دستورالعمل احضار و جلب فرماندهان و مسئولین نیروهای مسلح
الف: مقدمه: ۱
- ماده ۳ قانون تعیین حدود صلاحیت دادسراها و دادگاه‌های نظامی کشور (مصوب ۱۳۷۳/۵/۶ مجمع تشخیص مصلحت نظام) «کلیه جرائم نظامیان دارای درجه سرتیپی و بالاتر در مراجع قضایی ذی ربط در تهران رسیدگی می‌شود.» ۲
- ماده واحده قانون تفسیر ماده ۳ قانون تعیین حدود صلاحیت دادسراها و دادگاه‌های نظامی کشور (مصوب ۱۳۷۴/۶/۲ مجمع تشخیص مصلحت نظام.) کلیه نظامیان دارای درجه سرتیپ دومی که شاغل در محل‌های سرلشکری و فرماندهی تیپ‌های مستقل هستند نیز مشمول ماده ۳ قانون تعیین حدود صلاحیت دادسراها و دادگاه‌های نظامی کشور، مصوب ۱۳۷۳/۵/۶ مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌باشند. ب: منظور: ایجاد هماهنگی و تعیین روش مناسب برای اجرای تدابیر مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا در رابطه با احضار و جلب فرماندهان و مسئولین و کارکنان نیروهای مسلح و نیز اجرای ماده ۳ قانون تعیین حدود صلاحیت دادسراها و دادگاه‌های نظامی کشور، (مصوب ۱۳۷۳/۵/۶) مجمع تشخیص مصلحت نظام و ماده واحده قانون، تفسیر ماده مذکور (مصوب ۱۳۷۴/۶/۲) آن مجمع. ج: هدف: اجرای متناسب مقررات مربوط به احضار و جلب نسبت به فرماندهان و مسئولین نیروهای مسلح با توجه به حساسیت شغلی و ضرورت حفظ اقتدار فرماندهی در نیروهای مسلح و رعایت شوون فرماندهان و مسئولین ارشد این نیروها. د: اجراء: ماده ۱:
هرگونه احضار و جلب فرماندهان و مسئولین مشروحه ذیل، صرفاً برابر با رویه مقرر در این دستورالعمل، از طریق دفتر ویژه سازمان قضایی نیروهای مسلح به شرح مواد آتی انجام می‌شود: الف) فرماندهان تیپ‌های مستقل و بالاتر و همطراز آن تیپ‌ها در نیروهای هوایی، دریایی، نیروی مقاومت بسیج و نیروی قدس. ب) شاغلین در محل‌های سازمانی سرلشکری و به بالا. ج) وزیر دفاع، جانشین و معاونین وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و روسای سازمان‌های وابسته به وزارت دفاع و کارمندان شاغل در محل‌های سرلشکری و به بالا. د) فرماندهان انتظامی استان‌ها و فرماندهان مناطق مقاومت بسیج. ه-) فرماندهان ارشد استان‌ها در واحدهای مربوط به ارتش و سپاه. و) احضار و جلب بازنشستگان و منتقلین در اموری که مربوط به زمان خدمتشان مشمول دستورالعمل بوده‌اند، کماکان مشمول دستورالعمل خواهد بود. تبصره ۱: تعیین جایگاه‌های فرماندهان و مسئولین مشمول دستورالعمل و اعلام آن به سازمان قضایی صرفاً از طریق ستاد کل نیروهای مسلح خواهد بود. تبصره ۲: درجه فرماندهان موضوع این ماده نباید از درجه سرتیپ دومی کمتر باشد. ماده ۲: کلیه مراجع قضایی موظفند در مواقع احضار یا جلب فرماندهان موضوع ماده یک تحت هر عنوانی تقاضای خود را به همراه گزارش پرونده و علت احضار یا جلب به سازمان قضایی نیروهای مسلح در تهران ارسال نمایند. ماده ۳: رئیس سازمان قضایی به منظور تکمیل پرونده و قبل از تقاضای احضار یا جلب فرماندهان نظریه یا توضیحات آنان را از طریق مکاتبه یا توسط نماینده اعزامی آنان دریافت می‌نماید. مادامی که تکمیل پرونده با اخذ لایحه دفاعیه از فرماندهان مذکور و یا با اعزام نماینده از سوی آنان ممکن می‌باشد نباید تقاضای احضار یا جلب به عمل آید. ماده ۴: در مواردی که از نظر رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح دلایل و مدارک برای ادامه رسیدگی کافی نباشد رئیس سازمان موضوع را به قاضی رسیدگی‌کننده اعلام تا عنداللزوم تصمیم مقتضی را اخذ و یا طبق این دستورالعمل اقدام نماید. ماده ۵: در هر موردی که بنا به تشخیص رئیس سازمان قضایی، احضار یا جلب فرماندهان مزبور ضروری باشد، مراتب باید با شرح کامل سوابق و ذکر علت احضار یا جلب، جهت کسب اجازه از محضر مبارک مقام معظم فرماندهی کل قوا به دفتر نظامی معظم له تقدیم گردد. تبصره ۱: در مواردی که مقام معظم فرماندهی کل قوا با احضار یا جلب موافقت ننمایند، از طریق دیگر مانند مکاتبه یا اعزام وکیل متهم، به پرونده رسیدگی خواهد شد و در مواردی که تدبیر معظم له ترک تعقیب باشد، حسب مورد ابلاغ خواهد شد و در مواردی که بنا به تشخیص رئیس سازمان قضایی احضار یا جلب ضروری نباشد پیشنهاد عفو یا ترک تعقیب به محضر مقام معظم فرماندهی کل قوا تقدیم خواهد شد. تبصره ۲: در موارد فوق هرگاه پرونده دارای شاکی خصوصی باشد اقدامات لازم برای اخذ رضایت شاکی توسط دفتر ویژه انجام خواهد شد. با اعلام رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح، اعتبار مورد نیاز توسط ستاد کل تامین خواهد شد. ماده ۶: در مواردی که اجازه احضار یا جلب فرماندهان موضوع این دستورالعمل از سوی مقام معظم فرماندهی کل قوا صادر می‌گردد، کلیه اقدامات مربوط به احضار و جلب آنان فقط از طریق دفتر ویژه سازمان قضایی ن. م انجام می‌پذیرد. ماده ۷: در هر پرونده ای که با احضار مشمولین این دستورالعمل، از سوی مقام معظم فرماندهی کل قوا موافقت می‌گردد برای احضار آنان در مراحل بعدی رسیدگی (در رابطه با همان موضوع) کسب اجازه مجدد لازم نمی‌باشد و رئیس سازمان قضایی در صورت لزوم دستور احضار صادر می‌نماید که در این صورت مراتب را باید همزمان به اطلاع دفتر فرماندهی معظم کل قوا برساند. تبصره
- تشخیص این که موضوع احضار همان موضوع قبلی است با رئیس سازمان قضایی خواهد بود. ماده ۸: در کلیه مواردی که پس از احضار،جلب فرماندهان مزبور ضروری باشد برای جلب آنان باید اجازه جداگانه اخذ شود. ماده ۹: در مواردی که اتهام مشمولین این دستورالعمل از جمله اموری است که قانونگذار صدور قرار بازداشت موقت را الزامی می‌داند، لازم است موضوع در تقاضای احضار و یا جلب ارسالی به دفتر فرماندهی معظم کل قوا منعکس و از معظم له کسب تکلیف گردد. ماده ۱۰: هرگاه در اثناء رسیدگی با توجه به اهمیت اتهام انتسابی و دلایل و مدارک موجود به تشخیص قاضی رسیدگی‌کننده و تایید دادستان بازداشت متهم ضروری باشد و یا در حین رسیدگی مشخص شود که بازداشت متهم از نظر قانونی الزامی است در صورتی که رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح نیز با توجه به دلایل موجود و اهمیت بزه، بازداشت را ضروری بداند متهم بازداشت و مراتب به فوریت به دفتر فرماندهی معظم کل قوا اعلام می‌شود و طبق تدبیر معظم له عمل خواهد شد. ماده ۱۱: در موارد ضروری و فوری که بنابه تشخیص دادستان نظامی تهران و تایید رئیس سازمان قضایی تاخیر در رسیدگی موجب خسارت جانی یا زیان‌های سنگین می‌گردد و یا بیم فرار یا تبانی در رابطه با موضوع رود، قاضی رسیدگی‌کننده از طریق دفتر ویژه اقدام به احضار یا جلب فرمانده موردنظر می‌نماید، در این صورت آن دفتر موظف است مراتب را همزمان به همراه گزارش کامل، جهت استحضار مقام معظم فرماندهی کل قوا به دفتر معظم له تقدیم نماید. ماده ۱۲: دادسرا و دادگاه ویژه روحانیت درمورد احضار فرماندهان و مسئولین روحانی شاغل در ن. م مکلف به رعایت این دستورالعمل می‌باشند. ماده ۱۳: احضار و جلب سایر کارکنان نیروهای مسلح که موضوع این دستورالعمل نمی‌باشند. توسط مراجع قضایی ذی صلاح و از طریق سلسله مراتب فرماندهی مربوط و برابر مقررات انجام می‌پذیرد. ه -: دستورات هماهنگی: ۱
- ستاد کل نیروهای مسلح جایگاه‌های فرماندهان و مسئولین مشمول این دستورالعمل را تعیین و به سازمان قضایی نیروهای مسلح و به مبادی ذی ربط اعلام خواهد نمود. ۲
- به محض مشخص شدن نتیجه اقدامات انجام شده (احضار و جلب) و... دفتر ویژه با تعیین طبقه بندی موضوع مراتب را به مرجع قضایی ذی صلاحی که پرونده فرد در آن جا مطرح است اعلام می‌کند. ۳
- هرگونه نشر خبر و اطلاع رسانی مربوط به احضار و جلب کارکنان موضوع این دستورالعمل صرفاً توسط سازمان قضایی نیروهای مسلح انجام می‌پذیرد. ۴
- درصورت عدم رعایت مفاد دستورالعمل توسط بعضی محاکم قضایی، دفتر ویژه اقدامات قانونی لازم را درباره محاکم مزبور حسب مورد به عمل آورد. و: ابلاغ: این دستورالعمل که در تاریخ ۱۳۸۴/۹/۱ به تصویب مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا رسیده است از هر نظر جایگزین دستورالعمل مصوب ۱۳۷۵/۳/۵ معظم له بوده و لازم الاجراء می‌باشد.