آیین‌نامه اجرایی پارک حاشیه‌ای مدیریت‌شده
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۴/۱۱/۴ به پیشنهاد شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور با همکاری شورای عالی استان‌ها و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و تبصره (۱) ماده (۱۵) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی- مصوب ۱۳۸۹- آیین‌نامه اجرایی تبصره یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- قانون: قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی - مصوب ۱۳۸۹ -. ب
- شورای عالی: شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور. پ
- شورای استان: شورای هماهنگی ترافیک استان. ت
- معابر شهری پرترافیک: معابر شهری موضوع ماده (۲) این آیین‌نامه. ث
- پارک حاشیه ای مدیریت شده: توقف وسیله نقلیه در حاشیه معابر شهری در محل‌های مجاز با ویژگی‌های زیر: ۱ - دارای تابلوها و علائم مربوط، حاوی اعلام شرایط زمانی و نحوه پرداخت هزینه توقف. ۲ - دارای خط کشی استاندارد با ابعاد حداقل (۲۴۰) سانتی متر عرض و (۵۵۰) سانتی متر طول. ج
- ممنوعیت توقف: مجاز نبودن توقف وسیله نقلیه در نقاطی که بر اساس ماده (۱۶۳) آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی موضوع تصویب‌نامه شماره ۲۰۸۷۳ /ت۲۹۱۶۹ مورخ ۱۳۸۴/۴/۸ معین گردیده است. چ
- تجهیزات و لوازم سنجش توقف: ابزارها، فناوری‌ها و دستگاه‌های الکترونیکی از جمله ایست سنج، کارت پارک و نظایر آن که برای نشان دادن زمان مجاز توقف و پرداخت متناسب حق توقف به کار می‌روند. ح
- متصدی: اشخاص حقوقی واجد شرایط که با رعایت مفاد این آیین‌نامه، امور مدیریت و بهره‌برداری از فضاهای پارک حاشیه ای یک یا چند معبر را از طرف شهرداری بر عهده دارند. خ
- پارکبان: افرادی که توسط متصدی برای تسهیل استفاده قانونمند شهروندان از فضاهای پارک حاشیه ای به کارگیری می‌شوند. ماده ۲
- ویژگی‌های معابر شهری پرترافیک به شرح زیر است: الف
- معابری که بر اساس مطالعات تحلیل عرضه و تقاضای پارکینگ، تقاضا برای پارک حاشیه ای وسایل نقلیه در یک دوره زمانی حداقل شش ساعته بیش از میزان عرضه پارکینگ در حاشیه معابر مورد نظر باشد. تبصره
- مطالعات موضوعی فوق الذکر بر اساس مصوبات شورای عالی در خصوص انواع مطالعات مهندسی ترافیک در شهرها، توسط شهرداری برای ناحیه ای با محدوده مشخص و با ملاحظه عرضه پارکینگ‌های غیرحاشیه ای و سطح سرویس معابر مورد نظر انجام می‌پذیرد. مرجع تصویب این مطالعات، شورای استان می‌باشد. در شهر تهران، مرجع تصویب شورای حمل و نقل و ترافیک شهر تهران است. ب
- بیش از پنجاه درصد تقاضای پارک حاشیه ای بر اساس مطالعات بند (الف) برای دسترسی به کاربری‌های غیرمسکونی شامل تجاری، اداری، خدماتی، آموزشی، رفاهی، درمانی، زیارتی یا تفریحی باشد. پ
- حداکثر از نوع شریانی درجه (۱) و حداقل از نوع جمع و پخش کننده مطابق استاندارد شماره (۱۴۱۴۷) مورخ ۱۳۹۰ سازمان ملی استاندارد ایران با موضوع معابر شهری - طبقه بندی باشد. ماده ۳
- توقف وسایل نقلیه در محدوده زمانی (۷) صبح الی (۲۱) شب در محل‌هایی که برای پارک حاشیه ای مدیریت شده تعیین گردیده است در نیم ساعت اول رایگان خواهد بود. دریافت حق توقف در معابر یاد شده برای مازاد بر نیم ساعت، با احتساب نیم ساعت اول محاسبه و دریافت می‌شود. تبصره ۱
- دریافت حق توقف در معابر مورد نظر بر حسب بازه‌های زمانی نیم ساعتی یا یک ساعتی اخذ می‌گردد. تبصره ۲
- قیمت گذاری هزینه توقف در حاشیه معابر باید بر طبق مقررات اخذ عوارض با محاسبه هزینه‌های عملیاتی اجرا (نصب و نگهداری تجهیزات مورد نیاز)، تامین نیروی انسانی و مدیریت طرح با ملاحظه منطقه بندی و اهمیت معابر تعیین شود. تبصره ۳
- قیمت گذاری پارکینگ‌های حاشیه ای باید به گونه ای باشد که شهروندان به کاهش زمان توقف، کاهش استفاده از وسیله نقلیه شخصی و یا ترجیح استفاده از پارکینگ‌های عمومی غیرحاشیه ای ترغیب شوند. تبصره ۴
- درصورت اشغال بیش از یک محل توقف توسط یک خودرو، حق توقف متناسب با تعداد محل‌های اشغال شده دریافت می‌شود. ماده ۴
- معابر شهری پرترافیک بر اساس شاخص‌های موضوع ماده (۲) این آیین‌نامه، به پیشنهاد شهرداری مربوط و تصویب شورای استان تعیین می‌شود. تبصره ۱
- شورای استان موظف است ظرف یک ماه از تاریخ وصول پیشنهاد از سوی شهرداری در خصوص تعیین معابر شهری پرترافیک تصمیم‌گیری کند. تبصره ۲
- مرجع تعیین معابر شهری پرترافیک در شهر تهران، شورای حمل و نقل و ترافیک شهر تهران می‌باشد. تبصره ۳
- شورای استان و شورای حمل و نقل و ترافیک شهر تهران موظفند حسب مورد نتیجه تصمیمات خود در مورد این ماده را به شورای عالی اعلام نمایند. شورای عالی در صورت هرگونه ایراد به تصمیمات یاد شده مراتب را ظرف دو هفته به شورای مربوط اعلام می‌نماید. تبصره ۴
- اصلاح و لغو معابر شهری پرترافیک به پیشنهاد هر یک از اعضای شورای استان یا شهرداری مربوط و با تصویب مرجع تعیین معابر شهری پرترافیک انجام می‌شود. ماده ۵
- پارک وسیله نقلیه در معابر شهری پرترافیک بدون پرداخت حق توقف پس از نیم ساعت اولیه به منزله ارتکاب تخلف توقف ممنوع بوده و اعمال مقررات در این خصوص توسط ماموران موضوع ماده (۲) قانون انجام می‌پذیرد. تبصره
- نصب تابلوی مکمل حمل با جرثقیل در محل‌هایی که برای مدیریت پارک حاشیه ای از ایست سنج و یا سایر دستگاه‌های الکترونیکی ثابت برای پرداخت الکترونیکی هزینه توقف استفاده می‌شود، با هماهنگی پلیس راهنمایی و رانندگی توسط شهرداری انجام می‌پذیرد. ماده ۶
- پلیس راهنمایی و رانندگی موظف است با استفاده از ساز و کارهای مناسب نسبت به کنترل مستمر معابر شهری پرترافیک با اولویت پیشگیری از وقوع تخلفات پارک حاشیه ای و دریافت گزارش‌های مربوط اقدام نماید. تبصره
- در صورت درخواست شهرداری‌ها برای آموزش برخی افراد جهت نظارت و ارائه گزارش در خصوص رعایت مقررات مربوط به فضاهای پارک حاشیه ای، پلیس راهنمایی و رانندگی نسبت به ارایه آموزش‌های مربوط اقدام می‌نماید. پلیس می‌تواند با رعایت تبصره (۳) ماده (۲) قانون، از گزارش‌های افراد فوق الذکر که دوره آموزشی لازم را با موفقیت گذرانده‌اند استفاده نماید. نحوه صدور ابلاغ و فعالیت این افراد بر اساس شیوه‌نامه ای خواهد بود که توسط پلیس راهنمایی و رانندگی ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین‌نامه، تهیه و ابلاغ خواهد شد. ماده ۷
- شهرداری‌ها مکلفند در معابر شهری پرترافیک مصوب، پس از اطلاع رسانی به شهروندان، نسبت به مشخص کردن فضاهای پارک حاشیه ای مدیریت شده اقدام نموده و با استفاده از تجهیزات و لوازم سنجش توقف و یا از طریق عوامل متصدی (پارکبان) نسبت به مدیریت پارک حاشیه ای و اخذ هزینه توقف اقدام نمایند. تبصره ۱
- دریافت حق توقف و انجام هرگونه تراکنش مالی توسط رانندگان و عوامل متصدی (پارکبان) از ابتدای سال ۱۳۹۵ با استفاده از سامانه‌های پرداخت الکترونیک برون خط (آفلاین) با رعایت قوانین و مقررات نظام بانکداری الکترونیکی انجام می‌شود. تبصره ۲
- درآمد حاصل از توقف خودرو در پارک حاشیه ای، موضوع تبصره (۲) ماده (۳) این آیین‌نامه به حساب خزانه واریز می‌شود. صد درصد (۱۰۰ %) مبالغ واریزی موضوع این ماده به حساب خزانه تا پایان هر ماه توسط خزانه به حساب شهرداری مربوط واریز می‌شود تا در اجرای ماده (۱۵) قانون در همان شهر هزینه نماید. ماده ۸
- انتخاب و بکارگیری متصدی بر اساس شرایط عمومی پیمان و شرایط اختصاصی اعلامی از سوی شهرداری و مفاد آیین‌نامه مالی و معاملاتی شهرداری صورت می‌گیرد. تبصره
- شرایط انتخاب و بکارگیری متصدی می‌تواند با رعایت قوانین و مقررات مربوط، در قالب مشارکت و جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی تعیین گردد. ماده ۹
- وظایف متصدی در چارچوب قرارداد منعقده با شهرداری به شرح زیر است: الف
- تامین عوامل انسانی مورد نیاز برای امور مربوط به مدیریت و بهره‌برداری از پارک حاشیه ای ب
- همکاری با عوامل پلیس راهنمایی و رانندگی. پ
- تامین و کنترل مستمر تجهیزات مورد استفاده و اطمینان از سالم بودن آنها و تامین لوازم مورد نیاز. ت
- مدیریت تمامی تراکنش‌های مالی بین شهروندان و عوامل متصدی (پارکبان) در خصوص حق توقف مصوب. ث
- ارائه گزارش‌ها و آمار و اطلاعات مورد نظر به شهرداری. تبصره
- عوامل متصدی حق مداخله در اجرای مقررات راهنمایی و رانندگی را ندارند. ماده ۱۰
- شرایط جذب و بکارگیری افراد پارکبان توسط متصدی به شرح زیر است: الف
- دارا بودن برگ پایان خدمت و یا معافیت دائم یا موقت از خدمت دوره ضرورت. ب
- دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم. پ
- نداشتن سوء پیشینه موثر کیفری. ت
- گذراندن دوره آموزشی مربوط. ث
- دارا بودن شرایط جسمی لازم. ج
- نداشتن اعتیاد به مواد مخدر، روان گردان و الکل. تبصره
- شهرداری‌ها موظفند با همکاری پلیس راهنمایی و رانندگی، بر اساس ضوابط ابلاغی شورای عالی نسبت به آموزش افراد پارکبان اقدام نمایند. ماده ۱۱
- عوامل متصدی و عوامل تعیین شده در تبصره ماده (۶) این آیین‌نامه، در طول ساعات تعیین شده در قانون با لباس مخصوص و متحدالشکل با نصب نام نما روی لباس و همراه داشتن کارت و کد شناسایی معتبر نسبت به انجام وظایف خود اقدام می‌نمایند. ماده ۱۲
- به ازای حداکثر هر (۷۰) فضای پارک حاشیه ای و یا حداکثر هر (۵۰۰) متر نوار اجرای طرح مدیریت پارک حاشیه ای، باید یک فضا برای پارک خودروهای دارای پلاک معلولین و جانبازان به صورت رایگان اختصاص یابد. ماده ۱۳
- نصب تابلوهای توقف ممنوع و یا ایستادن ممنوع و تابلوهای مکمل آنها و نیز اجرای خط کشی‌های متناسب، توسط شهرداری با هماهنگی پلیس راهنمایی و رانندگی انجام می‌شود. ماده ۱۴
- گزارش سالانه اجرای طرح مدیریت پارک حاشیه ای، باید در پایان هر سال توسط شهرداری مربوط به شورای استان ارایه گردد. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری