آیین‌نامه حمایت از تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین در حوزه صنعت، معدن و تجارت

این آیین‌نامه، برنامه‌ها و تکالیف دستگاه‌های اجرایی برای حمایت از تولید دانش‌بنیان، توسعه فناوری، تأمین مالی و صادرات در حوزه صنعت، معدن و تجارت را تعیین می‌کند.

آیین‌نامه حمایت از تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین در حوزه صنعت، معدن و تجارت

هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۱/۵/۱۹ به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت و به استناد قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری‌ها و اختراعات - مصوب ۱۳۸۹ - و اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه حمایت از تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین در حوزه صنعت، معدن و تجارت را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱

به منظور ارتقای تولید دانش بنیان در بنگاه‌های تولیدی و کسب و کارهای صنعتی- معدنی، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری دستگاه‌های ذی ربط و استفاده از ظرفیت مشوق‌های قانونی، نسبت به اجرای برنامه‌های توسعه فناوری در بخش صنعت، معدن و تجارت اعلامی شامل ارتقای تحقیق و توسعه در بنگاه‌های بزرگ، توسعه ماشین سازی پیشرفته، ماشین آلات و تجهیزات نسل (۴) و نوسازی خطوط تولید، خلق توانمندی نوآوری در بنگاه‌های کوچک و متوسط و همکاری با شرکت‌های بزرگ، بین‌المللی شدن بنگاه‌ها، ورود بنگاه‌ها به محصولات پیچیده تر و دارای ارزش افزوده بالاتر و گذار از سرهم بندی (مونتاژکاری) به نوآوری اقدام نماید. ماده ۲
به منظور تحقق هم پایی در فناوری‌های پیشران حوزه صنعت و معدن، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور و وزارتخانه‌های ذی ربط نسبت به تعریف و راهبری و حمایت از طرح (پروژه) های فناورانه پیشران با اولویت توسعه حمل و نقل هوشمند، هوشمندسازی اکتشاف و بهره‌برداری معادن ایران، توسعه فناوری الکترونیک و میکروالکترونیک، توسعه فناوری‌های مرتبط با خانه‌های هوشمند و هوش مصنوعی و مواد هوشمند، ساخت و توسعه کنشیار (کاتالیزور) های مورد نیاز صنعت، توسعه فناوری‌های حوزه بهداشت، ایمنی و محیط زیست، توسعه فناوری‌های نوین در حمل و نقل هوایی، توسعه فناوری‌های نوین مرتبط با صنایع فرهنگی و خلاق و توسعه فناوری‌های نوین در صنایع غذایی اقدام نماید. ماده ۳
به منظور کمک به رفع مسائل راهبردی کشور از طریق فناوری و نوآوری، به خصوص جلوگیری از خروج ارز و بحران آب و انرژی، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری وزارتخانه‌های ذی ربط نسبت به اجرای برنامه‌های افزایش عمق ساخت داخل تجهیزات پزشکی آزمایشگاهی با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و توسعه فناوری‌های حوزه آب و انرژی و محیط زیست با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست اقدام نماید. ماده ۴
به منظور پیش‌بینی و بازارسازی محصولات صنعتی، به ویژه برای شرکت‌های تولیدی و دانش بنیان، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری دستگاه‌های ذی ربط به ویژه معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارتخانه‌های نفت، نیرو، ارتباطات و فناوری اطلاعات و راه و شهرسازی نسبت به تعیین اهداف میان مدت توسعه برای رشته فعالیت‌های منتخب، تهیه بسته‌های سیاستی یکپارچه و هم افزا، به هم رسانی با هدف تجمیع تقاضا و ارتقای ساخت داخل و گذر از سر هم بندی (مونتاژکاری) به ساخت دربنگاه‌های صنعتی - معدنیِ هر رشته فعالیت اقدام نماید به گونه ای که عمق ساخت در هر رشته فعالیت افزایش یابد. تبصره
دستگاه‌های اجرایی موضوع این ماده موظفند اهداف و برنامه‌های میان مدت خود برای برنامه‌ریزی ساخت و تجمیع تقاضا را در اختیار وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار دهند. ماده ۵
به منظور مدیریت و راهبری ابزارهای تامین مالیِ تحقیق و توسعه و توسعه فناوری ویژه بنگاه‌های صنعتی- معدنی، (شامل ارائه تسهیلات، تامین سرمایه خطرپذیر، پوشش خطر (ریسک) تحقیق و توسعه و تضمین خرید یا پیش خرید محصولات فناورانه) شرکت مادرتخصصی صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته و سایر صندوق‌های ذیل وزارت صنعت، معدن و تجارت مجازند در چهارچوب اساسنامه خود نسبت به ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری طرح (پروژه) و صندوق‌های جسورانه بورسی با همکاری سازمان‌های توسعه ای ذیل وزارت صنعت، معدن و تجارت و صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق‌های پژوهش و فناوری، انجمن‌ها، تشکل‌ها و همچنین بنگاه‌های غیردولتی بخش صنعت، معدن و تجارت اقدام نماید. ماده ۶
با هدف انجام فعالیت‌های تحقیق و توسعه مشترک میان بنگاه‌های بزرگ، شرکت‌های دانش بنیان و مراکز تحقیقاتی قطب، پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و ارتباطات و فناوری اطلاعات و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و سایر وزارتخانه‌های مرتبط نسبت به تعیین حوزه‌های اولویت دار تحقیق و توسعه (فناوری‌های پیشران)، تعریف و راهبری مشارکتی (کنسرسیوم) های تحقیق و توسعه بزرگ ملی با محوریت بنگاه‌های بزرگ پیشگام و همکاری شرکت‌های دانش بنیان و مراکز تحقیقاتی قطب و کارآفرینان پیشرو و همچنین تاسیس و راهبری مراکز فناوری صنعتی اقدام نماید. بنگاه‌های پیشگام، بنگاه‌هایی هستند که در حوزه‌های نوآورانه و یا فناوری‌های جدید و پرخطر (ریسک) حاضر به سرمایه‌گذاری قابل توجه برای فعالیت‌های تحقیق و توسعه خصوصاً با همکاری شرکت‌های دانش بنیان شده‌اند. ماده ۷
به منظور استفاده از دانش و فناوری‌های روز جهانی و همچنین اتصال محصولات فناورانه داخلی به بازارهای جهانی، وزارت صنعت، معدن و تجارت با همکاری وزارت امور خارجه و مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری موظف است نسبت به تسهیل به کارگیری متخصصین خارجی و متخصصین فناور ایرانی خارج از کشور جهت انتقال دانش ضمنی تحقیق و توسعه، دانش طراحی و دانش بازار به بنگاه‌های داخلی، حمایت از ایجاد همکاری مشترک در توسعه یک محصول جدید (یا نام نمای جدید) میان بنگاه‌های داخلی و بنگاه‌های خارجی (یا مراکز تحقیقاتیِ) دارای دانش تحقیق و توسعه و دانش بازار، حمایت از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از روش‌های مختلف به ویژه تولید تحت امتیاز (لیسانس) و تاسیس مراکز فناوری در قطب‌های فناوری جهان، اقدام نماید. ماده ۸
به منظور ترغیب بنگاه‌های کوچک و متوسط به ارتقای توانمندی نوآوری، خطر (ریسک) پذیری و ورود به حوزه‌های جدید، نوسازی تجهیزات و ماشین آلات و به کارگیری متخصصین داخلی و خارجی، وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، صندوق نوآوری و شکوفایی، سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نسبت به حمایت از تاسیس صندوق‌های خصوصی سپرده کمک بلاعوض مشروط برای هر تشکل صنعتی اقدام نماید. تبصره
صندوق‌های تشکیل شده ذیل ماده (۵) این آیین‌نامه مجازند نسبت به تقویت صندوق‌های سپرده- کمک بلاعوض مشروط اقدام نمایند. ماده ۹
با هدف پشتیبانی موثر از فعالیت‌های تحقیق و توسعه، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور حسب مورد با استفاده از ظرفیت بنگاه‌های بزرگ، انجمن‌ها، تشکل‌ها و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نسبت به کمک به تاسیس صندوق‌های پژوهش و فناوری در رشته صنعت‌های منتخب اقدام نماید. ماده ۱۰
به منظور ترغیب بنگاه‌های صنعتی و معدنی به ویژه بنگاه‌های کوچک و متوسط به ارتقای توانمندی نوآوری، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است نسبت به تسهیل اجرای مشوق‌های قانونی بیمه ای از جمله تقسیط و یا بخشش حق بیمه کارفرما، ویژه بنگاه‌های پیشگام و حائز شرایط معرفی شده توسط وزات صنعت، معدن و تجارت و کارآفرینان پیشرو اقدام نماید. ماده ۱۱
به منظور تقویت فرهنگ استفاده از محصولات با فناوری‌های نوین و ایجاد تقاضا برای این محصولات، سازمان ملی استاندارد ایران موظف است با همکاری وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی حسب مورد نسبت به تعریف استانداردهای بالاتر یا جدید برای رشته فعالیت‌های منتخب در زمان بندی تفاهم شده با وزارت صنعت، معدن و تجارت و پیشنهاد تصویب به مراجع ذی ربط اقدام نماید. ماده ۱۲
به منظور تامین نیروی متخصص و حرفه ای برای بنگاه‌های صنعتی- معدنی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و همچنین بنگاه‌های پیشگام معرفی شده توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، اقدام به طراحی دوره‌های جدید دانشگاهی یا تغییر سرفصل دوره‌های دانشگاهی (به منظور کاربردی و حرفه ای شدن دوره‌های دانشگاهی) نماید. ماده ۱۳
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش و پرورش، سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور و سازمان مدیریت صنعتی، در چهارچوب یک تفاهم و برنامه مشترک، نسبت به تربیت سرمایه انسانی مورد نیاز جهت ارتقای تولید دانش بنیان بخش صنعت، معدن و تجارت اقدام نماید. ماده ۱۴
به منظور به اشتراک گذاری تجهیزات، ماشین آلات، سرمایه‌های انسانی و دیگر منابع تولید میان بنگاه‌های صنعتی - معدنی و سایر کسب و کارها، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نسبت به حمایت از توسعه بن سازه‌های (پلتفرم) زیرساختی کسب و کار در بخش خصوصی با تاکید بر زنجیره سازی بین کسب و کارها و ارتقای بهره وری در طول زنجیره ارزش آنها اقدام نماید. ماده ۱۵
وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است نسبت به معرفی سامانه ای جهت ثبت اطلاعات کلیه بنگاه‌های دارای پروانه بهره‌برداری کشور شامل اطلاعات مربوط به فعالیت‌های تحقیق و توسعه نظیر تعداد پرسنل مرتبط با تحقیق و توسعه، حجم هزینه کرد تحقیق و توسعه کلیه بنگاه‌های دارای پروانه بهره‌برداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر اطلاعات درخواست شده از سوی آن وزارتخانه، اقدام نماید. وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است اطلاعات موضوع این ماده را در سامانه فکرنو (ایده‌ها) و نیازها (نان) قرار دهد. ماده ۱۶
به منظور پوشش خطر (ریسک) تحقیق و توسعه و ورود بنگاه‌ها به حوزه‌های جدید، وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است با همکاری بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران نسبت به تهیه ساز و کار ارائه بیمه پژوهش و فناوری توسط بیمه‌های کشور و پیشنهاد به مراجع ذی ربط جهت تصویب اقدام نماید. ماده ۱۷
به منظور تامین مالی طرح‌ها و پروژه‌های برنامه‌های ارتقای تولید دانش بنیان بخش صنعت، معدن و تجارت، به ویژه پروژه‌های تحقیق و توسعه پرهزینه ویژه بنگاه‌های پیشگام و همچنین اولویت دهی به تامین ارز مورد نیاز مواد اولیه، اجزا و قطعات و ماشین آلات و تجهیزات خطوط تولید این بنگاه‌ها، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت امور اقتصادی و دارایی و صندوق توسعه ملی موظفند با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و در چهارچوب قوانین و مقررات نسبت به اختصاص منابع مالی ارزی و ریالی مورد نیاز برای اجرای طرح‌ها و پروژه‌های برنامه‌های فوق، به ویژه فعالیت‌های تحقیق و توسعه با الزام پوشش حداکثری از تامین مالی لازم، اقدام نمایند. ماده ۱۸ (اصلاحی ۱۴۰۱/۰۷/۲۴)
به منظور توسعه فعالیت‌های دانش بنیان و فناوری و نوآوری، وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است در چهارچوب قوانین و مقررات نسبت به ایجاد (۴۰) شهرک فناوری جدید ظرف پنج سال، از محل اعتبارات مصوب مربوط که مکان و حوزه فعالیت آن توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت تعیین می‌شود، اقدام نماید. ماده ۱۹
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نسبت به توسعه (۱۰۰۰) واحد کارگاهی و مکان‌های تحقیق و توسعه برای شرکت‌های دانش بنیان، واحدهای تحقیق و توسعه و کسب و کارهای کوچک فناور، با محوریت سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران از محل منابع در اختیار و در چهارچوب قوانین و مقررات اقدام نماید. ماده ۲۰
سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران مجاز است در چهارچوب قوانین و مقررات مبلغ تعدیل اقساط معوق مربوط به حقوق انتفاع زمین واحدهای دانش بنیانی که تا پایان سال ۱۴۰۱ به بهره‌برداری رسیده و فعال می‌باشند را پنجاه درصد (۵۰%) کاهش دهد. ماده ۲۱
معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور موظف است با همکاری وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان حفاظت محیط زیست نسبت به تدوین شاخص‌های بنگاه‌های نوآور و زیست بوم فناوری و نوآوری در حوزه صنعت، معدن و تجارت اقدام نماید تا امکان برخورداری از مشوق‌های پیش‌بینی شده در قوانین ذی ربط برای این زیست بوم و بنگاه‌های مشمول فراهم گردد. ماده ۲۲
وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است در چهارچوب قوانین و مقررات نسبت به استخدام و جذب (۶۰) خبره حوزه فناوری و نوآوری در رشته صنعت‌های منتخب و با هدف اجرای برنامه‌های ارتقای تولید دانش بنیان خود اقدام نماید. ماده ۲۳
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نیازهای تحقیقاتی، طرح‌های پژوهشی و فناورانه خود و کلیه سازمان‌های زیرمجموعه خود مرتبط با بند (و) تبصره (۹) قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور، و تبصره (۱۰) بند (الف) ماده (۳۵) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور را علاوه بر موارد مصرح قانونی به صورت نیازهای تجمیعی و طرح (پروژه) های بزرگ مقیاس اعلام نماید. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است در خصوص قرار گرفتن طرح‌های موضوع این ماده در سامانه فکرنو (ایده‌ها) و نیازها (نان) تمهیدات لازم را اتخاذ نماید. ماده ۲۴
ستاد تسهیل و رفع موانع تولید موضوع ماده (۶۱) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، موظف است در چهارچوب وظایف مقرر قانونی نسبت به رفع موانع تولید بنگاه‌های صنعتی- معدنی پیشگام تحقیق و توسعه در حوزه‌های اولویت دار اقدام نماید. ماده ۲۵
وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است نسبت به استفاده از امکانات و اموال دانشگاه صنایع و معادن (متعلق به وزارت صنعت، معدن و تجارت) برای توسعه برنامه‌های دانش بنیان در بخش صنعت، معدن و تجارت، افزایش سرمایه صندوق‌های تحت پوشش وزارت صنعت، معدن و تجارت و تقویت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران برای توسعه فعالیت‌های بهره وری (به ویژه بازسازی و نوسازی صنایع) و فعالیت‌های دانش بنیان و نوآورانه برای رفع نیازهای بخش در راستای انقلاب صنعتی نسل (۴)، هوشمندسازی و تربیت متخصصان و مدیران صنعتی و معدنی اقدام نماید. ماده ۲۶
به منظور بازسازی و نوسازی صنایع، توسعه سرمایه‌گذاری بر اساس فعال سازی ظرفیت‌های داخلی، توسعه صنعت ماشین سازی و تجهیزات (به عنوان یک صنعت پیشران در حوزه فناوری) و ارتقای عمق ساخت داخل در این رشته فعالیت، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نسبت به حمایت از ایجاد و توسعه شرکت‌های پیمانکاری خصوصی تخصصی سازندگان و تامین کنندگان کارخانجات صنعتی تخصصی و یا مشارکت (کنسرسیوم) های تخصصی با مجموعه ای از شرکت‌های توانمند حوزه ماشین آلات و تجهیزات اقدام نماید. تبصره ۱
وزارتخانه‌های ذی ربط به ویژه نیرو، نفت و راه و شهرسازی موظف به حمایت و همکاری برای توسعه فعالیت این شرکت‌ها و یا مشارکت (کنسرسیوم) های تخصصی می‌باشند. تبصره ۲
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و صندوق توسعه ملی موظفند دستورالعمل‌های مورد نیاز برای پذیرش اسناد هزینه ای این مجموعه‌ها و یا مشارکت (کنسرسیوم) ها در پرداخت تسهیلات ارزی به این شرکت‌ها را تهیه و به بانک‌ها ابلاغ نمایند. تبصره ۳
دستورالعمل سازماندهی این شرکت‌ها از جمله شرایط تضمین و خدمات پس از فروش برای تامین خطوط تولید، طراحی و خدمات فنی و مهندسی، رتبه بندی و اعتبارسنجی شرکت‌ها، زنجیره سازی آنها با دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد و شرکت‌های دانش بنیان و تحقیق و توسعه در این زنجیره‌ها از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه و ابلاغ می‌شود. ماده ۲۷ (اصلاحی ۱۴۰۱/۰۷/۲۴)
ایجاد مدارس و هنرستان‌های دانش بنیان و هوشمند توسط وزارت آموزش و پرورش با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت بر اساس آمایش وزارتخانه‌های یاد شده و با رعایت قوانین و مقررات مربوط مجاز است. ماده ۲۸
با هدفِ قرارگرفتن در زنجیره‌های بین‌المللی و افزایش حجم بازار تولیدات و توسعه صادرات، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری صندوق توسعه ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت امور خارجه، معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارت راه و شهرسازی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نسبت به پشتیبانی، بسترسازی و توسعه صادرات محصولات صنعتی و معدنیِ دانش بنیان به کشورهای همسایه و هدف و همچنین حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در محصولات منتخب و زنجیره‌های پیشران در این کشورها اقدام نماید. معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر

آیین‌نامه حمایت از تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین در حوزه صنعت، معدن و تجارت

به منظور ارتقای تولید دانش بنیان در بنگاه‌های تولیدی و کسب و کارهای صنعتی- معدنی، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری دستگاه‌های ذی ربط و استفاده از ظرفیت مشوق‌های قانونی، نسبت به اجرای برنامه‌های توسعه فناوری در بخش صنعت، معدن و تجارت اعلامی شامل ارتقای تحقیق و توسعه در بنگاه‌های بزرگ، توسعه ماشین سازی پیشرفته، ماشین آلات و تجهیزات نسل (۴) و نوسازی خطوط تولید، خلق توانمندی نوآوری در بنگاه‌های کوچک و متوسط و همکاری با شرکت‌های بزرگ، بین‌المللی شدن بنگاه‌ها، ورود بنگاه‌ها به محصولات پیچیده تر و دارای ارزش افزوده بالاتر و گذار از سرهم بندی (مونتاژکاری) به نوآوری اقدام نماید. ماده ۲
به منظور تحقق هم پایی در فناوری‌های پیشران حوزه صنعت و معدن، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور و وزارتخانه‌های ذی ربط نسبت به تعریف و راهبری و حمایت از طرح (پروژه) های فناورانه پیشران با اولویت توسعه حمل و نقل هوشمند، هوشمندسازی اکتشاف و بهره‌برداری معادن ایران، توسعه فناوری الکترونیک و میکروالکترونیک، توسعه فناوری‌های مرتبط با خانه‌های هوشمند و هوش مصنوعی و مواد هوشمند، ساخت و توسعه کنشیار (کاتالیزور) های مورد نیاز صنعت، توسعه فناوری‌های حوزه بهداشت، ایمنی و محیط زیست، توسعه فناوری‌های نوین در حمل و نقل هوایی، توسعه فناوری‌های نوین مرتبط با صنایع فرهنگی و خلاق و توسعه فناوری‌های نوین در صنایع غذایی اقدام نماید. ماده ۳
به منظور کمک به رفع مسائل راهبردی کشور از طریق فناوری و نوآوری، به خصوص جلوگیری از خروج ارز و بحران آب و انرژی، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری وزارتخانه‌های ذی ربط نسبت به اجرای برنامه‌های افزایش عمق ساخت داخل تجهیزات پزشکی آزمایشگاهی با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و توسعه فناوری‌های حوزه آب و انرژی و محیط زیست با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست اقدام نماید. ماده ۴
به منظور پیش‌بینی و بازارسازی محصولات صنعتی، به ویژه برای شرکت‌های تولیدی و دانش بنیان، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری دستگاه‌های ذی ربط به ویژه معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارتخانه‌های نفت، نیرو، ارتباطات و فناوری اطلاعات و راه و شهرسازی نسبت به تعیین اهداف میان مدت توسعه برای رشته فعالیت‌های منتخب، تهیه بسته‌های سیاستی یکپارچه و هم افزا، به هم رسانی با هدف تجمیع تقاضا و ارتقای ساخت داخل و گذر از سر هم بندی (مونتاژکاری) به ساخت دربنگاه‌های صنعتی - معدنیِ هر رشته فعالیت اقدام نماید به گونه ای که عمق ساخت در هر رشته فعالیت افزایش یابد. تبصره
دستگاه‌های اجرایی موضوع این ماده موظفند اهداف و برنامه‌های میان مدت خود برای برنامه‌ریزی ساخت و تجمیع تقاضا را در اختیار وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار دهند. ماده ۵
به منظور مدیریت و راهبری ابزارهای تامین مالیِ تحقیق و توسعه و توسعه فناوری ویژه بنگاه‌های صنعتی- معدنی، (شامل ارائه تسهیلات، تامین سرمایه خطرپذیر، پوشش خطر (ریسک) تحقیق و توسعه و تضمین خرید یا پیش خرید محصولات فناورانه) شرکت مادرتخصصی صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته و سایر صندوق‌های ذیل وزارت صنعت، معدن و تجارت مجازند در چهارچوب اساسنامه خود نسبت به ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری طرح (پروژه) و صندوق‌های جسورانه بورسی با همکاری سازمان‌های توسعه ای ذیل وزارت صنعت، معدن و تجارت و صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق‌های پژوهش و فناوری، انجمن‌ها، تشکل‌ها و همچنین بنگاه‌های غیردولتی بخش صنعت، معدن و تجارت اقدام نماید. ماده ۶
با هدف انجام فعالیت‌های تحقیق و توسعه مشترک میان بنگاه‌های بزرگ، شرکت‌های دانش بنیان و مراکز تحقیقاتی قطب، پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و ارتباطات و فناوری اطلاعات و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و سایر وزارتخانه‌های مرتبط نسبت به تعیین حوزه‌های اولویت دار تحقیق و توسعه (فناوری‌های پیشران)، تعریف و راهبری مشارکتی (کنسرسیوم) های تحقیق و توسعه بزرگ ملی با محوریت بنگاه‌های بزرگ پیشگام و همکاری شرکت‌های دانش بنیان و مراکز تحقیقاتی قطب و کارآفرینان پیشرو و همچنین تاسیس و راهبری مراکز فناوری صنعتی اقدام نماید. بنگاه‌های پیشگام، بنگاه‌هایی هستند که در حوزه‌های نوآورانه و یا فناوری‌های جدید و پرخطر (ریسک) حاضر به سرمایه‌گذاری قابل توجه برای فعالیت‌های تحقیق و توسعه خصوصاً با همکاری شرکت‌های دانش بنیان شده‌اند. ماده ۷
به منظور استفاده از دانش و فناوری‌های روز جهانی و همچنین اتصال محصولات فناورانه داخلی به بازارهای جهانی، وزارت صنعت، معدن و تجارت با همکاری وزارت امور خارجه و مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری موظف است نسبت به تسهیل به کارگیری متخصصین خارجی و متخصصین فناور ایرانی خارج از کشور جهت انتقال دانش ضمنی تحقیق و توسعه، دانش طراحی و دانش بازار به بنگاه‌های داخلی، حمایت از ایجاد همکاری مشترک در توسعه یک محصول جدید (یا نام نمای جدید) میان بنگاه‌های داخلی و بنگاه‌های خارجی (یا مراکز تحقیقاتیِ) دارای دانش تحقیق و توسعه و دانش بازار، حمایت از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از روش‌های مختلف به ویژه تولید تحت امتیاز (لیسانس) و تاسیس مراکز فناوری در قطب‌های فناوری جهان، اقدام نماید. ماده ۸
به منظور ترغیب بنگاه‌های کوچک و متوسط به ارتقای توانمندی نوآوری، خطر (ریسک) پذیری و ورود به حوزه‌های جدید، نوسازی تجهیزات و ماشین آلات و به کارگیری متخصصین داخلی و خارجی، وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، صندوق نوآوری و شکوفایی، سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نسبت به حمایت از تاسیس صندوق‌های خصوصی سپرده کمک بلاعوض مشروط برای هر تشکل صنعتی اقدام نماید. تبصره
صندوق‌های تشکیل شده ذیل ماده (۵) این آیین‌نامه مجازند نسبت به تقویت صندوق‌های سپرده- کمک بلاعوض مشروط اقدام نمایند. ماده ۹
با هدف پشتیبانی موثر از فعالیت‌های تحقیق و توسعه، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور حسب مورد با استفاده از ظرفیت بنگاه‌های بزرگ، انجمن‌ها، تشکل‌ها و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نسبت به کمک به تاسیس صندوق‌های پژوهش و فناوری در رشته صنعت‌های منتخب اقدام نماید. ماده ۱۰
به منظور ترغیب بنگاه‌های صنعتی و معدنی به ویژه بنگاه‌های کوچک و متوسط به ارتقای توانمندی نوآوری، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است نسبت به تسهیل اجرای مشوق‌های قانونی بیمه ای از جمله تقسیط و یا بخشش حق بیمه کارفرما، ویژه بنگاه‌های پیشگام و حائز شرایط معرفی شده توسط وزات صنعت، معدن و تجارت و کارآفرینان پیشرو اقدام نماید. ماده ۱۱
به منظور تقویت فرهنگ استفاده از محصولات با فناوری‌های نوین و ایجاد تقاضا برای این محصولات، سازمان ملی استاندارد ایران موظف است با همکاری وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی حسب مورد نسبت به تعریف استانداردهای بالاتر یا جدید برای رشته فعالیت‌های منتخب در زمان بندی تفاهم شده با وزارت صنعت، معدن و تجارت و پیشنهاد تصویب به مراجع ذی ربط اقدام نماید. ماده ۱۲
به منظور تامین نیروی متخصص و حرفه ای برای بنگاه‌های صنعتی- معدنی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و همچنین بنگاه‌های پیشگام معرفی شده توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، اقدام به طراحی دوره‌های جدید دانشگاهی یا تغییر سرفصل دوره‌های دانشگاهی (به منظور کاربردی و حرفه ای شدن دوره‌های دانشگاهی) نماید. ماده ۱۳
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش و پرورش، سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور و سازمان مدیریت صنعتی، در چهارچوب یک تفاهم و برنامه مشترک، نسبت به تربیت سرمایه انسانی مورد نیاز جهت ارتقای تولید دانش بنیان بخش صنعت، معدن و تجارت اقدام نماید. ماده ۱۴
به منظور به اشتراک گذاری تجهیزات، ماشین آلات، سرمایه‌های انسانی و دیگر منابع تولید میان بنگاه‌های صنعتی - معدنی و سایر کسب و کارها، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نسبت به حمایت از توسعه بن سازه‌های (پلتفرم) زیرساختی کسب و کار در بخش خصوصی با تاکید بر زنجیره سازی بین کسب و کارها و ارتقای بهره وری در طول زنجیره ارزش آنها اقدام نماید. ماده ۱۵
وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است نسبت به معرفی سامانه ای جهت ثبت اطلاعات کلیه بنگاه‌های دارای پروانه بهره‌برداری کشور شامل اطلاعات مربوط به فعالیت‌های تحقیق و توسعه نظیر تعداد پرسنل مرتبط با تحقیق و توسعه، حجم هزینه کرد تحقیق و توسعه کلیه بنگاه‌های دارای پروانه بهره‌برداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر اطلاعات درخواست شده از سوی آن وزارتخانه، اقدام نماید. وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است اطلاعات موضوع این ماده را در سامانه فکرنو (ایده‌ها) و نیازها (نان) قرار دهد. ماده ۱۶
به منظور پوشش خطر (ریسک) تحقیق و توسعه و ورود بنگاه‌ها به حوزه‌های جدید، وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است با همکاری بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران نسبت به تهیه ساز و کار ارائه بیمه پژوهش و فناوری توسط بیمه‌های کشور و پیشنهاد به مراجع ذی ربط جهت تصویب اقدام نماید. ماده ۱۷
به منظور تامین مالی طرح‌ها و پروژه‌های برنامه‌های ارتقای تولید دانش بنیان بخش صنعت، معدن و تجارت، به ویژه پروژه‌های تحقیق و توسعه پرهزینه ویژه بنگاه‌های پیشگام و همچنین اولویت دهی به تامین ارز مورد نیاز مواد اولیه، اجزا و قطعات و ماشین آلات و تجهیزات خطوط تولید این بنگاه‌ها، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت امور اقتصادی و دارایی و صندوق توسعه ملی موظفند با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و در چهارچوب قوانین و مقررات نسبت به اختصاص منابع مالی ارزی و ریالی مورد نیاز برای اجرای طرح‌ها و پروژه‌های برنامه‌های فوق، به ویژه فعالیت‌های تحقیق و توسعه با الزام پوشش حداکثری از تامین مالی لازم، اقدام نمایند. ماده ۱۸ (اصلاحی ۱۴۰۱/۰۷/۲۴)
به منظور توسعه فعالیت‌های دانش بنیان و فناوری و نوآوری، وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است در چهارچوب قوانین و مقررات نسبت به ایجاد (۴۰) شهرک فناوری جدید ظرف پنج سال، از محل اعتبارات مصوب مربوط که مکان و حوزه فعالیت آن توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت تعیین می‌شود، اقدام نماید. ماده ۱۹
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نسبت به توسعه (۱۰۰۰) واحد کارگاهی و مکان‌های تحقیق و توسعه برای شرکت‌های دانش بنیان، واحدهای تحقیق و توسعه و کسب و کارهای کوچک فناور، با محوریت سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران از محل منابع در اختیار و در چهارچوب قوانین و مقررات اقدام نماید. ماده ۲۰
سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران مجاز است در چهارچوب قوانین و مقررات مبلغ تعدیل اقساط معوق مربوط به حقوق انتفاع زمین واحدهای دانش بنیانی که تا پایان سال ۱۴۰۱ به بهره‌برداری رسیده و فعال می‌باشند را پنجاه درصد (۵۰%) کاهش دهد. ماده ۲۱
معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور موظف است با همکاری وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان حفاظت محیط زیست نسبت به تدوین شاخص‌های بنگاه‌های نوآور و زیست بوم فناوری و نوآوری در حوزه صنعت، معدن و تجارت اقدام نماید تا امکان برخورداری از مشوق‌های پیش‌بینی شده در قوانین ذی ربط برای این زیست بوم و بنگاه‌های مشمول فراهم گردد. ماده ۲۲
وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است در چهارچوب قوانین و مقررات نسبت به استخدام و جذب (۶۰) خبره حوزه فناوری و نوآوری در رشته صنعت‌های منتخب و با هدف اجرای برنامه‌های ارتقای تولید دانش بنیان خود اقدام نماید. ماده ۲۳
وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نیازهای تحقیقاتی، طرح‌های پژوهشی و فناورانه خود و کلیه سازمان‌های زیرمجموعه خود مرتبط با بند (و) تبصره (۹) قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور، و تبصره (۱۰) بند (الف) ماده (۳۵) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور را علاوه بر موارد مصرح قانونی به صورت نیازهای تجمیعی و طرح (پروژه) های بزرگ مقیاس اعلام نماید. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است در خصوص قرار گرفتن طرح‌های موضوع این ماده در سامانه فکرنو (ایده‌ها) و نیازها (نان) تمهیدات لازم را اتخاذ نماید. ماده ۲۴
ستاد تسهیل و رفع موانع تولید موضوع ماده (۶۱) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، موظف است در چهارچوب وظایف مقرر قانونی نسبت به رفع موانع تولید بنگاه‌های صنعتی- معدنی پیشگام تحقیق و توسعه در حوزه‌های اولویت دار اقدام نماید. ماده ۲۵
وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است نسبت به استفاده از امکانات و اموال دانشگاه صنایع و معادن (متعلق به وزارت صنعت، معدن و تجارت) برای توسعه برنامه‌های دانش بنیان در بخش صنعت، معدن و تجارت، افزایش سرمایه صندوق‌های تحت پوشش وزارت صنعت، معدن و تجارت و تقویت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران برای توسعه فعالیت‌های بهره وری (به ویژه بازسازی و نوسازی صنایع) و فعالیت‌های دانش بنیان و نوآورانه برای رفع نیازهای بخش در راستای انقلاب صنعتی نسل (۴)، هوشمندسازی و تربیت متخصصان و مدیران صنعتی و معدنی اقدام نماید. ماده ۲۶
به منظور بازسازی و نوسازی صنایع، توسعه سرمایه‌گذاری بر اساس فعال سازی ظرفیت‌های داخلی، توسعه صنعت ماشین سازی و تجهیزات (به عنوان یک صنعت پیشران در حوزه فناوری) و ارتقای عمق ساخت داخل در این رشته فعالیت، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نسبت به حمایت از ایجاد و توسعه شرکت‌های پیمانکاری خصوصی تخصصی سازندگان و تامین کنندگان کارخانجات صنعتی تخصصی و یا مشارکت (کنسرسیوم) های تخصصی با مجموعه ای از شرکت‌های توانمند حوزه ماشین آلات و تجهیزات اقدام نماید. تبصره ۱
وزارتخانه‌های ذی ربط به ویژه نیرو، نفت و راه و شهرسازی موظف به حمایت و همکاری برای توسعه فعالیت این شرکت‌ها و یا مشارکت (کنسرسیوم) های تخصصی می‌باشند. تبصره ۲
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و صندوق توسعه ملی موظفند دستورالعمل‌های مورد نیاز برای پذیرش اسناد هزینه ای این مجموعه‌ها و یا مشارکت (کنسرسیوم) ها در پرداخت تسهیلات ارزی به این شرکت‌ها را تهیه و به بانک‌ها ابلاغ نمایند. تبصره ۳
دستورالعمل سازماندهی این شرکت‌ها از جمله شرایط تضمین و خدمات پس از فروش برای تامین خطوط تولید، طراحی و خدمات فنی و مهندسی، رتبه بندی و اعتبارسنجی شرکت‌ها، زنجیره سازی آنها با دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد و شرکت‌های دانش بنیان و تحقیق و توسعه در این زنجیره‌ها از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه و ابلاغ می‌شود. ماده ۲۷ (اصلاحی ۱۴۰۱/۰۷/۲۴)
ایجاد مدارس و هنرستان‌های دانش بنیان و هوشمند توسط وزارت آموزش و پرورش با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت بر اساس آمایش وزارتخانه‌های یاد شده و با رعایت قوانین و مقررات مربوط مجاز است. ماده ۲۸
با هدفِ قرارگرفتن در زنجیره‌های بین‌المللی و افزایش حجم بازار تولیدات و توسعه صادرات، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری صندوق توسعه ملی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت امور خارجه، معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارت راه و شهرسازی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نسبت به پشتیبانی، بسترسازی و توسعه صادرات محصولات صنعتی و معدنیِ دانش بنیان به کشورهای همسایه و هدف و همچنین حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در محصولات منتخب و زنجیره‌های پیشران در این کشورها اقدام نماید. معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر