مصوبه درباره اساسنامه اصلاحی جایزه جهانی امام خمینی (ره)
مصوبه «اساسنامه اصلاحی جایزه جهانی امام خمینی (ره)» که در جلسه ۸۷۹ مورخ ۱۴۰۲/۰۱/۲۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه ۳۹۵ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۱ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی، به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود: مقدمه: پیروزی انقلاب اسلامی و برپایی و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران، نویدبخش زایش فصلی نو و بالنده و پربار در عرصه تاریخ و فرهنگ و تمدن نوین اسلامی است. رهبری و هدایت و پرورش این پدیده شگفت قرن را بزرگ مردی بی بدیل از سلاله پیامبر اکرم - صلّی الله علیه و آله - برعهده داشت که جان پاک و اراده نستوه خود را، به تمامت، در گرو تحقق اسلام و ترویج آموزه‌های الهی و انسان ساز و جهانی آن نهاده بود و با بهره‌هایی بس گران از علوم و معارف دینی، به ویژه حکمت و اخلاق و عرفان ناب اسلامی و در پرتو نبوغ سرشار و به یاری زبان گویا و پیامبر گونه، ملت ایران و امت اسلام را رهنمون راه صلاح دنیا و فلاح آخرت می‌شدند. گرچه از همان آغاز‌ین روزهای برآمدن و بالیدن جمهوری اسلامی ایران، استکبار جهانی و ایادی آن در جای جای جهان بر آن شدند تا با تمسک به تلبیس و ترفندهای گوناگون، چهره ای ناشایست از انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره) به جهانیان ارائه کنند، اما با هشیاری و پایداری ملت بزرگ ایران و به پایمردی حق مدارانه اندیشمندان مسلمان و آزادگان جهان، آفتاب درخشان اندیشه‌ها و آرمان‌های امام و انقلاب، هماره روشنی بخش دل و دیده حق جویان و آزادی خواهان و عدالت طلبان عالم بوده است. بُن مایه ی اندیشه‌ها و آرمان‌های حضرت امام خمینی (ره)، آموزه‌های اصیل اسلامی، حراست از حقوق و کرامت انسانی، حمایت همه جانبه از مستضعفان و محرومان جهان، استقلال طلبی، آزادی خواهی و عدالت پروری، رویارویی با ظلم و استکبار، تشویق و ترویج دانش، تقویت خودکفایی ملی، توسعه پایدار مادی و معنوی با نگرش توحیدی، عدم تفکیک دین از سیاست و برقراری حکومت و سیاست الهی، مردم سالاری دینی و در یک کلام، تحقق «کرامت و کمال انسانی» است. این بُن مایه و رویکردهای مبتنی بر آن، تحولاتی بس گسترده و تاثیرگذار در جهان معاصر، به ویژه در کشورهای اسلامی، به همراه داشته است. گسترش این آموزه‌ها و آرمان‌های والا و گرایش‌های خاسته از آن‌ها، نیازمند اشاعه آن‌ها به شیوه‌های شایان است. ماده ۱
- تعریف: جایزه جهانی، که در این اساسنامه به اختصار «جایزه» نامیده می‌شود، برجسته ترین جایزه انقلاب اسلامی در عرصه ملی و بین‌المللی است که در دو بخش نظری و عملی، با محوریت آثار شاخص و فاخر علمی و نیز اقدامات و فعالیت‌های تاثیرگذار و گسترده فکری و سیاسی اجتماعی به موثرترین اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در موضوعات این اساسنامه، اهدا خواهد شد. ماده ۲
- اهداف:
- تبیین و نظریه پردازی در جهت هویت اسلامی و انقلابی و گسترش اندیشه تاسیس تمدن نوین اسلامی
- اعتلا و پاسداشت نام و راه راستین امام راحل عظیم الشان (ره)
- جریان سازی و گسترش گفتمان و آرمان‌های انقلاب اسلامی در جهان
- حمایت از اندیشمندان و دانشمندان فعال و هم سو با اهداف عالی انقلاب اسلامی و اندیشه‌های خمینی (ره)
- تقویت جریان تقریب مذاهب اسلامی و تعامل و هم افزایی میان ادیان توحیدی. ماده ۳
- موضوعات و محورهای اعطای جایزه: گزینش آثار و اشخاص و جریان‌ها و موسسات و خدمات، بر اساس موضوعات و محورهای زیر خواهد بود: ۱) معرفی اندیشه‌ها و منظومه فکری و سیره عملی امام خمینی (ره) ۲) ترویج اخلاق، عرفان و معنویت گرایی توحیدی ۳) عدالت طلبی، آزادی خواهی و دفاع از کرامت انسان ۴) تبیین و ترویج گفتمان پیشرفت و تمدن نوین اسلامی ۵) تقریب مذاهب اسلامی، ترویج روحیه اخوت و تعامل با ادیان ۶) مردم گرایی و خدمت به محرومان و مستضعفان ۷) استکبارستیزی، مقاومت و مبارزه با صهیونیزم و نژادپرستی ۸) ترویج صلح عادلانه و امنیت جمعی ۹) تبیین و ترویج سبک زندگی دین پایه ۱۰) ارتقای نقش زنان در جامعه و ترویج گفتمان خانواده محور ماده ۴
- ارکان ارکان اجرایی جایزه عبارت اند از: شورای سیاست گذاری هیات داوران دبیرخانه ماده ۵
- شورای سیاست گذاری: شورای سیاست گذاری جایزه وظیفه تعیین سیاست‌ها و اولویت‌های جایزه، تصویب آیین‌نامه اجرایی و مقررات اداری و مالی جایزه، تعیین هیات داوران و گزینش نهایی واجدان شرایط دریافت جایزه را بر عهده دارد و متشکل از اعضای حقیقی و حقوقی زیر است:
- رئیس جمهور (ریاست عالیه)
- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (نایب رئیس شورا)
- رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی (دبیر شورا)
- وزیر امور خارجه
- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
- مدیر حوزه‌های علمیه
- رئیس جامعه المصطفی العالمیه
- رئیس دانشگاه تهران
- دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
- رئیس موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)
- دو نفر از روسای سازمان‌ها و نهادهای اسلامی بین‌المللی از جمله: موسسه فرهنگی اِکو، موسسه فرهنگی و هنری ارسیکا، دانشگاه‌های اسلامی بین‌المللی
- هشت نفر از شخصیت‌های برجسته و نخبه بین‌المللی که حداقل دو تن از آنان از میان بانوان فرهیخته خواهند بود، به پیشنهاد دبیر شورای سیاست گذاری و تصویب آن شورا؛ تبصره ۱
- اعضای مذکور در بندهای ۱۱ و ۱۲، در نخستین جلسه شورای سیاست گذاری، از مناطق مختلف جهان (به تفکیک: سه نفر از آسیا، دو نفر از اروپا و آمریکا، سه نفر از کشورهای آفریقایی عربی، دو نفر از ایران) برگزیده می‌شوند. تبصره ۲
- احکام اعضای حقیقی و حقوقی شورا از سوی رئیس جمهور، برای مدت چهار سال، صادر می‌شود. انتصاب مجدد اعضای حقیقی بلامانع است. تبصره ۳
- آیین‌نامه نحوه اعطای جایزه و اولویت‌های هر دوره آن، متناسب با اقتضائات آن دوره، با توجه به حرکت در راستای اندیشه‌های امام خمینی (ره) و ترویج آن و با تاکید بر تکریم اشخاص جریان ساز و موثر، از سوی «شورای سیاست گذاری جایزه» تعیین و توسط «دبیرخانه جایزه» اعلان عمومی خواهد شد. ماده ۶
- هیات داوران: هیات داوران جایزه متشکل از روسای کمیته‌های داوری است و بر مبنای موضوعات و محورهای ده گانه اعطای جایزه و از میان شخصیت‌های داخلی و خارجی آشنا به اندیشه‌های امام خمینی (ره)، به پیشنهاد دبیر شورای سیاست گذاری و با حکم رئیس/نایب رئیس آن شورا، منصوب می‌شوند. پیشنهاد داوران برای هر کمیته داوری به دبیرخانه جایزه و مدیریت فرآیند ارزیابی و گزینش آثار و اشخاص، بر عهده هیات داوران خواهد بود. تبصره ۱: سنجه‌های گزینش و شیوه‌نامه داوری، به پیشنهاد دبیرخانه جایزه و با تصویب هیات داوران، تعیین می‌شود و این هیات، پس از بررسی و تایید صحت فرآیند داوری‌ها، اثر/شخص برتر در هر موضوع را برای دریافت جایزه به دبیرخانه جایزه معرفی می‌کند. تبصره ۲
- فرهنگستان‌ها و مراکز علمی و فرهنگی داخلی و خارجی می‌توانند نامزدهای دریافت این جایزه را به دبیرخانه جایزه و هیات داوران پیشنهاد کنند. ماده ۷
- دبیرخانه: به منظور پایش و شناسایی آثار و اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع جایزه و نیز انجام امور اداری و اجرایی برگزاری آن، دبیرخانه جایزه در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در سقف پست‌های سازمانی تشکیل می‌شود و زیر نظر رئیس آن سازمان، به عنوان دبیر شورای سیاست گذاری و دبیر جایزه، فعالیت می‌کند. ماده ۸
- نوع و میزان جایزه: جایزه می‌تواند شامل مزایای مادی و معنوی زیر باشد:
- هدیه ویژه
- تندیس جایزه
- لوح سپاس رئیس جمهوری اسلامی ایران
- نصب تصویر و لوح یادبود برگزیدگان در موزه یا مرقد مطهر امام خمینی (ره) تبصره ۱
- میزان و نوع هدیه ویژه و نحوه تامین آن، در هر دوره از جایزه به پیشنهاد دبیرخانه و تصویب شورای سیاست گذاری تعیین می‌گردد و بودجه آن، از محل اعتبارات بخش دولتی، در ذیل بودجه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی پیش‌بینی می‌شود و تخصیص می‌یابد. جلب مشارکت و استفاده از کمک اشخاص حقیقی و حقوقی ملی و بین‌المللی در اجرای این جایزه، با تایید شورای سیاست گذاری، بلامانع است. تبصره ۲
- دریافت دیگر جوایز ملی یا بین‌المللی، مانع پذیرش و گزینش آثار و خدمات واجد شرایط برای دریافت این جایزه نیست. تبصره ۳
- فاصله زمانی میان انتشار اثر و انجام و استمرار خدمت تا زمان برگزاری مراسم اهدا جایزه در هر دوره، نباید بیش از دو سال باشد. ماده ۹
- دوره زمانی اعطای جایزه و برگزاری مراسم: جایزه به صورت دو سالانه و آیین اعطای جایزه، در دهه مبارک فجر برگزار می‌شود. ماده ۱۰
- این اساسنامه، در ۱۰ ماده و ۸ تبصره، در جلسه ۸۷۹ مورخ ۱۴۰۲/۰۱/۲۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، جایگزین اساسنامه جایزه جهانی امام خمینی (ره) مصوب جلسه ۷۳۳ مورخ ۱۳۹۲/۰۲/۰۳ این شورا خواهد شد. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سید ابراهیم رئیسی