دستورالعمل صدور پروانه انتشار بازی رایانه ای

مقدمه به استناد قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مصوب سال ۱۳۶۵ مجلس شورای اسلامی و اساسنامه بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای، مصوب سال ۱۳۸۵ شورای عالی انقلاب فرهنگی و اصلاحیه آن به تاریخ ۱۳۹۰/۸/۱۷ و مصوبات جلسات ۶۶۵ و ۶۶۶ مورخ ۱۳۹۵/۴/۲۲ و ۱۳۹۵/۵/۵ شورای فرهنگ عمومی و در اجرای مصوبه مورخ ۱۳۹۷/۶/۴ شورای راهبری توسعه مدیریت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر ساماندهی مجوزهای این وزارت خانه، «دستورالعمل صدور پروانه انتشار بازی رایانه ای» به شرح زیر برای اجرا ابلاغ می‌شود: ۱

تعاریف: ۱
۱ - بازی رایانه ای: برنامه رایانه ای که کارکرد آن مبتنی بر جذابیت حاصل از قابلیت عکس العمل نظام مند دیداری، شنیداری یا حرکتی به رفتار یک یا چند انسان است؛ اعم از آن که برای هر منظور، از قبیل تفریح، سرگرمی و آموزش تولید شده یا مورد استفاده قرار گیرد. بازی‌های پیشانه ای، بازی‌های دستگاه‌های همراه (موبایل) و بازی‌های ویدیوئی از اقسام بازی رایانه ای محسوب می‌شوند. ۲
۱ - پروانه انتشار: سندی است که به موجب آن، اجازه انتشار یک بازی رایانه ای به گونه یا گونه‌های مشخص، به اشخاص حقیقی یا حقوقی واجد شرایط توسط بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای اعطا می‌شود. ۳
۱ - نشر و عرضه تجاری: کلیه فعالیت‌های نشر و عرضه بازی‌های رایانه ای با پرداخت ریالی اعم از دریافت مستقیم یا غیرمستقیم وجه از قبیل: پرداخت شتابی، سرویس ارزش افزوده، کیف پول مجازی، تبلیغات، حق اشتراک و غیره. ۴
۱ - نظام ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای: نظامی است که ساز و کار ارزیابی و اعطای رده مشخص به یک بازی رایانه ای را بر اساس مخاطرات فرهنگی، روحی و روانی آن برای گروه‌های مختلف سنی تعیین می‌کند. ۵
۱ - ارزیابی و رده بندی سِنّی: رده ای است که اعطای آن به یک بازی رایانه ای نشان دهنده مناسب بودن بازی رایانه ای مزبور برای استفاده گروه سنی مشخص از نظر مخاطرات فرهنگی، روحی و روانی برای کاربران، بر اساس نظام ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای است. صدور پروانه انتشار برای انواع بازی‌های رایانه ای منوط به ارزیابی و تخصیص رده بندی سنی است. ۶
۱ - شورای رده بندی: شورای ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای، شورایی است که به شرح مواد این دستورالعمل در بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای تشکیل می‌شود و در مورد تخصیص رده سنی به بازی‌های رایانه ای بر اساس نظام ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای مصوب جلسات ۶۶۵ و ۶۶۶ مورخ ۲۲ /۴ /۱۳۹۵ و ۵ /۵ /۱۳۹۵ شورای فرهنگ عمومی و دستورالعمل مربوطه، اتخاذ تصمیم می‌کند. ۷
۱ - بازی دستگاه‌های همراه (موبایل): بازی رایانه ای قابل اجرا در تلفن‌ها، رایانک‌ها و دستگاه‌های همراه هوشمند دستی (تبلت). ۸
۱ - پدید‌آورنده: شخص یا اشخاص حقیقی که به تنهایی یا با مشارکت دیگر پدیدآورندگان برای تولید کننده یا به طور مستقل برای خویش، با استفاده از دانش، هنر یا مهارت خود بازی رایانه ای جدیدی ایجاد کرده‌اند. ۹
۱ - تولید بازی رایانه ای: به کارگیری پدیدآورنده یا پدیدآورندگان همراه با تامین امکانات لازم برای ایجاد بازی رایانه ای جدید، توسعه، ارتقاء یا ویرایش بازی رایانه ای که قبلاً ایجاد شده است. ۱۰
۱ - بازی ایرانی: بازی رایانه ای که از ابتدا توسط شخص ایرانی تولید شده باشد؛ صرف نظر از اینکه بخشی یا تمام آن در داخل یا خارج از ایران توسط متخصصان مختلف ایرانی یا خارجی پدید آورده شده باشد، به نحوی که حقوق بازی متعلق به تولیدکننده ایرانی بوده و برای اولین بار در ایران منتشر شود و قبلاً نیز در هیچ کشور دیگری در دنیا منتشر نشده باشد. در غیر این صورت بازی رایانه ای، «خارجی» محسوب می‌گردد. ۱۱
۱ - کارخواه بازی (Client): بخشی از بازی برخط است که بر روی دستگاه مورد استفاده کاربر ذخیره می‌شود. ۱۲
۱ - کارساز بازی (Server): برنامه رایانه ای است که ارتباط آن با پویشگر دستگاه مورد استفاده یا کارخواه بازی ذخیره شده بر روی دستگاه مزبور، در بستر شبکه، اجرای بازی برخط را ممکن می‌سازد. ۱۳
۱ - بازی بر بستر شبکه (برخط): بازی رایانه ای است که اجرای آن بدون اتصال دستگاه مورد استفاده به کارساز مربوط در بستر شبکه، ممکن نیست؛ اعم از: الف) بازی‌های رایانه ای که فقط شامل برنامه رایانه ای کارساز هستند و با استفاده از اتصال پویشگر دستگاه مورد استفاده کاربران، به کارساز مذکور اجرا می‌شوند. ب) بازی‌های رایانه ای که شامل برنامه رایانه ای کارساز - کارخواه هستند و اجرای آنها علاوه بر اتصال دستگاه مورد استفاده کاربر به کارساز، نیاز به ذخیره کارخواه بر روی دستگاه مذکور نیز دارد. ۱۴
۱ - امکانات برخط بازی رایانه ای: امکاناتی که از طریق رابط کاربری بازی رایانه ای و فقط در صورت ارتباط دستگاه مورد استفاده با کارساز مربوط در بستر شبکه، برای کاربران قابل استفاده است. از قبیل قابلیت‌ها یا ابزارهای جدید که به رایگان یا در مقابل اخذ وجه مستقیم یا غیرمستقیم به بازی رایانه ای اضافه می‌شود یا فراهم شدن امکان رقابت یا هر شکل تعامل کاربران بازی رایانه ای با یکدیگر. ۱۵
۱ - کارساز امکانات برخط بازی رایانه ای: برنامه رایانه ای است که استفاده از امکانات برخط بازی رایانه ای، منوط به ارتباط بازی رایانه ای با آن، در بستر شبکه است. ۱۶
۱ - پیشانه: دستگاهی است که کاربرد اصلی آن، تعامل با بازی رایانه ای است؛ اعم از آن که بازی رایانه ای در همان دستگاه اجرا شود یا پیشانه به دستگاه دیگری متصل شود که بازی رایانه ای در آن اجرا می‌شود. ۱۷
۱ - دستگاه پیشانه ای اتاقکی: دستگاهی است که امکان تعامل یک یا چند انسان با یک یا چند بازی رایانه ای درون خود را صرفاً از طریق پیشانه دارای اتاقک، جایگاه یا ابزار اتصال برای کاربر فراهم می‌کند؛ مانند دستگاه‌ها و پیشانه‌های نصب شده در شهربازی‌ها و پارک‌ها. ۱۸
۱ - مجوز فعالیت نشر بازی‌های رایانه ای: سندی است که به موجب آن به اشخاص حقوقی وفق دستورالعمل صدور مجوز فعالیت نشر بازی‌های رایانه ای، اجازه فعالیت در زمینه نشر بازی‌های رایانه ای توسط بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای اعطا می‌شود. ۱۹
۱ - ناشر: دارنده مجوز فعالیت نشر بازی‌های رایانه ای از بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای برابر دستورالعمل مصوب مربوط. ۲۰
۱ - سامانه: منظور «سامانه ملی بازی‌های رایانه ای» به نشانی "portal.ircg.ir" است. ۲۱
۱ - بنیاد: بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای. ۲
شرایط لازم: پدیدآورندگان یا تولیدکنندگان ایرانی که بازی‌های رایانه ای را خود پدید آورده یا تولید کرده‌اند و ناشران بازی‌های رایانه ای، با رعایت حقوق بازی‌های رایانه ای و همچنین اشخاص حقیقی یا حقوقی در بازی‌های رایانه ای پیشانه ای اتاقکی می‌توانند پس از ارزیابی و تخصیص رده بندی سنی به بازی، پروانه انتشار دریافت کنند. ۳
مدارک لازم: ۱
۳ - برای صدور پروانه انتشار بازی‌های رایانه ای پیشانه ای اتاقکی: ۱ - ۱ - ۳ - حسب مورد ارائه مجوزها یا تاییدیه‌های مرتبط. ۲ - ۱ - ۳ - کارت ملی برای اشخاص حقیقی یا مدارک ثبتی و کارت ملی مدیرعامل برای اشخاص حقوقی. ۳ - ۱ - ۳ - مدارک تعلق بازی‌های رایانه ای پیشانه ای اتاقکی ایرانی به درخواست کننده آن، یا مدارک واردات قانونی برای بازی‌های رایانه ای پیشانه ای اتاقکی خارجی. ۲
۳ - برای صدور پروانه انتشار سایر بازی‌های رایانه ای: ۱ - ۲ - ۳ - حسب مورد مدارک فعالیت تولیدکننده یا کارت ملی پدیدآورنده ایرانی و تکمیل تعهدنامه اصالت و تعلق اثر به درخواست کننده و مدارک مالکیت ناشر بر حقوق مادی بازی ایرانی و مدارک مالکیت ناشر بر حقوق مادی بازی رایانه ای خارجی مورد درخواست یا وکالت یا نمایندگی قانونی از ناشر یا تولیدکننده (مالک حقوق بازی رایانه ای) خارجی (صرفاً برای انتشار بازی خارجی که نشر و عرضه تجاری می‌شود یا در ایران سرویس دهی می‌گردد). ۲ - ۲ - ۳ - حسب مورد طرح پیشنهادی بسته بندی یا نقشک بازی رایانه ای. ۳ - ۲ - ۳ - حسب مورد ارایه نسخه قابل اجرا یا فراهم کردن دسترسی به بازی رایانه ای. ۴
فرآیند صدور پروانه انتشار: ۱
۴ - کلیه بازی‌های رایانه ای (به جز بازی پیشانه ای اتاقکی): ۱ - ۱ - ۴ - ورود به سامانه و تکمیل فرم‌ها و بارگذاری مدارک لازم موضوع بند (۳). ۲ - ۱ - ۴ - بررسی بازی رایانه ای و حسب مورد اعلام مشکلات محتوایی و نواقص به درخواست کننده. ۳ - ۱ - ۴ - ارزیابی و رده بندی سنی بازی رایانه ای. ۴ - ۱ - ۴ - صدور پروانه انتشار. تبصره: برای بازی دستگاه‌های همراه (موبایل) که از طریق عرضه کنندگان مجازی (مارکت‌ها) منتشر می‌شود و بنیاد دسترسی لازم برای بررسی آن بازی در سامانه عرضه کننده را دارد، مراحل فوق از طریق سامانه عرضه کننده صورت می‌پذیرد. ۲
۴ - بازی‌های پیشانه ای اتاقکی: ۱ - ۲ - ۴ - ورود به سامانه و تکمیل فرم‌ها و بارگذاری مدارک لازم موضوع بند (۳). ۲ - ۲ - ۴ - بررسی و حسب مورد ارزیابی و رده بندی اولیه سنی بازی رایانه ای یا اعلام مشکلات محتوایی و نواقص به درخواست کننده. ۳ - ۲ - ۴ - صدور موافقت نامه اولیه برای ترخیص بازی پیشانه ای اتاقکی از گمرک. ۴ - ۲ - ۴ - ارزیابی و رده بندی نهایی سنی بازی رایانه ای در محل نصب. ۵ - ۲ - ۴ - صدور پروانه انتشار. تبصره: زمان تقریبی انجام کلیه فرآیندهای فوق در صورت تکمیل بودن مدارک، حداکثر ۷ روز کاری است و در صورت رد تخصیص یا تخصیص رده بندی مشخص به یک بازی رایانه ای، متقاضی می‌تواند ظرف مدت ۱۰ روز اعتراض خود را به عدم تخصیص رده بندی یا سطح بندی آن با ذکر دلایل و مستندات در سامانه ثبت و به بنیاد اعلام کند. اعتراض درخواست کننده در اولین جلسه شورای رده بندی مطرح می‌شود و هرگونه تغییر یا اصلاح رده بندی، مستلزم کسب ۵ رای از اعضاء شورای رده بندی است. ۵
مرجع صدور مجوز: پس از ارزیابی و رده بندی سنی بازی رایانه ای در شورای رده بندی، بنیاد با رعایت مقررات این دستورالعمل، پروانه انتشار صادر می‌کند. ۶
سایر مقررات: ۱
۶ - مدت اعتبار پروانه‌های صادره برای بازی‌های مرقوم در قسمت (۱ - ۴) این دستورالعمل (کلیه بازی‌های رایانه ای غیر از پیشانه ای اتاقکی) یک سال از تاریخ صدور آن است و اعتبار پروانه‌های صادره برای بازی‌های مرقوم در قسمت ۲ - ۴ (پیشانه ای اتاقکی) مادامی است که تخلف یا تخلفاتی از سوی دارنده پروانه، مطابق مقررات، احراز نگردد. ۲
۶ - مسئولیت رعایت حقوق اشخاص در بازی‌های رایانه ای؛ از جمله مباحث فنی و امنیتی و حقوق مالکیت و غیره، بر عهده دارنده پروانه انتشار است. ۳
۶ - در بازی‌های رایانه ای ایرانی، صدور پروانه انتشار، منوط به فارسی بودن اسم، عنوان و زبان بازی رایانه ای است؛ صرف نظر از اینکه از سایر زبان‌ها نیز استفاده شده باشد. ۴
۶ - شورای رده بندی برای اتخاذ تصمیم در مورد تخصیص رده سنی به بازی رایانه ای، بر اساس نظام ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای، با ترکیب اعضای زیر در بنیاد تشکیل می‌شود: ۱ - ۴ - ۶ - مدیرعامل بنیاد؛ (رئیس شورا). ۲ - ۴ - ۶ - معاون نظارت و ارزشیابی بنیاد؛ (نایب رئیس شورا). ۳ - ۴ - ۶ - مدیر واحد ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای بنیاد. ۴ - ۴ - ۶ - نماینده مطلع در حوزه بازی‌های رایانه ای؛ به پیشنهاد مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. ۵ - ۴ - ۶ - نماینده مطلع در حوزه بازی‌های رایانه ای؛ به پیشنهاد رئیس سازمان تبلیغات اسلامی. ۶ - ۴ - ۶ - نماینده مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال؛ به پیشنهاد رئیس مرکز. ۷ - ۴ - ۶ - یک نفر متخصص حوزه بازی‌های رایانه ای؛ به انتخاب مدیرعامل بنیاد. تبصره: آیین‌نامه داخلی شورای رده بندی، از جمله نحوه تشکیل دبیرخانه، برگزاری جلسات شورای رده بندی، حد نصاب رسمیت جلسات، اعتبار مصوبات، ترکیب کمیسیون‌های تخصصی شورا و حدود وظایف و اختیارات آنها در اولین جلسه شورا به تصویب خواهد رسید. شورای رده بندی بازی رایانه ای می‌تواند اتخاذ تصمیم در مورد تخصیص رده سنی به برخی بازی‌های رایانه ای را به کمیسیون‌های تخصصی خود واگذار کند. ۵
۶ - دریافت پروانه انتشار، نافی مسئولیت‌های قانونی دارنده آن و سایر اشخاصی که در فرآیند نشر، تولید و ویرایش بازی‌های رایانه ای دخالت دارند، نیست. ۶
۶ - به روزرسانی بازی رایانه ای، به نحوی که موجب تغییر رده بندی سنی آن شود، یا آن را دارای امکان پرداخت ریالی کند، منوط به اخذ مجدد پروانه انتشار است. همچنین بدیهی است به روزرسانی بازی رایانه ای، به نحوی که واجد محتوای مجرمانه یا خلاف مقررات شود، ممنوع است. ۷
۶ - ناشران بر بستر شبکه (برخط) در زمان دریافت پروانه انتشار بازی رایانه ای خارجی باید امکانات برخط بازی رایانه ای و درگاه‌های پرداخت و سامانه‌های نشر و عرضه تجاری بازی رایانه ای خود را به بنیاد اعلام کنند و در صورتی که پس از دریافت پروانه، امکانات، درگاه‌ها یا سامانه‌های جدیدی برای نشر و عرضه تجاری بازی رایانه ای مورد استفاده قرار گرفت، بلافاصله بنیاد را از موضوع مطلع نمایند. ۸
۶ - بسته بندی و یا نقشک (آیکن) بازی رایانه ای باید فاقد هرگونه محتوای آسیب رسان و یا مجرمانه باشد. بسته بندی بازی‌های رایانه ای باید دارای نشان و علائم نظام ارزیابی و رده بندی سنی، نام و عنوان دقیق بازی رایانه ای به زبان فارسی و لاتین و نوع کنسول یا دستگاه قابل اجرای (پلتفرم) آن بدون هرگونه دخل و تصرف، نام ناشر ایرانی و مشخصات فنی بازی رایانه ای باشد. ۷
در موارد سکوت، ابهام، اجمال یا نقص این دستورالعمل، قوانین و مقررات عمومی در خصوص فعالیت‌های فرهنگی ملاک عمل است. با متخلفان برابر دستورالعمل‌های «نظارت و بازرسی» و «رسیدگی به تخلفات فعالیت‌های نشر بازی‌های رایانه ای» مصوب هیات مدیره بنیاد و مقررات موضوعه از جمله «قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت‌های غیرمجاز می‌نمایند» و بند «ز» فهرست کارگروه (کمیته) تعیین مصادیق محتوای مجرمانه دادستانی کل کشور، برخورد می‌شود. ۸
به منظور شفافیت، جلوگیری از تبعیض و اطلاع متقاضیان از تقاضاهای در نوبت، فهرست متقاضیان پروانه موضوع این دستورالعمل بر روی سامانه، به صورت برخط اطلاع رسانی می‌شود. فهرست پروانه‌های صادرشده بر روی سامانه قابل مشاهده است. ۹
این دستورالعمل در (۹) بند در تاریخ ۱۳۹۸/۱۰/۱۰ به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید و لازم الاجراست و از این پس مقررات، دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌های قبلی مرتبط با موضوع این دستورالعمل؛ از جمله مقرراتی که در ضوابط تولید و توزیع بازی‌های رایانه ای مصوب ۲۷ /۷ /۱۳۹۵ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این خصوص آمده است، ملغی می‌گردد و صدور پروانه انتشار بازی رایانه ای مطابق دستورالعمل حاضر انجام می‌شود. بدیهی است هرگونه تغییر مفاد این دستورالعمل منوط به طی فرآیند فنی و حقوقی لازم از مبادی قانونی ذیربط (دفتر نوسازی و تحول اداری، دفتر حقوقی و مالکیت فکری و بنیاد) و با تایید شورای راهبری توسعه مدیریت این وزارت خانه خواهد بود. سیدعباس صالحی

تعاریف: ۱
۱ - بازی رایانه ای: برنامه رایانه ای که کارکرد آن مبتنی بر جذابیت حاصل از قابلیت عکس العمل نظام مند دیداری، شنیداری یا حرکتی به رفتار یک یا چند انسان است؛ اعم از آن که برای هر منظور، از قبیل تفریح، سرگرمی و آموزش تولید شده یا مورد استفاده قرار گیرد. بازی‌های پیشانه ای، بازی‌های دستگاه‌های همراه (موبایل) و بازی‌های ویدیوئی از اقسام بازی رایانه ای محسوب می‌شوند. ۲
۱ - پروانه انتشار: سندی است که به موجب آن، اجازه انتشار یک بازی رایانه ای به گونه یا گونه‌های مشخص، به اشخاص حقیقی یا حقوقی واجد شرایط توسط بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای اعطا می‌شود. ۳
۱ - نشر و عرضه تجاری: کلیه فعالیت‌های نشر و عرضه بازی‌های رایانه ای با پرداخت ریالی اعم از دریافت مستقیم یا غیرمستقیم وجه از قبیل: پرداخت شتابی، سرویس ارزش افزوده، کیف پول مجازی، تبلیغات، حق اشتراک و غیره. ۴
۱ - نظام ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای: نظامی است که ساز و کار ارزیابی و اعطای رده مشخص به یک بازی رایانه ای را بر اساس مخاطرات فرهنگی، روحی و روانی آن برای گروه‌های مختلف سنی تعیین می‌کند. ۵
۱ - ارزیابی و رده بندی سِنّی: رده ای است که اعطای آن به یک بازی رایانه ای نشان دهنده مناسب بودن بازی رایانه ای مزبور برای استفاده گروه سنی مشخص از نظر مخاطرات فرهنگی، روحی و روانی برای کاربران، بر اساس نظام ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای است. صدور پروانه انتشار برای انواع بازی‌های رایانه ای منوط به ارزیابی و تخصیص رده بندی سنی است. ۶
۱ - شورای رده بندی: شورای ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای، شورایی است که به شرح مواد این دستورالعمل در بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای تشکیل می‌شود و در مورد تخصیص رده سنی به بازی‌های رایانه ای بر اساس نظام ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای مصوب جلسات ۶۶۵ و ۶۶۶ مورخ ۲۲ /۴ /۱۳۹۵ و ۵ /۵ /۱۳۹۵ شورای فرهنگ عمومی و دستورالعمل مربوطه، اتخاذ تصمیم می‌کند. ۷
۱ - بازی دستگاه‌های همراه (موبایل): بازی رایانه ای قابل اجرا در تلفن‌ها، رایانک‌ها و دستگاه‌های همراه هوشمند دستی (تبلت). ۸
۱ - پدید‌آورنده: شخص یا اشخاص حقیقی که به تنهایی یا با مشارکت دیگر پدیدآورندگان برای تولید کننده یا به طور مستقل برای خویش، با استفاده از دانش، هنر یا مهارت خود بازی رایانه ای جدیدی ایجاد کرده‌اند. ۹
۱ - تولید بازی رایانه ای: به کارگیری پدیدآورنده یا پدیدآورندگان همراه با تامین امکانات لازم برای ایجاد بازی رایانه ای جدید، توسعه، ارتقاء یا ویرایش بازی رایانه ای که قبلاً ایجاد شده است. ۱۰
۱ - بازی ایرانی: بازی رایانه ای که از ابتدا توسط شخص ایرانی تولید شده باشد؛ صرف نظر از اینکه بخشی یا تمام آن در داخل یا خارج از ایران توسط متخصصان مختلف ایرانی یا خارجی پدید آورده شده باشد، به نحوی که حقوق بازی متعلق به تولیدکننده ایرانی بوده و برای اولین بار در ایران منتشر شود و قبلاً نیز در هیچ کشور دیگری در دنیا منتشر نشده باشد. در غیر این صورت بازی رایانه ای، «خارجی» محسوب می‌گردد. ۱۱
۱ - کارخواه بازی (Client): بخشی از بازی برخط است که بر روی دستگاه مورد استفاده کاربر ذخیره می‌شود. ۱۲
۱ - کارساز بازی (Server): برنامه رایانه ای است که ارتباط آن با پویشگر دستگاه مورد استفاده یا کارخواه بازی ذخیره شده بر روی دستگاه مزبور، در بستر شبکه، اجرای بازی برخط را ممکن می‌سازد. ۱۳
۱ - بازی بر بستر شبکه (برخط): بازی رایانه ای است که اجرای آن بدون اتصال دستگاه مورد استفاده به کارساز مربوط در بستر شبکه، ممکن نیست؛ اعم از: الف) بازی‌های رایانه ای که فقط شامل برنامه رایانه ای کارساز هستند و با استفاده از اتصال پویشگر دستگاه مورد استفاده کاربران، به کارساز مذکور اجرا می‌شوند. ب) بازی‌های رایانه ای که شامل برنامه رایانه ای کارساز - کارخواه هستند و اجرای آنها علاوه بر اتصال دستگاه مورد استفاده کاربر به کارساز، نیاز به ذخیره کارخواه بر روی دستگاه مذکور نیز دارد. ۱۴
۱ - امکانات برخط بازی رایانه ای: امکاناتی که از طریق رابط کاربری بازی رایانه ای و فقط در صورت ارتباط دستگاه مورد استفاده با کارساز مربوط در بستر شبکه، برای کاربران قابل استفاده است. از قبیل قابلیت‌ها یا ابزارهای جدید که به رایگان یا در مقابل اخذ وجه مستقیم یا غیرمستقیم به بازی رایانه ای اضافه می‌شود یا فراهم شدن امکان رقابت یا هر شکل تعامل کاربران بازی رایانه ای با یکدیگر. ۱۵
۱ - کارساز امکانات برخط بازی رایانه ای: برنامه رایانه ای است که استفاده از امکانات برخط بازی رایانه ای، منوط به ارتباط بازی رایانه ای با آن، در بستر شبکه است. ۱۶
۱ - پیشانه: دستگاهی است که کاربرد اصلی آن، تعامل با بازی رایانه ای است؛ اعم از آن که بازی رایانه ای در همان دستگاه اجرا شود یا پیشانه به دستگاه دیگری متصل شود که بازی رایانه ای در آن اجرا می‌شود. ۱۷
۱ - دستگاه پیشانه ای اتاقکی: دستگاهی است که امکان تعامل یک یا چند انسان با یک یا چند بازی رایانه ای درون خود را صرفاً از طریق پیشانه دارای اتاقک، جایگاه یا ابزار اتصال برای کاربر فراهم می‌کند؛ مانند دستگاه‌ها و پیشانه‌های نصب شده در شهربازی‌ها و پارک‌ها. ۱۸
۱ - مجوز فعالیت نشر بازی‌های رایانه ای: سندی است که به موجب آن به اشخاص حقوقی وفق دستورالعمل صدور مجوز فعالیت نشر بازی‌های رایانه ای، اجازه فعالیت در زمینه نشر بازی‌های رایانه ای توسط بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای اعطا می‌شود. ۱۹
۱ - ناشر: دارنده مجوز فعالیت نشر بازی‌های رایانه ای از بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای برابر دستورالعمل مصوب مربوط. ۲۰
۱ - سامانه: منظور «سامانه ملی بازی‌های رایانه ای» به نشانی "portal.ircg.ir" است. ۲۱
۱ - بنیاد: بنیاد ملی بازی‌های رایانه ای. ۲
شرایط لازم: پدیدآورندگان یا تولیدکنندگان ایرانی که بازی‌های رایانه ای را خود پدید آورده یا تولید کرده‌اند و ناشران بازی‌های رایانه ای، با رعایت حقوق بازی‌های رایانه ای و همچنین اشخاص حقیقی یا حقوقی در بازی‌های رایانه ای پیشانه ای اتاقکی می‌توانند پس از ارزیابی و تخصیص رده بندی سنی به بازی، پروانه انتشار دریافت کنند. ۳
مدارک لازم: ۱
۳ - برای صدور پروانه انتشار بازی‌های رایانه ای پیشانه ای اتاقکی: ۱ - ۱ - ۳ - حسب مورد ارائه مجوزها یا تاییدیه‌های مرتبط. ۲ - ۱ - ۳ - کارت ملی برای اشخاص حقیقی یا مدارک ثبتی و کارت ملی مدیرعامل برای اشخاص حقوقی. ۳ - ۱ - ۳ - مدارک تعلق بازی‌های رایانه ای پیشانه ای اتاقکی ایرانی به درخواست کننده آن، یا مدارک واردات قانونی برای بازی‌های رایانه ای پیشانه ای اتاقکی خارجی. ۲
۳ - برای صدور پروانه انتشار سایر بازی‌های رایانه ای: ۱ - ۲ - ۳ - حسب مورد مدارک فعالیت تولیدکننده یا کارت ملی پدیدآورنده ایرانی و تکمیل تعهدنامه اصالت و تعلق اثر به درخواست کننده و مدارک مالکیت ناشر بر حقوق مادی بازی ایرانی و مدارک مالکیت ناشر بر حقوق مادی بازی رایانه ای خارجی مورد درخواست یا وکالت یا نمایندگی قانونی از ناشر یا تولیدکننده (مالک حقوق بازی رایانه ای) خارجی (صرفاً برای انتشار بازی خارجی که نشر و عرضه تجاری می‌شود یا در ایران سرویس دهی می‌گردد). ۲ - ۲ - ۳ - حسب مورد طرح پیشنهادی بسته بندی یا نقشک بازی رایانه ای. ۳ - ۲ - ۳ - حسب مورد ارایه نسخه قابل اجرا یا فراهم کردن دسترسی به بازی رایانه ای. ۴
فرآیند صدور پروانه انتشار: ۱
۴ - کلیه بازی‌های رایانه ای (به جز بازی پیشانه ای اتاقکی): ۱ - ۱ - ۴ - ورود به سامانه و تکمیل فرم‌ها و بارگذاری مدارک لازم موضوع بند (۳). ۲ - ۱ - ۴ - بررسی بازی رایانه ای و حسب مورد اعلام مشکلات محتوایی و نواقص به درخواست کننده. ۳ - ۱ - ۴ - ارزیابی و رده بندی سنی بازی رایانه ای. ۴ - ۱ - ۴ - صدور پروانه انتشار. تبصره: برای بازی دستگاه‌های همراه (موبایل) که از طریق عرضه کنندگان مجازی (مارکت‌ها) منتشر می‌شود و بنیاد دسترسی لازم برای بررسی آن بازی در سامانه عرضه کننده را دارد، مراحل فوق از طریق سامانه عرضه کننده صورت می‌پذیرد. ۲
۴ - بازی‌های پیشانه ای اتاقکی: ۱ - ۲ - ۴ - ورود به سامانه و تکمیل فرم‌ها و بارگذاری مدارک لازم موضوع بند (۳). ۲ - ۲ - ۴ - بررسی و حسب مورد ارزیابی و رده بندی اولیه سنی بازی رایانه ای یا اعلام مشکلات محتوایی و نواقص به درخواست کننده. ۳ - ۲ - ۴ - صدور موافقت نامه اولیه برای ترخیص بازی پیشانه ای اتاقکی از گمرک. ۴ - ۲ - ۴ - ارزیابی و رده بندی نهایی سنی بازی رایانه ای در محل نصب. ۵ - ۲ - ۴ - صدور پروانه انتشار. تبصره: زمان تقریبی انجام کلیه فرآیندهای فوق در صورت تکمیل بودن مدارک، حداکثر ۷ روز کاری است و در صورت رد تخصیص یا تخصیص رده بندی مشخص به یک بازی رایانه ای، متقاضی می‌تواند ظرف مدت ۱۰ روز اعتراض خود را به عدم تخصیص رده بندی یا سطح بندی آن با ذکر دلایل و مستندات در سامانه ثبت و به بنیاد اعلام کند. اعتراض درخواست کننده در اولین جلسه شورای رده بندی مطرح می‌شود و هرگونه تغییر یا اصلاح رده بندی، مستلزم کسب ۵ رای از اعضاء شورای رده بندی است. ۵
مرجع صدور مجوز: پس از ارزیابی و رده بندی سنی بازی رایانه ای در شورای رده بندی، بنیاد با رعایت مقررات این دستورالعمل، پروانه انتشار صادر می‌کند. ۶
سایر مقررات: ۱
۶ - مدت اعتبار پروانه‌های صادره برای بازی‌های مرقوم در قسمت (۱ - ۴) این دستورالعمل (کلیه بازی‌های رایانه ای غیر از پیشانه ای اتاقکی) یک سال از تاریخ صدور آن است و اعتبار پروانه‌های صادره برای بازی‌های مرقوم در قسمت ۲ - ۴ (پیشانه ای اتاقکی) مادامی است که تخلف یا تخلفاتی از سوی دارنده پروانه، مطابق مقررات، احراز نگردد. ۲
۶ - مسئولیت رعایت حقوق اشخاص در بازی‌های رایانه ای؛ از جمله مباحث فنی و امنیتی و حقوق مالکیت و غیره، بر عهده دارنده پروانه انتشار است. ۳
۶ - در بازی‌های رایانه ای ایرانی، صدور پروانه انتشار، منوط به فارسی بودن اسم، عنوان و زبان بازی رایانه ای است؛ صرف نظر از اینکه از سایر زبان‌ها نیز استفاده شده باشد. ۴
۶ - شورای رده بندی برای اتخاذ تصمیم در مورد تخصیص رده سنی به بازی رایانه ای، بر اساس نظام ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای، با ترکیب اعضای زیر در بنیاد تشکیل می‌شود: ۱ - ۴ - ۶ - مدیرعامل بنیاد؛ (رئیس شورا). ۲ - ۴ - ۶ - معاون نظارت و ارزشیابی بنیاد؛ (نایب رئیس شورا). ۳ - ۴ - ۶ - مدیر واحد ارزیابی و رده بندی سنی بازی‌های رایانه ای بنیاد. ۴ - ۴ - ۶ - نماینده مطلع در حوزه بازی‌های رایانه ای؛ به پیشنهاد مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. ۵ - ۴ - ۶ - نماینده مطلع در حوزه بازی‌های رایانه ای؛ به پیشنهاد رئیس سازمان تبلیغات اسلامی. ۶ - ۴ - ۶ - نماینده مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال؛ به پیشنهاد رئیس مرکز. ۷ - ۴ - ۶ - یک نفر متخصص حوزه بازی‌های رایانه ای؛ به انتخاب مدیرعامل بنیاد. تبصره: آیین‌نامه داخلی شورای رده بندی، از جمله نحوه تشکیل دبیرخانه، برگزاری جلسات شورای رده بندی، حد نصاب رسمیت جلسات، اعتبار مصوبات، ترکیب کمیسیون‌های تخصصی شورا و حدود وظایف و اختیارات آنها در اولین جلسه شورا به تصویب خواهد رسید. شورای رده بندی بازی رایانه ای می‌تواند اتخاذ تصمیم در مورد تخصیص رده سنی به برخی بازی‌های رایانه ای را به کمیسیون‌های تخصصی خود واگذار کند. ۵
۶ - دریافت پروانه انتشار، نافی مسئولیت‌های قانونی دارنده آن و سایر اشخاصی که در فرآیند نشر، تولید و ویرایش بازی‌های رایانه ای دخالت دارند، نیست. ۶
۶ - به روزرسانی بازی رایانه ای، به نحوی که موجب تغییر رده بندی سنی آن شود، یا آن را دارای امکان پرداخت ریالی کند، منوط به اخذ مجدد پروانه انتشار است. همچنین بدیهی است به روزرسانی بازی رایانه ای، به نحوی که واجد محتوای مجرمانه یا خلاف مقررات شود، ممنوع است. ۷
۶ - ناشران بر بستر شبکه (برخط) در زمان دریافت پروانه انتشار بازی رایانه ای خارجی باید امکانات برخط بازی رایانه ای و درگاه‌های پرداخت و سامانه‌های نشر و عرضه تجاری بازی رایانه ای خود را به بنیاد اعلام کنند و در صورتی که پس از دریافت پروانه، امکانات، درگاه‌ها یا سامانه‌های جدیدی برای نشر و عرضه تجاری بازی رایانه ای مورد استفاده قرار گرفت، بلافاصله بنیاد را از موضوع مطلع نمایند. ۸
۶ - بسته بندی و یا نقشک (آیکن) بازی رایانه ای باید فاقد هرگونه محتوای آسیب رسان و یا مجرمانه باشد. بسته بندی بازی‌های رایانه ای باید دارای نشان و علائم نظام ارزیابی و رده بندی سنی، نام و عنوان دقیق بازی رایانه ای به زبان فارسی و لاتین و نوع کنسول یا دستگاه قابل اجرای (پلتفرم) آن بدون هرگونه دخل و تصرف، نام ناشر ایرانی و مشخصات فنی بازی رایانه ای باشد. ۷
در موارد سکوت، ابهام، اجمال یا نقص این دستورالعمل، قوانین و مقررات عمومی در خصوص فعالیت‌های فرهنگی ملاک عمل است. با متخلفان برابر دستورالعمل‌های «نظارت و بازرسی» و «رسیدگی به تخلفات فعالیت‌های نشر بازی‌های رایانه ای» مصوب هیات مدیره بنیاد و مقررات موضوعه از جمله «قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت‌های غیرمجاز می‌نمایند» و بند «ز» فهرست کارگروه (کمیته) تعیین مصادیق محتوای مجرمانه دادستانی کل کشور، برخورد می‌شود. ۸
به منظور شفافیت، جلوگیری از تبعیض و اطلاع متقاضیان از تقاضاهای در نوبت، فهرست متقاضیان پروانه موضوع این دستورالعمل بر روی سامانه، به صورت برخط اطلاع رسانی می‌شود. فهرست پروانه‌های صادرشده بر روی سامانه قابل مشاهده است. ۹
این دستورالعمل در (۹) بند در تاریخ ۱۳۹۸/۱۰/۱۰ به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید و لازم الاجراست و از این پس مقررات، دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌های قبلی مرتبط با موضوع این دستورالعمل؛ از جمله مقرراتی که در ضوابط تولید و توزیع بازی‌های رایانه ای مصوب ۲۷ /۷ /۱۳۹۵ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این خصوص آمده است، ملغی می‌گردد و صدور پروانه انتشار بازی رایانه ای مطابق دستورالعمل حاضر انجام می‌شود. بدیهی است هرگونه تغییر مفاد این دستورالعمل منوط به طی فرآیند فنی و حقوقی لازم از مبادی قانونی ذیربط (دفتر نوسازی و تحول اداری، دفتر حقوقی و مالکیت فکری و بنیاد) و با تایید شورای راهبری توسعه مدیریت این وزارت خانه خواهد بود. سیدعباس صالحی