آیین‌نامه اجرایی حمایت از اشتغال پایدار روستایی و عشایری
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۶/۸/۱۷ به پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور و با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم کشور و به استناد ماده (۷) قانون حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی - مصوب ۱۳۹۶ - آیین‌نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور. ب
- قانون: قانون حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی - مصوب ۱۳۹۶ - پ
- سازمان استانی: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان. ت
- صندوق: صندوق توسعه ملی. ث
- وزارت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. ج
- معاونت: معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم کشور. چ
- بخش غیردولتی: کلیه اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی خصوصی و تعاونی. ح
- کارگروه ملی: کارگروه ملی تخصصی مدیریت و راهبری توسعه اشتغال پایدار موضوع مصوبه شماره ۹۲۶۴۵ مورخ ۱۳۹۵/۷/۲۹ و اصلاح بعدی آن موضوع مصوبه شماره ۱۱۲۴۰۵۳ مورخ ۱۳۹۶/۱/۲۹ ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی. خ (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۵/۰۳)
- کارگروه: کارگروه اشتغال استان با مسئولیت استاندار و با حضور مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی (دبیر)، رئیس سازمان برنامه و بودجه استان، مدیر کل دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری، مدیر کل صنعت، معدن و تجارت استان، مدیر کل جهاد کشاورزی استان، مدیر کل امور اقتصادی و دارایی استان، مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) استان و مدیر کل دفتر امور زنان و خانواده استانداری و مدیرکل کمیته امداد امام خمینی (ره) استان و رئیس اتاق تعاون استان. د
- موسسه عامل: بانک‌های کشاورزی، پست بانک، توسعه تعاون، صندوق‌های کارآفرینی امید و حمایت از توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی. ذ
- دستگاه بخشی: وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، سازمان امور عشایر ایران و معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور. ر
- دستگاه استانی: دستگاه اجرایی استانی. ز
- سامانه نظارت: سامانه ثبت اطلاعات متقاضیان، ورود اطلاعات فرآیندی و نظارت توسط دستگاه‌ها به انتخاب سازمان. ژ
- سامانه بازار کار: سامانه جامع اطلاعات بازار کار موضوع تبصره ماده (۶) قانون. س
- برنامه اجرایی ملی توسعه اشتغال: برنامه اشتغال فراگیر موضوع مصوبه شماره ۳۷۵۹۷ مورخ ۱۳۹۶/۳/۳۱ ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی. ش
- برنامه اجرایی استانی توسعه اشتغال: برنامه اشتغال فراگیر استان که در چارچوب برنامه اشتغال فراگیر و مبتنی بر مطالعات پویای کسب و کار و اشتغال استان به تصویب کارگروه رسیده است. ص
- رسته‌های اقتصادی پراشتغال: رسته فعالیت‌های اقتصادی که در مطالعه پویای کسب و کار و اشتغال استان انتخاب شده‌اند و به تصویب کارگروه رسیده است. ض
- مناطق هدف اجرای طرح: تسهیلات برای روستاها با اولویت مناطق مرزی و مناطق عشایری و محروم و سرمایه در گردش برای نواحی صنعتی روستایی و شهرهای زیر ده هزار نفر جمعیت. ماده ۲
- دامنه شمول این آیین‌نامه شامل فعالیت‌های اقتصادی بخش غیردولتی با اولویت رسته‌های اقتصادی پراشتغال در مناطق هدف اجرای طرح، اعم از ایجادی، تکمیلی و توسعه شامل موارد زیر است: الف
- کشاورزی شامل زراعت، دام و طیور، باغداری، شیلات، گلخانه، گیاهان دارویی، خدمات تجاری، خدمات فنی و مهندسی بخش کشاورزی، خدمات ماشینی کردن (مکانیزاسیون) کشاورزی، صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی و منابع طبیعی شامل جنگل کاری، پرورش نهال و غیره. ب
- معادن کوچک شامل کلیه معادن به جز معادن بزرگی که در جدول موضوع بند (ب) ماده (۲) آیین‌نامه اجرایی تشخیص، انطباق و طبقه بندی فعالیت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی با هر یک از سه گروه اقتصادی مصرح در ماده (۲) قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاست‌های اصل چهل و چهارم قانون اساسی موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۱۵۳۲۰ /ت۴۳۱۸۱ک مورخ ۱۳۸۸/۶/۷ مشخص شده‌اند. پ
- فعالیت‌های خدماتی شامل خدمات ارتباطات و فناوری اطلاعات، اصناف، آموزش، گردشگری، ورزشی، فرهنگی و هنری، حمل و نقل، انبارداری، بیمه ای، بهداشتی و درمانی، بازیافت و انرژی‌های تجدید پذیر و غیره. ت
- صنایع دستی و فعالیت‌های فرش دستباف و کلیه فعالیت‌های مربوط به آن و سایر صنایع دستی. ث
- تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی مستقر در نواحی صنعتی روستایی و شهرهای زیر ده هزار نفر جمعیت. تبصره
- شرکت‌های دانش بنیان که در حوزه فعالیت‌های موضوع این ماده فعالیت می‌کنند نیز مشمول استفاده از مزایای این آیین‌نامه می‌باشند. ماده ۳
- منابع مالی اجرای قانون به شرح زیر است: الف
- معادل ریالی یک میلیارد و پانصد میلیون (۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰ /۱) دلار از منابع صندوق با تصویب هیات امنای صندوق به صورت سپرده گذاری قرض الحسنه (با نرخ سود صفر درصد) نزد موسسه‌های عامل. ب
- حداقل به میزان معادل ریالی سپرده شده توسط صندوق از محل منابع داخلی موسسه‌های عامل به صورت تلفیقی با منابع موضوع بند (الف) این ماده. تبصره
- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ترتیبی اتخاذ نماید که تبدیل دلار به ریال ناشی از بند (الف) این ماده موجب افزایش خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نشود. ماده ۴
- سهم بخش‌های هدف به شرح جدول زیر تعیین می‌شود: ردیف مصادیق ماده (۲) این آیین‌نامه بخش هدف سهم هر بخش از کل منابع (درصد) ۱ موضوع بند (الف) کشاورزی و منابع طبیعی ۴۵ ۲ موضوع بند (ب) صنایع و معادن کوچک ۱۰ ۳ موضوع بند (پ) فعالیت‌های خدماتی و فناوری اطلاعات ۱۵ ۴ موضوع بند (پ) گردشگری ۱۰ ۵ موضوع بند (ت) صنایع دستی و فعالیت‌های فرش دستباف ۱۰ ۶ موضوع بند (ث) سرمایه در گردش واحدهای تولیدی مستقر در نواحی صنعتی روستایی و شهرهای زیر ده هزار نفر ۱۰ ماده ۵
- سهم استان‌های موضوع تبصره (۲) ماده (۱) قانون بر اساس شاخص ترکیبی جمعیت روستایی، نرخ بیکاری و عکس درآمد سرانه استان به شرح جدول زیر تعیین می‌گردد: ردیف استان سهم (درصد) ردیف استان سهم (درصد) ۱ آذربایجان شرقی ۶ /۳ ۱۷ فارس ۲۹ /۴ ۲ آذربایجان غربی ۴ ۱۸ قزوین ۲۳ /۲ ۳ اردبیل ۹۵ /۲ ۱۹ قم ۶۹ /۱ ۴ اصفهان ۰۴ /۳ ۲۰ کردستان ۱ /۳ ۵ البرز ۸۷ /۱ ۲۱ کرمان ۶۸ /۴ ۶ ایلام ۵۹ /۲ ۲۲ کرمانشاه ۱۹ /۴ ۷ بوشهر ۳۴ /۲ ۲۳ کهگیلویه و بویر احمد ۵۵ /۲ ۸ تهران ۶۸ /۲ ۲۴ گلستان ۸۶ /۳ ۹ چهارمحال و بختیاری ۶۴ /۳ ۲۵ گیلان ۶۷ /۳ ۱۰ خراسان جنوبی ۸۱ /۲ ۲۶ لرستان ۰۲ /۳ ۱۱ خراسان رضوی ۰۹ /۵ ۲۷ مازندران ۹۴ /۳ ۱۲ خراسان شمالی ۱۳ /۳ ۲۸ مرکزی ۴۴ /۲ ۱۳ خوزستان ۰۳ /۴ ۲۹ هرمزگان ۴۴ /۳ ۱۴ زنجان ۳۸ /۲ ۳۰ همدان ۱۱ /۳ ۱۵ سمنان ۳ /۲ ۳۱ یزد ۹۸ /۱ ۱۶ سیستان و بلوچستان ۴۶ /۵ ماده ۶
- وظایف صندوق به شرح زیر است: الف
- انعقاد قرارداد سپرده گذاری نزد موسسه‌های عامل (با نرخ صفر درصد) به میزان سهمی که سازمان تعیین و بر اساس میزان جذب هر موسسه عامل توسط سازمان تغییر می‌یابد. ب
- واریز وجوه سپرده گذاری موضوع قانون با رعایت بند (الف) این ماده. ماده ۷
- وظایف سازمان به شرح زیر است: الف
- تعیین سامانه نظارت مناسب از میان سامانه‌های موجود با اصلاحات لازم. ب
- نظارت عالیه بر اجرای برنامه توسعه اشتغال پایدار با استفاده از ظرفیت سازمان‌های استانی و دستگاه‌های اجرایی. پ
- ابلاغ مبالغ سپرده گذاری به تفکیک موسسه‌های عامل به صندوق. ت
- تعیین میزان سهم هر موسسه عامل و تجدیدنظر بر اساس ارزیابی عملکرد آن موسسه. ماده ۸
- وظایف کارگروه ملی به شرح زیر است: الف
- تجدیدنظر در سهم استان‌ها و بخش‌ها در سقف سی درصد منابع بر مبنای ارزیابی عملکرد. ب
- ابلاغ دستورالعمل‌های لازم به منظور تسهیل امور. ماده ۹
- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با همکاری سازمان، وزارت، معاونت و موسسه‌های عامل، دستورالعمل وحدت رویه، متضمن نحوه و تسهیل در پذیرش طرح‌ها و درخواست‌ها، گردش امور، دریافت وثایق و اعطای تسهیلات را در چارچوب قانون و این آیین‌نامه تدوین و قبل از سپرده گذاری صندوق ابلاغ می‌نماید. ماده ۱۰
- وظایف موسسه‌های عامل به شرح زیر است: الف
- تامین منابع بند (ب) ماده (۳) این آیین‌نامه به میزان تعیین شده توسط سازمان. ب
- تضمین بازپرداخت منابع صندوق. پ
- نگهداری حساب تسهیلات متقاضیان واجد شرایط به نسبت مساوی از محل منابع صندوق و منابع داخلی به صورت مجزا و شفاف و ارایه گزارش‌های دوره ای در قالب تعریف شده در سامانه نظارت. ت
- تایید توجیه فنی، مالی و اقتصادی طرح. ماده ۱۱
- موسسه عامل موظف است حداکثر ظرف یک ماه از زمان معرفی کارگروه، ارایه درخواست و تکمیل مدارک، نتیجه بررسی را به متقاضی اعلام نماید و در صورت تایید درخواست و عقد قرارداد با متقاضی، موسسه عامل موظف است مطابق شرایط و ضوابط قرارداد، تسهیلات را پرداخت نماید. تبصره ۱
- موسسه عامل در صورت تاخیر در پرداخت تسهیلات، با تایید سازمان، به ازای هر ماه تاخیر مشمول وجه التزام به نرخ دو درصد مبلغ تسهیلات آن مرحله پرداخت می‌شود. تبصره ۲
- موسسه عامل موظف است وجه التزام موضوع تبصره (۱) این ماده را حداکثر ظرف یک ماه پس از تایید سازمان به حسابی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌شود، واریز نماید. تبصره ۳
- موسسه عامل موظف است در صورت رد درخواست متقاضی، دلایل رد درخواست را به صورت کتبی حداکثر ظرف یک ماه به وی اعلام و اقدامات مربوط به این ماده را در سامانه ثبت نماید. ماده ۱۲
- موسسه‌های عامل موظفند منابع صندوق را به گونه ای مدیریت نمایند تا با تلفیق با منابع خود، نرخ سود تسهیلات اعطایی از محل منابع این آیین‌نامه به طور میانگین شش درصد باشد. ماده ۱۳
- دوره استفاده از تسهیلات طرح‌های موضوع ردیف‌های (۱ تا ۵) جدول موضوع ماده (۴) این آیین‌نامه حداکثر دو سال، دوره تنفس حداکثر یک سال و دوره بازپرداخت تسهیلات اعطایی حداکثر شش سال تعیین و مجموع دوره تامین مالی تسهیلات سرمایه در گردش موضوع ردیف (۶) جدول مذکور حداکثر هجده ماه تعیین می‌شود. تبصره
- آورده متقاضی مطابق ضوابط و مقررات بانکی تعیین می‌شود. ماده ۱۴
- موسسه‌های عامل، مجاز به تسویه تسهیلات پرداخت شده قبلی از محل منابع مالی اجرای قانون نمی‌باشند. ماده ۱۵
- وظایف دستگاه‌های بخشی به شرح زیر است: الف
- تهیه و ارایه برنامه‌های اجرایی ملی منطبق با رسته شغل‌های اولویت دار با هماهنگی وزارت مشتمل بر برش استانی، پیش‌بینی بازار مناسب محصولات، نیازسنجی لازم برای آموزش و ترتیبات نهادی برای ایجاد توسعه کسب و کار و نظارت عملیاتی بر تحقق اهداف توسعه اشتغال پایدار به سازمان در چارچوب دستورالعمل سازمان و اطلاع رسانی عمومی به ذینفعان. ب
- شناسایی و معرفی متقاضیان واجد شرایط به موسسه عامل در چارچوب طرح‌های مصوب کارگروه. پ
- نظارت بر تحقق اهداف طرح‌های ملی ذی ربط. ت
- حصول اطمینان از ثبت اطلاعات نظارتی طرح‌های ذی ربط در سامانه نظارت. ماده ۱۶
- وظایف وزارت به شرح زیر است: الف
- اجرای برنامه‌های توانمندسازی و مهارت آموزی نیروی کار و ترتیبات نهادی لازم برای پایداری اشتغال ایجاد شده. ب
- پیگیری اجرا و نظارت عملیاتی بر برنامه‌های اجرایی ملی و استانی توسعه اشتغال. پ
- آموزش کارآفرینی به متقاضیان تسهیلات بانکی. ت
- ایجاد دسترسی دستگاه‌های ذی ربط به سامانه بازار کار. ث
- آموزش متقاضیان بر اساس رسته فعالیت تخصصی مربوط. ج
- معرفی افراد جویای کار به کارآفرینان. چ
- تامین خدمات کلینیکی و مشاوره ای به متقاضیان. ح
- ایجاد هماهنگی بین بخشی در رسته‌هایی که دارای هم پوشانی هستند، مانند گردشگری روستایی، صنایع روستایی و غیره. خ
- تمهید برای اتصال واحدهای اقتصادی به بازارهای ملی و بین‌المللی از طریق ایجاد نهادهای متناسب. ماده ۱۷
- وظایف کارگروه به شرح زیر است: الف
- پیگیری و نظارت بر اجرای برنامه‌های استانی مصوب. ب
- تهیه چارچوب توزیع منابع در درون استان موضوع ماده (۵) قانون. پ
- توزیع اولیه و باز توزیع اعتبارات درون استان با رعایت بند (الف) ماده (۸) این آیین‌نامه. ماده ۱۸
- برنامه‌های اجرایی ملی توسعه اشتغال در چارچوب برنامه اشتغال فراگیر مصوب ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی با پیشنهاد دستگاه‌های بخشی به تایید کارگروه ملی خواهد رسید. ماده ۱۹
- برنامه‌های اجرایی استانی توسعه اشتغال که در قالب سیاست‌ها و سازگار با برنامه‌های اجرایی ملی توسعه اشتغال تهیه می‌شوند، به پیشنهاد دستگاه‌های بخشی استانی و تصویب کارگروه برای اجرا به دستگاه‌ها و موسسه‌های عامل در استان ابلاغ می‌شوند. کارگروه هر استان موظفند نسخه ای از برنامه‌های مصوب استانی را در سامانه نظارت بارگذاری نمایند. ماده ۲۰
- وزارت، دستگاه‌های اجرایی و موسسه‌های عامل موظفند به طور مستمر گزارش‌های عملکرد خود را در سامانه نظارت و بر اساس ترتیبات و زمان بندی که توسط سازمان اعلام خواهد شد ثبت و ارایه نمایند. سازمان موظف به ارایه گزارش‌های دوره ای شش ماهه از عملکرد برنامه توسعه اشتغال پایدار روستایی به رئیس جمهور و مجلس شورای اسلامی می‌باشد. ماده ۲۱
- مسئولیت حسن اجرای این آیین‌نامه بر عهده وزارت است. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور