راهنمای برنامه درسی تربیت بدنی در دوره ابتدایی
رویکرد برنامه درسی تربیت بدنی دوره ابتدایی تربیت بدنی به عنوان بخشی از نظام تعلیم و تربیت عمومی؛ از جمله مهمترین درسی است که در مدارس به طور عملی واز طریق حرکت درکسب وحفظ سلامتی وتندرستی دانش آموزان موثر است. تندرستی با مفهومی گسترده چیزی فراتر از بیمارنبودن وداشتن آمادگی جسمانی مطلوب است. باچنین رویکردی برنامه درسی تربیت بدنی شرایطی رافراهم می‌کند تا دانش آموزان باتمرین حرکات ورفتارهایی درابعاد پنج گانه جسمانی، عاطفی، عقلانی، اجتماعی ومعنوی به نتایج مثبتی که دراهداف برنامه پیش‌بینی شده است، برسند. تدریس یک برنامه درسی کیفی بارویکرد کسب وحفظ سلامتی وتندرستی، ضمن توجه به آموزش مقدماتی مهارتهای ورزشی رایج به طور غیرمستقیم، به تامین اوقات فراغت غنی تری یاری می‌رساند وازسوی دیگر بستری مناسب برای جذب افرادنخبه به ورزش درسطح قهرمانی و شکوفایی استعداد آنان فراهم می‌کند. جذب وپرورش استعدادهای ورزشی درحوزه مسئولیت تربیت بدنی آموزش وپرورش نیست. تعریف واژه‌های کلیدی -سلامتی و تندرستی: به معنای موازنه کامل بین بدن، ذهن و روح وروان آدمی است که برای تحقق آن باید تعادلی بین جنبه‌های جسمی، فکری، عاطفی، اجتماعی و معنوی فرد برقرار باشد. -آمادگی جسمانی: وقتی فردی بدون احساس خستگی کارها و وظایف روزانه خود را انجام دهد و هنوز انرژی ذخیره ای فراوانی برای انجام امور ضروری و بهره گیری از تفریحات سالم را داشته باشد می‌گوییم آمادگی جسمانی دارد. میزان آمادگی مورد نیاز یک فرد برای رفع نیازهای روزانه ممکن است با فرد دیگر تفاوت داشته باشد. سلامتی فرد و وضعیت تغذیه و ساختار ژنتیکی او در حفظ وتوسعه ی آمادگی جسمانی نقش اساسی دارند. اهداف تربیت بدنی در دوره ابتدایی اهداف شناختی:
۱-آشنایی باوضعیت‌های صحیح بدنی از جمله هنگام ایستادن، نشستن،راه رفتن، خوابیدن، دویدن وآگاهی از محدودیت‌ها وقابلیت‌های حرکتی خود ۲- آشنایی با آمادگی جسمانی وبرخی از آزمون‌های عملی آن ۳- آشنایی با اطلاعات مربوط به بهداشت وتغذیه ورزشی ۴- آشنایی با موارد ایمنی در کلاس درس تربیت بدنی ۵- آشنایی با بازیها و رشته‌های ورزشی رایج آموزشگاهی ۶- آشنائی با روشهای حفظ ونگهداری وسایل و امکانات ورزشی اهداف مهارتی:
۱- مهارت درکسب آمادگی جسمانی وحرکتی ۲- کسب مهارت در حرکات انتقالی، حرکات غیرانتفالی وحرکات دست ورزی (کنترلی) ۳- کسب مهارت درمقدمات ورزشهای رایج آموزشگاهی ۴- کسب مهارت در اجرای فعالیتهای بدنی به منظور درک مفاهیم فضا، مکان، نیرو، جهت بندی، سطح و.. ۵- کسب آمادگی دراجرای ترکیبی حرکات پایه ومهارت‌ها دربازی‌های ورزشی اهداف نگرشی:
۱- گرایش به شرکت فعال در فعالیتهای تربیت بدنی ۲- تلاش در جهت حفظ وارتقای سطح سلامتی و آمادگی جسمانی ۳- گرایش به بهبود و توسعه حرکات پایه ومهارت‌ها ۴- رعایت اصول ایمنی در اجرای فعالیتهای تربیت بدنی و برنامه‌های ورزشی ۵- تمایل به رعایت بهداشت ورزشی ۶- تلاش برای پیشگیری از آسیب‌های ورزشی ۷- تمایل به رعایت اصول عاطفی واجتماعی متناسب با دوره ابتدایی ۸- تمایل به حفظ و نگهداری وسایل وامکانات ورزشی جدول دو بعدی هدف ومحتوای برنامه درسی تربیت بدنی دوره ابتدایی اهداف شناختی: پایه‌ها اهداف آموزشی پایه اول پایه دوم پایه سوم پایه چهارم پایه پنجم آشنایی با وضعیت‌های صحیح بدنی از جمله هنگام ایستادن، نشستن، راه رفتن، خوابیدن، دویدن و آگاهی از محدودیت‌ها و قابلیت‌های حرکتی خود ۱- آشنایی با وضعیت صحیح ایستادن درمقابل اشکال ناصحیح آن ۲- آشنایی با وضعیت صحیح نشستن در حالات مختلف: روی زمین، روی صندلی، پشت میز در مقابل اشکال ناصحیح آن ۳- آشنایی با وضعیت صحیح راه رفتن در مقابل اشکال ناصحیح آن ۴- آشنایی با وضعیت صحیح خوابیدن بر روی تخت و روی زمین در مقابل اشکال ناصحیح آن ۵- آشنایی با وضعیت صحیح دویدن در مقابل اشکال ناصحیح آن ۱- آشنایی با وضعیت سر، دست‌ها، پاها و تنه در راه رفتن ۲- اشنایی با وضعیت دست‌ها، پاها، سرو گردن و تنه در دویدن ۳- آشنایی با دامنه حرکتی طبیعی مفاصل ۴- آشنایی با محدودیت حرکتی در مفاصل ۱- آشنایی با شکل‌های صحیح ایستادن به تناسب فعالیتهای ورزشی ۲- آشنایی با نشستن صحیح و تناسب با اندازه‌های میز و صندلی ۳- آشنایی با شکل صحیح راه رفتن، انواع راه رفتن و حمل اشیاء ۴- آشنایی با شکل صحیح بدن در انواع بازی و ورزش ۱- آشنایی با مصرف انرژی در وضعیت‌های صحیح وناصحیح بدن ۲- آشنایی با حالتهای استخوان‌ها وعضلات در ایستادن ۳- آشنایی با حالتهای استخوان‌ها و عضلات در نشستن ۴- آشنایی با راه رفتن و عملکرد استخوان‌ها و عضلات ۵- آشنایی با ناتوانی‌های حرکتی وورزش ۱- آشنایی با تغییر وضعیت‌های بدنی جهت جلوگیری از خستگی ۲- آشنایی با عوارض نشستن ناصحیح ۳- آشنایی با عوارض راه رفتن ناصحیح ۴- آشنایی با فعالیت و ورزش در صورت وجود محدودیت‌های حرکتی آشنایی با آمادگی جسمانی و برخی از آزمون‌های عملی آن ۱- آشنایی با برخی از ویژگیهای آمادگی جسمانی ۲- آشنایی با برخی از فعالیتهای هوازی ۱- آشنایی با روشهای کسب آمادگی جسمانی ۲- آشنایی با چابکی و هماهنگی ۳- آشنایی با برخی از فعالیتهای هوازی ۱- آگاهی از ارتباط بین آمادگی جسمانی و تندرستی ۲- آشنایی با عوامل کاهنده آمادگی جسمانی ۳- آشنایی با برخی از فعالیتهای هوازی ۴- آشنایی با تعادل ۱- آشنایی با اجزاء آمادگی جسمانی ۲- آشنایی با برخی از آزمون‌های استقامت عمومی - چابکی- هماهنگی وتعادل ۳- آشنایی با دو سرعت ۱- آشنائی با جاده تندرستی ۱ ۲- آشنایی با برخی از آزمون‌های (استقامت - قدرتی) غیرهوازی از قبیل دراز ونشست - بارفیکس- دو۵۴۰ متر ۳- آشنایی با برخی از آزمون‌های انعطاف پذیری آشنایی با اطلاعات مربوط به بهداشت و تغذیه ورزشی ۱- اشنایی با غذا و حرکت ۲- آشنایی با نوشیدنی‌های سالم ۱- آشنایی با زمان نوشیدن آب ۲- آشنایی با محاسن وزن مناسب بدن ۱- آشنایی با زمان صرف غذا وفعالیت ۲- آشنایی با نحوه نوشیدن آب در زمان فعالیت ۳- آشنایی با مواد غذایی سازنده مثل لبنیات ۴- آشنایی با معایب اضافه وزن ۵- آشنایی با مشکلات اضافه وزن و کمبود وزن ۱- آشنایی با مواد غذایی مورد نیاز بدن ۲- آشنایی با آب وتنظیم دمای بدن ۳-آشنایی با کنترل وزن و سلامتی ۴- آشنایی با کنترل وزن با ورزش و رژیم غذایی ۱-آشنایی با مواد غذایی و فعالیتهای ورزشی ۲- آشنایی با نقش آب در فعالیتهای بدنی و ورزشی ۳- آشنایی با اهمیت کنترل وزن ۴- آشنایی با وزن مطلوب ۵- آشنایی با چگونگی تعیین وزن مطلوب خود ۶- آشنایی با وزن بدن و فعالیتهای ورزشی آشنایی با موارد ایمنی در کلاس درس تربیت بدنی ۱- آشنایی با حرکت‌های خطرناک در فعالیتهای ورزشی ۲- آشنایی با عدم تناسب بین همبازی‌ها ۳- آشنایی با مراقبت از اعضاء بدن هنگام ورزش و بازی ۴- آشنایی با وسایل و امکانات خطرآفرین هنگام ورزش و بازی ۱- آشنایی با کفش و پوشاک مناسب ۲- آشنایی با محل‌های خطرناک برای بازی و ورزش ۳- آشنایی با مراقبت از خود هنگام بازی و ورزش و عدم برخورد با دیگران ۴- آشنایی با وسایل خطرناک در بازیها و ورزش ۱- آشنایی با انواع وسایل خطرآفرین در بازی وورزش ۲- آشنایی با بازی و ورزش در زمان بیماری ۱-آشنایی با عوامل ایجاد آسیب در اندام‌های بدن ۲- آشنایی با توصیه‌های ایمنی در ورزش ۱- آشنایی با عوامل ایجاد آسیب در مکان‌های مختلف ۲- آشنایی با عوامل آسیب زا در رشته‌های ورزشی ۳- آشنایی با اصول ایمنی در ورزش‌ها ۴- آشنایی با مشکلات عدم رعایت اصول ایمنی آشنایی با بازیها و رشته‌های ورزشی رایج آموزشگاهی ۱- آشنایی با بازیها و ورزشی‌هایی که با دست انجام می‌گیرند. ۲- آشنایی با بازیها و ورزش‌هایی که با پا انجام می‌گیرند. ۳- آشنایی با بازیها و ورزش‌هایی که با دست و پا انجام می‌گیرند. ۱- آشنایی با بازیها و ورزشهای انفرادی ۲- آشنایی با بازیها و ورزشهای گروهی ۱- آشنایی با بازیها و ورزش‌هایی که با وسیله انجام می‌گیرند ۲- آشنایی با بازیها و ورزش‌هایی که بدون وسیله انجام می‌گیرند ۱- آشنایی با وسایل و فضای اجرای ورزشهای ما در (شنا - ژیمناستیک و دو میدانی) آشنایی با وسایل و فضای اجرای سایر ورزشهای رایج آموزشگاهی آشنایی با روشهای حفظ و نگهداری وسایل و امکانات ورزشی آشنایی با روشهای مراقبت از وسایل وامکانات ورزشی از طریق جمع‌آوری و آسیب نرساندن به آنها وقراردادن آنها در جای مناسب اهداف مهارتی: جدول دو بعدی هدف ومحتوای برنامه درسی تربیت بدنی دوره ابتدایی پایه‌ها اهداف آموزشی پایه اول پایه دوم پایه سوم پایه چهارم پایه پنجم مهارت در کسب آمادگی جسمانی و حرکتی ۱- کسب مهارت در اجرای فعالیتهای جسمانی که منجر به تقویت دستگاه قلب وعروق می‌شوند. ۲- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به توسعه انعطاف پذیری می‌شوند. ۳- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به توسعه و تقویت تعادل می‌شوند. ۴- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به توسعه هماهنگی عصب و عضله می‌شوند. ۱- کسب مهارت در اجرای فعالیتهای جسمانی که منجر به تقویت دستگاه قلب و عروق می‌شوند. ۲- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به توسعه هماهنگی عصب وعضله می‌شوند. ۳- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به بهبود سرعت می‌شوند. ۴- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به توسعه چابکی می‌شوند. ۱-کسب مهارت در اجرای فعالیتهای جسمانی که منجر به تقویت دستگاه قلب و عروق می‌شوند. ۲- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به تقویت عضلات بدن می‌شوند. ۳- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به توسعه هماهنگی عصب وعضله می‌شوند. ۴- کسب مهارت در اجرای فعالیتهای نرمشی مختلف ۱- کسب مهارت در اجرای فعالیتهای جسمانی که منجر به تقویت دستگاه قلب وعروق می‌شوند. ۲- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به استقامت عضلانی می‌شوند. ۳- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به توسعه هماهنگی عصب وعضله می‌شوند. ۱-کسب مهارت در اجرای فعالیتهای جسمانی که منجر به تقویت دستگاه قلب وعروق می‌شوند. ۲- کسب مهارت در اجرای فعالیت‌هایی که منجر به توسعه هماهنگی عصب وعضله می‌شوند. ۳- کسب مهارت در اجرای فعالیتهای تلفیقی قابلیت‌های مختلف آمادگی جسمانی وحرکتی کسب مهارت در حرکات انتقالی - حرکات غیرانتقالی و حرکات دست ورزی (کنترلی) ۱- کسب مهارت درخم شدن و راست شدن (بازشدن) ۲- کسب مهارت در راه رفتن ۳- کسب مهارت در دویدن ۴- کسب مهارت با جهش رفتن ۵- کسب مهارت در چهارنعل رفتن ۱- کسب مهارت در پریدن ۲- کسب مهارت در به پهلو دویدن ۳- کسب مهارت در چرخیدن و پیچیدن ۴- کسب مهارت در لی لی کردن ۵- کسب مهارت در دریافت کردن ۶- کسب مهارت در پرتاب کردن یک دستی واز بالا و پایین ۱- کسب مهارت در جا خالی کردن ۲- کسب مهارت در تاب خوردن ۳- کسب مهارت در ضربه زدن با پا ۴- کسب مهارت در ضربه زدن با دست ۵- کسب مهارت در باپرش رفتن کسب مهارت در مقدمات ورزشهای رایج آموزشگاهی ۱- کسب مهارتهای فوتبال در حد مقدماتی (ارسال، دریافت، دریبل) ۲-کسب مهارتهای والیبال در حد مقدماتی (پنجه- ساعد - سرویس) ۳- کسب مهارتهای تنیس روی میز در حد مقدماتی (فورهند- بک هند- سرویس) ۴- کسب مهارتهای ژیمناستیک در حد مقدماتی (غلت جلووعقب- بالانس کمکی) ۱-کسب مهارتهای بسکتبال در حد مقدماتی (پاس - دریافت - شوت) ۲- کسب مهارتهای هندبال در حد مقدماتی (پاس- دریافت- شوت) ۳- کسب مهارتهای بدمینتون در حد مقدماتی (بک هند- فورهند- سرویس- اسمش) ۴- کسب مهارتهای دو و میدانی در حد مقدماتی (استارت، نشسته وایستاده) اهداف مهارتی: جدول دو بعدی هدف ومحتوای برنامه درسی تربیت بدنی دوره ابتدایی پایه‌ها اهداف آموزشی پایه اول پایه دوم پایه سوم پایه چهارم پایه پنجم کسب مهارت در اجرای فعالیتهای بدنی به منظور درک مفاهیم فضا، مکان، نیرو، جهت یابی، کندی، سطح و... ۱- کسب مهارت در شناخت اندام‌ها از طریق فعالیت جسمانی ۲- کسب مهارت در تشکیل صف و ستون از طریق فعالیت جسمانی ۳- کسب مهارت در تشخیص فضای عمومی وشخصی از طریق فعالیت جسمانی ۱- کسب مهارت در تشخیص جهات (جلو- عقب - چپ و راست) از طریق فعالیت جسمانی ۲- کسب مهارت در تشخیص سطوح (بالا- پایین - وسط) از طریق فعالیت جسمانی ۱- کسب مهارت در تشخیص اشکال هندسی از طریق فعالیت جسمانی ۲- کسب مهارت در تشخیص مسافت (دور - نزدیک و...) از طریق فعالیت جسمانی ۱- کسب مهارت در تشخیص مفاهیم کندی- تندی- آرام و... از طریق فعالیت جسمانی ۲- کسب مهارت در تشخیص برخی مفاهیم ساده ریاضی (جمع شدن- کم شدن و...) از طریق فعالیت جسمانی ۱- کسب مهارت درتشخیص موقعیت‌های مکانی (داخل- خارج - زیر - رو) از طریق فعالیت جسمانی ۲- کسب مهارت در تشخیص مفاهیم سبک- سنگین از طریق فعالیت جسمانی کسب آمادگی در اجرای ترکیبی حرکات پایه ومهارت‌ها در بازی‌های ورزشی ۱- کسب مهارت در جمع وبازکردن بد ۲- کسب مهارت در چرخیدن و پیچیدن ۳- کسب مهارت در راه رفتن ۴- کسب مهارت در دویدن ۵- کسب مهارت در پریدن ۶- کسب مهارت در فریب وفرار (جاخالی) ۷- کسب مهارت در لی لی کردن ۸- کسب مهارت با پرش رفتن ۹- کسب مهارت در پرتاب کردن ۱۰- کسب مهارت در دریافت کردن ۱۱- کسب مهارت در ضربه زدن ۱- کسب مهارت در جمع وبازکردن بد ۲- کسب مهارت در چرخیدن و پیچیدن ۳- کسب مهارت در راه رفتن ۴- کسب مهارت در دویدن ۵- کسب مهارت در پریدن ۶- کسب مهارت در فریب وفرار (جاخالی) ۷- کسب مهارت در لی لی کردن ۸- کسب مهارت با پرش رفتن ۹- کسب مهارت در پرتاب کردن ۱۰- کسب مهارت در دریافت کردن ۱۱- کسب مهارت در ضربه زدن ۱- کسب مهارت در جمع وبازکردن بد ۲- کسب مهارت در چرخیدن و پیچیدن ۳- کسب مهارت در راه رفتن ۴- کسب مهارت در دویدن ۵- کسب مهارت در پریدن ۶- کسب مهارت در فریب وفرار (جاخالی) ۷- کسب مهارت در لی لی کردن ۸- کسب مهارت با پرش رفتن ۹- کسب مهارت در پرتاب کردن ۱۰- کسب مهارت در دریافت کردن ۱۱- کسب مهارت در ضربه زدن جدول دو بعدی هدف ومحتوای برنامه درسی تربیت بدنی دوره ابتدایی اهداف نگرشی: پایه‌ها اهداف آموزشی پایه اول پایه دوم پایه سوم پایه چهارم پایه پنجم گرایش به شرکت فعال در فعالیتهای تربیت بدنی ۱- حضور به موقع در کلاس درس تربیت بدنی ۲- شرکت فعال در اجرای تمرینات کلاس با نظارت معلم تلاش در جهت حفظ و ارتقای سطح سلامتی و آمادگی جسمانی ۱- توجه به مطالب ارایه شده در کلاس درس تربیت بدنی ۲- سعی در انجام صحیح تمرینات آمادگی جسمانی ۳- تلاش در جهت ارتقای آمادگی جسمانی (دانشی و مهارتی) گرایش به بهبود و توسعه حرکات پایه ومهارت‌ها ۱- توجه به مطالب ارایه شده در کلاس درس تربیت بدنی ۲- سعی در اجرای صحیح حرکات پایه و مهارتها در تمرینات کلاسی ۳- تلاش در جهت ارتقای سطح مهارتهای ورزشی خویش رعایت اصول ایمنی در اجرای فعالیتهای تربیت بدنی و برنامه‌های ورزشی ۱- سعی در رعایت اصول ایمنی فردی در کلاس درس تربیت بدنی ۲- سعی در رعایت اصول ایمنی عمومی در کلاس درس تربیت بدنی تمایل به رعایت بهداشت ورزشی ۱- پوشیدن لباس ورزشی ۲- رعایت نظافت و بهداشت ورزشی جدول دو بعدی هدف ومحتوای برنامه درسی تربیت بدنی دوره ابتدایی اهداف نگرشی: پایه‌ها اهداف آموزشی پایه اول پایه دوم پایه سوم پایه چهارم پایه پنجم تلاش برای پیشگیری از آسیب‌های ورزشی ۱- رعایت توصیه‌ها و آموزش‌های معلم در کلاس درس ۲- رعایت گرم کردن بدن قبل از شروع تمرینات ۳- رعایت سرد کردن بدن در خاتمه درس تمایل به رعایت اصول عاطفی واجتماعی متناسب با دوره ابتدایی ۱- رعایت اصل تعاون، همکاری و مشارکت در فعالیتهای ورزشی ۲- تلاش در جهت انجام مسئولیت‌های فردی و اجتماعی در فعالیتهای ورزشی ۳- احترام به قوانین و مقررات ۴- احترام به بزرگ تر‌ها ۵- سازگاری اجتماعی ۶- کنترل هیجانات ۷- ایثار و گذشت ۸- حمایت از ارزش‌های اجتماعی ۹- راستگویی و صداقت تمایل به حفظ ونگهداری وسایل وامکانات ورزشی ۱- سعی در حفظ وسایل وتجهیزات ورزشی ۲- تلاش فردی و تمایل به همکاری باهمکلاسی‌ها ومعلم در جمع‌آوری وسایل ورزشی روشهای یاددهی
- یادگیری روشهای یاددهی - یادگیری درس تربیت بدنی نیز مانند سایر دروس تحت تاثیر عوامل مختلفی است. برخی از این عوامل با عوامل دروس دیگر مانند اهداف برنامه درسی، جمعیت دانش آموزی وغیره مشترکند. برخی نیز مانند برتری آموزش‌های مهارتی وجسمانی بر آموزش نظری، تفاوت فضای آموزشی و به کارگیری امکانات آموزشی خاص فعالیتهای بدنی، مختص درس تربیت بدنی هستند. به همین دلیل در روشهای یاددهی - یادگیری درس مذکور باید به موارد خاص توجه کرد که عبارتند از: ۱
- معلم می‌تواند از امکانات مختلفی برای تفهیم موضوع آموزش که در تربیت بدنی بیشتر مهارتهای حرکتی است، استفاده کند. برخی از این راه‌ها عبارت اند از: الف- بیان وتوضیح چگونگی اجرای مهارت و نکات عمده ای که باید رعایت شود. در هنگام توضیح، معلم باید از کلمات ساده وروشن استفاده کند و اطمینان حاصل کند که همه دانش آموزان توضیحات او را درک کرده‌اند. ب- نمایش حرکت توسط معلم که می‌تواند بسیار موثر واقع شود. برای این کار باید خود از آمادگی جسمانی و مهارت کافی برخوردار باشند. در غیراین صورت معلم می‌تواند از یکی از دانش آموزان که آمادگی لازم را دارد، برای نمایش مهارت استفاده کند. جاستفاده ازفیلم وتصویرنیزمی توانددرنمایش مهارت بسیار موثر واقع شود. در چنین حالتی ضمن نمایش مهارت، معلم توضیحات تکمیلی راارائه می‌نماید. بدیهی است که استفاده از روشهای مختلف نمایش مهارت ازیکنواحتی کارمی کاهدوانگیزه بیشتری به دانش آموزان می‌دهد. ۲
- به واسطه ماهیت حرکتی مهارتها لازم است دانش آموزان به طور مشخصی شخصاً بارها وبارها مهارتها را تکرار و تمرین کنند و بسیار مهم است که وقت کافی برای این کار به آنها داده شود. این تکرار و تمرین باید با نظارت و راهنمایی معلم صورت پذیرد تا اطمینان حاصل شود که مهارتها صحیح اجرا می‌شوند و همه دانش آموزان در حد قابل قبولی آنها را آموخته‌اند. ۳
- اشتباهات رایج در اجرای هر مهارت برای کلیه دانش آموزان نمایش داده شود واشتباهات فردی هر دانش آموز به طور جداگانه اصلاح شود. ۴
- نمایش حرکات با کمال دقت و صحت انجام گیرد و در اجرای آنها ازعجله خودداری شود. ۵
- هنگام نمایش مهارتها، معلم طوری بایستد که همه ی دانش آموزان به راحتی او را ببینند. ۶
- بازیها حالت طبیعی داشته و از مقررات خشک و تحمیلی به دور باشند تا کودکان آنها را به صورت تکلیف نبینند و دچار خستگی روانی نشوند. ۷
- مهارتها و بازی‌های هر جلسه طوری انتخاب شوند که ضمن وادار نمودن دانش آموزان به تلاش بیشتر، قابل دستیابی باشند تا همه ی آنان موفقیت را تا حدودی تجربه کنند. ۸
- هر نوع عامل خطرزا که ممکن است به گونه ای سلامت دانش آموزان را با مخاطره روبه رو سازد، از محیط آموزش حذف شود. ۹
- بین آموزش‌های ارائه شده، ارتباط منطقی حفظ شود. ۱۰
- از تکرار فعالیتهای خسته کننده خودداری شود. ۱۱
- نظر به اهمیت ارتباطات غیرکلامی به خصوص در تربیت بدنی، لازم است معلمان تربیت بدنی به اهمیت این گونه ارتباط واقف و در آن مهارت داشته باشند. شیوه‌های ارزشیابی ارزشیابی این درس مقوله ای تفکیک ناپذیر از فرایند آموزش است که تحت تاثیر رویکرد آن قرار می‌گیرد. بدین معنا که ارزشیابی در درجه اول وسیله ای است که به طور مستمر بازخوردهایی را فراهم می‌آورد تا دانش آموزان از نقاط ضعف و قوت خود مطلع شوند و با دریافت راه حلهای مناسب آموزشی، گامهای موثری در زمینه دستیابی به سلامت جسمانی بردارند. از طرف دیگر بازخوردهای دریافتی به اصلاح روند آموزش و روش تدریس منجر می‌شود و به این ترتیب، ارزشیابی خود وسیله ای در جهت تحقق اهداف درس تربیت بدنی است. چند نکته اساسی در ارزشیابی ۱- در درس تربیت بدنی اهداف مهارتی، جایگاه ویژه ای دارند و سهم قابل توجهی از اهداف کلی را به خود اختصاص می‌دهند. ۲-اهداف شناختی به عنوان پشتوانه ای نظری برای شفاف سازی مفاهیم کلیدی مرتبط با اهداف مهارتی عمل می‌کنند. ۳-برای دستیابی به اهداف شناختی و نگرشی، دو فرصت یادگیری فراهم می‌شود.: الف - دروس شناختی که فرصتی را برای تعامل بین معلم و دانش آموزان و همچنین دانش آموزان با یکدیگر درباره مفاهیم اساسی همچون آمادگی جسمانی، مهارتهای ورزشی، ایمنی در ورزش، بهداشت و تغذیه ورزشی و هدفهای تربیت بدنی به شکل نظری فراهم می‌کند. ب - دروس مهارتی که با محور قرار گرفتن معلم تربیت بدنی، رفتارهای دانش آموزان تحت نظارت قرار می‌گیرد و با یادآوری مباحث آموخته شده در حوزه دانشی، با توصیه هدایت و مدیریت می‌شوند. زمان برگشت به حالت اولیه نیز فرصت مناسبی است که تذکرات به شکل مبسوط تر ارائه و عادات مناسب و شایسته جایگزین شوند. ۴- در حیطه شناختی هدف اصلی آشنایی و درک مفاهیم اساسی تربیت بدنی و اصول و قوانین است. به این ترتیب مبنای ارزشیابی، سنجش محفوظات دانش آموزان نیست. ۵- ارزشیابی مستمر به دلیل فراهم کردن بازخوردهای دائمی باید مورد تاکید واقع شود. ۶- نوع و روش ارزشیابی باید متناسب با یادگیرنده و کلاس باشد. ۷- ارزشیابی از سطح مهارتهای ورزشی و فعالیتهای جسمانی دانش آموزان معلول و دارای بیماریهای خاص، متناسب با نوع معلولیت و بیماری خاص آنان انجام می‌شود. ۸- ارزشیابی در سطح نگرش امری مستمر است که از طریق مشاهده رفتارهای مورد انتظار توسط معلم در موقعیت‌های مختلف انجام می‌گیرد. در واقع نگرش نتیجه فرآیند حیطه‌های دانشی ومهارتی هستند که باید همواره تحت نظارت وهدایت معلم باشد و ضرورت ندارد که صرفاً در یک موقعیت خاص به آن پرداخته شود. ۹- در مورد افرادی که با تشخیص و صلاحدید پزشک معتمد به هیچ وجه امکان انجام مهارتهای ورزشی و فعالیتهای جسمانی وجود ندارد، ارزشیابی از بخش هدفهای شناختی و فعالیتهای خارج از کلاس به عمل می‌آید. ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات:
۱-آزمون‌های استانداردشده وآزمون‌های معلم ساخته ی آمادگی جسمانی ومهارت‌های ورزشی ۲-مشاهده رفتار دانش آموز در حین انجام فعالیتهای مهارتی وآمادگی جسمانی ۳-آزمون‌های شفاهی در حیطه ی شناختی ۴-مشاهده رفتار دانش آموز در فعالیتهای کلاسی در حیطه نگرشی ۵-چک لیست عملکرد بر اساس رفتار مورد انتظار روش ارزشیابی:
ارزشیابی درس تربیت بدنی به صورت عملی - شفاهی می‌باشد. وسایل، ابزار وفضای آموزشی مورد نیازبرنامه آنچه که درزیرارائه می‌شود، حداقل نیازهای اساسی برای اجرای یک ساعت برنامه درسی تربیت بدنی دردبستان است ومقدار وتنوع وسایل بستگی به تعدادنفرات کلاس خواهد داشت. الف) وسایل وتجهیزات -توپ مینی بسکتبال استاندارد ولاستیکی -توپ مینی والیبال استانداردولاستیکی -توپ هندبال استاندارد ولاستیکی -توپ والیبال استاندارد ولاستیکی -توپ‌های تنیس -توپ فوتبال -توپ مینی هندبال -توپ لاستیکی دراندازه‌های کوچک -طناب انفرادی بلند:۱۹۰-۲۲۰-۲۵۰ سانتی متری -طناب بلند:۳۸۰-۴۶۰-۵۴۰-۷۲۰ سانتی متری -کشی به طول ۱۱۰سانتی متر -طناب سقفی -انواع راکت‌های ورزشی -انواع تورها -انواع سبدها -کیسه‌های لوبیای ۱۵× ۱۵ وتعدادی تابلو برای هدف گیری (می‌توان داخل کیسه راازشن پرکرد) -چوب دراندازه‌های مختلف (۹۰ سانتی متروچوب دوی امدادی) -گچ برای خط کشی -حلقه‌های هولی هوپ -تعدادی بطری پلاستیکی برای نشانه گیری -تعدادی جعبه دراندازه‌های مختلف برای پرش -چوب موازنه باارتفاع مختلف -تلمبهء باد -تابلو اعلانات -کابینت فلزی (برای نگهداری وسایل) -کیسه‌های کتان برای حمل توپ (برای جمع‌آوری وحمل آنها به کلاس وبرعکس) -جعبه ابزار -جعبه چرخ دار برای حمل ونقل وسایل -مانع ۳۰،۵/۳۷، ۴۵ و ۵۰ سانتی متر -تشک ژیمناستیک ۱۰۰×۱۰۰- سانتی متر -پارالل کوتاه -نردبان افقی -انواع حلقه (هولی هوپ، تایرماشین؛تویه لاستیک) -پله -چوب تعادلی (۹۰ سانتی متر) -انواع جعبه با ارتفاع مختلف برای بالا رفتن وپریدن ازروی آنها -تخته تعادلی طرح سوئدی -تخته بسکتبال -دروازه هندبال یا مینی فوتبال -میله نگهدارنده تور والیبال -میله نگهدارنده تور بدمینتون ب) فضای ورزشی باتوجه به سه دسته حرکات غیرانتقالی،انتقالی ودست ورزی که درپایه‌های اول، دوم وسوم انجام می‌شود وهمچنین بازی‌های ورزشی که درآنها نیاز به تحرک وجابه جایی وپرتاب ودریافت توپ‌های مختلف ورزشی وغیره وجود دارد، حداقل فضای مورد نیاز برای کلاس تربیت بدنی دردوره ی ابتدایی با توافق وزارت آموزش و پرورش و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تعیین می‌شود. این فضا باید کاملات از سایر فضاهای مدرسه تفکیک شده باشد وامکان فعالیت معلم ودانش آموزان رابدون حضور دیگران فراهم کند. ازطرفی به علت شرایط اقلیمی کشور وبه خصوص تامین شرایط لازم برای فعالیت دختران، ترجیحاً این فضا باید سرپوشیده باشد. ویژگیهای اختصاصی معلم تربیت بدنی دوره ابتدایی ۱-داشتن حداقل مدرک لیسانس تربیت بدنی تبصره: در صورت نبود لیسانس تربیت بدنی، به کار گیری معلم فوق دیپلم تربیت بدنی و یا معلم لیسانس غیر مرتبط، با گذراندن دوره‌های تخصصی مربوط بلامانع است. ۲-آشنایی از محتوای برنامه درسی دوره ابتدایی ۳-نداشتن نقص عضوی که مانع از انجام وظیفه باشد ۴-توانایی جسمانی لازم برای اجرای مهارتها وفعالیت‌های مورد نظر در برنامه ۵-توانایی فنی لازم برای نشان دادن مهارتهای پایه وفعالیت‌های بدنی ۶-داشتن تناسب اندام و وزن مطلوب ۷-اعتقاد به اثربخشی فعالیتهای بدنی وآمادگی جسمانی در بهداشت وتندرستی ۸-اعتقاد به فعالیتهای بدنی به عنوان وسیله ای برای ابراز وجود دانش آموزان تکامل و بهبود یادگیری آنها. ۹-داشتن دانش وتوانایی لازم در تلفیق سایر مواد آموزشی با تربیت بدنی وبالعکس ملاحظات اجرایی برنامه ۱- با توجه به ضرورت و اهمیت نقش نیروی انسانی در اجرای برنامه درس تربیت بدنی دوره ابتدایی، لازم است معلمان واجد شرط طی یک برنامه پنجساله تامین شده و یا آموزش‌های تخصصی لازم را براساس دستورالعملهای مربوط گذرانده باشند. ۲- تجهیزات و وسایل مورد نیاز، متناسب با استانداردهای لازم، تهیه و در اختیار واحدهای آموزشی قرار گیرد. ۳- در طراحی و ساخت واحدهای آموزشی، فضای آموزشی مورد نیاز در نظر گرفته شود. موضوع:راهنمای برنامه درسی تربیت بدنی در دوره ابتدایی در هفتصدو بیست و چهارمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش مورخ ۱۳۸۴/۴/۲۵ به تصویب رسید. بهرام محمدیان دبیر شورا محمود فرشیدی رئیس جلسه ۱ - مجموعه ای از ایستگاهها برای انجام حرکات مختلف که منجر به آمادگی جسمانی می‌شود.