دستورالعمل نحوه توزیع عوارض وصولی بین شهرداری ها و دهیاری ها
در راستای حکم بند (ب) ماده (۶) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بدینوسیله دستورالعمل توزیع عوارض به شرح ذیل ابلاغ می‌گردد: الف) «عوارض موضوع ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷/۲/۱۷ و بندهای آن و نیز عوارض آلایندگی موضوع تبصره (۱) ماده مذکور و عوارض ارزش افزوده گاز طبیعی و عوارض شماره گذاری خودروها به شرح زیر در مورد بندهای (الف)، (ب) و (ج) ماده مذکور توسط سازمان امور مالیاتی کشور توزیع می‌گردد: ۱
- عوارض وصولی بند (الف) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده، با رعایت ترتیبات قانونی و پس از کسر وجوه مقرر در قانون مذکور و واریز به حساب تمرکز وجوه آن استان نزد خزانه داری کل کشور از طریق حساب رابطی که بنا به درخواست سازمان امور مالیاتی کشور توسط خزانه داری کل کشور افتتاح می‌گردد، به نسبت هفتاد درصد (۷۰ %) شهرها و سی درصد (۳۰ %) روستاها و مناطق عشایری و بر اساس شاخص جمعیت به حساب شهرداری‌ها و دهیاری‌ها واریز می‌گردد. سهم روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری به حساب فرمانداری‌های شهرستان مربوط واریز می‌گردد تا با مشارکت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در همان روستاها و مناطق عشایری هزینه شود. تبصره
- عوارض وصولی موضوع این جزء نیاز به طی مراحل تخصیص نداشته و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد با تخصیص صد درصد (۱۰۰ %) به حساب شهرداری‌ها و دهیاری‌ها واریز می‌گردد. ۲
- عوارض موضوع بندهای (ب)، (ج) و (د) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده و همچنین عوارض ارزش افزوده گاز طبیعی موضوع قانون مذکور و عوارض شماره گذاری خودروهای موضوع بند (ج) ماده (۴۳) قانون مذکور به حساب تمرکز وجوه به نام سازمان امور مالیاتی کشور نزد خزانه داری کل کشور واریز می‌شود. وجوه مذکور حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به نسبت دوازده درصد (۱۲ %) سهم کلانشهرها، پنجاه و سه درصد (۵۳ %) سایر شهرها و سی و پنج درصد (۳۵ %) روستاها و مناطق عشایری بر اساس شاخص‌هایی که به موجب دستورالعملی که توسط سازمان و وزارت کشور ابلاغ می‌شود، محاسبه و بین تمام شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و مناطق عشایری توزیع می‌گردد. سهم روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری، به حساب فرمانداری شهرستان مربوطه واریز خواهد شد تا حسب مقررات و مصوبات کمیته‌های برنامه‌ریزی شهرستان صرف امور عمران و آبادانی همان روستاها و مناطق عشایری شود. همچنین سی درصد (۳۰ %) عوارض ارزش افزوده موضوع این جزء دریافتی از واحدهای تولیدی مستقر در شهرک‌ها و نواحی صنعتی شهرستان‌ها برای تامین زیرساخت‌ها و ارائه خدمات در آنها و تکمیل طرحهای (پروژه‌های) نیمه تمام شهرک‌ها و نواحی صنعتی استان، در اختیار شرکت شهرک‌های صنعتی استان قرار می‌گیرد. این سهم از مبلغ مربوط به شهرهای استان به نسبت کسر می‌گردد. تبصره
- پنج درصد (۵ %) از مبلغ موضوع سهم سی درصد (۳۰ %) شهرک‌های استان جهت ارائه خدمات مربوطه در همان شهرک‌ها در اختیار شرکت‌های خدماتی موضوع قانون نحوه واگذاری، مالکیت و اداره امور شهرک‌های صنعتی مصوب ۱۳۸۷/۲/۳۱ قرار می‌گیرد. شرکت شهرک‌های صنعتی و نواحی صنعتی غیردولتی نیز مشمول این حکم هستند. در طول برنامه ششم جزء (۲) بند (ب) این ماده در بخش مغایرت بر تبصره‌های (۱) و (۲) ماده (۳۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده حاکم است. ۳
- عوارض‌آلایندگی واحدهای تولیدی موضوع تبصره (۱) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده در هر شهرستان به نسبت جمعیت بین شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و فرمانداری‌ها (برای روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) همان شهرستان توزیع می‌گردد. در صورتی که آلودگی واحدهای بزرگ تولیدی (پنجاه نفر و بیشتر) به بیش از یک شهرستان در یک استان سرایت کند، عوارض آلودگی بر اساس سیاست‌های اعلامی سازمان برنامه و بودجه کشور به نسبت تاثیرگذاری، در کمیته ای مرکب از رئیس سازمان برنامه و بودجه استان و فرمانداران شهرستان‌های ذی ربط، مدیرکل محیط زیست و مدیرکل امور مالیاتی استان بین شهرستان‌های متاثر توزیع می‌شود. تبصره
- در صورتی که شهرستان‌های متاثر از آلودگی در دو یا چند استان واقع شده باشند، اعضای کمیته توزیع کننده عوارض آلودگی واحدهای بزرگ (پنجاه نفر و بیشتر) متشکل از نماینده سازمان برنامه و بودجه کشور، روسای سازمان برنامه و بودجه استان‌های ذی ربط، نماینده سازمان حفاظت محیط زیست و نماینده ادارات کل امور مالیاتی استان‌های مربوطه بر اساس سیاست‌های اعلامی سازمان برنامه و بودجه کشور اقدام به توزیع عوارض آلودگی خواهند کرد.» ب) ادارات کل امور مالیاتی به منظور اجرای صحیح مقررات و اتخاذ رویه واحد اقدامات اجرایی ذیل را جهت توزیع عوارض از ابتدای سال ۱۳۹۶ به مرحله اجرا در آورند: ۱
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند عوارض و جرائم عوارض وصول شده تا پایان سال ۱۳۹۵ را مطابق مقررات قبلی و بر اساس قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و قانون مالیات بر ارزش افزوده و پس از کسر کسورات قانونی با رعایت شاخص‌های تعیین شده به حسابهای شهرداری‌ها و دهیاری‌های ذی ربط و وزارت کشور واریز نمایند. ۲
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند از ابتدای سال ۱۳۹۶ عوارض و جرائم عوارض وصولی بند (الف) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده (به استثنای عوارض گاز طبیعی) در هر استان را بدون در نظر گرفتن دوره مالیاتی [پس از کسر یک در هزار (۰۰۱ /۰ %) موضوع ماده (۳۷) و نیم درصد (۵ /۰ %) موضوع تبصره (۳) ماده (۳۸) و سه درصد (۳ %) موضوع تبصره (۱) ماده (۳۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده و بیست و هفت صدم درصد (۲۷ /۰ %) از نه درصد (۹ %) مالیات و عوارض ارزش افزوده (معادل ۳ % مبلغ وصولی) موضوع مواد ۹۴ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ج. ا. ا. و بند «ط» تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۳۹۶] به حساب تمرکز وجوه عوارض استان نزد خزانه داری کل کشور واریز نمایند. مثال) در صورتی که میزان عوارض وصولی یک استان ۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ /۱ ریال باشد سهم ذینفعان به ترتیب برابر خواهد بود با: ۱/۰۰۰/۰۰۰ = ۰۰۱ /۰ × ۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ /۱ = ماده (۳۷) ۵/۰۰۰/۰۰۰ = ۵ /۰%× ۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ /۱ = تبصره (۳) ماده (۳۸) ۳۰/۰۰۰/۰۰۰ = ۳ % × ۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ /۱ = تبصره (۱) ماده (۳۹) ۳۰/۰۰۰/۰۰۰ = ۳ % × ۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ /۱ = ماده (۹۴) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه ج. ا. ا. ۹۳۴/۰۰۰/۰۰۰ = تمرکز وجوه عوارض بند (ب) ماده (۶) قانون برنامه بیست و هفت صدم (۲۷ /۰ %) از نه درصد (۹ %) معادل % ۲۷ /۰/% ۹ یا ۳ % می‌باشد. ۳ (اصلاحی ۱۳۹۷/۰۲/۰۴)
- ادارات کل امور مالیاتی با توجه به تغییرات قانونی نحوه توزیع عوارض موضوع جزء (۱) بند (ب) ماده (۶) قانون اخیرالذکر در بند (ط) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۳۹۷، موظفند عوارض وصولی در سال ۱۳۹۷ به حساب تمرکز وجوه عوارض هر استان را به نسبت هشتاد و هشت درصد (۸۸ %) شهری و دوازده درصد (۱۲ %) نقاط روستایی و عشایری برای استان تهران و استان‌های مشابه نسبت جمعیتی شهر به روستا با استان تهران و هفتاد درصد (۷۰ %) نقاط شهری و سی درصد (۳۰ %) نقاط روستایی و عشایری برای سایر استانها تعیین و بر اساس شاخص جمعیت به حساب شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و فرمانداری‌ها (روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) واریز نمایند. با توجه به استعلام استان‌های مشابه استان تهران از استانداری‌ها طی نامه شماره ۶۲۲ /۲۰۰ مورخ ۱۳۹۷/۰۱/۲۲، فهرست استان‌های مشابه استان تهران متعاقباً اعلام می‌شود. ۴ (اصلاحی ۱۳۹۷/۰۲/۰۴)
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند با توجه به جزء (۲) بند (ب) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران عوارض ارزش افزوده گاز طبیعی موضوع بند «الف» ماده (۳۸)، عوارض شماره گذاری خودرو موضوع بند «ج» ماده (۴۳)، عوارض سیگار، بنزین و سوخت هواپیما، نفت سفید، نفت گاز و نفت کوره موضوع بندهای (ب)، (ج) و (د) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده وصولی از ابتدای سال ۱۳۹۷ را بدون در نظر گرفتن دوره مالیاتی و قبل از کسر هرگونه وجوهات قانونی به حساب شماره ۴۰۰۱۰۰۱۰۰۳۰۱۸۴۹۵ نزد خزانه داری کل کشور تحت عنوان حساب تمرکز وجوه درآمد موضوع جزء (۲) بند (ب) ماده (۶) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه واریز نمایند. ۵ (اصلاحی ۱۳۹۷/۰۲/۰۴)
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند صرفاً عوارض و جرایم وصولی تا پایان سال ۱۳۹۶ موضوع بندهای «ب، ج و د» ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده را پس از کسر وجوه موضوع ماده (۳۷) و تبصره (۱) ماده (۳۹) این قانون به حساب تمرکز وجوه وزارت کشور واریز نمایند، تا حسب مقررات مربوط توزیع گردد و برای عوارض وصول شده از ابتدای سال ۱۳۹۷ مطابق بند (۲) این دستورالعمل اقدام نمایند. ۶
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند عوارض آلایندگی واحدهای آلاینده موضوع تبصره (۱) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده که در حریم یک شهرستان قرار دارند را پس از کسر وجوهات قانونی موضوع ماده (۳۷) و تبصره (۱) ماده (۳۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده، بر اساس شاخص جمعیت بین شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و فرمانداری‌های ذی ربط (روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) شهرستان مربوط توزیع و به حسابهای ذی ربط آنها واریز نمایند. ۷
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند عوارض آلایندگی واحدهای بزرگ تولیدی آلاینده (پنجاه نفر و بیشتر) موضوع تبصره (۱) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده که آلودگی آنها به بیش از یک شهرستان در یک استان سرایت کند، را (پس از کسر وجوهات قانونی موضوع ماده (۳۷) و تبصره (۱) ماده (۳۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده) و تعیین سهم شهرستان‌های مربوط بر اساس سیاست‌های اعلامی سازمان برنامه و بودجه کشور که به نسبت تاثیرگذاری در کمیته ای مرکب از رئیس سازمان برنامه و بودجه استان و فرمانداران شهرستان‌های ذی ربط، مدیرکل محیط زیست و مدیرکل امور مالیاتی استان) بر اساس شاخص جمعیت بین شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و فرمانداری‌های (روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) شهرستان‌های مربوطه توزیع و به حسابهای ذی ربط آنها واریز نمایند. ۸
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند عوارض آلایندگی واحدهای بزرگ تولیدی آلاینده (پنجاه نفر و بیشتر) موضوع تبصره (۱) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده که آلودگی آنها به بیش از یک شهرستان در دو یا چند استان سرایت کند را پس از کسر وجوهات قانونی موضوع ماده (۳۷) و تبصره (۱) ماده (۳۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده (و تعیین سهم هر شهرستان بر اساس سیاست‌های اعلامی سازمان برنامه و بودجه کشور که به نسبت تاثیرگذاری در کمیته ای مرکب از نماینده سازمان برنامه و بودجه کشور، روسای سازمان برنامه و بودجه استان‌های ذی ربط، نماینده سازمان حفاظت محیط زیست و نمایندگان ادارات کل امور مالیاتی استان‌های مربوطه) سهم شهرستان‌های استان تحت مسئولیت خود را بر اساس شاخص جمعیت بین شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و فرمانداری‌های (روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) شهرستان‌های مربوطه توزیع و به حسابهای ذیربط و به حسابهای ذی ربط آنها واریز و سهم شهرستان‌های سایر استانها را به حساب عوارض آلایندگی استان‌های مربوطه واریز نمایند تا بر اساس شاخص جمعیت بین شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و فرمانداری‌های (روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) شهرستان‌های مربوطه توزیع و به حسابهای ذی ربط آنها واریز شود. ۹
- چنانچه در خصوص حریم مودیان بین شهرستان‌ها و استانها برای توزیع عوارض آلایندگی و عوارض ارزش افزوده موضوع ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده اختلاف نظر وجود داشته باشد بر اساس نظر مرجع تصویب کننده حریم (اداره کل برنامه‌ریزی و توسعه استانها و دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری کشور) اقدام شود. ۱۰
- اداره کل امور مالیاتی مودیان بزرگ موظف است عوارض وصولی متمرکز بابت سهم استانها موضوع بند (الف) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده را پس از کسر وجوهات قانونی مقرر موضوع بند (۲) این دستورالعمل به حساب تمرکز وجوه عوارض استان‌های مربوط واریز نماید. ۱۱
- به منظور توزیع متمرکز عوارض در استان تهران، ادارات کل امور مالیاتی مودیان بزرگ و مالیات بر ارزش افزوده شهر تهران و سایر ادارات کل امور مالیاتی وصول کننده عوارض در امور مالیاتی شهر و استان تهران موظفند عوارض ارزش افزوده موضوع بند (الف) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده را پس از کسر وجوهات قانونی مقرر موضوع بند (۲) این دستورالعمل به حساب تمرکز وجوه عوارض اداره کل مالیات بر ارزش افزوده استان تهران واریز نمایند. ۱۲
- معاونت مالیات بر ارزش افزوده (دفتر نظارت بر امور اجرایی مالیات بر ارزش افزوده) موظف است عوارض وصولی متمرکز توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران و همچنین سایر عوارض وصولی متمرکز، موضوع بند (الف) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده را پس از کسر وجوهات قانونی مقرر موضوع بند (۲) این دستورالعمل و تعیین سهم هر استان به حساب تمرکز وجوه عوارض استان‌های مربوطه واریز نماید. ۱۳ (اصلاحی ۱۳۹۷/۰۲/۰۴)
- معاونت مالیات بر ارزش افزوده (دفتر نظارت بر امور اجرایی مالیات بر ارزش افزوده) موظف است عوارض ارزش افزوده گاز طبیعی موضوع بند «الف» ماده (۳۸)، عوارض شماره گذاری خودرو موضوع بند «ج» ماده (۴۳)، عوارض سیگار، بنزین و سوخت هواپیما، نفت سفید، نفت گاز و نفت کوره موضوع بندهای (ب)، (ج) و (د) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده را پس از کسر وجوهات قانونی مقرر و پس از تامین مبلغ موضوع ردیف ۱۱۰ بخش تغییرات متفرقه قانون بودجه سال ۱۳۹۷ کل کشور از محل عوارض موضوع بندهای (ب)، (ج) و (د) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده، سهم کلانشهرها، شهرها و روستاهای هر استان تعیین و بر اساس دستورالعمل موضوع جزء (۲) بند (ب) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه به حساب تمرکز وجوه عوارض استان‌های مربوطه واریز نماید. ۱۴
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند سی درصد (۳۰ %) عوارض ارزش افزوده گاز طبیعی دریافتی از مودیان (واحدهای تولیدی مستقر در شهرک‌ها و نواحی صنعتی) واقع در حریم شهرک‌ها و نواحی صنعتی استان را از سهم شهرهای استان کسر و به حساب شهرک‌های صنعتی استان واریز نمایند. ۱۵
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند، عوارض وصولی موضوع بند (الف) ماده (۳۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده از مودیانی که محل فعالیت آنها در بیش از یک استان قرار دارد از جمله اشخاص حقوقی تولیدی و فروشگاه‌های زنجیره ای را مشخص و پس از کسر وجوهات قانونی و تعیین سهم عوارض هر استان، عوارض استان حوزه مسئولیت اداره کل را پس از تعیین سهم شهرها و روستاها بر اساس شاخص جمعیت بین شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و فرمانداری‌ها (روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) توزیع و به حسابهای ذی ربط آنها واریز و سهم سایر استانها را به حساب تمرکز وجوه عوارض استان‌های ذی ربط واریز نمایند. تا حسب مقررات پس از تعیین سهم شهرها و روستاها بر اساس شاخص جمعیت بین شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و فرمانداری‌ها توزیع و به حسابهای ذی ربط آنها واریز شود. ۱۶
- ادارات کل امور مالیاتی و معاونت مالیات بر ارزش افزوده (دفتر نظارت بر امور اجرایی مالیات بر ارزش افزوده) موظفند در زمان واریز عوارض سهم استانها به حساب تمرکز وجوه عوارض مراتب را جهت توزیع عوارض به ادارات کل امور مالیاتی مربوطه اعلام نمایند. ۱۷
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند عوارض واریزی به حساب تمرکز وجوه عوارض در هر ماه را حداکثر تا پانزدهم ماه بعد با رعایت مقررات یاد شده بین شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و فرمانداری‌ها (روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) توزیع و به حسابهای ذی ربط آنها واریز نمایند. ۱۸
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند عوارض شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، و فرمانداری‌ها (روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری) را صرفاً از طریق نرم افزار تسهیم عوارض در سامانه الکترونیکی مالیات بر ارزش افزوده توزیع نمایند. ۱۹
- تا زمان آماده شدن آمار جمعیت شهرها و روستاها بر مبنای سرشماری سال ۱۳۹۵ توسط مرکز آمار ایران، آمار جمعیت ارائه شده توسط مرکز آمار ایران بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ مبنای توزیع عوارض خواهد بود. ۲۰
- ادارات کل امور مالیاتی موظفند افتتاح یک فقره حساب تمرکز وجوه عوارض نزد خزانه داری کل کشور تحت عنوان عوارض تمرکز وجوه موضوع ماده (۶) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که به موجب نامه شماره ۳۲۶۳ /۲۴۲ /د مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۰۳ ذیحساب و مدیرکل محترم امور مالی سازمان متبوع درخواست شده و طی نامه شماره ۱۹۹۶۸ /۵۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۱۱ خزانه داری کل کشور عنوان خزانه معین استان اعلام شده است را پیگیری نمایند. ۲۱
- در صورتی که فرمانداری‌های شهرستان‌های هر استان فاقد حساب جهت واریز عوارض سهم روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری باشند ادارات کل امور مالیاتی موظفند با استانداری یا فرمانداری‌های استان جهت افتتاح یک فقره حساب برای هر فرمانداری در بانک ملی ایران به دلیل سهولت و تسریع در انتقال وجوه مکاتبه و تا حصول نتیجه پیگیری نمایند. مسئولیت حسن اجرای این دستورالعمل بر عهده مدیران کل امور مالیاتی ذی ربط خواهد بود. بدیهی است در صورت هرگونه ابهام در رابطه با تسهیم عوارض موارد را از طریق دفتر نظارت بر امور اجرایی مالیات بر ارزش افزوده پیگیری نمائید. سیدکامل تقوی نژاد رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور