دستورالعمل تعیین نرخ خرید تضمینی برق
شورای اقتصاد در جلسه مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۰ درخواست شماره ۱۵۱۷۸/۲۰/۰۰۸ /۹۶ مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۱۶ وزارت نیرو در خصوص تعیین نرخ خرید تضمینی برق، با هدف افزایش توان تولید برق از طریق سرمایه‌گذاری موسسات عمومی غیردولتی، تعاونی و خصوصی اعم از داخلی و خارجی و یا منابع داخلی شرکت‌های تابعه وزارت نیرو یا به صورت روش‌های متداول سرمایه‌گذاری از جمله ساخت، بهره‌برداری و تملک (BOO) و ساخت، بهره‌برداری و انتقال (BOT) را به استناد بند «ت» ماده (۴۸) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، بررسی و به شرح ذیل مورد تصویب قرار داد. ماده (۱): وزارت نیرو مجاز است به منظور حصول اطمینان از انجام سرمایه‌گذاری کافی در احداث نیروگاه در طول سال‌های برنامه پنج ساله ششم توسعه، نسبت به انتخاب سرمایه گذار اقدام و با متقاضیان بخش غیردولتی برای احداث نیروگاه، قرارداد خرید تضمینی برق با شرایط زیر منعقد نماید: الف (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۳/۰۳)
- طول دوره خرید تضمینی برق در قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و تملک (BOO) حداکثر هفت (۷) سال برای سرمایه گذاران داخلی و در قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و انتقال (BOT) حداکثر پانزده (۱۵) سال برای سرمایه گذارانی که حداقل ۷۰ درصد از منابع مالی مورد نیاز را از طریق منابع خارجی تامین نمایند، می‌باشد. در خصوص نیروگاه‌های برق آبی به طول دوره‌های خرید تضمینی تعیین شده، ۵ سال افزوده می‌شود. ب
- وزارت نیرو مکلف است در تنظیم قرارداد خرید تضمینی برق به گونه ای عمل نماید که سرمایه گذار مکلف به عرضه برق در طول دوره قرارداد به روش‌های عرضه در بازار عمده فروشی برق، عرضه در بورس انرژی و عقد قراردادهای دوجانبه (با پرداخت هزینه ترانزیت) باشد. ج
- نرخ خرید تضمینی برق نیروگاه‌های حرارتی بزرگ (بدون احتساب قیمت سوخت) در هر مورد پس از برگزاری مناقصه توسط شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی، به تایید وزیر نیرو می‌رسد. در صورتی که بازده نیروگاه کمتر یا بیشتر از ۵۵ درصد باشد به همان نسبت نرخ مذکور تغییر می‌یابد. د
- متوسط نرخ ترانزیت داخلی برق در سطح شبکه انتقال و فوق توزیع و نیز در سطح شبکه توزیع هر کدام به ازای هر کیلووات ظرفیت قراردادی معادل ۳۵ درصد متوسط نرخ تبدیل انرژی نیروگاه‌های حاضر در بازار عمده فروشی می‌باشد. ه (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۳/۰۳) -- نرخ خرید تضمینی برق نیروگاه‌های برق آبی (با ظرفیت بیش از ۱۰ مگاوات) در هر مورد پس از برگزاری مناقصه توسط شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، به تایید وزارت نیرو می‌رسد. و (الحاقی ۱۴۰۰/۰۳/۰۳)
- مزایای مربوط به ارائه خدمات جانبی (از جمله کنترل فرکانس و تولید انرژی راکتیو) بر اساس مقررات بازار برق به سرمایه گذار تعلق می‌گیرد. ماده (۲)(اصلاحی ۱۴۰۰/۰۳/۰۳): تعدیل نرخ خرید تضمینی تعیین شده در قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و تملک (BOO) برای نیروگاه‌های حرارتی بزرگ حداکثر ۱۲ سال و برای نیروگاه‌های مقیاس کوچک حداکثر ۹ سال (از زمان عقد قرارداد) و برای قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و انتقال (BOT) حداکثر ۲۰ سال (از زمان عقد قرارداد) در طول سال‌های قرارداد بر اساس فرمول زیر با درج در قرارداد، صورت می‌گیرد. فرمول ضریب تعدیل تعدیل نرخ خرید تضمینی تعیین شده برای نیروگاه‌های برق آبی در قراردادهای ساخت، بهره بردای و تملک (BOO) حداکثر پانزده سال و در قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و انتقال (BOT) حداکثر بیست سال است. ماده (۳): بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است جهت بازپرداخت اقساط ارزی سرمایه گذاران، نسبت به تبدیل ریال حاصل از فروش برق به ارز، اقدام نماید. ماده (۴)(اصلاحی ۱۴۰۰/۰۳/۰۳): شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی، شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران مکلف است در صورتی که نرخ خرید تضمینی تعدیل شده مطابق ماده (۲) این مصوبه، پس از اعمال ضرایب جدول زیر بزرگتر از متوسط نرخ بازار (بدون هزینه سوخت) به ازای هر کیلووات ساعت برق تولیدی بود، پرداخت مابه‌التفاوت (به ازای برق پذیرفته شده در بازار) آن را به سرمایه گذار تضمین نماید. فصل بهار تابستان پاییز زمستان ساعات مصرف ساعات کم باری ۸۵/ ۰ ۱۵/ ۱ ۷۵/ ۰ ۷۵/ ۰ ساعات میان باری ۹۵/ ۰ ۴/ ۱ ۹۵/ ۰ ۸۵/ ۰ ساعات اوج بار ۹۵/ ۰ ۵/ ۱ ۹۵/ ۰ ۹۵/ ۰ ماده (۵)(اصلاحی ۱۴۰۰/۰۳/۰۳): وزارت نیرو (شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی، شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران) موظف است ضریب تولید در هر قرارداد را به میزان پنجاه (۵۰) درصد ظرفیت عملی آماده تولید برای سرمایه گذار برنده مناقصه به صورت شرط تعهد به پرداخت (Take or Pay) تضمین نماید. ماده (۶): وزارت نیرو موظف است حداکثر تا دو ماه بعد از تاریخ ابلاغ این مصوبه، ضوابط تعیین سقف نرخ انرژی و نرخ پایه آمادگی بازار عمده فروشی را تدوین و پس از تایید وزیر نیرو برای اطلاع عموم و ذینفعان ابلاغ نماید. ماده (۷):
الف
- وزارت نیرو (شرکت توانیر) موظف است هر ساله میزان ظرفیت در محل‌های مورد نیاز احداث نیروگاه‌های مقیاس کوچک را اعلام عمومی نماید. ب
- وزارت نیرو مجاز است نسبت به صدور مجوز و پروانه احداث برای نیروگاه‌های مقیاس کوچک با بازده الکترونیکی حداقل ۴۲ درصد یا مجموع بازده الکترونیکی و حرارتی حداقل ۷۰ درصد اقدام نماید. انعقاد قرارداد خرید تضمینی برق برای نیروگاه‌های مقیاس کوچک نو (متقاضی عقد قرارداد خرید تضمینی) مطابق با آخرین نرخ مناقصه نیروگاه‌های حرارتی بزرگ که بر اساس راندمان و شرایط محیطی تعدیل شده است، با اعمال ضرایب فصلی ماده (۴) این مصوبه، برای یک دوره حداکثر ۷ ساله انجام شود. ج
- اخذ مجوزهای لازم جهت احداث نیروگاه‌های مقیاس کوچک به عهده سرمایه گذار می‌باشد. د
- کلیه سرمایه گذارانی که در محل تاسیسات خود نسبت به احداث مولد مقیاس کوچک به صورت موازی (راساً و یا از طریق سرمایه گذاران مولد مقیاس کوچک) با شبکه اقدام می‌نمایند، در مواقع خروج مولد می‌توانند نسبت به تامین انرژی برق مورد نیاز خود به نرخ تعرفه مربوطه اقدام نمایند. ه
- - نرخ پایه قراردادهای خرید تضمینی مولدهای مقیاس کوچک که در برنامه پنج ساله ششم توسعه و قبل از ابلاغ این مصوبه منعقد شده‌اند، بر اساس تعدیل نرخ خرید برق در سال ۱۳۹۵ تعیین می‌شود. دوره قرارداد خرید برق از این نیروگاه‌ها حداکثر ۵ سال خواهد بود. این تعدیل بر اساس فرمول ضریب تعدیل ماده (۲) این مصوبه، از ابتدای سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ (متناظر با سال انعقاد قرارداد) محاسبه و ملاک عمل نرخ پایه سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ قرار می‌گیرد. و
- مادامی که قرارداد اولین مناقصه نیروگاهی منعقد نگردیده است وزارت نیرو مکلف است، برای نیروگاه‌های مقیاس کوچک که دارای پروانه احداث می‌باشند و یا پس از ابلاغ این مصوبه پروانه احداث دریافت می‌کنند، قرارداد خرید تضمینی بر اساس تعدیل نرخ پایه خرید برق در سال ۱۳۹۵ طی دوره حداکثر ۵ ساله منعقد نماید، که تعدیل آن بر اساس ماده (۲) این مصوبه از ابتدای سال ۱۳۹۶ تا تاریخ عقد قرارداد محاسبه و ملاک عمل نرخ پایه سال‌های آتی قرار می‌گیرد. ز
- به نرخ پایه خرید برق نیروگاه‌های مقیاس کوچک معادل ۲/ ۰ قیمت سوخت نیروگاهی اضافه می‌گردد. ماده (۸): وزارت نیرو مجاز است بار مالی ناشی از اجرای این مصوبه (مابه‌التفاوت نرخ خرید تضمینی برق) را از طریق اصلاح تعرفه‌های فروش برق تامین نماید. ماده (۹): عقد قرارداد خرید تضمینی برق به منزله واگذاری امتیاز گواهی ظرفیت نیروگاه به خریدار (شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی برای نیروگاه‌های بزرگ و شرکت‌های برق منطقه ای برای نیروگاه‌های کوچک) می‌باشد. از این بابت مبلغ دیگری به سرمایه گذار پرداخت نمی‌گردد. ماده (۱۰): وزارت نفت مکلف است با رعایت شرایط فنی و بر اساس ماده (۵۶) قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی، نسبت به واگذاری انشعاب و تامین گاز متقاضیان احداث نیروگاه (اعم از اینکه در مالکیت وزارت نیرو یا بخش خصوصی و مقیاس بزرگ یا کوچک باشد) با شرایط یکسان و تعرفه نیروگاهی اقدام نماید و برای مولدهای مقیاس کوچک، کنتور گاز مجزا نصب نماید. ماده (۱۱): در نیروگاه‌های مقیاس کوچک (با رعایت مفاد بند «ب» ماده ۷ این مصوبه) کنتور برق منصوبه در نقطه تحویل به شبکه، مبنای محاسبه تولید برق است و کنتور مولد، مبنای محاسبه بازده الکترونیکی خواهد بود. در این حالت «میزان سوخت مصرفی مولد» بر اساس نسبت «میزان انرژی الکتریکی تولیدی مولد (شامل عرضه به شبکه و مصرف در محل)» به «بازده الکترونیکی مولد» توسط شرکت توانیر محاسبه و به شرکت ملی گاز جهت اعمال حساب اعلام می‌گردد. مازاد گاز مصرف مولد نسبت به میزان محاسبه شده فوق، بر اساس تعرفه صنعتی محاسبه می‌گردد. ماده (۱۲): وزارت نیرو موظف است نمونه قراردادها و رویه‌های اجرایی مرتبط با موضوع این دستورالعمل را حداکثر سه ماه پس از ابلاغ این مصوبه منتشر نماید. ماده (۱۳): وزارت نیرو مکلف است پیشنهاد خرید برق به صورت ارزی را تهیه و برای طرح و تصویب در شورای اقتصاد به دبیرخانه شورا ارسال نماید. محمدباقر نوبخت