آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از سامانه های حمل و نقل ریلی شهری و حومه
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱/ ۱۰/ ۱۳۹۲ بنا به پیشنهاد مشترک وزارت کشور و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و به استناد ماده (۱۷) قانون حمایت از سامانه‌های حمل و نقل ریلی شهری و حومه - مصوب ۱۳۸۵- آیین‌نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف- قانون: قانون حمایت از سامانه‌های حمل و نقل ریلی شهری و حومه - مصوب ۱۳۸۵ -. ب- شهرهای بالای پانصد هزار نفر جمعیت: شهرهایی که طبق اعلام مرکز آمار ایران جمعیت ساکن در محدوده و حریم آنها براساس آخرین سرشماری رسمی پانصد هزار نفر تا یک میلیون نفر باشد. ج- شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت: شهرهایی که طبق اعلام مرکز آمار ایران جمعیت ساکن در محدوده و حریم آنها براساس آخرین سرشماری رسمی بالای یک میلیون نفر باشد. د- شورای عالی: شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور ه-- طرح مصوب: طرح جامع حمل و نقل و ترافیک هر شهر که به تصویب شورای عالی رسیده باشد. ماده ۲ (اصلاحی ۱۳۹۳/۰۶/۰۵)
- شهرداریهای شهرهای با جمعیت بالای یک میلیون نفر و اراک که در طرح مصوب آنها لزوم استفاده از سامانه‌های حمل و نقل ریلی پیش‌بینی شده باشد، موظفند نسبت به انجام مطالعات امکان سنجی سامانه‌های حمل و نقل ریلی شهری و حومه بر مبنای مطالعات جامع حمل و نقل ترافیک مصوب اقدام نمایند. نحوه اتصال خطوط ریلی درون شهری و حومه ای به شبکه ریلی کشور (راه‌آهن) با هماهنگی وزارت راه و شهرسازی در مطالعات مزبور مشخص خواهد شد. ماده ۳ (اصلاحی ۱۳۹۳/۰۶/۰۵)
- کمک‌های دولت در خصوص مدیریت حمل و نقل ریلی شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت و اراک با رعایت ماده (۵) قانون صرفاً براساس مطالعات امکان سنجی سامانه حمل و نقل ریلی شهری و حومه مصوب شورای عالی قابل پرداخت می‌باشد. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۳/۰۶/۰۵)
- شهرداری شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت و اراک دارای طرح مصوب موظفند یک سال قبل از پایان مطالعات امکان سنجی سامانه حمل و نقل ریلی شهری و حومه نسبت به به روزرسانی و تصویب مطالعات مذکور در شورای عالی اقدام نمایند. تبصره ۲
- شهرداری شهرهای بالای پانصد هزار نفر جمعیت دارای طرح مصوب موظفند یک سال قبل از پایان طرح‌های مذکور نسبت به به روزرسانی و تصویب آن با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام نمایند. ماده ۴
- فهرست شهرهای مشمول دریافت کمک موضوع ماده (۵) قانون و میزان آن با رویکرد حداکثر اثربخشی و افزایش کارآیی در وضعیت ترافیک شهرهای کشور به صورت سالانه توسط وزارت کشور تهیه و پس از تصویب شورای عالی جهت درج در لایحه بودجه سنواتی به معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ارایه می‌شود. تبصره ۱
- منابع موضوع این ماده در قالب یک ردیف بودجه مستقل در قانون بودجه سالانه کل کشور به وزارت کشور اختصاص می‌یابد تا حسب مورد اعتبار آن در مطالعات و سرمایه‌گذاری ایجاد سامانه‌های حمل و نقل ریلی درون شهری و حومه، با اولویت تامین تجهیزات استاندارد مطابق با مشخصات فنی مطالعات مصوب و رعایت قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات و اصلاح ماده (۱۰۴) قانون مالیاتهای مستقیم - مصوب ۱۳۹۱ - براساس فهرست مصوب شهرهای موضوع این ماده هزینه شود. تبصره ۲
- مبنای محاسبه حداکثر سهم دولت در ایجاد سامانه‌های ریلی موضوع این آیین‌نامه، پنجاه درصد میزان هزینه کل تهیه و اجرای طرح مصوب آن شهر می‌باشد که به تایید معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور می‌رسد. تبصره ۳
- تخصیص کمک موضوع این ماده منوط به امکان تامین مابقی هزینه مطالعات و سرمایه‌گذاری متناسب با برنامه زمان بندی اجرای طرح و تضمین هزینه آن برای احداث یا تکمیل پروژه حمل و نقل ریلی هر شهر بدون تاخیر در زمان بهره‌برداری مقرر توسط شهرداریهای ذی ربط و تایید معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور می‌باشد. تبصره ۴
- کمک موضوع این ماده در خصوص خطوط جدید ریلی، نباید موجب تاخیر زمان بهره‌برداری خطوط قبلی شود. تشخیص این موضوع بر عهده وزارت کشور می‌باشد. ماده ۵
- دستگاه اجرایی و بهره بردار اتصال شهر مادر به شهرهای جدید و شهرهای اقماری، شهرداری شهر مادر می‌باشد. تبصره ۱
- هزینه‌های تامین زیرساخت و ابنیه خطوط ریلی به عهده شهرداری هر شهر مبدا تا مقصد و به میزان سهم مرتبط از کل خط اتصالی شهر مادر به حومه خواهد بود. تبصره ۲
- تامین هزینه‌های روسازی، علایم، تاسیسات و تهیه ناوگان به عهده دولت (معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور) می‌باشد. ماده ۶
- وزارت کشور موظف است پس از مشورت با اتحادیه شرکتهای قطار شهری کشور و با همکاری وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، نسبت به همسان سازی مشخصات فنی بخش عمرانی اعم از مسیر، ایستگاه، توقفگاه و تعمیرگاه و تجهیزات ثابت و متحرک سامانه‌های ریلی درون شهری و تدوین اصول کلی، راهبردها و ضوابط اجرایی حاکم بر تامین و ساخت تاسیسات، تجهیزات، ماشین آلات و طراحی و بهره‌برداری سامانه‌های حمل و نقل ریلی شهری و حومه اقدام و نتیجه را جهت رعایت کارفرمایان و مجریان مربوط اعلام نماید. تبصره
- مطالعات طراحی و اجرای سامانه‌های حمل و نقل ریلی شهری و حومه علاوه بر رعایت قوانین و مقررات مربوط باید در چهارچوب ضوابط ابلاغی این ماده انجام شود. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور