آییننامه اجرایی آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۷/۱۱/۲۴ به پیشنهاد شماره ۱۷۹۱۸۵ مورخ ۱۳۹۷/۴/۱۶ سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد ماده (۱۱) قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی - مصوب ۱۳۹۶ -، آییننامه اجرایی قانون مذکور را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند: الف
- قانون: قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی - مصوب ۱۳۹۶ -. ب
- نظام: نظام آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی، موضوع بند (۲) ماده (۲) قانون. پ
- شورای عالی: شورای عالی آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی، موضوع بند (۴) ماده (۲) قانون. ت
- کارگروههای تخصصی: کارگروههای ذیل شورای عالی. ث
- مرکز سنجش: مرکز سنجش آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی و تعیین صلاحیتهای حرفه ای، موضوع بند (۵) ماده (۲) قانون. ج
- دستگاههای مجری: دستگاههای مجری آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی، موضوع بند (۷) ماده (۲) قانون. چ
- دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی. ماده ۲
- به منظور تحقق اهداف نظام، مندرج در ماده (۱) قانون، شورای عالی بدون ایجاد تشکیلاتی جدید با ترکیب تعیین شده در ماده (۶) قانون تشکیل میشود. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۸/۰۱/۲۸)
- وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح طبق تبصره (۳) ماده (۶) قانون به دعوت رئیس شورا در جلسات شورا حضور مییابد. تبصره ۲
- در اجرای تبصره (۱) ماده (۶) قانون، سه نفر صاحب نظر و متخصص دارای حداقل (۱۰) سال سابقه کار در حوزه آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی و تجربیات بازار کار، انتخاب میشوند. تبصره ۳
- وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در غیاب رئیس شورا جلسات را اداره میکند. تبصره ۴
- شورای عالی حداقل هر دو ماه یک بار تشکیل جلسه خواهد داد. تبصره ۵
- آییننامه نحوه تشکیل و اداره جلسات شورای عالی، توسط دبیرخانه شورا تهیه و به تصویب شورای عالی میرسد. ماده ۳
- وظایف و اختیارات شورای عالی به شرح زیر است: الف
- هماهنگی در سیاست گذاری، تنظیم گری و راهبری نظام در چهارچوب اسناد بالادستی. ب
- برقراری تعامل بین دستگاههای مجری، بنگاههای اقتصادی و تشکلهای صنفی. پ
- ایجاد هماهنگی و نظارت بر تخصیص منابع و تسهیلات به دستگاههای مجری. ت
- بررسی پیشنهاد اصلاح ساختارها و بازنگری در قوانین و مقررات مرتبط با آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی جهت ارایه به مراجع قانونی ذی ربط. ث
- تصویب استانداردهای آموزش، ارزشیابی و شایستگی حِرف بر اساس نسخه استانداردهای ملی و بینالمللی طبقه بندی حِرف و مشاغل. ج
- تصویب ساز و کارهای لازم جهت مشارکت بهره برداران در کلیه مراحل و فرایندهای آموزشی و تربیتی. چ
- طراحی و نظارت بر اجرای نظام صلاحیت حرفه ای و نظارت بر آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. ح
- تایید چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی، موضوع ماده (۷) قانون و ارایه آن به هیات وزیران برای تصویب. خ
- تایید ساز و کارهای لازم مربوط به آموزش و تربیت افراد جهت کسب شایستگیهای نوآوری و کارآفرینی، موضوع تبصره بند (۱۰) ماده (۱) قانون و ارایه آن به هیات وزیران برای تصویب. د
- تصویب ساز و کار ارتباط بین مدارک و گواهینامههای صلاحیت حرفه ای مبتنی بر چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی. ذ
- تصویب ضوابط تحرک پذیری افقی و عمودی در گروههای بزرگ شغلی تا سطوح بالای صلاحیت حرفه ای و آموزشی در چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی. ر
- بررسی و تصویب ضوابط و معیارهای تشکیل مراکز سنجش با لحاظ نقش نظامهای حرفه ای. ز
- تهیه و تصویب دستورالعمل پایش نظام و ارایه گزارش به مراجع ذی صلاح. ژ
- بررسی و تصویب آییننامه تعیین انجمنهای علمی حرفه ای، اتحادیهها و صنوف حرفه ای و شغلی جهت عضویت در ارکان نظام. س
- تصویب دستورالعملهای اجرایی مورد نیاز در چهارچوب قانون. ماده ۴
- دبیر شورای عالی با پیشنهاد وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از بین مدیران مجرب دستگاههای اجرایی توسط معاون اول رئیس جمهور (بدون حق رای) منصوب میشود. ماده ۵
- وظایف دبیرخانه به شرح زیر است: الف
- برنامهریزی و هماهنگی تشکیل جلسات شورای عالی و کارگروههای تخصصی. ب
- پشتیبانی علمی، پژوهشی و کارشناسی برای اتخاذ تصمیمات و وضع مصوبات شورای عالی با استفاده از نظرات کارگروههای تخصصی و صاحب نظران. پ
- نظارت مستمر بر حسن اجرای مصوبات شورای عالی و نظارت بر کارگروههای تخصصی و مستندسازی فعالیتها. ت
- تهیه گزارش ارزیابی عملکرد دستگاههای مجری، کارگروههای تخصصی و مراکز سنجش و ارایه آن به شورای عالی. ث
- دریافت پیشنهاد دستگاهها در خصوص پیش نویس آییننامهها، دستورالعملها و سایر مقررات موضوع قانون جهت طرح و بررسی در کارگروههای تخصصی. ج
- تعامل با مراکز بینالمللی به منظور هماهنگی، تبادل و بهره گیری از ظرفیتهای آنها در استقرار نظام. چ
- سایر امور محول شده از سوی شورای عالی. تبصره ۱
- دبیرخانه با استفاده از نیرو و امکانات موجود در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مستقر میشود. تبصره ۲
- دبیرخانه میتواند از ظرفیتهای موجود دستگاههای ذی ربط با رعایت قوانین و مقررات مربوط استفاده کند. ماده ۶
- به منظور پیشبرد اهداف و انجام وظایف شورای عالی، کارگروههای تخصصی به شرح زیر بدون ایجاد تشکیلات جدید اداری زیر نظر شورای عالی تشکیل میشوند: الف
- کارگروه تخصصی راهبری و هماهنگی در سیاست گذاری. ب
- کارگروه تخصصی صلاحیت حرفه ای. پ
- کارگروه تخصصی نظارت و سنجش. تبصره
- آییننامه داخلی کارگروههای تخصصی از جمله نحوه تشکیل جلسات و انتخاب روسا و دبیران کارگروههای یاد شده توسط دبیرخانه تهیه و به تصویب شورای عالی میرسد. ماده ۷ - الف (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۵/۰۳)
- ترکیب اعضای کارگروه تخصصی راهبری و هماهنگی در سیاستگذاری به شرح زیر است: ۱ - نماینده ذی ربط (در سطح مدیرکل) وزارتخانههای تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، صنعت، معدن و تجارت، نفت، راه و شهرسازی، نیرو، جهاد کشاورزی، فرهنگ و ارشاد اسلامی، دادگستری، امور اقتصادی و دارایی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ورزش و جوانان و سازمانهای میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، برنامه و بودجه کشور و اداری و استخدامی کشور و معاونت رئیس جمهور در امور زنان و خانواده. ۲ - رئیس مرکز آمار ایران. ۳ - نماینده ذی ربط سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (در سطح مدیرکل) با معرفی رئیس سازمان. ۴ - دبیر شورای عالی. ۵ - رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارفرمایی ایران. ۶ - معاون ذی ربط اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) با معرفی رئیس اتاق مذکور. ۷ - معاون ذی ربط اتاق اصناف ایران با معرفی رئیس اتاق مذکور. ۸ - معاون ذی ربط اتاق تعاون ایران با معرفی رئیس اتاق مذکور. تبصره
- دو نفر صاحب نظر و متخصص که یکی از آنها از بانوان باشد، به انتخاب دبیر شورای عالی با دعوت رئیس کارگروه میتوانند متناسب با موضوعات مطرح شده در جلسات کارگروه شرکت کنند. ب
- وظایف کارگروه راهبری و هماهنگی در سیاست گذاری، تهیه و ارایه پیشنهادهای لازم به شورای عالی در خصوص موارد زیر است: ۱ - اهداف و سیاستهای اجرایی، خط مشی و الویتهای نظام آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. ۲ - برقراری تعامل بین دستگاههای مجری، بنگاههای اقتصادی و تشکلهای صنفی. ۳ - سیاستهای لازم برای توسعه مشارکت بهره برداران و نظامهای حرفه ای در مراحل مختلف از جمله نیازسنجی، برنامهریزی، تدوین استانداردها، اجرا، ارزشیابی و پایش آموزشهای تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. ۴ - ساز و کارهای لازم برای تقویت ارتباط بین نظام اطلاعات بازار کار، نظام اطلاعات آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی و نظام طبقه بندی مشاغل و صلاحیت حرفه ای. ۵ - ساختارها و ترتیبات نهادی (قوانین و مقررات) آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. ۶ - اولویتهای پژوهشی مورد نیاز در خصوص نظام با رویکرد آینده پژوهی. ۷ - سیاستهای اجرایی به منظور اثربخشی هدایت تحصیلی و هدایت شغلی در آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. ۸ - ساز و کارهای ایجاد هماهنگی و نظارت بر تخصیص منابع و تسهیلات به مجریان. ماده ۸ - الف (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۵/۰۳)
- ترکیب اعضای کارگروه تخصصی صلاحیت حرفه ای به شرح زیر است: ۱ - نماینده ذی ربط (در سطح مدیرکل) وزارتخانههای آموزش و پرورش (دو نفر از آموزش دوره متوسطه کار و دانش و فنی و حرفه ای)، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاد کشاورزی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیرو، صنعت، معدن و تجارت، فرهنگ و ارشاد اسلامی، ورزش و جوانان، ارتباطات و فناوری اطلاعات، نفت، دادگستری و امور اقتصادی و دارایی و سازمانهای میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، برنامه و بودجه کشور و اداری و استخدامی کشور. ۲ - معاون ذی ربط دانشگاه فنی و حرفه ای با معرفی رئیس دانشگاه. ۳ - معاون ذی ربط دانشگاه جامع علمی - کاربردی با معرفی رئیس دانشگاه. ۴ - معاون ذی ربط سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور با معرفی رئیس سازمان. ۵ - رئیس مرکز آمار ایران. ۶ - رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارفرمایی ایران. ۷ - معاون ذی ربط اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) با معرفی رئیس اتاق مذکور. ۸ - معاون ذی ربط اتاق اصناف ایران با معرفی رئیس اتاق مذکور. ۹ - معاون ذی ربط اتاق تعاون ایران با معرفی رئیس اتاق مذکور. تبصره
- دبیر شورای عالی برحسب موضوع، میتواند از نمایندگان نظامهای حرفه ای، سازمانهای تخصصی و سایر دستگاهها دعوت به عمل آورد. ب
- وظایف کارگروه تخصصی صلاحیت حرفه ای، تهیه و ارایه پیشنهاد به شورای عالی در خصوص موارد زیر است: ۱ - چهارچوب صلاحیت حرفه ای و شاخصهای تعیین صلاحیت حرفه ای ملی. ۲ - ساز و کارهای مربوط به آموزش و تربیت افراد جهت کسب شایستگیهای نوآوری و کارآفرینی، موضوع تبصره بند (۱۰) ماده (۱) قانون. ۳ - ساز و کار و چهارچوب تدوین ضوابط، معیارها، تطبیق، ارزیابی و هم سطح سازی آموزشهای رسمی، غیررسمی و آموزشهای سازمان نایافته با همکاری کارگروه تخصصی نظارت و سنجش از طریق استقرار چهارچوب صلاحیت حرفه ای. ۴ - ساز و کارهای انطباق و تعیین ارتباط بین سطوح نظامهای آموزشی و سطوح صلاحیت حرفه ای و حرف موجود در بازار کار. ۵ - ساز و کار ارتباط بین مدارک و گواهینامههای صلاحیت حرفه ای مبتنی بر چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی. ۶ - استانداردهای آموزشی و شایستگیهای حِرف و مشاغل بر اساس استانداردهای ملی و بینالمللی طبقه بندی حِرف و مشاغل. ۷ - ضوابط تحرک پذیری افقی و عمودی در گروههای بزرگ شغلی تا سطوح بالای صلاحیت حرفه ای و آموزشی. ۸ - ضوابط و معیارهای مورد نیاز جهت استقرار صلاحیت حرفه ای. ۹ - شیوههای جذب و به کارگیری ارزیابان صلاحیت حرفه ای. ماده ۹ - الف (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۵/۰۳)
- ترکیب اعضای کارگروه تخصصی نظارت و سنجش به شرح زیر است: ۱ - نماینده ذی ربط (در سطح مدیرکل) وزارتخانههای آموزش و پرورش (دو نفر از آموزش دوره متوسطه کار و دانش و فنی و حرفه ای)، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاد کشاورزی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیرو، صنعت، معدن و تجارت، فرهنگ و ارشاد اسلامی، ورزش و جوانان و ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمانهای میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، برنامه و بودجه کشور و اداری و استخدامی کشور. ۲ - معاون ذی ربط دانشگاه جامع علمی - کاربردی با معرفی رئیس دانشگاه. ۳ - معاون ذی ربط دانشگاه فنی و حرفه ای با معرفی رئیس دانشگاه. ۴ - معاون ذی ربط سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور با معرفی رئیس سازمان. ۵ - معاون ذی ربط کانون عالی انجمنهای صنفی کارفرمایان ایران. ۶ - معاون ذی ربط اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) با معرفی رئیس اتاق مذکور. ۷ - معاون ذی ربط اتاق اصناف ایران با معرفی رئیس اتاق مذکور. ۸ - معاون ذی ربط اتاق تعاون ایران با معرفی رئیس اتاق مذکور. تبصره
- دبیر شورای عالی برحسب موضوع، میتواند از نمایندگان نظامهای حرفه ای و سایر دستگاهها دعوت به عمل آورد. ب
- وظایف کارگروه تخصصی نظارت و سنجش، تهیه و ارایه پیشنهاد به شورای عالی در خصوص موارد زیر است: ۱ - الگوی نظارت، سنجش و ابزارسازی در نظام آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی در سطح ملی، بومی سازی و به روزرسانی آنها. ۲ - راهکارهای اجرایی برای پیاده سازی الگوهای سنجش، ارزشیابی و اعتبارسنجی. ۳ - طراحی ساز و کارهای مشارکت بهره برداران و نظامهای حرفه ای در سنجش آموزشهای تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی. ۴ - طراحی، تدوین و تنظیم شاخصهای نظارت بر مراکز سنجش و سطح بندی (درجه بندی) آنها. ۵ - نظارت و ارزیابی مراکز سنجش و ارایه گزارشهای عملکردی مراکز یاد شده. ۶ - چهارچوب اعتباربخشی، شیوه ارزیابی و سطح بندی (درجه بندی) مجریان در سطح ملی و استانی. ۷ - ارزیابی و نظارت بر تحقق اهداف، اجرای سیاستها و برنامههای نظام. ۸ - آییننامه نحوه تعیین انجمنهای علمی حرفه ای، اتحادیهها و صنوف حرفه ای و شغلی جهت عضویت در ارکان نظام. ۹ - بررسی پایش عملکرد مجریان. ۱۰ - ساز و کار اجرای ماده (۹) قانون در سطح استان. ماده ۱۰
- در راستای اجرای ماده (۹) قانون، مراکز سنجش در سطح ملی و منطقه ای (استانی) وابسته به شورای عالی با شرح وظایف زیر و با مشارکت نظامهای حرفه ای تشکیل میشود: الف
- سنجش و ارزشیابی آموزشهای موضوع قانون. ب
- تعیین صلاحیت حرفه ای نیروی کار در سطح ملی و منطقه ای (استانی). پ
- سنجش و تشخیص شایستگیها و صلاحیت حرفه ای و شغلی. ت
- تعیین صلاحیت و شایستگی مجریان. ث
- اعطای مدارک صلاحیت حرفه ای و گواهینامههای شایستگی شغلی. ج
- ارزشیابی و همسطح سازی آموزشهای فردی و سازمان نایافته با آموزشهای رسمی در چهارچوب صلاحیت حرفه ای. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری