوه بر گواهی بهداشتی، گواهی ضد عفونی کشور مبدا را هم باید داشته باشند. فصل سوم
- مقررات مربوط به واردات و صادرات دام زنده و فرآورده‌های خام دامی ماده ۱۱
- ورود هر نوع دام زنده و فرآورده‌های خام دامی به کشور، بدون کسب مجوز بهداشتی سازمان ممنوع است. ماده ۱۲
- صدور دام زنده و فرآورده‌های خام دامی به خارج از کشور با رعایت سایر مقررات مربوط به دریافت گواهی بهداشتی از سازمان است. حسن حبیبی- معاون اول رئیس جمهور