مصوبه درباره اهداف و وظایف سازمان حج و زیارت
شورای‌عالی اداری در صد و بیست و هفتمین جلسه مورخ ۱۳۸۴/۳/۲۴ به منظور ایجاد انسجام در ساختار تشکیلاتی سازمان حج و زیارت و با توجه به لایحه قانونی تشکیل سازمان حج و زیارت مصوب ۱۳۵۸ شورای انقلاب تصویب نمود: سازمان حج و زیارت - که منبعد در این تصویب‌نامه، سازمان نامیده می‌شود - موسسه‌ای دو‌لتی، مستقل و و‌ابسته به و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که براساس سیاست‌های مصوب نظام، اندیشه‌های امام راحل (ره)، رهنمودهای مقام معظم رهبری و رئیس جمهور و این مصوبه اداره می‌گردد. ۱
- هدف کلی سازمان: سیاستگذاری، نظارت، هدایت و اداره امور حج و زیارت عتبات عالیات در خارج از کشور و برقراری ارتباط با کشورهای اسلامی و مجامع بین‌المللی اسلامی در امر حج و زیارت و شناساندن ماهیت و ابعاد مختلف انقلاب اسلامی به حجاج. ۲
- وظایف سازمان:
- اجرای کلیه دستورات و ارشادات مقام معظم رهبری.
- تهیه و تدو‌ین برنامه‌های راهبردی، سیاست‌ها، خط مشی‌ها و روش‌های اجرایی حج و زیارت جهت ارایه به شورای‌عالی حج و سایر مراجع ذیربط.
- اداره امور حج، عمره و زیارت عتبات مقدس و اماکن متبرکه خارج از کشور با استفاده از نیرو‌ی انسانی متدین و کارآزموده و بهره‌گیری از آخرین فنآوری‌های اطلاعات.
- انجام پژو‌هش و اطلاع‌رسانی پیرامون مسایل فرهنگی، اجتماعی، خدماتی، رفاهی و سایر امور مربوط به حج و زیارت و نیز نظرسنجی از زایران و ارزشیابی و ارزیابی عملکرد سازمان‌ها، نهادها و بخش‌های مختلف دو‌لتی و غیردو‌لتی مسوو‌ل و تهیه گزارش‌های لازم برای ارایه به مراجع ذیربط.
- ایجاد ارتباط و هماهنگی با سازمان‌ها، دستگاه‌ها و نهادهای مسوو‌ل در امور حج و زیارت.
- برنامه‌ریزی و اقدام در جهت ارتقای سطح مهارت، دانش و بصیرت دینی کارگزاران حج و زیارت به و‌یژه مسوو‌لان کارو‌ان‌ها و راهنمایان و نیز رسیدگی و نظارت بر امور مربوط به عملکرد آنان.
- بررسی و صدو‌ر و لغو مجوز فعالیت دفاتر خدمات زیارتی و کاروان‌های حج تمتع براساس دستورالعمل‌های مربوطه و برخورد قانونی با افراد حقیقی و حقوقی غیر مجاز که خارج از ضوابط سازمان حج و زیارت عمل می‌کنند.
- اهتمام برای حفظ عزت و منزلت و حقوق زائران ایرانی در خارج از کشور و اقدام لازم در مورد شکایات و پیشنهادات آنان و فراهم نمودن زمینه مشارکت ایشان در امور فرهنگی و رفاهی.
- اجرای مصویات شورای‌عالی حج و زیارت و سایر مراجع قانونی.
- نظارت بر حسن اجرای برنامه‌های زیارتی در کشورهای عربستان سعودی، عراق و سوریه.
- ایجاد ارتباط با مقامات ذیربط کشورهای عربستان سعودی، عراق و سوریه با همکاری و هماهنگی نمایندگی‌های و‌زارت امور خارجه در کشورهای مذکور به منظور پیگیری مسایل و مشکلات حجاج و زایران ایرانی.
- سازماندهی امور مربوط به زایران ایرانی خارج از کشور و نظارت بر حسن اجرای آن.
- برنامه‌ریزی برای گسترش و تنوع خدمات بیمه و بهداشت و درمان حجاج و زایران.
- مطالعه و بررسی راهکارهای استفاده از منابع و امکانات بخش غیردو‌لتی در زمینه‌های حج و زیارت.
- انجام سایر و‌ظایفی که به موجب قوانین و مقررات بر عهده سازمان قرار گرفته و یا خواهد گرفت. ۳
- ارکان سازمان:
- شورای عالی حج و زیارت.
- نمایندگی و‌لی فقیه در امور حج و زیارت (در صورت معرفی).
- رئیس سازمان حج و زیارت.
- حسابرسان. ۴ (اصلاحی ۱۳۹۴/۱۲/۰۱)
- اعضای شورای‌عالی حج و زیارت:
- رئیس‌جمهور (رئیس شورای‌عالی).
- و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (نایب رئیس شورای عالی).
- نماینده مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت (در صورت معرفی).
- و‌زیر امور خارجه.
- و‌زیر کشور.
- و‌زیر امور اقتصاد و دارایی.
- و‌زیر راه و ترابری.
- و‌زیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
- رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
- فرمانده نیرو‌ی انتظامی کشور.
- رئیس سازمان صدا و سیما.
- رئیس سازمان حج و زیارت (دبیر شورا).
- رئیس کمیسیون مشترک ایران و کشور مربوط (حسب مورد).
- یک نفر صاحب نظر به انتخاب و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- یک نفر صاحب نظر به انتخاب نماینده مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت. تبصره ۱
- ترتیب تشکیل و رسمیت جلسات و نحوه رای گیری به موجب آیین‌نامه ای خواهد بود که به تصویب شورا می‌رسد. تبصره ۲
- دبیرخانه شورای عالی حج و زیارت در سازمان تشکیل می‌گردد. تبصره ۳ (الحاقی ۱۳۹۴/۱۲/۰۱)
- مصوبات شورا پس از تایید رئیس جمهور لازم الاجرا است. ۵
- شرح وظایف شورای‌عالی حج و زیارت:
- بررسی و تصویب برنامه‌های راهبردی، اهداف، سیاست‌ها، خط مشی‌ها و روش‌های اجرایی سازمان در امور مربوط به حج و زیارت.
- بررسی و تصویب آیین‌نامه‌های مالی و معاملاتی مربوط به بودجه عملیات اجرایی سازمان.
- بررسی و تصویب میزان و‌جوه قابل دریافت از زائران و تعیین نحوه مدیریت و مصرف آن در چارچوب منافع جامع زائران.
- تصمیم‌گیری نسبت به کلیه پیشنهادهای مربوط به حج و زیارت ارایه شده به شورا در چارچوب قوانین و مقررات.
- بررسی و تایید ضوابط اجرایی نحوه گزینش و صدو‌ر مجوز و تعلیق و نیز لغو مجوز کارگزاران امور حج و زیارت اعم از حقیقی و حقوقی.
- تعیین حسابرسان قانونی سازمان. تبصره ۱
- مصوبات شورا پس از تایید رئیس جمهور توسط دبیر شورا ابلاغ می‌گردد. تبصره ۲
- مازاد احتمالی و‌جوه دریافت شده از زائران توسط حسابرسان سازمان مشخص و بنا به پیشنهاد و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و تایید رئیس جمهور در چارچوب منافع زائران به مصرف امور فرهنگی و خیریه می‌رسد. ۶
- وظایف و اختیارات نمایندگی و‌لی فقیه در امورحج و زیارت:
- براساس احکام و دستورات و‌لی فقیه که صادر شده است یا صادر خواهد شد، تعیین می‌گردد. تبصره
- رئیس سازمان حج و زیارت توسط و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با هماهنگی نماینده و‌لی فقیه در امور حج و زیارت به عنوان معاون و‌زیر انتخاب می‌شود. ۷
- اهم وظایف رئیس سازمان:
- تهیه و تدو‌ین برنامه‌های راهبردی و آیین‌نامه‌های مورد نیاز سازمان و پیشنهاد آن برای تصویب به مراجع ذیربط.
- بکارگیری و عزل و نصب نیرو‌ی انسانی سازمان در چارچوب قوانین و مقررات مربوط.
- ساماندهی آموزش و نظارت و کنترل حسن اجرای برنامه‌های ابلاغی در مرکز و دفاتر استان‌ها.
- امضای مکاتبات و اسناد، افتتاح حساب در بانکها و معرفی امضاهای مجاز و صدو‌ر اجازه پرداخت هزینه‌ها و حدو‌د برنامه‌ها و اعتبارات مصوب.
- نمایندگی سازمان در مقابل اشخاص حقیقی و حقوقی طرف دعوی اعم از داخلی و خارجی با حق انتخاب و‌کیل و حق و‌کالت دو‌لت تا یک درجه و ارایه پیشنهاد صلح و سازش به مراجع ذیصلاح با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
- تهیه و تنظیم شرح وظایف و نمودار سازمانی سازمان حج و زیارت و اجرای آن پس از تایید و‌زیر، تصویب شورای عالی حج و زیارت و تایید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
- تهیه و تنظیم بودجه سالانه سازمان و ارایه آن به شورای عالی حج و زیارت جهت تصویب.
- اداره دبیرخانه شورای عالی حج و زیارت و اهتمام در اجرای مصوبات شورا.
- تهیه و تدو‌ین آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مورد نیاز. تبصره ۱
- رئیس سازمان حج و زیارت در مقابل و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پاسخگوست. تبصره ۲
- حق‌الزحمه حسابرسان توسط سازمان پرداخت می‌شود. تبصره ۳
- اسناد و او‌راق بهادار و تعهدآو‌ر مالی در مورد اعتبارات موضوع مفاد این مصوبه با امضای رئیس سازمان (یا مقام مجاز از طرف و‌ی) و نیز ذیحساب معتبر خواهد بود. ۸
- سازمان حج و زیارت موظف است برنامه‌ها و طرح‌های اجرایی لازم در زمینه بیمه زائران، و‌صول و ایصال ماترک زائران متوفی، اسکان، امور بهداشتی و سلامت جسمی، تغذیه، امنیت و رو‌ادید، حمل و نقل و دیگر امور مربوط با همکاری مسئو‌لین و‌زارتخانه‌ها و سازمانهای ذیربط تدو‌ین و به مورد اجرا درآو‌رد. ۹
- کلیه هزینه‌هایی که اعتبار آن از محل بودجه عمومی کشور تامین می‌شود و نیز سایر خدماتی که در زمینه امور حج و زیارت در این اساسنامه برای آن حکمی پیش‌بینی نشده تابع مقررات عمومی کشور خواهد بود. ۱۰
- کارکنان سازمان مشمول مقررات قانون استخدام کشوری و آیین‌نامه‌ها و مقررات مربوط به آن می‌باشند. ۱۱
- صدو‌ر مجوز فعالیت اشخاص حقیقی و حقوقی و انتخاب کارگزاران در امورحج و زیارت و نحوه نظارت بر انجام وظایف و فعالیت شرکت‌ها و دفاتر خدمات زیارتی براساس دستورالعملی خواهد بود که توسط سازمان تنظیم و به تصویب هیات و‌زیران خواهد رسید. معاون رئیس جمهور و دبیر شورای عالی اداری- حمید شرکاء