آیین‌نامه سازمان آب و برق خوزستان
فصل اول
- طرز استفاده از آب و تحصیل اجازه برای تاسیسات جدید ماده ۱
- کلیه کسانی که تا تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۳۹ از آب رودخانه دز دارای حقابه بوده‌اند بدون پرداخت آب بها میتوانند تا میزان مصرف مفیدی که تا تاریخ مزبور استفاده میکرده‌اند از آب آن رودخانه برای امور کشاورزی یا هر مصرف دیگری که قبلا عمل میکرده‌اند استفاده نمایند. ماده ۲
- چنانچه این قبیل اشخاص بخواهند از آب بیشتری برای توسعه یا بهبود کشاورزی خود استفاده کنند باید علاوه بر پرداخت هزینه‌های دیگر به شرح مذکور در تبصره ۱ ماده ۱۷ برای اضافه مصرف خود آب بها پرداخت کنند. ماده ۳
- غیر از صاحبان حقابه مذکور در ماده ۱ هر کس بخواهد برای امور کشاورزی یا صنعتی و غیره از آب رودخانه استفاده کند باید قبلا مقدار آب مورد نیاز خود را تعیین و موافقت سازمان آب و برق خوزستان را جلب و بهای آب را طبق مقررات فصل چهارم به سازمان نامبرده پرداخت نماید. ماده ۴
- هیچکس نمیتواند آب مورد نیاز خود را جز از مجاری و شبکه آبیاری که سازمان آب و برق خوزستان تعیین مینماید مصرف کند. ماده ۵
- مالکین اراضی نمیتوانند در مجاری و شبکه آبیاری تغییراتی داده و یا مانع عبور آب باملاک مجاور یا باعث اختلال در امر آبیاری بشوند و الا سازمان وسیله مامورین انتظامی و ضابطین دادگستری عملیات مختلف را متوقف نموده و با اعاده وضع بحال اول برای وصول خسارات وارده از طریق مراجع صلاحیت دار اقدام مینماید. ماده ۶
- ایجاد هر گونه مستحدثات جدید آبیاری و یا تغییر در وضع تاسیسات آبیاری موجود در حوزه عملیات سازمان آب و برق خوزستان به شرح مندرج در اساسنامه باید با اجازه سازمان مزبور به عمل آید. و کسانی که بخواهند بایجاد این قبیل تاسیسات و یا اصلاح و یا تغییر در وضع موجود اقدام نمایند باید طبق نمونه‌های مخصوصی که از طرف سازمان تهیه و مجاناً در دسترس متقاضیان قرار داده میشود منظور خود را تشریح نمایند تا در صورتی که سازمان انجام [انجام] تقاضا را مخالف اصول فنی و مانع وظایف و مسئولیتهای خود نداند اجازه ایجاد یا اصلاح یا تغییر تاسیسات را صادر نماید. متقاضی نمیتواند علاوه بر آنچه تحصیل اجازه کرده است اقداماتی نماید. ماده ۷
- سازمان آب و برق خوزستان ترتیب استفاده از آب را به نحوی خواهد داد که مصرف کنندگان آب بتوانند بنوبت مقرر برای مصرف مفید از آب مورد نیاز استفاده کنند. هیچکس نمیتواند بر خلاف ترتیب و بدون رعایت نوبت و یا بیش از آنچه مقرر است از آب رودخانه استفاده کند مگر با اجازه قبلی سازمان تخلف از این امر اختلال در امر آبیاری و مورد مشمول ماده ۵ این آیین‌نامه خواهد بود. ماده ۸
- سازمان آب و برق خوزستان در صورت لزوم برای تعیین مقدار آبی که مورد مصرف استفاده کنندگان قرار میگیرد ترتیبات فنی خواهد داد تا مقدار آب مصرف شده هر یک از آنها معلوم گردد. فصل دوم
- طرز اداره و کنترل رودخانه و تنظیم آب ماده ۹
- تمامی آب رودخانه دز به استثنای حقابه اشخاص مذکور در ماده ۱ و معادل آن قسمت از آب کرخه که آب دز جایگزین آن خواهد شد متعلق به سازمان آب و برق خوزستان است. سازمان برای توزیع و تقسیم آب با توجه به ماده ۳۱ این آیین‌نامه مبادرت بساختن یک شبکه نوین آبیاری مینماید. ماده ۱۰
- سازمان آب و برق خوزستان باید طبق اصول فنی و علمی ترتیب اداره و کنترل رودخانه را بدهد به نحوی که از اتلاف آب جلوگیری شده و حداکثر استفاده کشاورزی و اقتصادی از آب رودخانه و تاسیسات به عمل آید. ماده ۱۱
- تنظیم آب و ساختمان شبکه اصلی آبیاری به نحوی که منطبق با برنامه کشاورزی هر ناحیه باشد به عهده سازمان آب و برق خوزستان خواهد بود ولی ساختن یا اصلاح شبکه‌های آبیاری در داخل املاک طبق تعلیم سازمان و به عهده مالکین است. فصل سوم
- تنظیم امور کشاورزی و بهره‌برداری از اراضی ماده ۱۲
- سازمان آب و برق خوزستان به منظور بهره‌برداری کامل از اراضی با همکاری مالکین و در حدود امکانات خود برای هر ملک برنامه کاملی مبتنی بر ایجاد یا اصلاح شبکه داخلی آبیاری اصلاح طرز آبیاری و تعیین محصول و نوبت کشت و کود شیمیائی لازم - عمران اراضی و به طور کلی هر گونه عملیات کشاورزی یا عمرانی که منتج بازدیاد درآمد کشاورزی باشد تنظیم و امور مربوط به آب را بر اساس آن برنامه تطبیق خواهد داد. ماده ۱۳
- در صورت تقاضای مالکین سازمان آب و برق خوزستان میتواند طبق توافقی که با مالکین حاصل میشود و بر اساس اصول صحیح اقدام بساختمان شبکه فرعی آبیاری در داخل املاک آنها نموده و همچنین به سایر عملیات و راهنمائیهای کشاورزی مبادرت نماید. در این صورت هزینه‌های مربوطه به عهده تقاضاکننده خواهد بود که طبق موافقتی که با سازمان آب و برق خوزستان مینماید پرداخت کند و در مورد املاک مشاع در صورت تقاضای حداقل مالکین یک ثلث از اراضی سازمان اقدام بساختمان شبکه فرعی آبیاری در داخل آن املاک و سایر عملیات و راهنمائیهای کشاورزی مینماید در این صورت هزینه عملیات طبق دفاتر و محاسبات سازمان از تمام مالکین بنسبت سهم هر یک وصول میشود و در صورت استنکاف مالکین از پرداخت بدهی مذکور مطالبات سازمان بر اساس آیین‌نامه اجراء مفاد اسناد رسمی از طریق اجراء ثبت وصول خواهد شد. ماده ۱۴
- هیچ مالکی نمیتواند تمام یا قسمتی (با رعایت آیش) از اراضی قابل استفاده واقع در آبخور رودخانه و تاسیسات سد و شبکه آبیاری را بلا استفاده گذارد والا سازمان میتواند اراضی مرقوم را طبق مقررات ماده ۱۶ قانون برنامه عمرانی هفت ساله دوم و آیین‌نامه آن خریداری نموده و بزارعین و اشخاص و موسسات دیگر به طریقی که اطمینان از استفاده مفید و بیشتر حاصل شود واگذار کند. ماده ۱۵
- مالکین اراضی واقعه در حوزه عملیات سازمان باید وضع زارعین را از حیث مقدار زمین زیر کشت و ادامه کشت آنها در قطعه معین و میزان سهم زارع و سایر امور مربوطه تعیین نمایند. هر گاه مالک و یا مالکین به عللی غیر از آنچه که خارج از قدرت آنها است از انجام این وظیفه قصور ورزند سازمان آب و برق خوزستان میتواند از آنها دعوت نماید که در مدت متناسبی وضع زارع را روشن کند و چنانچه مالک پس از سه نوبت دعوت حاضر بانجام این امر نگردد سازمان اختیار خواهد داشت بر طبق قسمت آخر تبصره ۲ قانون تحصیل ۴۲ میلیون دلار وام از بانک بین‌المللی اقدام به خرید اراضی و تاسیسات و ابنیه مالک بنماید و بعداً آن را بفروش رساند. تبصره) تثبیت حق زارع هیچگونه حق آب و گل برای زارع بوجود نخواهد آورد. ماده ۱۶
- در صورتی که بین هر یک از زارعین و یا مالکین و بین آنها با یکدیگر یا سازمان اختلافی مربوط به آب و سطح اراضی قابل کشت یا مقدار متصرفی یا ملکی آنها یا سهم هر یک موجود باشد و یا بعداً بوجود آید این اختلاف مانع انجام وظایف سازمان نخواهد گردید و تا وقتی که اختلاف در مراجع قانونی فیصله نیافته سازمان ترتیب مقتضی خواهد داد و آن ترتیب بدون اینکه در حقوق و دعاوی طرفین موثر باشد به موقع اجراء گذارده خواهد شد. فصل چهارم
- تعیین و وصول بهای آب و برق و هزینه‌های دیگر ماده ۱۷
- سازمان باید تعرفه‌های مربوطه را معین و بر طبق آن بهای آب و برق و هزینه‌های دیگر را وصول نماید. تبصره ۱) مقصود از هزینه‌های دیگر عبارتست از هزینه لاروبی و میرابی و شبکه و هزینه‌های عمومی و تاسیساتی و استهلاک سرمایه و تامین ذخیره لازم که حتی الامکان باید ضمن تعرفه‌ها منظور شود. تبصره ۲) تعرفه‌ها باید طوری تعیین شود که موجب تشویق مصرف کنندگان برای استفاده بیشتر باشد و سازمان بتواند بنا بنوع استفاده مثلا در مورد برق برای برق صنعتی و غیرصنعتی و در مورد آب برای انواع مختلف کشاورزی در مناطق مختلفه تعرفه‌های متفاوتی تعیین نماید و بهای آب را به میزان مقدار مصرفی طبق اندازه گیری‌های فنی و یا بر اساس سطح اراضی تحت کشت بنا بر کیفیات منطقه کشاورزی تعیین نماید. ماده ۱۸
- مصرف کنندگان باید به ترتیبی که سازمان تعیین میکند در مواعد معینه بهای آب و برق و هزینه‌های دیگر را بپردازند (به استثنای اشخاص مذکور در ماده ۱ که از پرداخت بهای آب معاف میباشند) و در صورت استنکاف آنها سازمان میتواند برای وصول مطالبات طبق نمونه‌های مخصوص که مقدار آب یا برق مصرف شده یا هزینه‌های دیگر را نشان دهد بر اساس تعرفه مربوطه از طریق اجراء ثبت مبادرت به صدور اجراییه و وصول مطالبات کند همچنین میتواند جریان آب و برق را برای استفاده مصرف کننده قطع نماید. ادارات ثبت مکلفند در ظرف ۴۸ ساعت پس از وصول تقاضای سازمان مبادرت به صدور اجراییه و شروع عملیات اجرایی بر طبق آیین‌نامه اجراء مفاد اسناد رسمی نمایند. ماده ۱۹
- مطالبات سازمان بابت بهای آب و برق و هزینه‌های دیگر نسبت بمحصول عملیات کشاورزی و صنعتی مطالبات مرجح است و بنا بر این در صورت تقاضای سازمان آب و برق خوزستان در موقع برداشت محصول کشاورزی یا صنعتی باید قبلا به میزان مطالبات سازمان از آن تامین گردد. ماده ۲۰
- هر گاه ملک یا تاسیساتی بابت بهای آب و برق و مخارج دیگر سازمان بدهی داشته باشد در صورتی که به نحوی اموال مزبور بدیگری منتقل شود منتقل الیه نیز متضامناً مسئول پرداخت مطالبات سازمان خواهد بود که طبق مواد ۱۷ و ۱۸ و ۱۹ اقدام بوصول آن به عمل خواهد آمد. فصل پنجم
- استخدام ماده ۲۱
- سازمان آب و برق خوزستان باید تشکیلات اداری و فنی خود را طوری بدهد که بنا بر احتیاجات قابل توسعه یا کاهش باشد. سازمان میتواند کارمندان لازم و متخصصین و کارگران مورد نیاز را به طور موقت استخدام نماید تا در موقع عدم احتیاج بخدمت آنها بتوانند خاتمه دهند. ماده ۲۲
- شرایط عمومی ورود بخدمت سازمان عبارتست از الف - تابعیت ایران ب - صحت مزاج و قدرت کار ج - انجام خدمت زیر پرچم و یا معافیت به علتی که مانع خدمت نباشد. د - عدم اعتیاد به استعمال مواد مخدره و الکل. ھ - نداشتن سابقه محکومیت جنائی مطلقاً و جنحه هائی که به موجب قوانین کیفری مستلزم محرومیت موقت یا دائم از خدمت دولت باشد. و - دارا بودن معلومات و شرایط لازم برای شغلی که در نظر گرفته میشوند. ماده ۲۳
- سازمان آب و برق خوزستان میتواند اشخاصی را که منحصراً دارای تجارت یا تخصص کافی تشخیص میدهد برای مدت و کار معینی به کار گمارد. شرایط استخدامی و وظایف این قبیل اشخاص طبق موافقتی که بین سازمان و آنان حاصل میشود معین خواهد گردید. ماده ۲۴
- صورت سازمانی و جدول حقوق و مزایا و طرز ترفیع و ترمیم حقوق و مرخصی و معذوریت و تخلفات کارمندان و نحوه رسیدگی بآن و حساب پس انداز و خاتمه خدمت و غیره طبق مقررات داخلی که به تصویب قائم مقام نخست وزیر در سازمان برنامه میرسد معین خواهد شد. ماده ۲۵
- استخدام کارمندان و متخصصین خارجی طبق قسمت آخر ماده ۲۰ قانون برنامه عمرانی ۷ ساله دوم به عمل خواهد آمد. ماده ۲۶
- سازمان آب و برق خوزستان میتواند برای تامین کادر اداری و فنی اقدام به تعلیم افراد مورد نیاز نماید و پس از طی دوره کارآموزی کسانی را که شایسته بداند به کار گمارد. فصل ششم
- مقررات مختلفه ماده ۲۷
- سازمان آب و برق خوزستان ترتیبات اداری برای حفظ اموال و تاسیسات و نحوه استعمال و استفاده از آنها را طبق مقررات داخلی تعیین خواهد نمود و کسانی که در رعایت مقررات مزبور قصور نمایند مسئول خسارات وارده خواهند بود. ماده ۲۸
- مامورین سازمان آب و برق خوزستان میتوانند برای بررسی و تنظیم و اصلاح تاسیسات یا مطالعات مقدماتی یا مراقبت در شبکه‌های آب و برق، ترمیم آنها در املاکی که لازم باشد وارد شوند و عملیات مزبور را انجام دهند. ماده ۲۹
- هر گاه زمینی که جهت تاسیسات و استفاده بیشتر کشاورزی و یا تحصیل هر گونه حقوق ارتفاقی در آن مورد نیاز سازمان است زمین موقوفه باشد سازمان میتواند زمین مورد لزوم را با رعایت تشریفات مصرحه در ماده ۱۶ قانون برنامه عمرانی هفت ساله دوم و آیین‌نامه آن با موافقت متولی به صورت اجاره و برای مدتی که لازم باشد به اختیار خود بگیرد. در مواد ۱۴ و ۱۵ این آیین‌نامه نیز هر گاه ملک مشمول آن مواد موقوفه باشد به ترتیب فوق عمل خواهد شد. ماده ۳۰
- حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض مربوط بکالاهائی که برای انجام وظایف آن سازمان وارد کشور شود با صدور سند جمعاً و خرجاً به حساب سازمان برنامه منظور خواهد شد. ماده ۳۱
- سازمان آب و برق خوزستان مکلف است مقررات قرارداد چهل و دو میلیون دلار وام از بانک بین‌المللی ترمیم و توسعه مورخه ۳۰ بهمن ۳۸ را نصب العین قرار داده و عملیات و اقدامات خود را از هر حیث و هر جهت منطبق با مقررات آن بنماید. آیین‌نامه فوق که مشتمل بر ۳۱ ماده و در تاریخ دوشنبه ۹/ ۳/ ۳۹ و ۴ شنبه ۱۱/ ۳/ ۳۹ به تصویب کمیسیون‌های مشترک برنامه و دادگستری مجلسین رسیده است قابل اجرا میباشد. رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت رئیس مجلس سنا - محسن صدر