دستورالعمل سفرهای خارجی کارکنان قوه قضائیه و دعوت از مقامات و هیات های خارجی
مقدمه به منظور انسجام، هماهنگی و یکپارچگی اقدامات مربوط به انجام ماموریت‌های خارج از کشور مقامات و کارکنان قوه قضاییه در قالب اعزام هیاتهای قضایی و کارشناسی، اعم از گروهی و انفرادی، و نیز دعوت از هیاتهای قضایی و کارشناسی سایر کشورها توسط واحدهای مختلف قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، موضوع قانون نظارت بر سفرهای خارجی کارکنان دولت، مصوب ۱۳۷۳ و اصلاحیه آن و آیین‌نامه قانون مذکور، مصوب ۱۳۸۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی و با نگرش به راهکارها در عرصه بین الملل، مندرج در سند تحول قضایی "دستورالعمل سفرهای خارجی کارکنان قوه قضاییه و دعوت از مقامات و هیاتهای خارجی" به شرح مواد آتی است. فصل اول: کلیات ماده ۱
- اختصارات و عبارات زیر در این دستورالعمل در معانی زیر به کار می‌رود: الف
- واحدهای زیرمجموعه قوه قضاییه: واحدهای ستادی و قضایی، دادگستری‌ها، دادسراها، سازمان‌ها و مراکز وابسته به قوه قضاییه؛ ب
- کارکنان: اعم از قضات، کارآموزان قضایی و کارمندان واحدهای زیرمجموعه قوه قضاییه؛ پ
- ماموریت خارجی: سفرها و ماموریت‌های رسمی کارکنان که به صورت غیرثابت در راستای اهداف و برنامه‌های قوه قضاییه با هزینه قوه قضاییه یا دولت یا نهاد میزبان به خارج از کشور انجام می‌شود؛ ت
- دعوت از مقامات یا هیاتهای خارجی: دعوت‌های رسمی از مقامات قضایی، کارشناسان یا هیاتهای قضایی یا غیرقضایی خارجی که در راستای انجام اهداف و برنامه‌های مصوب قوه قضاییه به عمل می‌آید؛ ث
- فرد یا هیات: کارکنانی که به صورت انفرادی یا به صورت هیات به ماموریت خارجی اعزام می‌شوند؛ ج
- واحد متقاضی: واحد زیرمجموعه قوه قضاییه که درخواست اعزام فرد یا هیات یا دعوت از مقامات یا هیاتهای خارجی را ارایه می‌دهد؛ چ
- کارگروه: کارگروه سفرهای خارجی قوه قضاییه؛ ح
- دبیرخانه: دبیرخانه موضوع ماده ۳ این دستورالعمل. خ
- معاون/ معاونت بین الملل: معاون/معاونت امور بین الملل قوه قضاییه و دبیر ستاد حقوق بشر ماده ۲
- به منظور بررسی و تصمیم‌گیری در خصوص انجام ماموریت کارکنان به خارج از کشور، دعوت از مقامات یا هیاتهای خارجی و بررسی درخواست‌های سفر به جمهوری اسلامی ایران، کارگروه، مرکب از رئیس حوزه ریاست قوه قضاییه، دادستان کل کشور یا یکی از معاونین وی، معاون امور بین الملل (رئیس کارگروه)، معاون پشتیبانی و مالی و عمرانی، و رئیس مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه تشکیل می‌شود. تبصره ۱
- در صورتی که کارگروه برای اتخاذ تصمیم مناسب در مورد درخواست سفر به توضیحات یا اطلاعات بیشتر یا تکمیلی نیاز داشته باشد، از واحد متقاضی یا نماینده وی جهت حضور در کارگروه (بدون حق رای) دعوت به عمل می‌آید. تبصره ۲
- هرگونه مکاتبه و درخواست صرفاً به کارگروه ارسال می‌شود و درخواست‌های خارج از ضوابط مقرر، قابل پذیرش نخواهد بود. ماده ۳
- کارگروه در معاونت بین الملل تشکیل می‌گردد. امور دفتری و ثبت و ضبط، ارسال و دریافت نامه‌های مربوط به شورا توسط دبیرخانه معاونت بین الملل انجام می‌شود. مدیرکل همکاری‌های بین‌المللی حقوقی و قضایی دبیر کارگروه خواهد بود. ماده ۴
- درخواست واحد متقاضی برای اعزام فرد یا هیات باید حداقل بیست روز قبل از تاریخ برنامه مورد نظر، همراه با دلائل توجیهی و اهمیت سفر، تعداد اعضا، مدت زمان ماموریت، محل تامین هزینه‌ها و هرگونه توضیح ضروری دیگر، به دبیرخانه ارائه گردد. تبصره
- در موارد فوری، بر اساس گزارش دبیرخانه، رئیس کارگروه می‌تواند با تایید رئیس قوه قضاییه، موافقت با سفر را اعلام نموده و دستور انجام اقدامات لازم را به دبیرخانه ابلاغ نماید. ماده ۵
- هرگونه دعوت از مقامات یا هیاتهای خارجی یا پذیرش درخواست سفرهای موضوع این دستورالعمل به جمهوری اسلامی ایران در زمان مقتضی همراه با دلائل توجیهی و اهمیت سفر، محل تامین هزینه‌ها و برنامه‌های سفر به دبیرخانه جهت بررسی و تصویب در کارگروه ارائه می‌گردد. تبصره
- برنامه‌های دیدار و ملاقات مقامات و هیاتهای خارجی با مقامات قوه قضاییه و بازدید از واحدهای زیر مجموعه قوه قضاییه با هماهنگی معاونت بین الملل و واحد مربوط انجام خواهد شد. ماده ۶
- درخواست‌های واصله به دبیرخانه توسط دبیر کارگروه در جلسه کارگروه مطرح خواهد شد. کارگروه در بررسی‌های خود به اصل صرفه جوئی و کاهش سفرهای خارجی، توجه ویژه خواهد نمود. ماده ۷
- کارگروه صرفاً در مواقعی که درخواستی برای موارد مذکور در ماده ۲ این دستورالعمل به دبیرخانه واصل گردد، تشکیل جلسه خواهد داد. ماده ۸
- کارگروه در مورد ضرورت یا عدم ضرورت سفر، تعداد و ترکیب اعضای هیات اعزامی، تعداد روزهای سفر و موارد مربوط تصمیم‌گیری خواهد نمود. ماده ۹
- کارگروه با اکثریت اعضا تشکیل و تصمیمات کارگروه با اکثریت آراء اتخاذ خواهد شد. در صورت تساوی آراء، آراء طرفی که با رئیس کارگروه همسو است، قابل اجرا خواهد بود. ماده ۱۰
- کارگروه در خصوص درخواست واحد متقاضی برای اعزام فرد یا هیات، یا دعوت از مقامات یا هیاتهای خارجی، در ارتباط با موضوعاتی که ذاتاً یا به لحاظ کاربردی با وظایف قوه قضاییه مرتبط است، تصمیم‌گیری خواهد کرد. موضوعاتی که ممکن است مستلزم سفر خارجی باشد، به شرح زیر است: الف
- دیدارهای متقابل با مقامات همتای خارجی؛ ب
- شرکت در نشست‌ها، اجلاس‌ها و کنفرانس‌های منطقه ای و بین‌المللی؛ پ
- شرکت در دوره‌های آموزشی در خارج از کشور؛ ت
- حضور در هیاتهای کارشناسی اعزامی به کشورهای دیگر جهت تدوین موافقتنامه‌های همکاری قضایی؛ ث
- حضور در هیاتهای اعزامی سایر دستگاه‌های اجرایی بنا به درخواست دستگاه‌ها؛ ج
- سفر فرد یا هیات با هدف توسعه همکاری‌های حقوقی - قضایی و تبادل تجربیات با سایر کشورها؛ چ
- سایر اموری که توسط رئیس قوه قضاییه ارجاع می‌گردد. فصل دوم: اقدامات اجرایی ماده ۱۱
- پس از اعلام نظر کارگروه با انجام سفر و ابلاغ موافقت کتبی رئیس قوه قضاییه از سوی حوزه ریاست، اقدامات زیر به ترتیب انجام خواهد شد: الف
- اخذ مجوز هیات نظارت بر سفرهای خارجی کارکنان دولت (نهاد ریاست جمهوری) از سوی رئیس کارگروه؛ ب
- مکاتبه دبیرخانه با اداره کل تشریفات قوه قضاییه جهت اخذ گذرنامه مربوط (خدمت یا سیاسی) و تهیه بلیط؛ پ
- امضا حکم ماموریت فرد یا هیات توسط معاون منابع انسانی قوه قضاییه؛ تبصره ۱
- حکم ماموریت فرد یا هیات اعزامی از سازمان‌های دارای بودجه مستقل توسط رئیس سازمان مربوط صادر می‌شود. تبصره ۲
- رونوشت حکم ماموریت فرد یا هیات به واحدهای زیر ارسال می‌گردد: ۱ - دبیرخانه، جهت ثبت در سوابق و اخذ گزارش سفر؛ ۲ - اداره کل امور مالی قوه قضاییه و در مورد سازمان‌های دارای بودجه مستقل، واحد مالی بخش مربوط، جهت تامین فوق‌العاده ماموریت خارجی و هزینه‌های سفر؛ ۳ - واحد متبوع؛ ۴ - مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه؛ ۵ - ادارات کل کارگزینی قضایی یا اداری، حسب مورد، جهت درج در پرونده پرسنلی فرد؛ ۶ - سازمان بازرسی کل کشور در اجرای قانون نحوه اعمال نظارت بر کاهش هزینه‌های غیرضرور و جلوگیری از تجمل گرایی. ماده ۱۲
- پس از صدور حکم ماموریت فرد یا هیات و قبل از انجام ماموریت، اداره کل امور مالی قوه قضاییه یا بخش مالی واحد متبوع، در اسرع وقت نسبت به تامین فوق‌العاده ماموریت خارجی و هزینه‌های سفر، بر اساس تصویبنامه هیات وزیران در مورد ضوابط تعیین ارز مورد نیاز مامورین اعزامی به خارج از کشور یا به صورت پیش پرداخت (علی‌الحساب) یا تنخواه اقدام می‌نماید. تبصره ۱
- پس از انجام ماموریت خارجی، فرد یا رئیس هیات موظف است با ارائه صورتحساب هزینه‌ها و اسناد مربوط به انجام ماموریت، از قبیل لاشه بلیط، صورتحساب اقامت، غذا، جابه جایی، هزینه ثبت نام و سایر هزینه‌های مرتبط با انجام ماموریت خارجی، با اداره کل امور مالی قوه قضاییه یا بخش مالی واحد متبوع تسویه حساب نماید. تبصره ۲
- در صورتی که ماموریت خارجی لغو گردد و پیش پرداخت مذکور در این ماده پرداخت شده باشد، فرد یا رئیس هیات مکلف به استرداد وجوه به واحد مربوط است. ماده ۱۳
- دبیر کارگروه هرگونه مکاتبه لازم برای هماهنگی را از طریق دبیرخانه با نهادهای مرتبط با ماموریت فرد یا هیات اعزامی، از جمله وزارت امور خارجه انجام خواهد داد. ماده ۱۴
- اداره کل تشریفات قوه قضاییه با اعلام دبیرکارگروه، گذرنامه متناسب با سطح مقام یا فرد اعزامی (گذرنامه سیاسی یا خدمت) را تهیه خواهد نمود. ماده ۱۵
- مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه، با هدف حفاظت و صیانت از کارکنان قوه قضاییه و زیرمجموعه‌های آن و تضمین ایمنی و امنیت ماموریت، مکلف است دستورالعمل‌های حفاظتی و امنیتی را در قالب کتابچه یا جزوه تدوین و قبل از ماموریت، به فرد یا هیات اعزامی ارائه نماید. ماده ۱۶
- فرد یا رئیس هیات اعزامی موظف است گزارش سفر را حداکثر تا ۱۰ روز پس از بازگشت از سفر با ذکر نتایج، دستاوردها، پیشنهادها و نقایص احتمالی به دبیرخانه ارائه نماید. تبصره
- پردازش و استفاده از گزارش سفر، از جمله ارائه به نهادها و واحدهای مرتبط، به صلاحدید دبیرکارگروه خواهد بود. ماده ۱۷
- دبیرخانه مکلف است با نظارت دبیر کارگروه بانک اطلاعاتی کامل از سفرها و ماموریت‌های خارجی واحدهای زیرمجموعه قوه قضاییه، از قبیل تعداد سفرها در سال، تعداد افراد یا هیاتهای اعزامی، تعداد هیاتهای خارجی و نتایج حاصله را تهیه و نگهداری نماید. ماده ۱۸
- رعایت مفاد این دستورالعمل برای فرد یا هیات اعزامی ضروری است. ماده ۱۹
- سفرهای مطالعاتی و علمی اعضای هیات علمی دانشگاه علوم قضایی و پژوهشگاه قوه قضاییه تابع مقررات مربوط به خود می‌باشد. ماده ۲۰
- مقررات این دستورالعمل نافی اختیارات رئیس قوه قضاییه برابر قوانین و مقررات مربوط نمی‌باشد. ماده ۲۱
- این دستورالعمل در ۲۱ ماده و ۹ تبصره در تاریخ ۱۴۰۱/۴/۲۰ به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید و از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل کلیه بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌ها که مغایر این دستورالعمل باشد، ملغی و بلااثر است. غلامحسین محسنی اژیه