دستورالعمل بررسی و استفاده از اطلاعات مالیاتی

پیرو دستورالعمل شماره ۵۳۷ /۹۳ /۲۰۰ مورخ ۱۳۹۳/۱۰/۲۸ موضوع نحوه برخورد و اقدام در خصوص اطلاعیه‌های واصله از سامانه استخراج اطلاعات مالیاتی، علیرغم تاکیدهای مکرر بر اجرای مفاد دستورالعمل صدرالذکر طی بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های متعدد از جمله بخشنامه شماره ۲۶۶۹۹ /۲۳۰ /د مورخ ۱۳۹۵/۰۷/۰۷، شماره ۲۶۶۴۸ /۲۳۰ /د مورخ ۱۳۹۵/۰۷/۰۶، شماره ۵۲۱ /۹۵ /۲۳۰ مورخ ۱۳۹۵/۱۱/۲۴ و شماره ۱۲۵۲۰ /۲۳۰ /د مورخ ۱۳۹۴/۰۴/۱۴، بعضاً مشاهده می‌شود ترتیبات مقرر از سوی ادارات کل امور مالیاتی و مراجع حل اختلاف مالیاتی نادیده گرفته می‌شود، لذا مجدداً تاکید می‌شود که اطلاعیه‌های استخراج شده از سامانه صدرالذکر بیانگر همه واقعیت‌های مرتبط با پرونده مالیاتی مودیان نبوده و صرفاً قرینه ای برای رسیدگی مالیاتی و تشخیص نزدیک به واقعیت درآمدهای مکتسبه مودی می‌باشد. بنابراین مقرر می‌دارد ادارات امور مالیاتی رسیدگی‌کننده به پرونده‌های مالیاتی مودیان و همچنین مراجع حل اختلاف مالیاتی به منظور احتراز از شمولیت در مفاد بند (۱) ماده (۲۷۰) قانون مالیات‌های مستقیم، مراتب ذیل را در تعامل با اطلاعات مالیاتی استخراج شده از سامانه ذیربط مدنظر قرار داده و رعایت نمایند: ۱

• ادارات امور مالیاتی رسیدگی‌کننده به پرونده مالیاتی مکلفند در زمان ابلاغ دعوت نامه موضوع ماده (۲۲۹) قانون مالیات‌های مستقیم به مودیان ذیربط، نسبت به ارائه اطلاعات مالیاتی استخراج شده از سامانه‌های مالیاتی از جمله فهرست اطلاعیه‌های خرید، فروش، واردات، صادرات و قرارداد حسب مورد به مودیان مالیاتی اقدام نمایند. ۲
• در هر مرحله از رسیدگی­ های مالیاتی که مودیان محترم به اطلاعات استخراج شده از سامانه‌های اطلاعات مالیاتی اعتراض داشته باشند، مسئول مربوط در همان مرحله مکلف به راهنمایی دقیق مودی بوده و می‌بایست حداکثر همکاری لازم را برای رفع مغایرت با افراد ذینفع به عمل آورد و در صورت لزوم کسب اطلاعات تکمیلی و اخذ مدارک و مستندات لازم از اشخاص ثالث، نسبت به انجام مکاتبات با رعایت سلسله مراتب اداری اقدام و از احاله کردن موضوع رفع مغایرت به مودیان مالیاتی اجتناب نماید. ۳
• کلیه ماموران مالیاتی رسیدگی‌کننده به پرونده‌های مالیاتی و مراجع حل اختلاف مالیاتی در سازمان امور مالیاتی کشور می ­بایست بر اساس ادّله، مستندات و مدارک مثبته ارائه شده و یا به دست آمده با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام مقتضی به منظور احراز درآمد واقعی مودیان را به عمل آورند و نسبت به اعتراض ایشان در خصوص اطلاعات بهره­ برداری شده پیگیر و پاسخ گو باشند. ۴
• در موارد ارجاع پرونده‌های مالیاتی به هیات موضوع بند ۳ ماده (۹۷) قانون مالیات‌های مستقیم به دلیل عدم ثبت اطلاعیه‌های واصله، در اجرای ماده (۱۷) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (۹۵) اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ هیات مذکور با توجه به دفاعیات و دلایل توجیهی مودی و نحوه تحریر دفاتر و رعایت استانداردهای حسابداری و نظر به درجه اهمیت ایرادات وارده توسط اداره امور مالیاتی، چنانچه ایرادات مطروحه به طور کلی خللی به دفاتر وارد نمی‌نماید، مکلف است نظر خود را مبنی بر قبولی دفاتر و اسناد و مدارک اعلام نماید. بنابراین اعضای هیات مذکور ضمن توجه به مقررات این ماده در مواردی که امکان تعیین درآمد مشمول مالیات مودی از طریق رسیدگی به دفاتر فراهم می‌باشد رای مقتضی مبنی بر قبولی دفاتر بنابر اختیار این ماده صادر نمایند. بدیهی است در این صورت منوط نمودن موضوع به اصلاح اطلاعات در سامانه جایز نمی‌باشد. ۵
• صرف عدم اصلاح سیستمی اطلاعیه‌ها و یا عدم هم خوانی تاریخی اطلاعیه‌های واصله با مدارک ارائه شده از طرف مودیان مالیاتی، دلیل عدم ثبت نمی‌باشد بنابراین ادارات امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند که در این گونه موارد ضمن بررسی موضوع در صورت احراز عدم ثبت اطلاعیه‌ها برابر مقررات اقدام شود. ۶
• روسای امور مالیاتی در اجرای ماده (۲۳۸) ق م.م موظفند بر اساس واقعیت و مستندات موجود نسبت به اعتراض مودی در خصوص اشتباه بودن اطلاعات منتسب به وی، بررسی مقتضی را به عمل آورده و در صورت احراز صحت ادعای مودی اقدام به تعدیل یا رفع تعرض از برگ تشخیص مالیات نمایند و همچنین موظفند با رعایت مهلت مرور زمان مالیاتی موضوع ماده (۱۵۷) ق.م.م، به صورت مکتوب مراتب درخواست اصلاح اطلاعات طرف دوم در سامانه اطلاعات مالیاتی را به اداره کل امور مالیاتی مودی طرف اول (ارسال کننده اطلاعات) ارسال نمایند. بدیهی است در صورتی که با تعدیل یا رفع تعرض از مودی امکان مطالبه مالیات از مودی اصلی به علت مرور زمان مالیاتی فراهم نباشد، روسای امور مالیاتی می‌بایست بدون انجام تعدیل یا رفع تعرض، پرونده امر را به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع تا با رعایت تبصره ماده ۱۵۷ قانون رای مقتضی صادر گردد. ۷
• پس از اعتراض مودی با ادعای عدم تعلق اطلاعیه به وی، در صورت ارجاع پرونده مالیاتی به هیات‌های حل اختلاف مالیاتی، هیات مزبور در صورت احراز صحت اعتراض مودی بر اساس واقعیت امر و فارغ از اطلاعات مندرج در سامانه استخراج اطلاعات مالیاتی با استناد به تبصره ماده (۱۵۷) قانون مالیات‌های مستقیم، اقدام مقتضی را معمول نماید. بدیهی است حذف یا ویرایش رکوردهای اطلاعاتی موجود در سامانه فهرست معاملات در خصوص مواردی که مشمول اجرای تبصره ماده (۱۵۷) قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشند صرفاً بر اساس آراء مراجع حل اختلاف مالیاتی امکان پذیر خواهد بود و صدور آراء مراجع حل اختلاف مالیاتی نباید منوط به تغییر اطلاعات در سامانه باشد. همچنین وفق تبصره ماده ۱۵۷ قانون در مواردی که مالیات به هر علت از غیرمودی مطالبه شده باشد پس از تایید مراتب از طرف هیات حل اختلاف مالیاتی مطالبه مالیات از غیرمودی در هر مرحله ای که باشد کان لم یکن تلقی می‌گردد و در این صورت اداره امور مالیاتی مکلف است بدون رعایت مرور زمان موضوع این ماده ظرف یک سال از تاریخ صدور رای هیات مزبور، مالیات متعلق را از مودی واقعی مطالبه نماید وگرنه مشمول مرور زمان خواهد بود. ۸
• در مواردی که مراجع رسیدگی‌کننده به پرونده مودیان معترض، به منظور احراز واقعیت و تکمیل مستندات از ادارات کل امور مالیاتی مودی طرف اول (ارسال کننده اطلاعات) استعلام به عمل می‌آورند، ادارات کل مذکور مکلفند در اسرع وقت نسبت به ارسال پاسخ جامع و کامل اقدام نموده و از ارائه پاسخ‌های مبهم و بدون اظهارنظر صریح خودداری نمایند. ۹
• چنانچه بر اساس نتایج حاصل از فرآیند دادرسی مالیاتی (موضوع مواد ۲۳۸، ۲۴۴، ۲۴۷، ۲۵۷ و ۲۱۶ قانون مالیات‌های مستقیم) لزوم اعمال ویرایش و اصلاح اطلاعات موجود در سامانه احراز شود، اداره امور مالیاتی ذیربط موظف است نسخه ای از مستندات صادره از طرف مراجع مذکور را به ­صورت مکتوب از طریق اداره کل امور مالیاتی به اداره اطلاعات و خدمات مالیاتی ذی ربط در اداره کل مودی طرف اول به منظور ویرایش اطلاعات و بایگانی در سوابق ارسال نماید. سیدکامل تقوی نژاد