آیین‌نامه اجرایی ماده (۲۰) قانون مدیریت بحران کشور
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۳/۳۰ به پیشنهاد سازمان مدیریت بحران کشور (با همکاری سازمان اداری و استخدامی کشور و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران) و به استناد تبصره (۱) ماده (۲۰) قانون مدیریت بحران کشور - مصوب ۱۳۹۸ - آیین‌نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- سازمان: سازمان مدیریت بحران کشور. ۲
- قانون: قانون مدیریت بحران کشور - مصوب ۱۳۹۸ - ۳
- دستگاه‌های اجرایی: کلیه دستگاه‌های موضوع ماده (۲) قانون. ۴
- کارکنان: کلیه شاغلین دستگاه‌های اجرایی اعم از رسمی، پیمانی، قراردادی، خرید خدمتی و سایر عناوین مشابه که به موجب قوانین و مقررات مربوط به‌کارگیری شده یا می‌شوند. ۵
- داوطلب: فردی که داوطلبانه و یا به درخواست سازمان با اختیار و رضایت خود برای ارایه خدمت در مراحل مختلف مدیریت بحران بدون انتظار دستمزد اعلام آمادگی می‌کند و تحت مدیریت هماهنگ سازمان و نظارت و سازماندهی دستگاه اجرایی ذی ربط یا فرماندهی عملیات پاسخ موضوع ماده (۱۱) قانون نسبت به انجام وظایف محوله اقدام می‌نماید. ماده ۲
- کارکنان و داوطلبانی که در فاصله زمانی اعلام تا خاتمه شرایط اضطراری موضوع ماده (۱۱) قانون، داوطلبانه یا به درخواست سازمان، طبق برنامه عملیات پاسخ دستگاه‌های ذی ربط که به تایید سازمان رسیده است، همکاری می‌کنند و به سبب انجام وظایف محول شده، فوت یا دچار آسیب دیدگی می‌شوند، مشمول این آیین‌نامه می‌باشند و به عنوان فداکار خدمت محسوب می‌شوند. ماده ۳
- به منظور بررسی پرونده‌های تشکیل شده به درخواست فرد آسیب دیده، وراث قانونی متوفی و یا دستگاه اجرایی ذی ربط، احراز اولیه مصادیق فداکار خدمت و ارجاع پرونده‌های تایید شده به کارگروه ملی، در سطح هر استان کارگروه استانی متشکل از مدیرکل مدیریت بحران استان (رئیس کمیته)، نماینده فرمانده نیروی انتظامی استان، رئیس جمعیت هلال احمر استان، نماینده دادگستری استان، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان یا معاون ذی ربط وی به تشخیص وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مدیرکل پزشکی قانونی استان و نماینده دستگاه ذی ربط کارکنان و داوطلبان حسب مورد تشکیل می‌شود. تبصره ۱
- دبیرخانه کارگروه‌های استانی در اداره کل مدیریت بحران استان مستقر و تحت ریاست مدیرکل مدیریت بحران استان فعالیت خواهند کرد. تبصره ۲
- پزشکی قانونی استان مرجع تخصصی تشخیص علت فوت یا علت و میزان آسیب دیدگی فداکار خدمت می‌باشد. ماده ۴
- به منظور رسیدگی و تایید نهایی پرونده‌های ارجاع شده از استان‌ها، بررسی درخواست‌های تجدیدنظر و تایید نهایی گزارش‌های استانی مصادیق فداکار خدمت در سطح کشور، کارگروه ملی متشکل از رئیس سازمان مدیریت بحران کشور (رئیس کمیته ملی)، دبیرکل جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، معاون ذی ربط فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (ناجا)، معاون ذی ربط وزارت دادگستری و رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور و معاون مربوط دستگاه ذی ربط کارکنان و داوطلبان حسب مورد تشکیل می‌شود. تبصره ۱
- دبیرخانه کارگروه ملی در سازمان مستقر است و تحت مدیریت رئیس سازمان فعالیت خواهد نمود. تبصره ۲
- در مواردی که کارگروه ملی ضروری بداند، می‌تواند نظر سازمان پزشکی قانونی کشور را نیز در خصوص گزارش علت فوت یا علت و میزان آسیب دیدگی اخذ نماید. ماده ۵
- جلسه کارگروه استانی پس از پایان شرایط اضطراری با اعلام گزارش و دریافت تقاضا، به تشخیص مدیرکل مدیریت بحران استان یا درخواست هر یک از دستگاه‌های اجرایی استانی ذی ربط تشکیل می‌شود. کارگروه موظف است ظرف یک ماه از تاریخ دریافت درخواست، بررسی و تصمیم‌گیری و مصوبات را پس از امضای رئیس کارگروه به دبیرخانه کارگروه ملی ارسال کند. کارگروه ملی موظف است ظرف دو ماه از ارجاع پرونده‌های استانی، نتیجه رسیدگی را به کارگروه استانی اعلام نماید. در صورت نیاز به بررسی بیشتر، مدت‌های یاد شده تا یک ماه دیگر قابل تمدید است. ماده ۶
- سازمان موظف است تمهیداتی پیش‌بینی کند که اطلاعات و مستندات مربوط در مورد کارکنان و داوطلبانی که در میدان عملیات، آسیب دیده و یا فوت می‌شوند، با حفظ و رعایت محرمانگی ثبت و ضبط شود. ماده ۷
- آسیب‌های موضوع این آیین‌نامه به شرح جدول زیر در سه سطح طبقه بندی می‌شود: گروه فداکاران خدمت نوع آسیب گروه (الف) فوت گروه (ب) هر نوع نقص عضو ناشی از صدمه جسمانی و آسیب فیزیکی اختلالات روانی که ممکن است بلافاصله و یا با گذشت زمان پدیدار شود ماده ۸
- خدمات و تسهیلات حمایتی به فداکاران خدمت به شرح جدول زیر ارایه می‌شود: گروه خدمات و تسهیلات قابل ارایه (الف) ۱ - پرداخت معادل مبلغ دیه کامل ۲ - پرداخت هزینه‌های خاکسپاری در سقف مصوب کارگروه ملی ۳ - پرداخت مستمری قانونی به خانواده تحت تکفل (ب) ۱ - پرداخت معادل مبلغ دیه نقص عضو ۲ - پرداخت هزینه‌های درمانی و مراقبت‌های پزشکی در سقف مصوب کارگروه ملی ۳ - پرداخت کمک‌هزینه پرستاری و مراقبت در منزل، مطابق نظر پزشکی قانونی و در سقف مصوب کارگروه ملی ۴ - پرداخت مستمری قانونی در موارد از کارافتادگی (ج) ۱ - پرداخت معادل مبلغ دیه زوال عقل اگر فرد دچار زوال کامل عقل شده باشد. ۲ - پرداخت مبلغ معادل ارش نقصان عقل (بر اساس نظر پزشکی قانونی) اگر فرد دچار نقصان عقل شده باشد. ۳ - پرداخت کامل هزینه‌های درمانی و مراقبت‌های پزشکی و بهداشتی در سقف مصوب کارگروه ملی ۴ - پرداخت کمک هزینه پرستاری و مراقبت در منزل مطابق نظر پزشکی قانونی و در سقف مصوب کارگروه ملی ۵ - پرداخت مستمری قانونی در موارد از کارافتادگی تبصره ۱
- مبلغ موضوع ردیف (۱) گروه (الف) مطابق با قوانین و مقررات مربوط به ورثه قانونی و مبلغ موضوع ردیف (۱) گروه (ج) به قیم قانونی پرداخت می‌شود. تبصره ۲
- مستمری قانونی موضوع گروه (الف) تا (ج)، صرفاً شامل آن دسته از فداکاران خدمت می‌شود که فاقد هرگونه پوشش بیمه ای هستند و یا پوشش بیمه ای آنها فاقد تعهد پرداخت مستمری ناشی از فوت یا از کارافتادگی است. تبصره ۳
- در مورد آن دسته از فداکاران خدمت که تحت پوشش بیمه پایه و تکمیلی هر یک از صندوق‌های بیمه درمان و بازنشستگی می‌باشند، حسب مورد خود یا خانواده تحت تکفل آنان از خدمات و تسهیلات بیمه همان صندوق‌های ذی ربط بهره مند خواهند شد و در صورتی که از پرداختی به مشمولین این آیین‌نامه کمتر باشد، سازمان مابه‌التفاوت آن را از محل اعتبارات موضوع ماده (۱۶) قانون جبران خواهد نمود. ماده ۹
- چنانچه هر یک از کارکنان یا داوطلبان حین عملیات پاسخ، مفقود گردند، تا زمان تعیین وضعیت نهایی فرد مبنی بر غایب مفقودالاثر بودن وی که طبق قوانین و مقررات مربوط به تایید مرجع قضایی ذی صلاح می‌رسد، مستمری موضوع جدول موضوع ماده (۸) حسب مورد به ذی نفعان قانونی وی پرداخت می‌گردد. تبصره ۱
- در صورت صدور حکم موت فرضی غایب مفقودالاثر طبق قوانین و مقررات مربوط، علاوه بر پرداخت مستمری، معادل دیه نیز به وراث قانونی وی پرداخت خواهد شد. چنانچه جسد فرد پیدا شود، علاوه بر موارد فوق، هزینه خاکسپاری نیز به وراث قانونی وی پرداخت خواهد شد. تبصره ۲
- در صورتی که فرد پیدا شود و دچار آسیب ناشی از انجام وظیفه حین عملیات پاسخ شده باشد، خدمات و تسهیلات با رعایت مفاد این آیین‌نامه حسب مورد طبق گروه (ب) و (ج) جدول موضوع ماده (۸) ارایه خواهد شد. تبصره ۳
- در مدت زمانی که فرد مفقود است، دستگاه اجرایی ذی ربط مکلف به پرداخت مستمری به وراث قانونی وی می‌باشد مگر آنکه فرد مفقود دارای پوشش بیمه ای بوده و طبق مقررات مورد عمل صندوق ذی ربط به سبب مفقودی مشمول دریافت مستمری باشد. ماده ۱۰
- دستگاه‌های اجرایی می‌توانند برای کارکنان و داوطلبان متبوع خود متناسب با نیاز به تشخیص بالاترین مقام دستگاه، پوشش‌های بیمه ای مسئولیت و حوادث بی نام در چهارچوب قوانین مربوط که در آن تعهدات بیمه گر برابر با هزینه‌های مربوط در این آیین‌نامه باشد، برای موارد خاص خریداری نمایند. در این صورت خدمات و تسهیلات حمایتی موضوع ماده (۸) این آیین‌نامه از محل همان بیمه نامه‌ها تامین می‌شود. ماده ۱۱
- سازمان موظف است با همکاری سازمان اداری و استخدامی کشور تمهیداتی فراهم نماید تا میزان مستمری دریافتی مشمولان این آیین‌نامه که خود یا خانواده ایشان مستحق دریافت مستمری می‌شوند، بعد از همسان سازی با قانون مدیریت خدمات کشوری، از مبلغ پرداختی به مشمولان قانون مذکور کمتر نباشد. در غیر این صورت، سازمان مابه‌التفاوت آن را از محل اعتبارات موضوع ماده (۱۶) قانون جبران خواهد نمود. ماده ۱۲
- آن دسته از فداکاران خدمت که خدمات برجسته ای در حفظ اموال و نجات جان مردم و کاهش صدمات ناشی از حوادث و سوانح داشته‌اند، متناسب با سطح خدمات ارایه شده به پیشنهاد استاندار و تایید رئیس سازمان و تصویب وزیر کشور جهت دریافت و بهره مندی از نشان‌های موضوع مواد (۱۴) و (۱۵) آیین‌نامه اعطای نشان‌های دولتی، موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۲۳۳۴ /ت۳۳۵ه- مورخ ۱۳۶۹/۸/۳۰ و اصلاح بعدی آن موضوع تصویب‌نامه شماره ۵۱۴۶۸ /ت۳۵۹۱۱ه- مورخ ۱۳۸۶/۴/۶، به مرجع ذی ربط معرفی می‌شوند. ماده ۱۳
- سازمان موظف است با همکاری شوراهای اسلامی شهر و روستا و شهرداری‌ها و دهیاری‌ها با رعایت قوانین و مقررات مربوط تمهیداتی را فراهم نماید که به منظور پاسداشت خدمات فداکاران خدمت و ترویج ارزش‌های فداکاری و ایثار به پیشنهاد کارگروه استانی و تصویب کارگروه ملی برنامه‌های تقدیر از فداکاران خدمت از قبیل نامگذاری معابر، اماکن و فضاهای عمومی در شهرها و روستاها و پیش‌بینی محل دفن مناسب اجرا شود. ماده ۱۴
- جبران خسارات و هزینه‌های پزشکی، غرامت صدمه جسمی، نقص عضو، فوت کارکنان و سایر موارد مشابه قابل پرداخت توسط دستگاه‌های اجرایی حسب وظایف قانونی و یا از محل این آیین‌نامه، صرفاً از یک منبع قابل پرداخت می‌باشد. ماده ۱۵
- اعتبار مورد نیاز اجرای این آیین‌نامه از محل اعتبارات موضوع ماده (۱۶) قانون پیش‌بینی و تامین می‌شود. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری