تصویب‌نامه درباره سند جامع علم و فناوری دفاعی و امنیتی

سند جامع علم و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران» که بنا به پیشنهاد مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و ستاد علم و فناوری دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در جلسه ۸۳۷ مورخ ۰۵/ ۱۲/ ۱۳۹۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌گردد: مقدمه نیروهای مسلح انقلابی و قدرت آفرین در چارچوب فکری انقلاب اسلامی و در مسیر تحقق اهداف و آرمان‌های آن، خط مقدم تحرک و نشانه اقتدار ملت است. علم و فناوری به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی و موتورهای محرک پیشرفت کشور در گام دوم انقلاب اسلامی است که این امر در حوزه دفاع و امنیت کشور از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و نیازمند طرح ریزی دقیق و جامع است. با استناد به سیاست‌های کلی علم و فناوری و سیاست‌های کلی نظام در موضوع خودکفایی دفاعی و امنیتی ابلاغی مقام معظم رهبری (حفظه الله) و باتوجه به راهبرد کلان ۷ از نقشه جامع علمی کشور، شورای عالی انقلاب فرهنگی سند «جامع علم و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران» که از این پس به اختصار «سند» نامیده می‌شود به شرح مواد آتی، طراحی و تدوین گردیده است. در این راستا، «سند» به گونه ای تدوین شده است که مجموعه ای پویا و یکپارچه جهت دستیابی به اقتدار علمی و فناوری حوزه دفاع و امنیت مهیا شود و با همراهی ذی نفعان دخیل در پیشرفت علمی و تربیت انسان‌هایی آزاد اندیش و برخوردار از قدرت منطق همراه با منطق قدرت، ارتباط گسترده با جامعه علمی و تقویت سرریز متقابل علم و فناوری بین بخش‌های نظامی و ملی را ساماندهی کند. ماده ۱

اصول و ارزش‌ها با توجه به مبانی ارزشی نظام علم و فناوری مصرح در اسناد راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی از جمله نقشه جامع علمی کشور، اصول و ارزش‌های بنیادین بخش علم و فناوری دفاعی و امنیتی کشور بدین شرح مقرر می‌گردد: ۱) حاکمیت جهان بینی دینی و مبانی، اصول و منابع معرفتی و شناختی برگرفته از آن در تمام ساحت‌ها و شئون اقتداریابی علمی و هماهنگی نظام مند همه علوم با یکدیگر و با دین مبین اسلام؛ ۲) قرآن محوری در همه فرایندهای تولید، توزیع و کاربست علم و فناوری؛ ۳) تداوم خط و روش ولایت الهیه به عنوان جان مایه حرکت علمی نیروهای مسلح و اعمال آن در مسیر جهان ترازی؛ ۴) جامعیت و کاملیت اسلام به عنوان یک اندیشه نظام مند برای پایه گذاری تفکر علمی از سطح نظریه پردازی، تولید علم و فناوری، معماری و طراحی مولفه‌ها، الگوها و نظامات علمی؛ ۵) حیات انقلابی و تلاش جهادی در راه پیشرفت علمی انقلاب اسلامی؛ ۶) همزیستی مسالمت آمیز با غیردشمنان در عین دشمن ستیزی در مسیر تحقق اهداف علمی دفاعی انقلاب اسلامی؛ ۷) حداکثر اتکاء، اعتماد و استفاده از ظرفیت‌های ملی دانشگاهی، پژوهشی، دانش بنیان و صنعتی از جمله بخش خصوصی با توجه به صیانت علمی، وفاداری، رازداری و کتمان اسرار علمی؛ ۸) بهره وریِ مدیریت علمی با کارآمدی، اثربخشی، هماهنگی و هم افزایی بخش‌های مختلف سازمانی و بین سازمانی، ارزش آفرین و هدایت گر؛ ۹) تحول گرایی، شکستن انگاره‌ها، سنت‌ها و الگوهای رفتاری نادرست و ناکارآمد و عدم ایستایی و روزمرگی؛ ۱۰) شجاعت علمی، نوآوری، ابتکار و درنوردیدن راه‌های جدید و میان بر و رویش‌های نوبه نو با بهره مندی از آخرین دستاوردهای علمی و تجارب موفق گذشته؛ ۱۱) جامعیت و توازن علم، فناوری و محصول به شکل هم افزا، منسجم و یکپارچه؛ ۱۲) بها دادن و ارزش گذاری در گزینش، انتصابات و حمایت از انسان‌های اندیشمند، نخبه جوان و مبتکر. ماده ۲
چشم انداز در افق ۱۴۱۴ جمهوری اسلامی ایران یکی از قدرت‌های برتر علمی و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جهان با ویژگیهای زیر است: ۱) الهام بخش، تاثیرگذار و زمینه ساز وحدت و همکاری‌های علمی و ترویج فرهنگ مهدوی (عج) در مقیاس جهانی؛ ۲) توانا در شکستن مرزهای دانش و تولید کننده علوم و فناوری‌های بومی نرم، نیمه سخت و سخت دفاعی و امنیتی مورد نیاز؛ ۳) پشتیبان علمی پیشرفت همه جانبه کشور در گام دوم انقلاب اسلامی و برخوردار از نقش کلیدی در تحقق مرجعیت علمی جمهوری اسلامی ایران در جهان؛ ۴) سازمان و نیروی انسانی فعال، ولایت مدار، مسئولیت پذیر، ایثارگر، شهادت طلب، مومن، رضایت مند، برخوردار از خودباوری، وجدان کاری و انضباط، دشمن شناس، با روحیه تعاون و مشارکت علمی، متعهد به نظام و عظمت ایران اسلامی؛ ۵) برخوردار از بالاترین سطح اثربخشی در ارتقای نوآوری ملی؛ ۶) موثر در تقویت دیپلماسی دفاعی و امنیتی و عمومی کشور. ماده ۳
اهداف کلان ۱) استحکام بخشی ساخت درونی قدرت بر پایه مولفه علم و فناوری دفاعی و امنیتی؛ ۲) جهان ترازی و کسب اقتدار علمی دفاعی و امنیتی و پیشتازی و پیش برندگی علمی کشور؛ ۳) دستیابی به علوم و فناوری‌های برترساز دفاعی با حداکثر همکاری‌های اثربخش با بخش ملی و بین‌المللی ۴) توانایی در تولید سامانه‌ها، تجهیزات و محصولات بدیع و نوظهور دفاعی با شکستن مرزهای دانش؛ ۵) همکاری در کسب مرجعیت علمی و فناوری کشور و افزایش سهم نخبگان و استعدادهای برتر در همکاری‌های علمی؛ ۶) افزایش سهم دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، شرکت‌های دانش بنیان و صنعتی بخش ملی با تاکید بر بخش خصوصی در پژوهش‌های توسعه فناوری در حوزه دفاع و امنیت و کمک به تحقق اهداف نقشه جامع علمی کشور؛ ۷) برخورداری از اشراف هوشمند بر محیط متغیر، پرفراز و نشیب و پرشتاب جهان معاصر، پیچیدگی‌ها، عدم قطعیت‌ها و ابهامات و تهدیدات نوپدید؛ ۸) گشایش عرصه‌های جدید از علوم تحولی و تغییر انگاره‌ها و نهادینه شدن خلاقیت و نوآوری قابلیت ساز و مزیت آفرین در حوزه دفاعی و امنیتی؛ ۹) افزایش سهم صادرات محصولات دفاعی از صادرات کل کشور و افزایش همکاری‌های علمی و فناوری با کشورهای همسوی گفتمان انقلاب اسلامی در عرصه بین الملل؛ ۱۰) دستیابی به سرمایه‌های انسانی علمی تراز انقلاب اسلامی و ارتقاء توانمندی‌ها و آمادگی‌های کارکنان نیروهای مسلح در پیشبرد امور علمی. ماده ۴
سیاست‌ها ۱) هم افزایی، پویایی و پایایی اجزای قدرت علمی دفاعی و امنیتی با عناصر و مولفه‌های قدرت ساز ملی؛ ۲) به کارگیری ظرفیت‌های علمی و فناورانه بخش ملی و خصوصی در راستای قابلیت سازی و ایجاد توانمندی در پاسخگویی به نیازهای دفاعی از جمله بهره گیری از اساتید، محققین، دانشجویان، ظرفیت علمی عظیم بسیج و سرباز محققین وظیفه؛ ۳) سرریز فناوری‌های توسعه یافته بخش دفاع به بنگاه‌های اقتصادی و خدماتی کشور و بهره گیری حداکثری از ظرفیت‌های ملی در نظام نوآوری دفاعی پایدار؛ ۴) افزایش توجه و تمرکز بر نوآوری‌های اساسی، با رویکرد خلاقانه جدید و کشف راه‌های میانبر؛ ۵) اهتمام به توسعه هم زمان و متوازن علوم پایه و علوم کاربردی در حوزه‌های نرم، نیمه سخت و سخت، و جهت دار نمودن رشته‌های مورد نیاز نیروهای مسلح در دانشگاه‌ها با تاکید بر رویکردهای بین رشته ای؛ ۶) بهره‌برداری از الگوهای علمی و نظریه‌های اندیشمندان و صاحب نظران، با تقیّد بر اصول، ارزش‌ها و آموزه‌های اسلامی و تشویق و ترغیب الگوسازی درون زای اسلامی - ایرانی پیشرفت در بخش دفاعی؛ ۷) تقویت گفتمان جنبش نرم افزاری در حوزه دفاع و امنیت به منظور ایجاد ظرفیت تحول ساز در حرکت‌های مبنایی و بنیادین در سطح علوم، منطبق با اصول و منطق اسلامی؛ ۸) در دست داشتن نبض تفکر و نیازهای آینده جامعه با اشراف راهبردی بر محیط دفاعی و امنیتی؛ ۹) تقویت و توسعه نظام مند و هوشمند حکمرانی اسلامی، رهبری و مدیریت راهبردی، مدیریت دانش و پویایی سازمان؛ ۱۰) توقف و یا تغییر جهت فعالیت‌های تحقیقاتی با مزیت اثربخشی پائین؛. ۱۱) توسعه کیفی و کمّی سرمایه‌های انسانی در حوزه علم و فناوری دفاعی و امنیتی و جهت دهی آموزش و پژوهش نیروهای مسلح به منظور توسعه دانش، مهارت‌ها، قابلیت‌ها و فناوری‌های برترساز؛ ۱۲) ارتقای سرمایه اجتماعی ولایی با ایجاد فرهنگ و فضای گفتمانی در راستای جریان سازی، تعمیق و پایبندی به منویات فرماندهی معظم کل قوا امام خامنه ای (مدظله العالی) در پیکره آموزش، تحقیقات و توسعه صنایع نرم و سخت نیروهای مسلح. ماده ۵
راهبردها ۱) آمایش علمی سرزمینی و توسعه متعادل و متوازن قابلیت‌ها و ظرفیت‌های دانش بنیان کشور و بخش دفاع و ایجاد سازوکارهای لازم برای شناسایی و حداکثر بهره گیری از ظرفیت‌های خالی معطّل و جدید در سطح ملی؛ ۲) ایجاد زیرساخت‌های لازم برای استفاده همه جانبه از قابلیت‌ها و ظرفیت‌های دفاعی و ملی و مشارکت فعال مراکز تحقیق و توسعه نیروهای مسلح در پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و توسعه ای و توسعه حوزه‌های بین رشته ای؛ ۳) ایجاد، یکپارچه سازی و به هنگام سازی نظامات کلان، ساختارها و نهادهای علم و فناوری نیروهای مسلح مبتنی بر صیرورت و در چارچوب معماری نیروهای مسلح آینده؛ ۴) ایجاد ساختاری واحد، مقتدر و یکپارچه با اعتبار و ضمانت اجرایی و نفوذ لازم برای مدیریت و راهبری جریان تحقیق و توسعه و تمرکز بر اجرای طرح‌های کلان پژوهش و فناوری متناسب با نیازهای حال و آینده کشور و طراحی و اجرای نظام احصاء و شکست مسائل در حوزه دفاعی و امنیتی؛ ۵) ایجاد ساز و کار انتقال الگوهای موفق و فناوری‌های نرم مدیریت تحقیقات و فناوری از بخش دفاعی به بخش ملی و خصوصی به منظور گسترش شبکه توانمند علمی کشور؛ ۶) ایجاد جریان گسترده و پویای ایده زایی بدیع در راستای استقرار نظام نوآوری دفاعی و ترویج و ارتقای فرهنگ نوآوری جهشی و خلاقیت در کشور؛ ۷) توسعه و تقویت همکاری‌ها و شبکه‌های علمی پژوهشی فناورانه دفاعی و امنیتی با بخش ملی شامل دانشگاه‌ها، مراکز علمی، دانشمندان و پژوهشگران و بنگاه‌های توسعه دهنده فناوری و نوآوری خصوصی با تاکید بر ایجاد انعطاف و سهولت در همکاری‌های متقابل؛ ۸) ایجاد صنایع نوین و دانش بنیان دفاعی و امنیتی به منظور توسعه تجهیزات و محصولات بدیع و نوظهور دفاعی و پشتیبانی از شرکت‌های نوآور و تجاری ساز محصولات دو یا چندمنظوره در بخش ملی؛ ۹) ایجاد نظام دیپلماسی علمی انقلابی در پاسداری از اقتدار جمهوری اسلامی ایران و گسترش همکاری‌های بین‌المللی در حوزه دفاعی و امنیتی در چارچوب سند جامع روابط علمی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران؛ ۱۰) ایجاد و پیاده سازی سازوکار بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های حوزه‌های علمیه در علوم انسانی و در موضوعات مرتبط با حوزه دفاعی و امنیتی؛ ۱۱) طرح ریزی مبانی تحول ساز علوم و انگاره‌های نوین دفاع و متحول سازی و ارتقای کمّی و کیفی علوم انسانی بر اساس مکتب دفاعی و امنیتی اسلام؛ ۱۲) ایجاد دانشگاه تراز انقلاب اسلامی (حکمت بنیان) در سازمان‌های نیروهای مسلح و طراحی سازوکارهای لازم برای بکارگیری و پرورش استعدادهای برتر و نخبگان در حوزه دفاعی و امنیتی و توانمندسازی ایشان؛ ۱۳) یکپارچگی در آموزش‌های نیروهای مسلح به منظور شکل گیری پیکره دانشی، مهارتی و بینشی هم افزا و جامع، با تاکید بر ایجاد تحول در سطح اندیشه، عوامل معنوی، آموزه‌های کلیدی و مهارت محوری و تربیت و تعالی مدیران، مدرسان و پژوهشگران حوزه علمی در تراز انقلاب اسلامی؛ ۱۴) طراحی و پیاده سازی رویکردهای مدیریت یکپارچه و تفکر راهبردی و نهادینه سازی مدیریت هوشمند دانش در حوزه دفاعی و امنیتی ۱۵) طراحی و پیاده سازی ساز و کار استفاده از ظرفیت سرباز محققین کشور با امکان توانمندسازی و مهارت آموزی ایشان در تحقیقات و توسعه علوم و فناوری‌های دفاعی و امنیتی با رویکرد آینده سازی نیروهای جوان و نخبه ماده ۶
حوزه‌های اولویت دار دفاعی و امنیتی حوزه‌های اصلی و فرعی علوم و فناوری‌های اولویت دار علم و فناوری دفاعی و امنیتی به شرح زیر است. تشریح جزئیات مورد نظر، پس از تصویب این سند در قالب تعاملات با دستگاه‌ها و مراکز دانشگاهی بخش ملی انجام خواهد شد. حوزه اصلی حوزه فرعی اندیشه ای و معرفتی مبانی و فلسفه علوم انسانی (اصول و چهارچوب حاکم بر سایر حوزه‌های علم و فناوری) فنی و مهندسی ارتباطات و سامانه‌ها اطلاعات و سامانه‌های هوشمند الکترونیک پیشرفته انرژی آشکارسازها و حسگرها پردازش رایانه ای تجهیزات خودکار و بی سرنشین رزم افزار پیشرفته مواد و ساخت پیشرفته هدایت و ناوبری سامانه‌های پیشران لجستیک و وسایل نقلیه نانو سایبر هوش مصنوعی و هوشمندسازی اطلاعات و داده امنیت اطلاعات زیرساخت پزشکی قانونی دیجیتال نظامی علوم و فنون انتظامی امنیت، اطلاعات و حفاظت امینت نظامی امنیت و صیانت سایبری امنیت داخلی / عمومی امنیت اقتصادی با رویکرد انتظامی امنیت اجتماعی امنیت اطلاعاتی امنیت مرزها پدافند غیرعامل فیزیکی سایبر الکترونیکی نرم و شناختی مدیریت سرمایه انسانی اسلامی سرمایه انسانی اسلامی زیرساخت مدیریت سرمایه انسانی و فرهنگ سازمانی انسانی، اجتماعی، هنر و رسانه بسیج اقتصاد دفاع مدیریت جهادی سبک زندگی اسلامی آینده پژوهی سیاسی و روابط بین الملل (دیپلماسی) روانشناسی نظامی و انتظامی مدیریت دانش تعلیم و تربیت اسلامی معارف انقلاب اسلامی و جامعه شناسی دفاعی و امنیتی زبان و واژه شناسی دفاعی زیستی و سلامت دفاع رسانه ای رسانه‌های جدید هنر و ادبیات دفاع مقدس شناسایی و رفع آلودگی تهدیدات زیستی دارو و واکسن فیزیولوژی و بیوفیزیک مهندسی پزشکی مراقبت‌های پزشکی و بازتوانی مدیریت نظام سلامت نیروهای مسلح غذا و کشاورزی زیست محیطی علوم پایه ریاضیات شیمی فیزیک زمین شناسی زیست شناسی علوم تحولی حوزه‌های معناگرا و قرآنی حوزه‌های بین رشته ای و حاصل همگرایی علوم نوپدید تحول در مبانی علوم ماده ۷
چارچوب اجرایی سازی الف) سیاستگذاری کلان و نظارت و ارزیابی سیاست گذاری و نظارت کلان «سند» در بخش ملی بر عهده شورای عالی انقلاب فرهنگی است. ب) سیاستگذاری اجرایی، هماهنگی و اجرایی سازی به منظور سیاست گذاری اجرایی، هماهنگی و اجرایی سازی «سند» در بخش ملی و نظارت بر حسن اجرای آن، "شورای راهبردی علم، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی" توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی با ترکیب زیر تشکیل می‌گردد: ۱) رئیس ستاد کل نیروهای مسلح (رئیس شورا)؛ ۲) دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ ۳) دبیر شورای عالی امنیت ملی؛ ۴) فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران؛ ۵) فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ ۶) وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح؛ ۷) فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران؛ ۸) رئیس سازمان بسیج مستضعفین؛ ۹) وزیر اطلاعات؛ ۱۰) وزیر صنعت، معدن و تجارت ۱۱) وزیر علوم، تحقیقات و فناوری؛ ۱۲) وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ ۱۳) معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری؛ ۱۴) رئیس دانشگاه آزاد اسلامی؛ ۱۵) رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس؛ ۱۶) رئیس دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی معظم کل قوا؛ ۱۷) و ۱۸) دو نفر از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی به انتخاب شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ ۱۹) معاون طرح، برنامه و بودجه ستاد کل نیروهای مسلح؛ ۲۰) معاون علوم، تحقیقات و فناوری ستاد کل نیروهای مسلح (دبیر شورا)؛ تبصره ۱: به اقتضای موضوع جلسات، از روسای دستگاه‌ها و سایر افراد ذیصلاح با حق رای دعوت به عمل خواهد آمد. تبصره ۲: از زمان تصویب این «سند»، این شورا به عنوان یکی از شوراهای تخصصی شورای عالی انقلاب فرهنگی محسوب و عنوان آن، به ماده ۱۸ آیین‌نامه داخلی شورای عالی، اضافه خواهد شد. تبصره ۳: شورا می‌تواند برای پیگیری امور تخصصی خود، نسبت به تشکیل کمیسیون‌های تخصصی اقدام نماید. تبصره ۴: آیین‌نامه داخلی شورا در اولین جلسه شورای مذکور به تصویب خواهد رسید. ماده ۸
وظایف شورا ۱) . تصویب اسناد، نقشه‌های راه و برنامه‌های ۵ ساله توسعه علم، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی کشور در مسیر دستیابی به اهداف «سند»؛ ۲) . نظارت و ارزیابی پیاده سازی و تحقق اهداف «سند» و ارائه گزارش سالانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ ۳) . تصویب نظامات اجرایی، زیرساختی و نظارتی، ساز و کارهای اجرا و اصلاح ساختارها و فرآیندهای دانش، آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی کشور؛ ۴) . انسجام بخشی و ایجاد هماهنگی دستگاه‌های مرتبط کشور در اجرای «سند»؛ ۵) . ساماندهی و ایجاد قطب‌های علمی و جهت دهی منابع و ظرفیت‌های نیروهای مسلح و کشور در راستای دستیابی به علوم و فناوری‌های قدرت ساز دفاعی و امنیتی؛ ۶) . بررسی وضع موجود علم و فناوری دفاعی و امنیتی کشور و رصد و پایش محیطی، رقبا و تحولات جهانی؛ ۷) . پیشنهاد روزآمدسازی «سند» به شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ تبصره ۵: تعیین نقش دستگاه‌ها، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و شرکت‌های فناور، دانش بنیان و تولیدی بخش ملی و خصوصی در پیاده سازی اولویت‌ها و نگاشت نهادی و برنامه اجرایی لازم؛ در قالب اسناد و آیین‌نامه‌های مربوطه، ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ تشکیل شورای راهبردی، توسط این شورا به تصویب خواهد رسید. ماده ۹
این «سند» مشتمل بر یک مقدمه و ۹ ماده و ۵ تبصره، در جلسه ۸۳۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی، مورخ ۵ اسفند ۱۳۹۹ به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - حسن روحانی

اصول و ارزش‌ها با توجه به مبانی ارزشی نظام علم و فناوری مصرح در اسناد راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی از جمله نقشه جامع علمی کشور، اصول و ارزش‌های بنیادین بخش علم و فناوری دفاعی و امنیتی کشور بدین شرح مقرر می‌گردد: ۱) حاکمیت جهان بینی دینی و مبانی، اصول و منابع معرفتی و شناختی برگرفته از آن در تمام ساحت‌ها و شئون اقتداریابی علمی و هماهنگی نظام مند همه علوم با یکدیگر و با دین مبین اسلام؛ ۲) قرآن محوری در همه فرایندهای تولید، توزیع و کاربست علم و فناوری؛ ۳) تداوم خط و روش ولایت الهیه به عنوان جان مایه حرکت علمی نیروهای مسلح و اعمال آن در مسیر جهان ترازی؛ ۴) جامعیت و کاملیت اسلام به عنوان یک اندیشه نظام مند برای پایه گذاری تفکر علمی از سطح نظریه پردازی، تولید علم و فناوری، معماری و طراحی مولفه‌ها، الگوها و نظامات علمی؛ ۵) حیات انقلابی و تلاش جهادی در راه پیشرفت علمی انقلاب اسلامی؛ ۶) همزیستی مسالمت آمیز با غیردشمنان در عین دشمن ستیزی در مسیر تحقق اهداف علمی دفاعی انقلاب اسلامی؛ ۷) حداکثر اتکاء، اعتماد و استفاده از ظرفیت‌های ملی دانشگاهی، پژوهشی، دانش بنیان و صنعتی از جمله بخش خصوصی با توجه به صیانت علمی، وفاداری، رازداری و کتمان اسرار علمی؛ ۸) بهره وریِ مدیریت علمی با کارآمدی، اثربخشی، هماهنگی و هم افزایی بخش‌های مختلف سازمانی و بین سازمانی، ارزش آفرین و هدایت گر؛ ۹) تحول گرایی، شکستن انگاره‌ها، سنت‌ها و الگوهای رفتاری نادرست و ناکارآمد و عدم ایستایی و روزمرگی؛ ۱۰) شجاعت علمی، نوآوری، ابتکار و درنوردیدن راه‌های جدید و میان بر و رویش‌های نوبه نو با بهره مندی از آخرین دستاوردهای علمی و تجارب موفق گذشته؛ ۱۱) جامعیت و توازن علم، فناوری و محصول به شکل هم افزا، منسجم و یکپارچه؛ ۱۲) بها دادن و ارزش گذاری در گزینش، انتصابات و حمایت از انسان‌های اندیشمند، نخبه جوان و مبتکر. ماده ۲
چشم انداز در افق ۱۴۱۴ جمهوری اسلامی ایران یکی از قدرت‌های برتر علمی و فناوری در حوزه دفاعی و امنیتی جهان با ویژگیهای زیر است: ۱) الهام بخش، تاثیرگذار و زمینه ساز وحدت و همکاری‌های علمی و ترویج فرهنگ مهدوی (عج) در مقیاس جهانی؛ ۲) توانا در شکستن مرزهای دانش و تولید کننده علوم و فناوری‌های بومی نرم، نیمه سخت و سخت دفاعی و امنیتی مورد نیاز؛ ۳) پشتیبان علمی پیشرفت همه جانبه کشور در گام دوم انقلاب اسلامی و برخوردار از نقش کلیدی در تحقق مرجعیت علمی جمهوری اسلامی ایران در جهان؛ ۴) سازمان و نیروی انسانی فعال، ولایت مدار، مسئولیت پذیر، ایثارگر، شهادت طلب، مومن، رضایت مند، برخوردار از خودباوری، وجدان کاری و انضباط، دشمن شناس، با روحیه تعاون و مشارکت علمی، متعهد به نظام و عظمت ایران اسلامی؛ ۵) برخوردار از بالاترین سطح اثربخشی در ارتقای نوآوری ملی؛ ۶) موثر در تقویت دیپلماسی دفاعی و امنیتی و عمومی کشور. ماده ۳
اهداف کلان ۱) استحکام بخشی ساخت درونی قدرت بر پایه مولفه علم و فناوری دفاعی و امنیتی؛ ۲) جهان ترازی و کسب اقتدار علمی دفاعی و امنیتی و پیشتازی و پیش برندگی علمی کشور؛ ۳) دستیابی به علوم و فناوری‌های برترساز دفاعی با حداکثر همکاری‌های اثربخش با بخش ملی و بین‌المللی ۴) توانایی در تولید سامانه‌ها، تجهیزات و محصولات بدیع و نوظهور دفاعی با شکستن مرزهای دانش؛ ۵) همکاری در کسب مرجعیت علمی و فناوری کشور و افزایش سهم نخبگان و استعدادهای برتر در همکاری‌های علمی؛ ۶) افزایش سهم دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، شرکت‌های دانش بنیان و صنعتی بخش ملی با تاکید بر بخش خصوصی در پژوهش‌های توسعه فناوری در حوزه دفاع و امنیت و کمک به تحقق اهداف نقشه جامع علمی کشور؛ ۷) برخورداری از اشراف هوشمند بر محیط متغیر، پرفراز و نشیب و پرشتاب جهان معاصر، پیچیدگی‌ها، عدم قطعیت‌ها و ابهامات و تهدیدات نوپدید؛ ۸) گشایش عرصه‌های جدید از علوم تحولی و تغییر انگاره‌ها و نهادینه شدن خلاقیت و نوآوری قابلیت ساز و مزیت آفرین در حوزه دفاعی و امنیتی؛ ۹) افزایش سهم صادرات محصولات دفاعی از صادرات کل کشور و افزایش همکاری‌های علمی و فناوری با کشورهای همسوی گفتمان انقلاب اسلامی در عرصه بین الملل؛ ۱۰) دستیابی به سرمایه‌های انسانی علمی تراز انقلاب اسلامی و ارتقاء توانمندی‌ها و آمادگی‌های کارکنان نیروهای مسلح در پیشبرد امور علمی. ماده ۴
سیاست‌ها ۱) هم افزایی، پویایی و پایایی اجزای قدرت علمی دفاعی و امنیتی با عناصر و مولفه‌های قدرت ساز ملی؛ ۲) به کارگیری ظرفیت‌های علمی و فناورانه بخش ملی و خصوصی در راستای قابلیت سازی و ایجاد توانمندی در پاسخگویی به نیازهای دفاعی از جمله بهره گیری از اساتید، محققین، دانشجویان، ظرفیت علمی عظیم بسیج و سرباز محققین وظیفه؛ ۳) سرریز فناوری‌های توسعه یافته بخش دفاع به بنگاه‌های اقتصادی و خدماتی کشور و بهره گیری حداکثری از ظرفیت‌های ملی در نظام نوآوری دفاعی پایدار؛ ۴) افزایش توجه و تمرکز بر نوآوری‌های اساسی، با رویکرد خلاقانه جدید و کشف راه‌های میانبر؛ ۵) اهتمام به توسعه هم زمان و متوازن علوم پایه و علوم کاربردی در حوزه‌های نرم، نیمه سخت و سخت، و جهت دار نمودن رشته‌های مورد نیاز نیروهای مسلح در دانشگاه‌ها با تاکید بر رویکردهای بین رشته ای؛ ۶) بهره‌برداری از الگوهای علمی و نظریه‌های اندیشمندان و صاحب نظران، با تقیّد بر اصول، ارزش‌ها و آموزه‌های اسلامی و تشویق و ترغیب الگوسازی درون زای اسلامی - ایرانی پیشرفت در بخش دفاعی؛ ۷) تقویت گفتمان جنبش نرم افزاری در حوزه دفاع و امنیت به منظور ایجاد ظرفیت تحول ساز در حرکت‌های مبنایی و بنیادین در سطح علوم، منطبق با اصول و منطق اسلامی؛ ۸) در دست داشتن نبض تفکر و نیازهای آینده جامعه با اشراف راهبردی بر محیط دفاعی و امنیتی؛ ۹) تقویت و توسعه نظام مند و هوشمند حکمرانی اسلامی، رهبری و مدیریت راهبردی، مدیریت دانش و پویایی سازمان؛ ۱۰) توقف و یا تغییر جهت فعالیت‌های تحقیقاتی با مزیت اثربخشی پائین؛. ۱۱) توسعه کیفی و کمّی سرمایه‌های انسانی در حوزه علم و فناوری دفاعی و امنیتی و جهت دهی آموزش و پژوهش نیروهای مسلح به منظور توسعه دانش، مهارت‌ها، قابلیت‌ها و فناوری‌های برترساز؛ ۱۲) ارتقای سرمایه اجتماعی ولایی با ایجاد فرهنگ و فضای گفتمانی در راستای جریان سازی، تعمیق و پایبندی به منویات فرماندهی معظم کل قوا امام خامنه ای (مدظله العالی) در پیکره آموزش، تحقیقات و توسعه صنایع نرم و سخت نیروهای مسلح. ماده ۵
راهبردها ۱) آمایش علمی سرزمینی و توسعه متعادل و متوازن قابلیت‌ها و ظرفیت‌های دانش بنیان کشور و بخش دفاع و ایجاد سازوکارهای لازم برای شناسایی و حداکثر بهره گیری از ظرفیت‌های خالی معطّل و جدید در سطح ملی؛ ۲) ایجاد زیرساخت‌های لازم برای استفاده همه جانبه از قابلیت‌ها و ظرفیت‌های دفاعی و ملی و مشارکت فعال مراکز تحقیق و توسعه نیروهای مسلح در پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و توسعه ای و توسعه حوزه‌های بین رشته ای؛ ۳) ایجاد، یکپارچه سازی و به هنگام سازی نظامات کلان، ساختارها و نهادهای علم و فناوری نیروهای مسلح مبتنی بر صیرورت و در چارچوب معماری نیروهای مسلح آینده؛ ۴) ایجاد ساختاری واحد، مقتدر و یکپارچه با اعتبار و ضمانت اجرایی و نفوذ لازم برای مدیریت و راهبری جریان تحقیق و توسعه و تمرکز بر اجرای طرح‌های کلان پژوهش و فناوری متناسب با نیازهای حال و آینده کشور و طراحی و اجرای نظام احصاء و شکست مسائل در حوزه دفاعی و امنیتی؛ ۵) ایجاد ساز و کار انتقال الگوهای موفق و فناوری‌های نرم مدیریت تحقیقات و فناوری از بخش دفاعی به بخش ملی و خصوصی به منظور گسترش شبکه توانمند علمی کشور؛ ۶) ایجاد جریان گسترده و پویای ایده زایی بدیع در راستای استقرار نظام نوآوری دفاعی و ترویج و ارتقای فرهنگ نوآوری جهشی و خلاقیت در کشور؛ ۷) توسعه و تقویت همکاری‌ها و شبکه‌های علمی پژوهشی فناورانه دفاعی و امنیتی با بخش ملی شامل دانشگاه‌ها، مراکز علمی، دانشمندان و پژوهشگران و بنگاه‌های توسعه دهنده فناوری و نوآوری خصوصی با تاکید بر ایجاد انعطاف و سهولت در همکاری‌های متقابل؛ ۸) ایجاد صنایع نوین و دانش بنیان دفاعی و امنیتی به منظور توسعه تجهیزات و محصولات بدیع و نوظهور دفاعی و پشتیبانی از شرکت‌های نوآور و تجاری ساز محصولات دو یا چندمنظوره در بخش ملی؛ ۹) ایجاد نظام دیپلماسی علمی انقلابی در پاسداری از اقتدار جمهوری اسلامی ایران و گسترش همکاری‌های بین‌المللی در حوزه دفاعی و امنیتی در چارچوب سند جامع روابط علمی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران؛ ۱۰) ایجاد و پیاده سازی سازوکار بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های حوزه‌های علمیه در علوم انسانی و در موضوعات مرتبط با حوزه دفاعی و امنیتی؛ ۱۱) طرح ریزی مبانی تحول ساز علوم و انگاره‌های نوین دفاع و متحول سازی و ارتقای کمّی و کیفی علوم انسانی بر اساس مکتب دفاعی و امنیتی اسلام؛ ۱۲) ایجاد دانشگاه تراز انقلاب اسلامی (حکمت بنیان) در سازمان‌های نیروهای مسلح و طراحی سازوکارهای لازم برای بکارگیری و پرورش استعدادهای برتر و نخبگان در حوزه دفاعی و امنیتی و توانمندسازی ایشان؛ ۱۳) یکپارچگی در آموزش‌های نیروهای مسلح به منظور شکل گیری پیکره دانشی، مهارتی و بینشی هم افزا و جامع، با تاکید بر ایجاد تحول در سطح اندیشه، عوامل معنوی، آموزه‌های کلیدی و مهارت محوری و تربیت و تعالی مدیران، مدرسان و پژوهشگران حوزه علمی در تراز انقلاب اسلامی؛ ۱۴) طراحی و پیاده سازی رویکردهای مدیریت یکپارچه و تفکر راهبردی و نهادینه سازی مدیریت هوشمند دانش در حوزه دفاعی و امنیتی ۱۵) طراحی و پیاده سازی ساز و کار استفاده از ظرفیت سرباز محققین کشور با امکان توانمندسازی و مهارت آموزی ایشان در تحقیقات و توسعه علوم و فناوری‌های دفاعی و امنیتی با رویکرد آینده سازی نیروهای جوان و نخبه ماده ۶
حوزه‌های اولویت دار دفاعی و امنیتی حوزه‌های اصلی و فرعی علوم و فناوری‌های اولویت دار علم و فناوری دفاعی و امنیتی به شرح زیر است. تشریح جزئیات مورد نظر، پس از تصویب این سند در قالب تعاملات با دستگاه‌ها و مراکز دانشگاهی بخش ملی انجام خواهد شد. حوزه اصلی حوزه فرعی اندیشه ای و معرفتی مبانی و فلسفه علوم انسانی (اصول و چهارچوب حاکم بر سایر حوزه‌های علم و فناوری) فنی و مهندسی ارتباطات و سامانه‌ها اطلاعات و سامانه‌های هوشمند الکترونیک پیشرفته انرژی آشکارسازها و حسگرها پردازش رایانه ای تجهیزات خودکار و بی سرنشین رزم افزار پیشرفته مواد و ساخت پیشرفته هدایت و ناوبری سامانه‌های پیشران لجستیک و وسایل نقلیه نانو سایبر هوش مصنوعی و هوشمندسازی اطلاعات و داده امنیت اطلاعات زیرساخت پزشکی قانونی دیجیتال نظامی علوم و فنون انتظامی امنیت، اطلاعات و حفاظت امینت نظامی امنیت و صیانت سایبری امنیت داخلی / عمومی امنیت اقتصادی با رویکرد انتظامی امنیت اجتماعی امنیت اطلاعاتی امنیت مرزها پدافند غیرعامل فیزیکی سایبر الکترونیکی نرم و شناختی مدیریت سرمایه انسانی اسلامی سرمایه انسانی اسلامی زیرساخت مدیریت سرمایه انسانی و فرهنگ سازمانی انسانی، اجتماعی، هنر و رسانه بسیج اقتصاد دفاع مدیریت جهادی سبک زندگی اسلامی آینده پژوهی سیاسی و روابط بین الملل (دیپلماسی) روانشناسی نظامی و انتظامی مدیریت دانش تعلیم و تربیت اسلامی معارف انقلاب اسلامی و جامعه شناسی دفاعی و امنیتی زبان و واژه شناسی دفاعی زیستی و سلامت دفاع رسانه ای رسانه‌های جدید هنر و ادبیات دفاع مقدس شناسایی و رفع آلودگی تهدیدات زیستی دارو و واکسن فیزیولوژی و بیوفیزیک مهندسی پزشکی مراقبت‌های پزشکی و بازتوانی مدیریت نظام سلامت نیروهای مسلح غذا و کشاورزی زیست محیطی علوم پایه ریاضیات شیمی فیزیک زمین شناسی زیست شناسی علوم تحولی حوزه‌های معناگرا و قرآنی حوزه‌های بین رشته ای و حاصل همگرایی علوم نوپدید تحول در مبانی علوم ماده ۷
چارچوب اجرایی سازی الف) سیاستگذاری کلان و نظارت و ارزیابی سیاست گذاری و نظارت کلان «سند» در بخش ملی بر عهده شورای عالی انقلاب فرهنگی است. ب) سیاستگذاری اجرایی، هماهنگی و اجرایی سازی به منظور سیاست گذاری اجرایی، هماهنگی و اجرایی سازی «سند» در بخش ملی و نظارت بر حسن اجرای آن، "شورای راهبردی علم، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی" توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی با ترکیب زیر تشکیل می‌گردد: ۱) رئیس ستاد کل نیروهای مسلح (رئیس شورا)؛ ۲) دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ ۳) دبیر شورای عالی امنیت ملی؛ ۴) فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران؛ ۵) فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ ۶) وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح؛ ۷) فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران؛ ۸) رئیس سازمان بسیج مستضعفین؛ ۹) وزیر اطلاعات؛ ۱۰) وزیر صنعت، معدن و تجارت ۱۱) وزیر علوم، تحقیقات و فناوری؛ ۱۲) وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ ۱۳) معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری؛ ۱۴) رئیس دانشگاه آزاد اسلامی؛ ۱۵) رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس؛ ۱۶) رئیس دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی معظم کل قوا؛ ۱۷) و ۱۸) دو نفر از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی به انتخاب شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ ۱۹) معاون طرح، برنامه و بودجه ستاد کل نیروهای مسلح؛ ۲۰) معاون علوم، تحقیقات و فناوری ستاد کل نیروهای مسلح (دبیر شورا)؛ تبصره ۱: به اقتضای موضوع جلسات، از روسای دستگاه‌ها و سایر افراد ذیصلاح با حق رای دعوت به عمل خواهد آمد. تبصره ۲: از زمان تصویب این «سند»، این شورا به عنوان یکی از شوراهای تخصصی شورای عالی انقلاب فرهنگی محسوب و عنوان آن، به ماده ۱۸ آیین‌نامه داخلی شورای عالی، اضافه خواهد شد. تبصره ۳: شورا می‌تواند برای پیگیری امور تخصصی خود، نسبت به تشکیل کمیسیون‌های تخصصی اقدام نماید. تبصره ۴: آیین‌نامه داخلی شورا در اولین جلسه شورای مذکور به تصویب خواهد رسید. ماده ۸
وظایف شورا ۱) . تصویب اسناد، نقشه‌های راه و برنامه‌های ۵ ساله توسعه علم، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی کشور در مسیر دستیابی به اهداف «سند»؛ ۲) . نظارت و ارزیابی پیاده سازی و تحقق اهداف «سند» و ارائه گزارش سالانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ ۳) . تصویب نظامات اجرایی، زیرساختی و نظارتی، ساز و کارهای اجرا و اصلاح ساختارها و فرآیندهای دانش، آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری دفاعی و امنیتی کشور؛ ۴) . انسجام بخشی و ایجاد هماهنگی دستگاه‌های مرتبط کشور در اجرای «سند»؛ ۵) . ساماندهی و ایجاد قطب‌های علمی و جهت دهی منابع و ظرفیت‌های نیروهای مسلح و کشور در راستای دستیابی به علوم و فناوری‌های قدرت ساز دفاعی و امنیتی؛ ۶) . بررسی وضع موجود علم و فناوری دفاعی و امنیتی کشور و رصد و پایش محیطی، رقبا و تحولات جهانی؛ ۷) . پیشنهاد روزآمدسازی «سند» به شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ تبصره ۵: تعیین نقش دستگاه‌ها، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و شرکت‌های فناور، دانش بنیان و تولیدی بخش ملی و خصوصی در پیاده سازی اولویت‌ها و نگاشت نهادی و برنامه اجرایی لازم؛ در قالب اسناد و آیین‌نامه‌های مربوطه، ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ تشکیل شورای راهبردی، توسط این شورا به تصویب خواهد رسید. ماده ۹
این «سند» مشتمل بر یک مقدمه و ۹ ماده و ۵ تبصره، در جلسه ۸۳۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی، مورخ ۵ اسفند ۱۳۹۹ به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - حسن روحانی