دستورالعمل خرید تضمینی آب و پساب

شورای اقتصاد در جلسه مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۲۱ درخواست شماره ۱۵۳۶۷/۲۰/۰۰۹ /۹۵ مورخ ۱۳۹۵/۱۲/۲۵ وزارت نیرو در خصوص دستورالعمل ماده (۲۰) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) را به استناد ماده (۲۰) قانون مذکور، بررسی و به شرح ذیل مورد تصویب قرار داد. ماده ۱

در این دستورالعمل اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
آب استحصالی: آبی که در اثر اجرای طرح‌های تامین آب متعارف و غیرمتعارف، برای استفاده در مصارف مختلف در دسترس متقاضی قرار می‌گیرد. آب غیرمتعارف شامل منابع آبی غیر از منابع سطحی و زیرزمینی معمول می‌باشد. ب
پساب: فاضلاب تصفیه شده خروجی تصفیه خانه‌های فاضلاب شهری و روستایی است که در حد استانداردهای مصوب، تصفیه و قابل عرضه به متقاضی می‌باشد. ج
آب مازاد ناشی از صرفه جویی حقابه داران: آب حاصل از صرفه جویی و مدیریت مصرف آب دارای مجوز تخصیص، حقابه داران و مشترکین قانونی منابع آب است (آب حاصل از سرمایه‌گذاری در کاهش هدر رفت واقعی آب مشمول آب مازاد می‌گردد.) د
خدمات استحصال آب / پساب و انتقال آب: شامل استحصال آب / پساب و انتقال آب جهت تحویل به شبکه‌های توزیع آب شهری و روستایی و یا مصرف کننده در کاربری‌های مختلف آب می‌باشد. ه
حقابه: عبارت از حق مصرف آبی است که در دفاتر جزء جمع قدیم یا اسناد مالکیت یا حکم دادگاه یا مدارک قانونی دیگر قبل از تصویب قانون توزیع عادلانه آب - مصوب ۱۳۶۱ مجلس شورای اسلامی - برای ملک یا مالک آن تعیین شده باشد. و
قرارداد تضمین خرید: قراردادی است که بین خریدار و سرمایه گذار، برای تضمین خرید آب و پساب در دوره ای حداکثر معادل طول عمر مفید تاسیسات مرتبط با خرید تضمینی، منعقد می‌گردد. ز
سرمایه گذار: شخص حقیقی یا حقوقی بخش غیردولتی (داخلی و خارجی) است که در طرح‌های مشمول این دستورالعمل بر اساس قوانین مربوطه سرمایه‌گذاری نموده و می‌نماید. ح
قیمت توافقی: نرخ توافق شده بین سرمایه گذار و خریدار است که بر مبنای هزینه تمام شده هر مترمکعب آب و یا پساب که با رعایت کیفیت استاندارد مورد نظر وزارت نیرو برای هر یک از مصارف در هر محل با توجه به هزینه‌های سرمایه‌گذاری، بهره‌برداری و نگهداری محاسبه می‌شود و با اعمال سود متعارف سرمایه‌گذاری (حداقل معادل نرخ حداقل سود متناظر با دوره قرارداد، مصوب شورای پول و اعتبار) با تایید وزیر نیرو در قرارداد فیمابین درج می‌گردد. به منظور تعیین قیمت بهینه، با ایجاد فضای رقابتی، در ابتدای فرآیند ارجاع، فراخوان عمومی انجام خواهد شد. ط
قیمت فروش به مصرف کننده: قیمت هر مترمکعب آب یا پساب است که بر اساس قوانین و مقررات موجود، برای فروش به مصرف کنندگان و متقاضیان مصارف مختلف، تعیین می‌گردد. ی
خریدار: هر یک از شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو که به نمایندگی از وزارت نیرو در طی دوره قرارداد، خرید آب یا پساب را از سرمایه گذار تضمین می‌نماید. ماده ۲
دامنه شمول این دستورالعمل شامل خرید آب و پساب استحصالی و یا آب انتقالی از سرمایه گذاران غیردولتی اعم از داخلی و خارجی و همچنین آب مازاد ناشی از صرفه جویی حقابه داران در بخش‌های مصرف می‌باشد. تبصره ۱
آب خود مصرفی (آبی که توسط سرمایه گذار به مصارف و نیازهای خود می‌رسد)، مشمول این دستورالعمل نمی‌باشد. تبصره ۲
کاربری آب و پساب استحصالی یا آب انتقالی توسط وزارت نیرو تعیین می‌شود. ماده ۳
وزارت نیرو موظف است طرح‌ها و یا پروژه‌های اولویت دار جدیدی که قرار است محصول آنها پس از اجرا، خرید تضمینی شود را با تایید سازمان برنامه و بودجه کشور واگذار نماید. تبصره ۱
وضعیت اولویت بندی و معیارهای انتخاب و انعقاد قرارداد به شرح زیر می‌باشد: نوع تاسیسات بر حسب اولویت معیارهای انتخاب تاسیسات نمک زدایی
دارا بودن توجیه فنی، مالی و اقتصادی
انتخاب گزینه نمک زدایی آب پس از بررسی منابع آبی در دسترس
احصاء قیمت مناسب پس از یک فرایند رقابتی طرح‌های ارتقاء کیفی منابع اب شرب موجود
دارا بودن توجیه فنی، مالی و اقتصادی
عدم وجود مشکل کمی
احصاء قیمت مناسب پس از یک فرایند رقابتی تصفیه خانه آب و سامانه انتقال آب
دارا بودن اولویت جهت اجرا
احصاء قیمت مناسب پس از یک فرایند رقابتی آب مازاد ناشی از صرف جویی حقابه داران (کاهش آب بدون درآمد)
صرفا در شهرهایی که تمام یا بخشی از آب آن‌ها توسط تاسیسات نمک زدایی یا ارتقاء کیفی تامین می‌گردد.
احصاء قیمت مناسب پس از یک فرایند رقابتی تصفیه خانه فاضلاب
دارا بودن اولویت جهت اجرا
در صورت عدم امکان اجرا به صورت بیع متقابل یا BOT خودگردان تبصره ۲
در نرخ توافق شده بین سرمایه گذار و خریدار، چنانچه وزارت نیرو (یا شرکت‌های زیرمجموعه) از طریق منابع مالی داخلی خود و یا به صورت خودگردان قصد خرید تضمینی آب استحصالی را داشته باشند، راسا اقدام خواهند کرد. ماده ۴
وزارت نیرو و سازمان برنامه و بودجه کشور می‌بایست پرداخت تعهدات قراردادهای خرید تضمینی آب و پساب را در اولویت تخصیص قرار دهند. تبصره ۱
به منظور تسریع و تسهیل در پرداخت تعهدات خرید تضمینی آب و پساب، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت نیرو مکلفند بستر و زمینه عملیاتی گشایش اعتبار اسنادی داخلی به نام هر یک از فروشندگان در یکی از بانک‌های عامل را فراهم نمایند. تبصره ۲
به منظور متعادل شدن قیمت خرید تضمینی، به دستگاه اجرایی سرمایه پذیر (خریدار) اجازه داده می‌شود بخشی از آب و یا پساب استحصالی را از محل منابع ردیف اعتباری پروژه مربوطه، در دوره ساخت و یا بهره‌برداری پیش خرید نماید. ماده ۵
سرمایه گذار مکلف به رعایت حقوق و سهم حقابه داران و اشتراکهای قانونی موجود در زمان عقد قرارداد می‌باشد. میزان و نحوه توزیع حقابه‌ها و اشتراک‌های قانونی به همراه مجوز صادرشده، توسط وزارت نیرو به سرمایه گذار ابلاغ شده و سرمایه گذار مکلف به رعایت آن می‌باشد. تبصره
سرمایه گذار مکلف به تامین آب مشترکین دارای مجوز تخصیص آب در چارچوب قرارداد تضمین خرید آب است. ماده ۶
به سرمایه گذار اجازه داده می‌شود آب / پساب تولیدی یا آب انتقالی مازاد بر تعهد خرید تضمینی را با رعایت ماده ۵ این دستورالعمل و با اخذ مجوز از خریدار، به طور مستقیم به متقاضیان بفروشد. ماده ۷
قرارداد تضمین خرید آب و پساب موضوع ماده (۲) این دستورالعمل بر اساس قیمت توافقی بین خریدار و سرمایه گذار با رعایت ضوابط قانونی منعقد می‌گردد. فرایند سرمایه‌گذاری و مراحل اجرایی منجر به انعقاد قرارداد مطابق پیوست شماره (۱) این مصوبه تعیین می‌گردد. تبصره ۱
قیمت خرید تضمینی آب و یا پساب مندرج در قرارداد منعقده می‌تواند متناسب با شاخص تورم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و یا تغییر نرخ ارز مرجع و یا ترکیبی از هر دو شاخص مذکور (به صورت تعدیل پذیر و یا تعدیل ناپذیر) بر اساس دستورالعمل پیشنهادی وزارت نیرو و تایید سازمان برنامه و بودجه کشور و با درج در شرایط خصوصی قرارداد تعدیل شود. تبصره ۲
نمونه قراردادهای تضمین خرید آب یا پساب، پس از تهیه و یا بازنگری بر اساس این دستورالعمل، توسط وزارت نیرو به دستگاه‌های اجرایی زیرمجموعه ابلاغ می‌شود. ماده ۸
احداث و بهره‌برداری طرح‌های تامین و انتقال آب و پساب در چارچوب مبانی، مشخصات فنی و استانداردهای ذیربط و طبق قرارداد منعقده بین سرمایه گذار و خریدار خواهد بود. محمدباقر نوبخت فرآیند سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ایجاد تاسیسات آب و فاضلاب در قالب قراردادی (BOO,BOT,ROT) صفحه (۱) - صفحه (۲)

در این دستورالعمل اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
آب استحصالی: آبی که در اثر اجرای طرح‌های تامین آب متعارف و غیرمتعارف، برای استفاده در مصارف مختلف در دسترس متقاضی قرار می‌گیرد. آب غیرمتعارف شامل منابع آبی غیر از منابع سطحی و زیرزمینی معمول می‌باشد. ب
پساب: فاضلاب تصفیه شده خروجی تصفیه خانه‌های فاضلاب شهری و روستایی است که در حد استانداردهای مصوب، تصفیه و قابل عرضه به متقاضی می‌باشد. ج
آب مازاد ناشی از صرفه جویی حقابه داران: آب حاصل از صرفه جویی و مدیریت مصرف آب دارای مجوز تخصیص، حقابه داران و مشترکین قانونی منابع آب است (آب حاصل از سرمایه‌گذاری در کاهش هدر رفت واقعی آب مشمول آب مازاد می‌گردد.) د
خدمات استحصال آب / پساب و انتقال آب: شامل استحصال آب / پساب و انتقال آب جهت تحویل به شبکه‌های توزیع آب شهری و روستایی و یا مصرف کننده در کاربری‌های مختلف آب می‌باشد. ه
حقابه: عبارت از حق مصرف آبی است که در دفاتر جزء جمع قدیم یا اسناد مالکیت یا حکم دادگاه یا مدارک قانونی دیگر قبل از تصویب قانون توزیع عادلانه آب - مصوب ۱۳۶۱ مجلس شورای اسلامی - برای ملک یا مالک آن تعیین شده باشد. و
قرارداد تضمین خرید: قراردادی است که بین خریدار و سرمایه گذار، برای تضمین خرید آب و پساب در دوره ای حداکثر معادل طول عمر مفید تاسیسات مرتبط با خرید تضمینی، منعقد می‌گردد. ز
سرمایه گذار: شخص حقیقی یا حقوقی بخش غیردولتی (داخلی و خارجی) است که در طرح‌های مشمول این دستورالعمل بر اساس قوانین مربوطه سرمایه‌گذاری نموده و می‌نماید. ح
قیمت توافقی: نرخ توافق شده بین سرمایه گذار و خریدار است که بر مبنای هزینه تمام شده هر مترمکعب آب و یا پساب که با رعایت کیفیت استاندارد مورد نظر وزارت نیرو برای هر یک از مصارف در هر محل با توجه به هزینه‌های سرمایه‌گذاری، بهره‌برداری و نگهداری محاسبه می‌شود و با اعمال سود متعارف سرمایه‌گذاری (حداقل معادل نرخ حداقل سود متناظر با دوره قرارداد، مصوب شورای پول و اعتبار) با تایید وزیر نیرو در قرارداد فیمابین درج می‌گردد. به منظور تعیین قیمت بهینه، با ایجاد فضای رقابتی، در ابتدای فرآیند ارجاع، فراخوان عمومی انجام خواهد شد. ط
قیمت فروش به مصرف کننده: قیمت هر مترمکعب آب یا پساب است که بر اساس قوانین و مقررات موجود، برای فروش به مصرف کنندگان و متقاضیان مصارف مختلف، تعیین می‌گردد. ی
خریدار: هر یک از شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو که به نمایندگی از وزارت نیرو در طی دوره قرارداد، خرید آب یا پساب را از سرمایه گذار تضمین می‌نماید. ماده ۲
دامنه شمول این دستورالعمل شامل خرید آب و پساب استحصالی و یا آب انتقالی از سرمایه گذاران غیردولتی اعم از داخلی و خارجی و همچنین آب مازاد ناشی از صرفه جویی حقابه داران در بخش‌های مصرف می‌باشد. تبصره ۱
آب خود مصرفی (آبی که توسط سرمایه گذار به مصارف و نیازهای خود می‌رسد)، مشمول این دستورالعمل نمی‌باشد. تبصره ۲
کاربری آب و پساب استحصالی یا آب انتقالی توسط وزارت نیرو تعیین می‌شود. ماده ۳
وزارت نیرو موظف است طرح‌ها و یا پروژه‌های اولویت دار جدیدی که قرار است محصول آنها پس از اجرا، خرید تضمینی شود را با تایید سازمان برنامه و بودجه کشور واگذار نماید. تبصره ۱
وضعیت اولویت بندی و معیارهای انتخاب و انعقاد قرارداد به شرح زیر می‌باشد: نوع تاسیسات بر حسب اولویت معیارهای انتخاب تاسیسات نمک زدایی
دارا بودن توجیه فنی، مالی و اقتصادی
انتخاب گزینه نمک زدایی آب پس از بررسی منابع آبی در دسترس
احصاء قیمت مناسب پس از یک فرایند رقابتی طرح‌های ارتقاء کیفی منابع اب شرب موجود
دارا بودن توجیه فنی، مالی و اقتصادی
عدم وجود مشکل کمی
احصاء قیمت مناسب پس از یک فرایند رقابتی تصفیه خانه آب و سامانه انتقال آب
دارا بودن اولویت جهت اجرا
احصاء قیمت مناسب پس از یک فرایند رقابتی آب مازاد ناشی از صرف جویی حقابه داران (کاهش آب بدون درآمد)
صرفا در شهرهایی که تمام یا بخشی از آب آن‌ها توسط تاسیسات نمک زدایی یا ارتقاء کیفی تامین می‌گردد.
احصاء قیمت مناسب پس از یک فرایند رقابتی تصفیه خانه فاضلاب
دارا بودن اولویت جهت اجرا
در صورت عدم امکان اجرا به صورت بیع متقابل یا BOT خودگردان تبصره ۲
در نرخ توافق شده بین سرمایه گذار و خریدار، چنانچه وزارت نیرو (یا شرکت‌های زیرمجموعه) از طریق منابع مالی داخلی خود و یا به صورت خودگردان قصد خرید تضمینی آب استحصالی را داشته باشند، راسا اقدام خواهند کرد. ماده ۴
وزارت نیرو و سازمان برنامه و بودجه کشور می‌بایست پرداخت تعهدات قراردادهای خرید تضمینی آب و پساب را در اولویت تخصیص قرار دهند. تبصره ۱
به منظور تسریع و تسهیل در پرداخت تعهدات خرید تضمینی آب و پساب، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت نیرو مکلفند بستر و زمینه عملیاتی گشایش اعتبار اسنادی داخلی به نام هر یک از فروشندگان در یکی از بانک‌های عامل را فراهم نمایند. تبصره ۲
به منظور متعادل شدن قیمت خرید تضمینی، به دستگاه اجرایی سرمایه پذیر (خریدار) اجازه داده می‌شود بخشی از آب و یا پساب استحصالی را از محل منابع ردیف اعتباری پروژه مربوطه، در دوره ساخت و یا بهره‌برداری پیش خرید نماید. ماده ۵
سرمایه گذار مکلف به رعایت حقوق و سهم حقابه داران و اشتراکهای قانونی موجود در زمان عقد قرارداد می‌باشد. میزان و نحوه توزیع حقابه‌ها و اشتراک‌های قانونی به همراه مجوز صادرشده، توسط وزارت نیرو به سرمایه گذار ابلاغ شده و سرمایه گذار مکلف به رعایت آن می‌باشد. تبصره
سرمایه گذار مکلف به تامین آب مشترکین دارای مجوز تخصیص آب در چارچوب قرارداد تضمین خرید آب است. ماده ۶
به سرمایه گذار اجازه داده می‌شود آب / پساب تولیدی یا آب انتقالی مازاد بر تعهد خرید تضمینی را با رعایت ماده ۵ این دستورالعمل و با اخذ مجوز از خریدار، به طور مستقیم به متقاضیان بفروشد. ماده ۷
قرارداد تضمین خرید آب و پساب موضوع ماده (۲) این دستورالعمل بر اساس قیمت توافقی بین خریدار و سرمایه گذار با رعایت ضوابط قانونی منعقد می‌گردد. فرایند سرمایه‌گذاری و مراحل اجرایی منجر به انعقاد قرارداد مطابق پیوست شماره (۱) این مصوبه تعیین می‌گردد. تبصره ۱
قیمت خرید تضمینی آب و یا پساب مندرج در قرارداد منعقده می‌تواند متناسب با شاخص تورم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و یا تغییر نرخ ارز مرجع و یا ترکیبی از هر دو شاخص مذکور (به صورت تعدیل پذیر و یا تعدیل ناپذیر) بر اساس دستورالعمل پیشنهادی وزارت نیرو و تایید سازمان برنامه و بودجه کشور و با درج در شرایط خصوصی قرارداد تعدیل شود. تبصره ۲
نمونه قراردادهای تضمین خرید آب یا پساب، پس از تهیه و یا بازنگری بر اساس این دستورالعمل، توسط وزارت نیرو به دستگاه‌های اجرایی زیرمجموعه ابلاغ می‌شود. ماده ۸
احداث و بهره‌برداری طرح‌های تامین و انتقال آب و پساب در چارچوب مبانی، مشخصات فنی و استانداردهای ذیربط و طبق قرارداد منعقده بین سرمایه گذار و خریدار خواهد بود. محمدباقر نوبخت فرآیند سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ایجاد تاسیسات آب و فاضلاب در قالب قراردادی (BOO,BOT,ROT) صفحه (۱) - صفحه (۲)