آیین‌نامه اجرایی کنترل و نظارت بهداشتی بر سموم و مواد شیمیایی
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۷۸/۶/۱۴ بنا به پیشنهاد شماره ۱۲۸۶۷ مورخ ۱۳۷۶/۱۱/۱۴ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد تبصره (۲) ماده واحده قانون اصلاح بند (۲) ماده (۱) قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی - مصوب ۱۳۷۵ - آیین‌نامه اجرایی کنترل و نظارت بهداشتی بر سموم و مواد شیمیایی را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف: مواد شیمیایی ترکیباتی هستند با منشا معدنی یا آلی که حداقل دارای یک عنصر شیمیایی بوده و به اشکال مختلف اعم از گاز، بخار، مایع و جامد دیده شوند و با توجه به راه ورود به بدن و طول تماس، سلامت انسان و بهداشت محیط را به مخاطره اندازند. ب: سم: ماده ای است که دارای منشا بیولوژیک یا شیمیایی (معدنی یا آلی) بوده و از راههای مختلف در مقادیر معین و معمولاً جزیی باعث اختلال و یا فعل و انفعالات حیاتی به طور موقت یا دایم می‌گردد. ماده ۲
- به منظور اعمال هماهنگی در امور مربوط به کنترل بهداشتی و نظارت بر سموم و مواد شیمیایی کمیته هماهنگی، کنترل و نظارت بر سموم و مواد شیمیایی که از این پس به اختصار «کمیته» نامیده می‌شود، در محل معاونت امور بهداشتی وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی با ترکیب زیر تشکیل می‌شود: الف - رئیس سازمان دامپزشکی یا نماینده تام الاختیار وی. ب - رئیس سازمان حفظ نباتات یا نماینده تام الاختیار وی. پ - معاون ذی ربط سازمان حفظ محیط زیست یا نماینده تام الاختیار وی. ت - معاون ذی ربط وزارت صنایع یا نماینده تام الاختیار وی. ث - معاون ذی ربط وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی به عنوان رئیس کمیته. ج - معاون ذی ربط سازمان برنامه و بودجه یا نماینده تام الاختیار وی. تبصره ۱
- دستورالعملهای کمیته پس از امضای وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ابلاغ می‌شود. تبصره ۲
- دستورالعمل چگونگی تشکیل کمیته به تصویب کمیته می‌رسد. تبصره ۳
- انجام امور دفتری و دبیرخانه ای کمیته بر عهده معاونت امور بهداشتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود. تبصره ۴
- دبیر کمیته معاون امور بهداشتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود که بدون حق رای در جلسه شرکت می‌کند. ماده ۳
- عرضه، فروش، توزیع، بسته بندی و نگهداری هر نوع سم در مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی ممنوع است و در مورد سموم و حشره کشهای خانگی در بسته بندیهای کوچک و آماده، مطابق ضوابط ارگانهای ذی ربط قانونی عمل خواهد شد. تبصره
- کلیه فروشندگان و توزیع کنندگان سموم و مواد شیمیایی باید دوره‌های آموزشی بهداشت که از طرف وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی اعلام می‌شود طی نمایند و گواهی مربوط را دریافت کنند. ماده ۴
- حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم اعلام شده توسط کمیته، بر اساس شرایطی خواهد بود که به تصویب کمیته مزبور خواهد رسید. ماده ۵
- سازندگان و فرموله کنندگان و فروشندگان و مصرف کنندگان موادشیمایی و سموم و شرکتهای خدماتی دفع آفات نباتی، دامی و خانگی، فومیگاسیون و ضدعفونی مکلفند به منظور حفظ و تامین سلامت انسان و محیط زیست، کلیه دستورالعملها، استانداردها و موازین بهداشتی و زیست محیطی موجود کشور را رعایت نمایند. ماده ۶
- شرکتهای دولتی و خصوصی سازنده، فروشنده، فرموله کننده مواد شیمیایی و سموم و نیز شرکتهای خدماتی دفع آفات نباتی، دامی، فومیگاسیون و ضدعفونی موظفند یک نفر مسئول فنی واجد شرایط را به سازمانهای ذی ربط قانونی برای اخذ پروانه صلاحیت فنی معرفی نمایند و رونوشت پروانه‌های صلاحیت صادرشده باید برای کمیته ارسال گردد. تبصره ۱
- مشخصات مسئول فنی توسط مراجع ذی صلاح قانونی تعیین و ابلاغ خواهد شد. تبصره ۲
- شرکتهای خدماتی مبارزه با حشرات و جانوران موذی اماکن عمومی و خانگی باید از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجوز دریافت نمایند. ماده ۷
- متقاضیان ثبت، واردات، صادرات، ساخت، بسته بندی و فرمولاسیون مواد شیمیایی و سموم موظفند کلیه مدارک و نمونه‌های مربوط را جهت بررسی و انجام آزمایشهای لازم به مراجع ذی صلاح قانونی ارایه نمایند. صدور مجوز باید توسط مراجع مذکور بر اساس آیین‌نامه‌ها و ضوابط بهداشتی صادر شده از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام پذیرد. رونوشت مجوزهای صادرشده باید به معاونت امور بهداشتی وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی ارسال گردد. ماده ۸
- کلیه مراکز تهیه، تولید، نگهداری، فروش، بسته بندی و فرمولاسیون مواد شیمیایی و سموم باید مجهز به سیستم‌های پیشگیری و مقابله با حوادث شیمیایی باشند. ماده ۹
- کلیه کارخانجات، کارگاهها و مراکز درمانی و صنفی و کلیه اشخاصی که به امر خرید یا استفاده از سموم و مواد شیمیایی اشتغال دارند، موظفند ظروف خالی شده آنها را به نحو مناسب و با رعایت ضوابط زیست محیطی منهدم یا دفع نمایند. تبصره ۱
- تولید کنندگان سموم و مواد شیمیایی موظفند هشدارهای لازم را در مورد خطرات استفاده مجدد از ظروف و مواد شیمیایی برروی برچسب آنها قید نمایند. تبصره ۲
- کلیه فروشندگان و عرضه کنندگان سموم و مواد شیمیایی مکلفند از فروش آن دسته از سموم و مواد شیمیایی که فاقد هشدارهای لازم بر روی برچسب آنها باشند خودداری نمایند. مراجع ذی ربط موظف به نظارت بر اجرای این تبصره می‌باشند. ماده ۱۰
- سازندگان، فرموله کنندگان، بسته بندی کنندگان و حمل کنندگان سموم و مواد شیمیایی و شرکتهای دفع آفات نباتی و خانگی مکلفند کارگاه، انبار و کارگران خود را از هر حیث به وسایل و تجهیزات بهداشتی و حفاظتی مطابق با دستورالعملهای مراجع ذی صلاح مجهز کنند. تبصره
- معاینات دوره ای محلها و افراد فوق الذکر حداقل هر شش ماه یکبار الزامی است، انجام معاینات دوره ای به عهده کارفرما می‌باشد. حسن حبیبی معاون اول رئیس جمهور