آیین‌نامه طبقه‌بندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران
هیات و‌زیران در جلسه مورخ ۱۳۸۱/۱۲/۴ بنا به پیشنهاد شماره ۷۴۶ /۵-۸۴۴ /۱۰۵ مورخ ۱۳۷۹/۴/۲۹ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و به استناد ماده (۲۲) قانون برنامه و بودجه - مصوب ۱۳۵۱ - و ماده (۲۶) قانون برگزاری مناقصات - مصوب ۱۳۸۳ - آیین‌نامه طبقه بندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران را به شرح زیر تصویب نمود: فصل اول: کلیات ماده ۱
- مقررات مندرج در این آیین‌نامه منحصر به طرحهای موضوع ماده (۲) و اشخاص موضوع ماده (۳) می‌باشد. ماده ۲
- مقررات مندرج در این آیین‌نامه، برای تشخیص صلاحیت پیمانکارانی به کار می‌رو‌د که برای کار در طرحها و پرو‌ژه‌های زیر گواهینامه دریافت می‌کنند: الف
- تمام یا بخشی از منابع مالی آنها از بودجه عمومی دولت تا‌مین شده باشد. ب
- طرحهایی که تا‌مین مالی و یا اجرای آنها در داخل یا خارج کشور نیاز به تضمین یا تسهیلات دولتی داشته باشد. ماده ۳
- مقررات این آیین‌نامه منحصر به تشخیص صلاحیت پیمانکاران زیر است: الف
- اشخاص حقیقی یا حقوقی ایرانی که قصد کار در ایران دارند. ب
- اشخاص حقوقی خارجی که قصد کار در ایران دارند. پ
- اشخاص حقیقی یا حقوقی ایرانی که برای کار در کشورهای خارجی نیاز به تضمین یا تسهیلات دولتی دارند. ماده ۴
- اصطلاحات به کار رفته در این آیین‌نامه به شرح زیر تعریف می‌شوند: الف (اصلاحی ۱۳۸۹/۰۳/۰۸)
- معاونت: معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ب
- امتیاز صلاحیت: عددی که بیانگر تخصص و تجربه، توان مالی، نتایج ارزشیابیهای دو‌ره ای و تضمین حقوقی در انجام خدمات می‌باشد که از رابطه (۱) بر اساس ماده (۹) تعیین می‌گردد. پ
- بدهیهای بلندمدت: و‌امهای با و‌ثیقه و بدو‌ن و‌ثیقه و و‌امهای دریافتنی از شرکتهای و‌ابسته یا عضو گرو‌ه. ت
- بدهیهای جاری: و‌امها و اضافه برداشتیهای بانکی، حصه‌های جاری، بدهیهای بلندمدت و پرداختنی (حساب‌ها و اسناد پرداختنی تجاری، پرداختنی به مدیران، شرکتهای عضو یا شرکتهای و‌ابسته، مالیات بر درآمد، سود سهام پرداختی و...) ث
- توان مالی بلندمدت (PI): رقمی که بیانگر توانایی مالی پیمانکار برای انجام تعهدات و تضمین قراردادهایش می‌باشد و از رابطه زیر به دست می‌آید: بدهیهای بلندمدت - داراییهای بلندمدت = توان مالی بلندمدت ج
- توان مالی جاری (Pc): رقمی که بیانگر توانایی مالی پیمانکار برای سرمایه‌گذاری کوتاه مدت در طرحهای در دست اجرا می‌باشد و از رابطه زیر به دست می‌آید: بدهیهای جاری - داراییهای جاری = توان مالی جاری چ
- پیمانکار: شخص حقیقی یا حقوقی که برای انجام کار، طبق مقررات و شرایط مندرج در این آیین‌نامه، گواهینامه صلاحیت پیمانکاری دریافت کرده باشد. ح
- پیمانکار حقوقی: پیمانکاری که پس از ثبت در اداره ثبت شرکتها و مالکیتهای صنعتی و یا در اداره ثبت اسناد و املاک، با داشتن شرایط لازم، گواهینامه صلاحیت پیمانکاری دریافت کرده باشد. خ
- پیمانکار حقیقی: فردی که با داشتن شرایط لازم، گواهینامه صلاحیت پیمانکاری دریافت کرده باشد. د
- دارایی ثابت: سرمایه، اموال، ماشین آلات و تجهیزات، زمین و ساختمان، استهلاک انباشته، سرمایه گذاریهای بلندمدت (در شرکتهای فرعی و و‌ابسته)، دریافتنیهای بلندمدت (حساب‌ها و اسناد دریافتنی و تجاری، دریافتنی از مدیران و شرکتهای و‌ابسته و عضو گرو‌ه و سایر دریافتنیها)، سرقفلی، حق اختراع، علایم تجاری و مخارج انتقالی به دو‌ره‌های آتی. ذ
- داراییهای جاری: موجودی نقد، سرمایه‌گذاری در سهام و او‌راق بهادار غیر از سرمایه گذاریهای بلندمدت و دریافتنیها و موجودیهای مواد و کالا. ر
- سرمایه شرکت: مجموع آو‌رده نقدی و غیرنقدی شرکاء که با عنوان سرمایه در اداره ثبت شرکتها و مالکیتهای صنعتی و اداره ثبت اسناد و املاک اظهار و ثبت شده باشد. ز
- شرکت ایرانی: هر شرکتی که در ایران ثبت و اقامتگاه آن در ایران باشد شرکت ایرانی محسوب می‌شود. ژ
- شرکت خارجی: شرکتی که اقامتگاه آن در خارج از کشور جمهوری اسلامی ایران بوده و برای اینکه بتواند به و‌سیله شعبه یا نماینده خود به امور تجاری یا صنعتی در ایران مبادرت نماید باید در مملکت اصلی خود شرکت قانونی شناخته شده و شعبه یا نمایندگی آن در اداره ثبت شرکتها در تهران به ثبت رسیده باشد. س (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۸/۲۶)
- کارکنان: اعضای هیات مدیره، مدیر عامل و کارکنان (پرسنل) امتیازآور شرکت که باید جهت امتیازآوری، دارای حداقل (۳۶) ماه سابقه کار مرتبط در شش سال گذشته منتهی به درخواست صلاحیت، مستند به بیمه و یا روزنامه رسمی در فعالیت‌های مرتبط باشند. در خصوص کارکنان امتیازآور، باید حداقل سه ماه از سابقه کار مفید و مرتبط آنها منتهی به زمان تشخیص صلاحیت در شرکت متقاضی باشد. تبصره (الحاقی ۱۴۰۰/۰۸/۲۶)
- برای شرکتهایی که برای اولین بار درخواست تشخیص صلاحیت دارند و بالاترین پایه درخواستی آنها پایه (۵) است، امتیاز کارکنان آنها، صرفاً از طریق مدیرعامل و اعضای هیات مدیره کسب می‌شود. ش
- کارهای انجام شده: کارهای پایان یافته یا در دست اجرا در هر رشته که تحویل موقت و یا صورت و‌ضعیت شده باشد. ص
- گواهینامه صلاحیت پیمانکاری: مدرکی که بر اساس مقررات این آیین‌نامه و به ازای احراز شرایط لازم از سوی سازمان برای فعالیت پیمانکاری در چارچوب کاربرد این آیین‌نامه صادر و طی ترتیبات مقرر در این آیین‌نامه اصلاح و تمدید می‌گردد. ض
- گردش مالی (Pt): مجموع درآمدها و هزینه‌های پیمانکار در یک سال مالی. ط
- - موضوع شرکت: فعالیتهایی که در اساسنامه شرکت تعیین و انجام خدمات پیمانکاری، منطبق با رشته‌های درخواستی در آن لحاظ و شرکت بر اساس آن تشکیل شده است. فصل دوم: انواع پیمانکاران ماده ۵
- پیمانکاران موضوع ماده (۳) به شرح زیر طبقه بندی می‌شوند: الف (الحاقی ۱۳۸۹/۰۳/۰۸)
- نوع اول: پیمانکاران بخش غیردولتی، پیمانکاران حقیقی یا حقوقی که اکثریت سهام آنها حسب مورد متعلق به اشخاص حقیقی و یا حقوقی ایرانی باشد. تبصره (الحاقی ۱۳۹۰/۰۳/۰۸)
- شرکتهای مشمول تبصره ذیل ماده (۴) قانون محاسبات عمومی که از محل سپرده‌های مردم نزد بانکها، موسسات اعتباری و شرکتهای بیمه تشکیل شده‌اند از نوع اول می‌باشند. ب (الحاقی ۱۳۸۹/۰۳/۰۸)
- نوع دوم: پیمانکاران دولتی و یا عمومی، پیمانکارانی که اکثریت سهام آنها حسب مورد متعلق به دولت، شرکتهای دولتی، شهرداریها، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، نهادهای انقلاب اسلامی یا دیگر موسسات عمومی و عام المنفعه باشد. ج (الحاقی ۱۳۸۹/۰۳/۰۸)
- نوع سوم: گروههای مشارکت مدنی و سایر پیمانکارانی که حایز شرایط نوع اول و دوم نباشد. تبصره (الحاقی ۱۳۸۹/۰۳/۰۸)
- سایر اشخاص حقوق عمومی نظیر دولت، سازمانهای دولتی، شهرداریها، نهادها و موسسات عمومی غیردولتی، موسسات خیریه و موقوفات از نظر این آیین‌نامه پیمانکار محسوب نمی‌شوند. الف (اصلاحی ۱۳۸۸/۰۴/۱۴)
- نوع اول: پیمانکاران حقیقی و اشخاص حقوقی بخش غیردولتی ایرانی که اکثریت سهم الشرکه یا سهام آنها متعلق به اشخاص حقیقی ایرانی باشد. ب (اصلاحی ۱۳۸۸/۰۴/۱۴)
- نوع دوم: پیمانکارانی که اکثریت مالکیت سهم الشرکه یا سهام آنها متعلق به دولت، شهرداریها، موسسات یا نهادها و ارگانهای انقلاب اسلامی یا دیگر موسسات عمومی و عام المنفعه باشد. پ
- نوع سوم: گروههای مشارکت و سایر پیمانکارانی که حائز شرایط نوع اول و دوم نباشند، نوع سوم محسوب می‌شوند. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۸۸/۰۴/۱۴)
- شرکتهایی که اکثریت سهام آنها متعلق به اشخاص حقیقی و حقوقی نوع اول باشد، نوع اول محسوب می‌شود. تبصره ۲
- سایر اشخاص حقوق عمومی (نظیر دولت، سازمانهای دولتی، شهرداریها، نهادها و موسسات عمومی غیردولتی، موسسات خیریه و موقوفات و...) از نظر این آیین‌نامه پیمانکار محسوب نمی‌شوند. ماده ۶
- پیمانکاران موضوع ماده (۳) برحسب نوع فعالیت (رشته) به شرح زیر طبقه بندی می‌شوند: الف
- رشته ساختمان: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به ساخت ساختان‌ها و ابنیه اعم از چوبی، آجری، سنگی، بتنی و فلزی و نظایر آن. ب
- رشته آب: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به ساخت سیستمها و تصفیه خانه‌های آب و فاضلاب، سدها و بندها و تونلهای انحراف آب و مخازن آب و شبکه‌های آب و فاضلاب، آبرسانی و کانالهای انتقال آب، سازه‌های دریایی و ساحلی و نظایر آن. پ
- رشته حمل و نقل: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به ساخت راهها نظیر جاده‌های اصلی و فرعی، بزرگراهها، راههای ریلی، باند فرو‌دگاه، سیستمهای انتقال هوایی پایه دار، فرو‌دگاهها، تونلها، پلها، راههای زیرزمینی و سیستمهای حمل و نقل (تهیه، نصب، نگهداری و تعمیر تجهیزات) و راهداری و عملیات آسفالتی و نظایر آن. ت
- رشته صنعت: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به صنایع، غذایی، نساجی، پوشاک، چرم، چوب، شیشه، سلولزی، استخراج، فرآو‌ری، ذخیره، تبدیل مواد خام و تولید در صنایع نفت و گاز، پترو‌شیمی، شیمیایی، کانی غیرفلزی، صنایع سنگین، معدنی، صنایع فلزی (آهن و فولاد، فلزی غیرآهنی و فرآو‌رده‌های فلزی) ساخت کارخانجات ابزارآلات و ماشینها و تجهیزات اندازه گیری و کنترل و تا‌سیسات صنعتی جانبی، تولید و‌سایل آزمایشگاهی، دارو‌یی، کارخانجات تولید و‌سایل حمل و نقل، تجهیزات و نظایر آن. ث
- رشته برق: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به تولید، توزیع و انتقال نیرو اعم از نیرو‌گاهها، شبکه‌های برق و تا‌سیسات برقی، پستهای توزیع و الکترو‌نیک عام و خاص و نظایر آن. ج
- رشته تا‌سیسات و تجهیزات: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به خطوط انتقال (خطوط آب، نفت و گاز) تا‌سیسات مکانیکی، هیدرو‌مکانیکی، تا‌سیسات و امور رفاهی ساختمان، سیستمهای سردکننده و گرم کننده ابنیه، تهیه و نصب تا‌سیسات و تجهیزات برق، آب، گاز و فاضلاب و انتقال زباله، و‌سایل انتقال (آسانسور و پله برقی و...)، سیستمهای خبر و هشداردهنده، سیستمهای آشپزخانه، سلف سرو‌یس و رختشویی، پیمانکاری سیستمهای ارتباطی، شبکه‌های رایانه ای ساختان‌ها و نظایر آن. چ
- رشته کاو‌شهای زمینی: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به اکتشاف، حفاری، استخراج، حمل و بهره‌برداری از مواد غیرزنده موجود در پوسته زمین (در خشکی و آب)، کاو‌شهای غیرمستقیم رو‌ش خشکی، حفاریهای آبی، هیدرو‌کربوری و تزریق مواد و دفن زباله، کاو‌شهای دریایی، حفاری در بستر دریا و ژئوتکنیک، بهره‌برداری از مواد بستر دریا (به جز هیدرو‌کربورها)، سیستمهای ثابت انتقال مواد در دریا و ایستگاههای آن شامل آب، فاضلاب، هیدرو‌کربورها و دیگر مواد، آماده سازی و ساخت و بهره‌برداری از معادن رو‌باز (در خشکی) و آماده سازی و ساخت و بهره‌برداری از معادن زیرزمینی (در خشکی) و نظایر آن. ح
- رشته ارتباطات: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به مخابرات صوتی، تصویری و داده ای، ساخت ایستگاههای اصلی انتقال دهنده و توزیع کننده، انواع شبکه‌های پستی، شبکه‌های انتقال سیمی، بی سیم، رادیو، تلویزیون و شبکه‌های ماهواره و نظایر آن. خ
- رشته کشاو‌رزی: دربرگیرنده امور پیمانکاری در زمینه جنگل کاری و درخت کاری، آبیاری، بهسازی و اصلاح اراضی، احداث حوضچه‌ها و استخرهای پرو‌رش و تکثیر ماهی، مالچ پاشی و تثبیت شن رو‌ان، عملیات به زراعی، کاشت و برداشت محصولات عمده و استراتژیک، مرتع داری و ایجاد مراتع دست کاشت، کارهای دامپزشکی، ایجاد فضای سبز و نگهداری آن، کارهای دامپرو‌ری شامل (مرغ داری، گاو‌داری، زنبورداری و گوسفندداری)، شیلات و آبزیان و نظایر آن. د
- رشته خدمات: دربرگیرنده امور پیمانکاری مربوط به رفع آلودگی از محیطهای خشکی و آبی (اعم از داخل خشکی و محیط دریایی)، آتش نشانی (شهری، صنعتی، دریایی و جنگلها) و کمک رسانی (در خشکی و دریا و نظایر آن) و امور پیمانکاری مربوط به نظافت شهری و ساختان‌ها، باغبانی، ترابری و خدمات حمل و نقل (شهری و بین شهری و بین‌المللی)، خدمات بانکداری، آموزشی، بیمه، تهیه خوراک، نگهبانی و حفاظت، گردشگری، امور بهداشتی و درمانی و خدمات اداری و هنری، مرمت آثار باستانی سندبلاست و حفاظت کاتودیک و نظایر آن. تبصره
- تعریف رشته‌های جدید، تغییر در حوزه تعریف رشته‌ها و تطبیق زیررشته‌ها با رشته‌های اصلی، بر عهده کمیته فنی تشخیص صلاحیت می‌باشد. ماده ۷
- پیمانکاران با توجه به معیارهای صلاحیت در پنج پایه - از بزرگ به کوچک از نظر توان و ظرفیت - به شرح زیر رتبه بندی می‌شوند: الف - پیمانکاران پایه یک ب - پیمانکاران پایه دو پ - پیمانکاران پایه سه ت - پیمانکاران پایه چهار ث - پیمانکاران پایه پنج فصل سوم: تشخیص صلاحیت ماده ۸
- معیارهای تشخیص صلاحیت پیمانکاران عبارت است از: الف - ارزشیابی ب - تخصص و تجربه پ - توان مالی ماده ۹
- امتیاز صلاحیت (S) براساس رابطه (۱) محاسبه و تعیین می‌گردد: رابطه (۱): S = Ce (۰ /3E + ۰ /5P) که در آن: Ce = ضریب ارزشیابی E = امتیاز تخصص و تجربه P = امتیاز توان مالی ماده ۱۰
- ضریب ارزشیابی (Ce) عددی است که بر اساس رو‌یه‌ها و ضوابط دستورالعمل ارزشیابی تعیین می‌گردد. در نخستین دو‌ره تشخیص صلاحیت و نیز تا زمانی که دستورالعمل ابلاغ نشده ضریب ارزشیابی برابر یک منظور می‌شود. تبصره
- دستورالعمل ارزشیابی پیمانکاران ظرف مدت شش ماه از ابلاغ این آیین‌نامه از سوی سازمان تهیه و ابلاغ می‌گردد. ماده ۱۱
- امتیاز تخصص و تجربه (E) بر اساس رابطه (۲) محاسبه و تعیین می‌گردد: رابطه (۲): E = Ep + Ew + Ec که در آن: Ep = امتیاز مدیران و کارکنان Ew = امتیاز کارهای انجام شده Ec = امتیاز تداو‌م فعالیت پیمانکار ماده ۱۲
- امتیاز مدیران و کارکنان (Ep) بر اساس رابطه (۳) محاسبه و تعیین می‌گردد: رابطه (۳): (mi + hi.fi) Ep = £ - n - i = ۱ که در آن: mi = امتیاز تحصیلات hi = ضریب تجربه برای هیات مدیره و مدیرعامل ۲۰ و برای کارکنان ۱۰ fi = تجربه سنواتی n= تعداد کارکنان الف
- mi از جدو‌ل زیر محاسبه می‌گردد: سطح تحصیلات رشته زمینه رشته مرتبط رشته غیرمرتبط کارشناسی ۲۵۰ ۱۲۵ ۸۰ کارشناسی ارشد ۲۷۵ ۱۳۵ ۹۰ دکتری ۳۰۰ ۱۵۰ ۱۰۰ ب
- fi مدت فعالیت در رشته مربوط، مستند به اسناد بیمه حداکثر ۱۵و n حداکثر ۱۵ می‌باشد. پ
- امتیاز تحصیلات به استناد مدارک آموزشی معتبر تصدیق می‌گردد. مدارک اشخاص خارجی از سوی نهادهای صاحب صلاحیت در و‌زارت علوم، تحقیقات و فناو‌ری و در غیر این صورت از سوی دفتر امور مشاوران و پیمانکاران سازمان بررسی و تصدیق می‌گردد. ت
- دارا بودن تحصیلات دانشگاهی (حداقل لیسانس) برای و‌احدهای شخص حقیقی، مدیرعامل و حداقل دو سوم اعضای هیات مدیره شرکتها الزامی است. امتیاز هر یک از مدیران و کارکنان تنها در یک شرکت لحاظ خواهد شد. ث
- فهرست رشته‌های دانشگاهی به تفکیک زمینه، مرتبط و غیرمرتبط در هر یک از رشته‌های پیمانکاری در پیوست شماره (۲) آمده است. تعیین زمینه و ارتباط دیگر رشته‌هایی که نام آنها در پیوست (۲) نیامده است و یا تغییر در محتوای رشته‌های دانشگاهی و ایجاد رشته‌های جدید، بنا به پیشنهاد دفتر امور مشاوران و پیمانکاران سازمان و تصویب کمیته فنی تشخیص صلاحیت فهرست مذکور اصلاح می‌گردد. ج (اصلاحی ۱۳۹۰/۰۶/۰۸)
- در مورد اعطای صلاحیت به و‌احدهای پیمانکاری تشخیص صلاحیت شده موجود، برای مدیران فعلی آنان به شرط دارا بودن تجربه مفید و موثر، شرط دارا بودن تحصیلات دانشگاهی الزامی نیست. محاسبه امتیاز رابطه (۳) با در نظر گرفته mi برای فوق دیپلم، دیپلم و زیردیپلم به ترتیب ۲۰۰، ۱۵۰، ۱۰۰ و hi به ازای هر سال ۱۰ امتیاز محاسبه می‌گردد. ماده ۱۳
- امتیاز مبالغ کارهای انجام شده (Ew) در ۱۵ سال گذشته بر اساس رابطه (۴) محاسبه و تعیین می‌گردد: رابطه (۴): Pk Yc (Ys+Yf / ۲) ۲/ ۱ n £ ۰۳/ ۰ Ew K=1 که در آن: n = تعداد پرو‌ژه‌های انجام شده و در دست انجام پیمانکار در ۱۵ سال گذشته در همان رشته. Pk = هزینه تمام شده یا آخرین صورت و‌ضعیت تا‌یید شده پرو‌ژه k برحسب میلیون ریال. Yc = سال جاری Ys = سال آغاز پرو‌ژه k Yf = سال خاتمه پرو‌ژه k تبصره ۱ (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۸/۲۶)
- در مورد کارهای بدو‌ن مصالح، Pk با ضریب ۳ محاسبه می‌شود. تبصره۲ (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۸/۲۶)
- در مورد شرکتهایی که امتیاز تجمعی تجربه کاری آنها در (۱۵) سال گذشته احراز نشود و سابقه فعالیت شرکت بیش از (۱۵) سال است، مشروط به اینکه اکثریت هیات مدیره و سهامداران آن تغییر پیدا نکرده باشد، به ازای هر سال مازاد بر (۱۵) سال در (۳۰) سال گذشته، ضریب افزایشی (۰۴ /۰) به امتیاز کار تجربی اضافه می‌شود. حداکثر ضریب افزایشی متعلقه ناشی از این تبصره در سرجمع امتیاز، (۵ /۰) و فقط در یک رشته موثر خواهد بود. تبصره۳ (الحاقی ۱۴۰۰/۰۸/۲۶)
- در سالهایی که ضریب (۲ /۱) مندرج در رابطه (۴) با ضریب متوسط افزایش وزنی (مربوط به شاخص‌های تعدیل سالانه فهرست‌های بهای ابلاغی از سوی سازمان) متناسب نباشد (اختلاف بیش از ده درصد (۱۰%))، امتیاز مبالغ کارهای انجام شده (Ew) برای سالهایی که قرارداد در آن جاری بوده از معادله زیر محاسبه می‌گردد: pkمیانگین تعدیل کار ضرایب کار شاخص۰۳ /0=Ew ماده ۱۴
- امتیاز تجربه و تداو‌م فعالیت پیمانکار (Ec) بر اساس دو‌ره تداو‌م فعالیت پیمانکاری به عنوان نسبتی از مبالغ کارهای انجام شده بر اساس رابطه (۵) محاسبه و تعیین می‌گردد: رابطه (۵): Ec = 0.01.1.Ew که در آن: I = که در آن تعداد سالهایی که پیمانکار فعال بوده و سالهای تا‌سیس موید آن باشد (۱۵ > ۱) ماده ۱۵ (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۸/۲۶)
- امتیاز توان مالی (P) بر اساس رابطه (۶) محاسبه و تعیین می‌گردد: رابطه (۶) p = ۵ /۰ pt +۱ /۵ pc + pi که در آن: گردش مالی (Pt) = مجموع درآمدها و هزینه‌های پیمانکار در یک سال مالی (بر حسب میلیون ریال) توان مالی جاری (Pc) = رقمی که بیانگر توانایی مالی پیمانکار برای سرمایه‌گذاری کوتاه مدت در طرحهای در دست اجرا می‌باشد و از رابطه زیر به دست می‌آید: بدهیهای جاری- داراییهای جاری = توان مالی جاری (برحسب میلیون ریال) توان مالی بلندمدت (Pi)=رقمی که بیانگر توانایی مالی پیمانکار برای انجام تعهدات و تضمین قراردادهایش و از رابطه زیر به دست می‌آید: بدهیهای بلندمدت- داراییهای بلندمدت = توان مالی بلندمدت (برحسب میلیون ریال) تبصره (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۸/۲۶)
- گردش مالی، توان مالی جاری و توان مالی بلندمدت به میلیون ریال بر اساس یکی از اظهارنامه‌های مالیاتی چهارسال منتهی به زمان تشخیص صلاحیت شرکت که بالاترین امتیاز مالی بروزآوری شده را کسب نماید، ملاک عمل می‌باشد. ماده ۱۶
- دستورالعمل تشخیص صلاحیت اشخاص حقیقی در امور پیمانکاری بر اساس مبانی و معیارهای این آیین‌نامه و با توجه به و‌یژگیهای پیمانکاران حقیقی از سوی سازمان تهیه و ابلاغ می‌گردد. فصل چهارم: ضوابط و نظامات ماده ۱۷
- کمیته فنی تشخیص صلاحیت متشکل از اعضای زیر خواهد بود: الف - مدیرکل دفتر امور مشاوران و پیمانکاران سازمان (رئیس کمیته). ب - مدیرکل دفتر نظارت و ارزیابی طرحهای سازمان. پ - یک نفر کارشناس مستقل و‌اجد صلاحیتهای فنی و حقوقی، به تشخیص و انتخاب معاو‌ن امور فنی سازمان. ت - نماینده انجمن صنفی پیمانکاری ذی ربط. ث - نماینده دستگاه اجرایی ذی ربط. تصمیمات این کمیته با اکثریت آراﺀ تصویب می‌شود. ماده ۱۸
- و‌ظایف کمیته فنی تشخیص صلاحیت به شرح زیر می‌باشد: الف - تصویب جداو‌ل و تغییرات آنها، فرمها و رو‌یه‌های اجرایی آیین‌نامه حاضر. ب - تصویب شرایط اختصاصی. پ - سایر و‌ظایفی که بر اساس این آیین‌نامه و آیین‌نامه اجرایی ارجاع کار به پیمانکاران بر عهده کمیته فنی تشخیص صلاحیت گذاشته شده است. ماده ۱۹
- پیمانکاران موضوع این آیین‌نامه برای احراز صلاحیت باید و‌اجد شرایط عمومی زیر باشند: الف - نداشتن ممنوعیتهای مقرر در اصول (۴۹) و (۱۴۱) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. ب - نداشتن ممنوعیت مقرر در قانون راجع به منع مداخله و‌زرا و نمایندگان مجلس و کارمندان دولت در معاملات دولتی و کشوری - مصوب ۱۳۳۷. پ - نداشتن محرومیت یا محکومیت موثر در کارهای پیمانکاری. ت - دارا بودن صلاحیت و امتیازهای لازم بر اساس این آیین‌نامه. ث - نداشتن ممنوعیت از اعطای صلاحیت به شرح مندرج در ماده (۲۴) و ضوابط ارزشیابی پیمانکاران. تبصره (الحاقی ۱۴۰۱/۰۸/۲۵)
- اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی در صورت داشتن سهام یا سهم الشرکه و عضویت در هیات مدیره شرکتها و موسسات دانش بنیان، از شمول ممنوعیت بند (ب) این ماده مستثنی می‌باشند. ماده ۲۰
- شرایط اختصاصی، تعیین کننده حداقل‌های مورد نیاز برای دریافت گواهینامه پیمانکاری است. شرایط اختصاصی دریافت گواهینامه پیمانکاری برای هر پایه در پیوست شماره (۱) ارایه شده است. تبصره
- پارامترهای شرایط اختصاصی با توجه به آمار و اطلاعات سالانه طی دستورالعملی که حاو‌ی حداقل‌های مورد نیاز در پیوست شماره (۱) باشد تهیه و ابلاغ می‌گردد. ماده ۲۱
- پیمانکاران نوع اول در پایه‌های سه، چهار و پنج، بر اساس مفاد این آیین‌نامه توسط سازمانهای مدیریت و برنامه‌ریزی استانها، به عنوان پیمانکاران استانی و سایر پیمانکاران توسط دفتر امور مشاوران و پیمانکاران تشخیص صلاحیت می‌شوند. ماده ۲۲
- ظرفیت، تعیین کننده حداکثر تعداد و مبلغ کار مجاز در هر رشته و پایه پیمانکاری می‌باشد. ماده ۲۳
- پیمانکاران نوع سوم، پیمانکاران موضوع بند (پ) ماده (۳) به صورت موردی تشخیص صلاحیت می‌شوند. ماده ۲۴
- در آبان ماه هر سال فهرست پیمانکاران صلاحیت دار که در آن اطلاعات مربوط به تاریخ صدور گواهینامه، امتیازات، ظرفیت، پایه و رشته کار پیمانکاران درج شده باشد، منتشر می‌شود. ماده ۲۵ (اصلاحی ۱۳۹۷/۱۲/۲۲)
- در صورتی که مدارک، اسناد و اطلاعات ارایه شده توسط متقاضیان برای تشخیص صلاحیت (به تشخیص مرجع صدور گواهینامه) و یا فرایند ارجاع کار (به تشخیص و گزارش دستگاه اجرایی یا هیات رسیدگی به شکایات مناقصات) خلاف واقع باشد، اقدامات زیر توسط سازمان اعمال خواهد شد: الف - تقلیل پایه گواهینامه پیمانکاری ب - حذف رشته یا رشته‌های پیمانکاری پ - تقلیل ظرفیت ارجاع کار (ریالی و تعدادی) ت - تعلیق یا سلب گواهینامه پیمانکاری از (۶) ماه تا (۳۶) ماه ث - محرومیت مدیران شرکت از (۶) ماه تا (۳۶) ماه تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۷/۱۲/۲۲)
- دستورالعمل اجرای این ماده از جمله نحوه تجدیدنظر در اعمال موارد فوق توسط سازمان ابلاغ و یک یا چند بند از موارد فوق حسب میزان تاثیرگذاری تخلف مربوط اعمال می‌شود. تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۹۷/۱۲/۲۲)
- موارد فوق در صورت تشخیص اجرای نامناسب موضوع پیمان توسط پیمانکار به تشخیص و گزارش دستگاه اجرایی و یا نظارتی نیز برای ارجاع سایر پیمان‌ها قابل تسری است. ماده ۲۶
- اعتبار گواهینامه‌های پیمانکاری چهار سال و طبق اصول و مقررات این آیین‌نامه، با رعایت ضوابط دستورالعمل ارزشیابی پیمانکاران، به هنگام می‌گردد. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۶/۰۴/۰۷)
- تمدید گواهینامه‌های یاد شده حداکثر به مدت دو سال با تشخیص معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور مجاز است. تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۹۶/۰۴/۰۷)
- سازمان برنامه و بودجه کشور مجاز است گواهینامه صلاحیت پیمانکاری را پس از انقضای تاریخ اعتبار آن و انجام فرآیند بروزرسانی، در صورت حادث شدن تنزل پایه ناشی از توان مالی به سبب عوامل خارج از اختیار، بر اساس آخرین پایه کسب شده در هر تخصص و رشته به مدت چهارسال تمدید نماید. ماده ۲۷ (اصلاحی ۱۳۸۴/۰۳/۰۴)
- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور موظف است شیوه‌نامه بکارگیری تشکل‌های صنفی - تخصصی در جهت تشخیص صلاحیت و رتبه بندی پیمانکاران و مشاوران را تهیه و ابلاغ نماید. ماده ۲۸
- با تصویب این آیین‌نامه، تصویب‌نامه شماره ۷۷۰۵۴ /ت ۷۷۸ مورخ ۱۳۶۸/۸/۲۴ و سایر آیین‌نامه‌ها و دستورالعملهای مرتبط با آن ملغی می‌گردد. ماده ۲۹ (اصلاحی ۱۳۸۳/۰۲/۱۶)
- شرکتهای تشخیص صلاحیت شده بر اساس آیین‌نامه‌ها و دستورالعملهای ملغی شده از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، حداکثر تا پایان سال ۱۳۸۳ فرصت دارند تا و‌ضعیت خود را با شرایط آن تطبیق داده و گواهینامه صلاحیت دریافت نمایند. معاو‌ن اول رئیس جمهور - محمدرضا عارف