دستورالعمل دسترسی به سامانه سجل محکومیت‌های مالی
در اجرای بند پ ماده ۱۱۶ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و در راستای تبصره ذیل ماده ۸ آیین‌نامه اجرایی بند مذکور و به منظور تعیین نحوه دسترسی به سامانه سجل محکومیت‌های مالی، طبقه بندی و تعیین اطلاعات غیرقابل دسترس و آموزش بهره برداران، "دستورالعمل تعیین نحوه و میزان دسترسی به سامانه سجل محکومیت‌های مالی"، به شرح مواد آتی است.
تعاریف و اختصارات به کار رفته در این آیین‌نامه به شرح ذیل است: قانون برنامه ششم: قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران آیین‌نامه: آیین‌نامه اجرایی بند (پ) ماده (۱۱۶) قانون برنامه ششم. سامانه: سامانه موضوع بند (۳) ماده (۱) آیین‌نامه. بهره برداران: بهره برداران موضوع بند (۵) ماده (۱) آیین‌نامه. مرکز: مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه. استعلام شونده: شخصی که اطلاعات موضوع بند ۶ ماده یک آیین‌نامه در مورد او از سامانه استعلام می‌شود.
دسترسی به اطلاعات سامانه در موارد زیر مجاز است: الف. به موجب قانون یا مقررات دسترسی به این اطلاعات تجویز شده باشد. ب. با رضایت استعلام شونده. تبصره- در مورد بند (ب) چنانچه استعلام شونده شخص حقوقی باشد موافقت بالاترین مسئول شخص حقوقی یا مقام مجاز مقرر در قانون یا اساسنامه لازم است.
مرکز موظف است جهت استفاده بهره برداران از سامانه اقدامات زیر را انجام دهد: الف. فراهم نمودن امکان استفاده برخط بهره برداران از سامانه بر بستر شبکه ملی عدالت؛ ب. طراحی سامانه به منظور جلوگیری از اشتباهات مربوط به تشابه اسمی اشخاص، به نحوی که استعلام بر اساس شماره ملی اشخاص حقیقی و شناسه ملی اشخاص حقوقی و در مورد اتباع بیگانه شناسه یکتا یا شماره گذرنامه انجام شود. پ. پیش‌بینی امور مربوط به آموزش سامانه از جمله راهنمای کاربری و شرایط بهره‌برداری و نحوه انجام استعلامات و دوره‌های آموزشی به صورت الکترونیکی به بهره برداران؛ ت. فراهم نمودن امکانات لازم جهت ثبت و تکمیل اطلاعات مربوط به محکومیت‌های مالی در سامانه‌های قضایی برای مراجع قضایی؛ ث. رعایت تمهیدات امنیتی جهت حفظ محرمانگی و حریم خصوصی اشخاص در طراحی سامانه و ارائه پاسخ به استعلامات صرفاً در موارد مذکور در ماده ۲ این دستورالعمل؛ ج. فراهم نمودن امکان ثبت تغییرات و به روزرسانی اطلاعات سامانه؛ چ. نگهداری سوابق استعلامات با ثبت بهره بردار و کاربراستعلام کننده؛ ح. فراهم نمودن امکان ثبت اعتراض استعلام شونده و ذی‌نفع نسبت به پاسخ ارسالی برای بهره برداران در سامانه. تبصره- مرجع صالح از قبیل اجرای احکام دادگستری و دوایر اجرای ثبت، حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز مواد اعتراض را بررسی و نتیجه را از طریق سامانه ابلاغ به اطلاع معترض رسانده و در صورت نیاز به تصحیح پاسخ استعلام، موارد را در قالب پاسخ استعلام جدید برای بهره برداران ارسال می‌نماید.
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موظف است: الف. اطلاعات کلیه پرونده‌های اجرایی که پس از مدت بیست روز از ابلاغ اجراییه هنوز اجرا نشده است و همچنین اطلاعات متعهدانی که پس از تصویب قانون برنامه ششم ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ اجراییه به تعهد خود عمل ننموده‌اند را به صورت خودکار در سامانه قرار دهد. ب. تغییرات مربوط به وضعیت متعهد سند لازم الاجراء، اعم از اجرای مفاد سند، اعلام رضایت متعهدله، ابطال اجراییه یا سایر تغییرات موثر در وضعیت متعهد را در سامانه به روزرسانی نماید. پ. ضوابط ابلاغی از سوی مرکز جهت تبادل اطلاعات را رعایت نماید. ث. با نظارت بر عملکرد کاربران از تاخیر یا اشتباه در ثبت اطلاعات فوق جلوگیری نماید.
بهره برداران جهت استفاده از سامانه مکلف به رعایت موارد زیر می‌باشند. الف. طراحی سامانه‌های خود به منظور امکان استعلام برخط از طریق شبکه ملی عدالت؛ ب. رعایت ضوابط ابلاغی از سوی مرکز جهت بهره‌برداری از سامانه؛ پ. فراهم نمودن امکان احراز هویت کاربران و اطلاعات نشانی اینترنتی ip)) برای مرکز؛ ت. جلوگیری از بهره‌برداری غیرمجاز با نظارت بر عملکرد کاربران؛ ث. رعایت ساز و کارهای امنیتی لازم جهت بهره‌برداری از سامانه و حفظ اطلاعات دریافتی؛ ج - حفظ امنیت اطلاعات، محرمانگی و حریم خصوصی استعلام شوندگان.
در موارد زیر سابقه استعلام شونده از سامانه حذف می‌شود: الف. بلااثر شدن محکومیت مالی به موجب حکم قطعی؛ ب. ابطال اجراییه ثبتی از سوی مرجع صلاحیت دار؛ پ. اعاده اعتبار ورشکسته در احکام ورشکستگی؛ ت. (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۶/۰۶)- اجرای کلیه محکومیت‌های مالی و اجراییه ثبتی، مشروط بر اینکه از آخرین محکومیت یا اجراییه اجرا شده یک سال گذشته و پس از آن محکومیت مالی یا اجراییه دیگری برای وی ثبت نشده باشد. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۴۰۱/۰۹/۲۹)- در صورت رضایت متعهدله یا اجرای مفاد اجراییه‌های ثبتی و همچنین در صورتی که پرونده در مرجع قضایی به هر نحو مختومه گردد، بلافاصله در سامانه، سوء اثرهای موضوع تبصره ۲ بند ب ماده ۱۱۳ قانون برنامه ششم رفع می‌گردد، لیکن حذف اطلاعات از سامانه منوط به رعایت بند «ت» این ماده می‌باشد. تبصره ۲ (الحاقی ۱۴۰۱/۰۹/۲۹)- در مورد اشخاص معسر در صورت صدور رای بر رفع اثر از حکم اعسار یا اجرای محکومیت مالی یا اجراییه ثبتی، نام آنان از اسامی اشخاص معسر حذف می‌شود، لیکن در مورد محکومیت مالی یا اجراییه ثبتی، حذف اطلاعات از سامانه منوط به رعایت بند "ت" این ماده می‌باشد.
در موارد زیر وضعیت محکومیت مالی به روزرسانی و در پاسخ به استعلامات حسب مورد آخرین تصمیم قضایی ارائه می‌شود: الف. صدور قرار قبولی اعاده دادرسی؛ ب. صدور قرار توقف یا تاخیر اجراء در موارد قانونی؛ پ. اصلاح یا تغییر محکوم به؛ ت. صدور قرار قبولی دادخواست واخواهی؛ ث. قبول دادخواست تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت؛ ج. صدور حکم به اعسار یا تقسیط محکوم به؛ چ. تصمیم قاضی اجرای احکام کیفری مبنی بر غیرقابل اجراء بودن حکم؛ ح. صدور قرار توقف عملیات اجرایی ثبت؛ خ. سایر مواردی که در حکم یا نحوه اجری آن تغییراتی ایجاد شود.
استعلام از سامانه و مرجع استعلام کننده به طریق مقتضی، از جمله ارسال پیامک به استعلام شونده اطلاع رسانی و پاسخ استعلام نیز به حساب کاربری وی در سامانه ابلاغ ارسال می‌شود، مگر در مواردی که عدم اطلاع رسانی به تصویب کمیته تشخیص موضوع تبصره ۲ ماده ۲۲ آیین‌نامه اجرایی نحوه و میزان دسترسی به اطلاعات مرکز ملی داده‌های قوه قضاییه، مصوب ۱۳۹۸/۱۱/۲۰ رسیده باشد.
به منظور ایجاد شفافیت و تعیین منشاء محکومیت مالی، علاوه بر موضوع محکومیت، مبنای صدور حکم که ناشی از ضمان قهری یا تعهدات مالی معوض یا غیرمعوض بوده در اطلاعات مربوط به محکومیت‌های مالی اعلام می‌شود.
مراجع قضایی موظف اند در راستای دستورالعمل ثبت و تکمیل اطلاعات سامانه‌های قضایی، مصوب ۱۳۹۹/۰۶/۱۷ نسبت به شناسایی و ثبت شماره یا شناسه ملی محکومان مالی که فاقد این اطلاعات هستند اقدام و حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ راه اندازی سامانه، اطلاعات مربوط به محکومیت‌های مالی را با رعایت مفاد آیین‌نامه ثبت یا به روزرسانی نمایند.
در اجرای بند الف ماده ۱۵ قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، مصوب ۱۳۸۸ مرکز موظف است خدمت الکترونیکی استعلام محکومیت‌های مالی اشخاص حقیقی و حقوقی را ارائه نماید تا در صورت رضایت شخص استعلام شونده امکان استعلام برای اشخاص ثالث فراهم شود.
بهره برداران مکلف اند اطلاعات دریافت شده از سامانه را صرفاً جهت اعتبارسنجی و شفافیت اقتصادی استفاده و از نشر یا اعلام آن، مگر به موجب قانون، خودداری کنند.
مسئولیت نظارت بر اجرای دقیق این دستورالعمل و نحوه استفاده کاربران از اطلاعات دریافت شده، به عهده بهره برداران بوده و مقامات، مدیران و سرپرستان مستقیم هر واحد، در صورت کشف تخلف مسئول اعلام آن به مراج ذیصلاح هستند.
این دستورالعمل در ۱۴ ماده و ۳ تبصره در تاریخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۳ به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است.
رئیس قوه قضائیه - غلامحسین محسنی اژیه