دستورالعمل تشکیل یگان های حفاظت در دستگاههای اجرایی

مقدمه در راستای تحقق اصل ۱۱۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و سیاست‌های کلی نظام، به منظور ساماندهی یگان‌های مسلح دستگاه‌های کشوری در سلسله مراتب نیروهای مسلح با هدف توسعه امنیت و واگذاری حفاظت دستگاه‌ها به آن‌ها، دستورالعمل تشکیل یگان‌های حفاظت در دستگاه‌های کشوری توسط ستاد کل نیروهای مسلح تدوین و در تاریخ ۱۳۷۹/۴/۵ به تصویب مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا رسیده است. دستورالعمل مذکور مبنای اجرای ماده ۱۷۹ قانون برنامه سوم و تنفیذ آن در ماده ۱۲۹ قانون برنامه چهارم و همچنین ماده ۲۳۳ قانون برنامه پنجم توسعه کشور قرار گرفت و به مرحله اجرا در آمد. در راستای اجرای قوانین فوق و دستورالعمل مذکور، با مساعدت مسئولین برخی دستگاه‌ها، سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور، تعدادی یگان حفاظت در دستگاه‌های اجرایی تشکیل شده است. با توجه به ضرورت امر، تجارب مفید به دست آمده و رضایتمندی روسای دستگاه‌ها از تشکیل یگان‌های حفاظت در دستگاه‌های اجرایی، موضوع دائمی شدن قانون برای تشکیل یگان‌های حفاظت در دستور کار قرار گرفت و در سال ۹۴ ماده ای برای این امر در لایحه قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور از طریق دولت، به مجلس شورای اسلامی ارائه گردید. قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ ۱۳۹۵/۱۱/۱۰ مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۳۹۵/۱۱/۲۷ به تایید شورای نگهبان رسید. مجلس شورای اسلامی نیز آن را طی نامه شماره ۳۲ / ۹۶۶۸۳ مورخ ۱۳۹۵/۱۲/۱ برای اجرا به رئیس جمهور محترم ابلاغ نموده است و در روز یکشنبه مورخ ۲۰/ ۱ / ۱۳۹۶ در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی به شماره ۲۰۹۹۴ درج گردید که ماده ۳۵ قانون مذکور، مربوط به تشکیل یگان‌های حفاظت در دستگاه‌های اجرایی می‌باشد. بنابراین در راستای اجرای تدابیر مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا، ماده ۳۵ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و سیاست‌های اجرایی ستاد کل نیروهای مسلح و با توجه به تجارب به دست آمده از اجرای قوانین مربوط در برنامه‌های سوم، چهارم و پنجم توسعه کشور، دستورالعمل تشکیل یگان‌های حفاظت در دستگاه‌های اجرایی تدوین گردیده است. فصل یکم

کلیات: ماده ۱
هدف: توسعه، ارتقاء و تحکیم امنیت جامعه با ساماندهی یگان‌های مسلح دستگاه‌های اجرایی از طریق نیروی انتظامی با واگذاری تامین امنیت و حفاظت از دستگاه‌های مذکور و بخشی از وظایف انتظامی و حفاظتی نیروی انتظامی، بر اساس ابلاغ ستاد کل نیروهای مسلح به آن‌ها می‌باشد. ماده ۲
منظور: حفاظت از زیرساخت‌ها، اماکن، تاسیسات، تجهیزات و انجام برخی از ماموریت‌های موضوعی - تخصصی دستگاه‌های اجرایی که نیاز به حفاظت مسلحانه دارند. ماده ۳
تعاریف: ۱
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران: شامل؛ ستاد کل نیروهای مسلح، ارتش، سپاه پاسداران، نیروی انتظامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است. ۲
دستگاه اجرایی: کلیه وزارتخانه‌ها، نهادهای حاکمیتی، موسسات دولتی، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت‌های دولتی و کلیه دستگاه‌هایی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران (وزارت نفت)، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانک‌ها و بیمه‌های دولتی، دستگاه اجرایی نامیده می‌شوند. ۳
یگان حفاظت: تشکیلاتی حفاظتی - انتظامی، با سلسله مراتب خاص و سازماندهی و فرماندهی متمرکز است، که برابر قانون، با موافقت و مجوز ستاد کل نیروهای مسلح در دستگاه‌های اجرایی، تحت نظر بالاترین مقام دستگاه مربوط تشکیل و از نظر به کارگیری سلاح و مهمات تابع ضوابط نیروهای مسلح می‌باشند و با رعایت ضوابط نیروی انتظامی در راستای اجرای ماموریت و وظایف محوله، در حوزه استحفاظی خود، ایفای نقش می‌نماید. ۴
مامور به خدمت: وضعیت کارکنانی است که برابر ضوابط و مقررات از یکی از سازمان‌های نیروهای مسلح برای مدت زمان مشخص به یکی از دستگاه‌های اجرایی (موضوع بند ۲ ماده ۳ همین دستورالعمل) مامور می‌گردند، که مدت زمان آن قابل تمدید می‌باشد. ۵
کنترل عملیاتی: اعمال فرماندهی، هدایت و کنترل فعالیت‌های ماموریتی بر اساس خط مشی‌های ابلاغی و اهداف تعیین شده، که از طریق اقدامات و عملیات اجرایی از قبیل سازماندهی و بکارگیری فرماندهی‌ها و کارکنان در اختیار، در راستای تحقق ماموریت صورت می‌پذیرد. ۶
وضعیت انتظامی: وضعیتی است که نظم عمومی جامعه روند عادی دارد یا بر اثر برخی حوادث و مسائل، آرامش روانی و امنیت اجتماعی و نظم عمومی دچار اختلال گردیده و ناآرامی‌ها در جامعه پایدار گشته است، لیکن اقدام قابل ملاحظه ای برای مقابله با دولت و تضعیف حاکمیت نظام مشاهده نمی‌گردد. ۷
وضعیت امنیتی: وضعیتی است که در آن اقدامات و تلاش‌هایی در داخل یا خارج از کشور به منظور مقابله با نظام و براندازی حکومت صورت بگیرد. ماده ۴
اختصارات: ۱- نیروهای مسلح: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ۲- ستاد کل: ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ۳- شعام: شورای عالی امنیت ملی ۴- شاک: شورای امنیت کشور ۵ - ناجا: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ۶ - یگان: یگان‌های حفاظت دستگاه‌های اجرایی ۷- حوزه استحفاظی: حوزه و محدوده ماموریت و مسئولیت یگان‌های حفاظت دستگاه‌های اجرایی ماده ۵
تدابیر و مستندات: ۱
دستورالعمل تشکیل یگان‌های حفاظت در دستگاه‌های کشوری طی گردشکار شماره ۶۷۷۱۵ مورخ ۱۳۷۹/۲/۱۸ به محضر مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا تقدیم گردید، معظم له در تاریخ ۱۳۷۹/۴/۵ ضمن تصویب دستورالعمل مذکور، در خصوص انتصاب فرماندهان یگان‌های حفاظت (بند ۶ / ۵ دستورالعمل مذکور)، موافقت ستاد کل را به عنوان شرط انتصاب مورد تاکید قرار دادند و مقرر فرمودند: با یک اصلاح در بند ۶ / ۵ (بعد از فرمانده ناجا «پس از موافقت ستاد کل» نصب می‌شوند، اضافه شود.) ۲
ماده ۳۵ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور: دستگاه‌های اجرایی در صورت نیاز به یگان حفاظت مکلفند پس از کسب موافقت و مجوز ستاد کل نیروهای مسلح نسبت به تشکیل یگان‌های حفاظت اقدام کنند. این یگان‌ها از نظر بکارگیری سلاح و مهمات تابع ضوابط نیروهای مسلح می‌باشند و با رعایت ضوابط نیروی انتظامی تحت نظر بالاترین مقام دستگاه ذی ربط اداره می‌شوند. تبصره: دستورالعمل نحوه تشکیل یگان‌های حفاظت شامل اختیارات، حدود وظایف، چگونگی ساماندهی، تسلیح، آموزش، انتصاب فرماندهان، ارتباط با نیروی انتظامی و نظارت بر عملکرد آن‌ها به تصویب ستاد کل نیروهای مسلح می‌رسد. فصل دوم
ضوابط تشکیل و پشتیبانی یگان: ماده ۶
مراحل تشکیل و تبیین ماموریت: ۱
دستگاه‌های اجرایی که به لحاظ اهمیت، گستردگی یا ویژگی خاص، ضرورت حفاظت مسلحانه از زیرساخت‌ها، اماکن، تاسیسات، تجهیزات و انجام برخی از ماموریت‌های موضوعی - تخصصی آن‌ها، بر اساس قوانین درخواست یگان نموده و یا تشکیل یگان آن‌ها به تایید شاک رسیده باشد. مکلفند پس از کسب موافقت و مجوز ستاد کل برابر این دستورالعمل نسبت به تشکیل یگان اقدام نمایند. ۲
پس از تایید نیاز حفاظت مسلحانه، دستگاه اجرایی موظفند، پیشنهاد تشکیل یگان مربوط را مبتنی بر ماموریت، وظایف و ساختار کلی یگان، با همکاری وزارت کشور و ناجا تهیه و با امضا بالاترین مقام دستگاه ذی ربط، برای تصویب به ستاد کل ارسال نمایند. ۳
ستاد کل پیشنهاد دستگاه اجرایی را بررسی نموده و در صورت موافقت، دستورالعمل اختصاصی تشکیل یگان مربوط را عنداللزوم با همکاری دستگاه و سایر سازمان‌های مرتبط تهیه و پس از تصویب، ابلاغ می‌نماید. ۴
محدوده ماموریت و عمل یگان، دستگاه اجرایی متبوع و سایر مبادی ذی ربط در چارچوب دستورالعمل اختصاصی مصوب ستاد کل خواهد بود که از تاریخ ابلاغ لازم الاجراء می‌باشد. ۵
یگان‌های مسلح (گاردها یا عناوین مشابه) موجود در دستگاه‌های اجرایی که مجوز ستاد کل را ندارند، مکلفند بر اساس این دستورالعمل، نسبت به تبدیل یگان مسلح خود به یگان حفاظت اقدام نمایند. ۶
با تشکیل یگان در دستگاه اجرایی، به منظور یکپارچگی و حفظ وحدت فرماندهی، مسئولیت حفاظت فیزیکی و امور مرتبط نیز، بر عهده یگان خواهد بود. تبصره: تایید ورود و خروج مراجعین به دستگاه اجرایی، برابر ضوابط و مقررات و تدبیر بالاترین مقام دستگاه مربوط، بر عهده یگان یا سایر مبادی ذی ربط خواهد بود. ماده ۷
تابعیت و پشتیبانی یگان: ۱
یگان برابر قانون، با موافقت و مجوز ستاد کل، در تابعیت دستگاه اجرایی تشکیل و جزئی از ساختار و سازمان آن محسوب می‌شود و مانند سایر بخش‌های مستقل و زیرمجموعه دستگاه متبوع، با رعایت ضوابط ناجا تحت نظر بالاترین مقام دستگاه ذی ربط اداره می‌گردد. تبصره: مسئولیت اداره یگان که از وظایف نیروهای مسلح می‌باشد، برابر قانون به بالاترین مقام دستگاه اجرایی تفویض شده است و قابل تفویض به فرد دیگری نمی‌باشد. ۲
یگان در وضعیت‌های انتظامی و امنیتی، در حوزه استحفاظی خود، تحت کنترل عملیاتی ناجا قرار می‌گیرند. تبصره: تشخیص وضعیت‌های انتظامی و امنیتی بر اساس دستورالعمل مصوب شعام، در استانها و شهرستانها بر عهده شورای تامین است و وضعیت انتظامی توسط رئیس شورای تامین ابلاغ می‌شود و در صورت تشخیص وضعیت امنیتی، موضوع به شاک ارجاع و پس از تایید، توسط رئیس شاک ابلاغ می‌گردد. ۳
یگان می‌تواند برای انجام ماموریت و وظایف خود که ضرورت استفاده از سلاح و مهمات برای آن امور به تایید شعام یا شاک رسیده‌اند، برابر قوانین و مقررات بکارگیری سلاح، از سلاح استفاده نمایند. ۴
تابعیت یگان از دستگاه اجرایی ذی ربط، مانع نظارت تخصصی ناجا (انتظامی و حفاظتی) بر یگان نخواهد بود و ناجا مکلف است بر یگان نظارت داشته باشد و گزارش‌های خود را به بالاترین مقام دستگاه متبوع، ستاد کل و سایر مبادی مربوط اعلام نماید. ۵
کلیه امور پشتیبانی و هزینه‌های یگان اعم از اداری، مالی، استخدامی، آموزشی، عملیاتی، حفاظتی، انتظامی، تسلیحاتی، تجهیزاتی و سامانه‌های سازمانی، بر عهده دستگاه اجرایی مربوط می‌باشد. فصل سوم
ضوابط تشکیلاتی، اداری و استخدامی یگان: ماده ۸
ساختار و تشکیلات یگان: ۱
ساختار سازمانی و جدول سازمان نیروی انسانی یگان، با لحاظ شاخص‌های مربوط به نوع ماموریت، وظایف، فعالیت و گستره حوزه استحفاظی، توسط دستگاه اجرایی تهیه و پس از تایید ناجا و وزارت کشور، برای تصویب به سازمان اداری و استخدامی کشور ارسال می‌نماید. ۲
سازمان اداری و استخدامی کشور، ساختار سازمانی و جدول سازمان نیروی انسانی یگان را عندالزوم با مشارکت وزارت کشور و ناجا بررسی نموده و نسبت به پیش‌بینی تشکیلات، پست‌های سازمانی و ردیف استخدامی کارکنان یگان در ساختار دستگاه ذی ربط، اقدام می‌نماید. ۳
سازمان برنامه و بودجه کشور، نسبت به پیش‌بینی بودجه و اعتبارات برنامه ای، سالانه و جاری یگان به صورت یک زیر ردیف جداگانه در ذیل ردیف اصلی دستگاه ذی ربط، در لوایح بودجه سنواتی لحاظ و اقدام می‌نماید. ۴
جداول سلاح و مهمات سازمانی یگان برابر ضوابط نیروهای مسلح، توسط فرمانده یگان با موافقت بالاترین مقام دستگاه اجرایی تهیه و به تصویب فرمانده ناجا می‌رسد. سلاح و مهمات یگان پس از تامین اعتبار از طرف دستگاه متبوع، توسط ناجا تامین و تحویل یگان می‌گردد. تبصره: جداول تجهیزات انتظامی و انفرادی مورد نیاز یگان، توسط فرمانده یگان با موافقت بالاترین مقام دستگاه اجرایی تهیه می‌شود و تجهیزات مذکور پس از اخذ مجوز از ناجا، توسط دستگاه متبوع تامین می‌گردد. ۵
لباس کارکنان و علائم و نشان‌های یگان بایستی با لباس، علائم و نشان‌های مربوط به سازمان‌های نیروهای مسلح تفاوت داشته، به طوری که وجه تمایز آن‌ها برای همگان قابل تشخیص باشد. ۶
کارکنان یگان (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح) حق استفاده از عنوان درجات یا همترازی نشان‌های مربوط با درجات نیروهای مسلح را نداشته و پایه و گروه آن‌ها بر اساس ضوابط سازمان اداری و استخدامی کشور یا دستگاه متبوع تعیین خواهند شد. ۷
لباس کارکنان و علائم و نشان‌های یگان پس از اخذ نظر دستگاه اجرایی، با پیشنهاد ناجا به تصویب وزیر کشور می‌رسد. ماده ۹
انتصاب فرماندهان یگان: ۱
فرماندهان یگان‌ها از بین کارکنان ارشد انتظامی یا نظامی شاغل، با پیشنهاد و هماهنگی ناجا و بالاترین مقام دستگاه اجرایی تعیین و پس از موافقت ستاد کل، توسط فرمانده ناجا منصوب می‌شوند. تبصره: در صورتی که هماهنگی برای تعیین و انتصاب فرمانده یگان بیش از ۶ ماه به طول انجامید، ناجا موظف است یکی از کارکنان ارشد را به عنوان سرپرست یگان منصوب تا هماهنگی لازم بین دستگاه مربوط و ناجا برای تعیین فرمانده یگان انجام شود و دستگاه مکلف به پذیرش و شروع به کار سرپرست و راه اندازی یگان می‌باشد. ۲
یگان به منظور اجرای وظایف خود در سطح استان‌ها، برابر سلسله مراتب سازمانی دستگاه مربوط و در چارچوب سازمان مصوب، یگان استانی ایجاد می‌نماید و فرماندهان یگان‌های استانی از بین کارکنان شاغل و بازنشسته نیروهای مسلح یا یگان، با هماهنگی دستگاه اجرایی و سازمان متبوع در نیروهای مسلح (برابر ضوابط مربوط) توسط فرمانده یگان تعیین و منصوب می‌شوند. ۳
جانشین و معاون انتظامی یگان، فرماندهان یگان‌های استانی و شهرستان‌های مهم با تعامل فی مابین ناجا و دستگاه اجرایی، به صورت مامور به خدمت، از نیروهای مسلح تامین می‌شوند. تبصره ۱: کارکنانی که از نیروهای مسلح به صورت مامور به خدمت در یگان خدمت می‌نمایند تابع قوانین و مقررات اداری و استخدامی سازمان متبوع خود در نیروهای مسلح می‌باشند. تبصره ۲: کلیه امکانات و تسهیلات سازمانی که در نیروهای مسلح به کارکنان تعلق می‌گیرد، می‌بایست به مامورین به خدمت در یگان نیز از طریق سازمان متبوع در نیروهای مسلح، به آن‌ها تخصیص داده شود. ماده ۱۰
ضوابط اداری، استخدامی و انضباطی کارکنان یگان: ۱
تامین نیروی انسانی یگان بر عهده دستگاه اجرایی است و کارکنان یگان (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح) از نظر قوانین، مقررات اداری، استخدامی، حقوق و مزایا مانند سایر کارکنان دستگاه متبوع می‌باشند. ۲
مشاغل سخت و زیان آور یگان بر اساس قوانین و مقررات مربوط، توسط دستگاه اجرایی ذی ربط تعیین و امتیازدهی می‌شوند و پس از سیر مراحل تصویب، اجرایی می‌گردند. ۳
کارکنان یگان در صورتی که به سبب اجرای ماموریت و انجام وظایف محوله در اثر بروز حوادث و سوانح کشته، مجروح یا مصدوم گردند در چارچوب آیین‌نامه مصادیق شهادت و ایثارگری (موضوع تبصره بند الف ماده ۱ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران) و قوانین و مقررات حاکم بر ناجا وضعیت آن‌ها از لحاظ ایثارگری (از جمله شهادت، مفقودیت، جانبازی، اسارت و آزادگی) فوت یا معلولیت (حین انجام وظیفه یا عادی) تعیین تکلیف شده و حسب مورد تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران و یا دستگاه اجرایی ذی ربط قرار می‌گیرند. ۴
رسیدگی به جرائم کارکنان یگان (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح) برابر قوانین جاری کشور بوده و در صورتی که در راستای وظایف انتظامی، حفاظتی و بکارگیری سلاح و مهمات باشد، تابع ضوابط نیروهای مسلح و در صلاحیت سازمان قضایی نیروهای مسلح می‌باشد. ۵
رسیدگی به تخلفات انتظامی و حفاظتی کارکنان یگان (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح) تابع دستورالعمل انضباطی کارکنان یگان‌های حفاظت ابلاغی ستاد کل، خواهد بود. فصل چهارم
ضوابط حفاظتی، انتظامی و آموزشی یگان: ماده ۱۱
ضوابط حفاظتی و انتظامی یگان: ۱
خط مشی کلی انتظامی و حفاظتی یگان‌ها در چارچوب سیاست‌های ابلاغی ستاد کل با پیشنهاد ناجا و تصویب وزیر کشور و جانشین فرماندهی معظم کل قوا در امور ناجا، به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ می‌گردد. ۲
فرمانده یگان، خط مشی اجرایی برنامه‌های انتظامی و حفاظتی دستگاه اجرایی مربوط را بر اساس خط مشی کلی ابلاغی و ویژگی‌های ماموریتی دستگاه متبوع و تدابیر تخصصی بالاترین مقام دستگاه تهیه و پس از تایید ناجا، اجرا خواهد نمود. تبصره: ناجا بر اجرای خط مشی‌های انتظامی و حفاظتی دستگاه‌های اجرایی نظارت می‌نماید. ۳
امور مربوط به حفاظت کارکنان، اسناد و فناوری اطلاعات یگان، مطابق ضوابط و مقررات جاری دستگاه اجرایی می‌باشد. ۴
تایید صلاحیت فردی کارکنان یگان برای استخدام و امور اداری با عضویت‌های مختلف (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح)، برابر قوانین و مقررات جاری، بر عهده مبادی ذی ربط دستگاه اجرایی می‌باشد. ۵
تایید صلاحیت کارکنان یگان برای انجام ماموریت انتظامی، حفاظتی و بکارگیری سلاح و مهمات و امور مرتبط با آنها، به عهده سازمان حفاظت اطلاعات ناجا می‌باشد. ۶
تایید صلاحیت امنیتی و مکتبی کارکنان نیروهای مسلح مامور به یگان، برابر قوانین و مقررات جاری، به عهده مبادی ذی ربط سازمان متبوع در نیروهای مسلح می‌باشد. ۷
حکم ماموریت کارکنان یگان و کارکنان مامور از نیروهای مسلح به یگان، برای انجام ماموریت‌های انتظامی، حفاظتی و اداری، توسط فرمانده یگان صادر خواهد شد. ماده ۱۲
ضوابط آموزشی یگان: ۱
کلیه کارکنان یگان موظفند متناسب با شغل خود، آموزش‌های انتظامی، حفاظتی، تخصصی و توجیهی مرتبط با ماموریت و وظایف یگان را طی نمایند. ۲
آموزش‌های انتظامی و حفاظتی کارکنان یگان اعم از عمومی و تخصصی و اعلام کفایت آموزش آن‌ها، پس از تامین اعتبار توسط دستگاه اجرایی، بر عهده ناجا می‌باشد. ۳
آموزش‌های تخصصی و توجیهی مورد نیاز کارکنان یگان در ارتباط با وظایف و ماموریت‌های موضوعی - تخصصی و ملاحظات خاص دستگاه اجرایی، بر عهده دستگاه متبوع می‌باشد. ۴
آن دسته از کارکنان یگان که با هماهنگی دستگاه اجرایی، تحت نظر مراجع قضایی تعلیمات و آموزش‌های لازم را طی می‌کنند، پس از تحصیل کارت ویژه ضابطان قضایی، در حوزه استحفاظی و حدود وظایف خود، جزء ضابطان خاص قضایی محسوب می‌شوند. فصل پنجم
دستورات هماهنگی: ماده ۱۳
راهبری، هدایت و نظارت کلان امور یگان‌ها، توسط ستاد کل انجام می‌پذیرد. ماده ۱۴
ضوابط و مقرراتی که برابر مفاد این دستورالعمل به تصویب ستاد کل می‌رسند، برای کلیه دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌ها و بخش‌های مرتبط با یگان لازم الاجراء می‌باشند. ماده ۱۵
یگان‌هایی که تاکنون با مجوز ستاد کل تشکیل شده‌اند، مکلفند دستورالعمل مربوط را بر اساس این ضوابط بازبینی و سیر تصویب را طی نمایند. ماده ۱۶
فرمانده هان یگان‌ها، به منظور بهبود انجام ماموریت و وظایف محوله، در چارچوب این دستورالعمل، برابر تدابیر بالاترین مقام دستگاه اجرایی، با سایر بخش‌های دستگاه متبوع، تعامل برقرار می‌نمایند. ماده ۱۷
ناجا و سایر سازمان‌های نیروهای مسلح در محدوده مقدورات و مقررات خود از یگان‌ها، پشتیبانی عملیاتی می‌نمایند. ماده ۱۸
مرجع حل و فصل هرگونه موارد اختلافی بین دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های لشکری در خصوص یگان‌ها، در راستای اجرای دستورالعمل‌های ابلاغی، ستاد کل می‌باشد. ماده ۱۹
مرجع تعیین خطوط فاصل حوزه ماموریت یگان‌ها با دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های لشکری، ستاد کل می‌باشد. ماده ۲۰
مرجع تفسیر و اصلاح این دستورالعمل و دستورالعمل‌های اختصاصی تشکیل یگان دستگاه‌های اجرایی، ستاد کل می‌باشد. ماده ۲۱
این دستورالعمل در پنج /۵ فصل و بیست و یک /۲۱ ماده و هشت /۸ تبصره در تاریخ ۱۳۹۶/۱۲/۱۴ به تصویب مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا رسیده و از تاریخ ابلاغ لازم الاجراء می‌باشد.

کلیات: ماده ۱
هدف: توسعه، ارتقاء و تحکیم امنیت جامعه با ساماندهی یگان‌های مسلح دستگاه‌های اجرایی از طریق نیروی انتظامی با واگذاری تامین امنیت و حفاظت از دستگاه‌های مذکور و بخشی از وظایف انتظامی و حفاظتی نیروی انتظامی، بر اساس ابلاغ ستاد کل نیروهای مسلح به آن‌ها می‌باشد. ماده ۲
منظور: حفاظت از زیرساخت‌ها، اماکن، تاسیسات، تجهیزات و انجام برخی از ماموریت‌های موضوعی - تخصصی دستگاه‌های اجرایی که نیاز به حفاظت مسلحانه دارند. ماده ۳
تعاریف: ۱
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران: شامل؛ ستاد کل نیروهای مسلح، ارتش، سپاه پاسداران، نیروی انتظامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است. ۲
دستگاه اجرایی: کلیه وزارتخانه‌ها، نهادهای حاکمیتی، موسسات دولتی، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت‌های دولتی و کلیه دستگاه‌هایی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران (وزارت نفت)، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانک‌ها و بیمه‌های دولتی، دستگاه اجرایی نامیده می‌شوند. ۳
یگان حفاظت: تشکیلاتی حفاظتی - انتظامی، با سلسله مراتب خاص و سازماندهی و فرماندهی متمرکز است، که برابر قانون، با موافقت و مجوز ستاد کل نیروهای مسلح در دستگاه‌های اجرایی، تحت نظر بالاترین مقام دستگاه مربوط تشکیل و از نظر به کارگیری سلاح و مهمات تابع ضوابط نیروهای مسلح می‌باشند و با رعایت ضوابط نیروی انتظامی در راستای اجرای ماموریت و وظایف محوله، در حوزه استحفاظی خود، ایفای نقش می‌نماید. ۴
مامور به خدمت: وضعیت کارکنانی است که برابر ضوابط و مقررات از یکی از سازمان‌های نیروهای مسلح برای مدت زمان مشخص به یکی از دستگاه‌های اجرایی (موضوع بند ۲ ماده ۳ همین دستورالعمل) مامور می‌گردند، که مدت زمان آن قابل تمدید می‌باشد. ۵
کنترل عملیاتی: اعمال فرماندهی، هدایت و کنترل فعالیت‌های ماموریتی بر اساس خط مشی‌های ابلاغی و اهداف تعیین شده، که از طریق اقدامات و عملیات اجرایی از قبیل سازماندهی و بکارگیری فرماندهی‌ها و کارکنان در اختیار، در راستای تحقق ماموریت صورت می‌پذیرد. ۶
وضعیت انتظامی: وضعیتی است که نظم عمومی جامعه روند عادی دارد یا بر اثر برخی حوادث و مسائل، آرامش روانی و امنیت اجتماعی و نظم عمومی دچار اختلال گردیده و ناآرامی‌ها در جامعه پایدار گشته است، لیکن اقدام قابل ملاحظه ای برای مقابله با دولت و تضعیف حاکمیت نظام مشاهده نمی‌گردد. ۷
وضعیت امنیتی: وضعیتی است که در آن اقدامات و تلاش‌هایی در داخل یا خارج از کشور به منظور مقابله با نظام و براندازی حکومت صورت بگیرد. ماده ۴
اختصارات: ۱- نیروهای مسلح: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ۲- ستاد کل: ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ۳- شعام: شورای عالی امنیت ملی ۴- شاک: شورای امنیت کشور ۵ - ناجا: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ۶ - یگان: یگان‌های حفاظت دستگاه‌های اجرایی ۷- حوزه استحفاظی: حوزه و محدوده ماموریت و مسئولیت یگان‌های حفاظت دستگاه‌های اجرایی ماده ۵
تدابیر و مستندات: ۱
دستورالعمل تشکیل یگان‌های حفاظت در دستگاه‌های کشوری طی گردشکار شماره ۶۷۷۱۵ مورخ ۱۳۷۹/۲/۱۸ به محضر مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا تقدیم گردید، معظم له در تاریخ ۱۳۷۹/۴/۵ ضمن تصویب دستورالعمل مذکور، در خصوص انتصاب فرماندهان یگان‌های حفاظت (بند ۶ / ۵ دستورالعمل مذکور)، موافقت ستاد کل را به عنوان شرط انتصاب مورد تاکید قرار دادند و مقرر فرمودند: با یک اصلاح در بند ۶ / ۵ (بعد از فرمانده ناجا «پس از موافقت ستاد کل» نصب می‌شوند، اضافه شود.) ۲
ماده ۳۵ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور: دستگاه‌های اجرایی در صورت نیاز به یگان حفاظت مکلفند پس از کسب موافقت و مجوز ستاد کل نیروهای مسلح نسبت به تشکیل یگان‌های حفاظت اقدام کنند. این یگان‌ها از نظر بکارگیری سلاح و مهمات تابع ضوابط نیروهای مسلح می‌باشند و با رعایت ضوابط نیروی انتظامی تحت نظر بالاترین مقام دستگاه ذی ربط اداره می‌شوند. تبصره: دستورالعمل نحوه تشکیل یگان‌های حفاظت شامل اختیارات، حدود وظایف، چگونگی ساماندهی، تسلیح، آموزش، انتصاب فرماندهان، ارتباط با نیروی انتظامی و نظارت بر عملکرد آن‌ها به تصویب ستاد کل نیروهای مسلح می‌رسد. فصل دوم
ضوابط تشکیل و پشتیبانی یگان: ماده ۶
مراحل تشکیل و تبیین ماموریت: ۱
دستگاه‌های اجرایی که به لحاظ اهمیت، گستردگی یا ویژگی خاص، ضرورت حفاظت مسلحانه از زیرساخت‌ها، اماکن، تاسیسات، تجهیزات و انجام برخی از ماموریت‌های موضوعی - تخصصی آن‌ها، بر اساس قوانین درخواست یگان نموده و یا تشکیل یگان آن‌ها به تایید شاک رسیده باشد. مکلفند پس از کسب موافقت و مجوز ستاد کل برابر این دستورالعمل نسبت به تشکیل یگان اقدام نمایند. ۲
پس از تایید نیاز حفاظت مسلحانه، دستگاه اجرایی موظفند، پیشنهاد تشکیل یگان مربوط را مبتنی بر ماموریت، وظایف و ساختار کلی یگان، با همکاری وزارت کشور و ناجا تهیه و با امضا بالاترین مقام دستگاه ذی ربط، برای تصویب به ستاد کل ارسال نمایند. ۳
ستاد کل پیشنهاد دستگاه اجرایی را بررسی نموده و در صورت موافقت، دستورالعمل اختصاصی تشکیل یگان مربوط را عنداللزوم با همکاری دستگاه و سایر سازمان‌های مرتبط تهیه و پس از تصویب، ابلاغ می‌نماید. ۴
محدوده ماموریت و عمل یگان، دستگاه اجرایی متبوع و سایر مبادی ذی ربط در چارچوب دستورالعمل اختصاصی مصوب ستاد کل خواهد بود که از تاریخ ابلاغ لازم الاجراء می‌باشد. ۵
یگان‌های مسلح (گاردها یا عناوین مشابه) موجود در دستگاه‌های اجرایی که مجوز ستاد کل را ندارند، مکلفند بر اساس این دستورالعمل، نسبت به تبدیل یگان مسلح خود به یگان حفاظت اقدام نمایند. ۶
با تشکیل یگان در دستگاه اجرایی، به منظور یکپارچگی و حفظ وحدت فرماندهی، مسئولیت حفاظت فیزیکی و امور مرتبط نیز، بر عهده یگان خواهد بود. تبصره: تایید ورود و خروج مراجعین به دستگاه اجرایی، برابر ضوابط و مقررات و تدبیر بالاترین مقام دستگاه مربوط، بر عهده یگان یا سایر مبادی ذی ربط خواهد بود. ماده ۷
تابعیت و پشتیبانی یگان: ۱
یگان برابر قانون، با موافقت و مجوز ستاد کل، در تابعیت دستگاه اجرایی تشکیل و جزئی از ساختار و سازمان آن محسوب می‌شود و مانند سایر بخش‌های مستقل و زیرمجموعه دستگاه متبوع، با رعایت ضوابط ناجا تحت نظر بالاترین مقام دستگاه ذی ربط اداره می‌گردد. تبصره: مسئولیت اداره یگان که از وظایف نیروهای مسلح می‌باشد، برابر قانون به بالاترین مقام دستگاه اجرایی تفویض شده است و قابل تفویض به فرد دیگری نمی‌باشد. ۲
یگان در وضعیت‌های انتظامی و امنیتی، در حوزه استحفاظی خود، تحت کنترل عملیاتی ناجا قرار می‌گیرند. تبصره: تشخیص وضعیت‌های انتظامی و امنیتی بر اساس دستورالعمل مصوب شعام، در استانها و شهرستانها بر عهده شورای تامین است و وضعیت انتظامی توسط رئیس شورای تامین ابلاغ می‌شود و در صورت تشخیص وضعیت امنیتی، موضوع به شاک ارجاع و پس از تایید، توسط رئیس شاک ابلاغ می‌گردد. ۳
یگان می‌تواند برای انجام ماموریت و وظایف خود که ضرورت استفاده از سلاح و مهمات برای آن امور به تایید شعام یا شاک رسیده‌اند، برابر قوانین و مقررات بکارگیری سلاح، از سلاح استفاده نمایند. ۴
تابعیت یگان از دستگاه اجرایی ذی ربط، مانع نظارت تخصصی ناجا (انتظامی و حفاظتی) بر یگان نخواهد بود و ناجا مکلف است بر یگان نظارت داشته باشد و گزارش‌های خود را به بالاترین مقام دستگاه متبوع، ستاد کل و سایر مبادی مربوط اعلام نماید. ۵
کلیه امور پشتیبانی و هزینه‌های یگان اعم از اداری، مالی، استخدامی، آموزشی، عملیاتی، حفاظتی، انتظامی، تسلیحاتی، تجهیزاتی و سامانه‌های سازمانی، بر عهده دستگاه اجرایی مربوط می‌باشد. فصل سوم
ضوابط تشکیلاتی، اداری و استخدامی یگان: ماده ۸
ساختار و تشکیلات یگان: ۱
ساختار سازمانی و جدول سازمان نیروی انسانی یگان، با لحاظ شاخص‌های مربوط به نوع ماموریت، وظایف، فعالیت و گستره حوزه استحفاظی، توسط دستگاه اجرایی تهیه و پس از تایید ناجا و وزارت کشور، برای تصویب به سازمان اداری و استخدامی کشور ارسال می‌نماید. ۲
سازمان اداری و استخدامی کشور، ساختار سازمانی و جدول سازمان نیروی انسانی یگان را عندالزوم با مشارکت وزارت کشور و ناجا بررسی نموده و نسبت به پیش‌بینی تشکیلات، پست‌های سازمانی و ردیف استخدامی کارکنان یگان در ساختار دستگاه ذی ربط، اقدام می‌نماید. ۳
سازمان برنامه و بودجه کشور، نسبت به پیش‌بینی بودجه و اعتبارات برنامه ای، سالانه و جاری یگان به صورت یک زیر ردیف جداگانه در ذیل ردیف اصلی دستگاه ذی ربط، در لوایح بودجه سنواتی لحاظ و اقدام می‌نماید. ۴
جداول سلاح و مهمات سازمانی یگان برابر ضوابط نیروهای مسلح، توسط فرمانده یگان با موافقت بالاترین مقام دستگاه اجرایی تهیه و به تصویب فرمانده ناجا می‌رسد. سلاح و مهمات یگان پس از تامین اعتبار از طرف دستگاه متبوع، توسط ناجا تامین و تحویل یگان می‌گردد. تبصره: جداول تجهیزات انتظامی و انفرادی مورد نیاز یگان، توسط فرمانده یگان با موافقت بالاترین مقام دستگاه اجرایی تهیه می‌شود و تجهیزات مذکور پس از اخذ مجوز از ناجا، توسط دستگاه متبوع تامین می‌گردد. ۵
لباس کارکنان و علائم و نشان‌های یگان بایستی با لباس، علائم و نشان‌های مربوط به سازمان‌های نیروهای مسلح تفاوت داشته، به طوری که وجه تمایز آن‌ها برای همگان قابل تشخیص باشد. ۶
کارکنان یگان (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح) حق استفاده از عنوان درجات یا همترازی نشان‌های مربوط با درجات نیروهای مسلح را نداشته و پایه و گروه آن‌ها بر اساس ضوابط سازمان اداری و استخدامی کشور یا دستگاه متبوع تعیین خواهند شد. ۷
لباس کارکنان و علائم و نشان‌های یگان پس از اخذ نظر دستگاه اجرایی، با پیشنهاد ناجا به تصویب وزیر کشور می‌رسد. ماده ۹
انتصاب فرماندهان یگان: ۱
فرماندهان یگان‌ها از بین کارکنان ارشد انتظامی یا نظامی شاغل، با پیشنهاد و هماهنگی ناجا و بالاترین مقام دستگاه اجرایی تعیین و پس از موافقت ستاد کل، توسط فرمانده ناجا منصوب می‌شوند. تبصره: در صورتی که هماهنگی برای تعیین و انتصاب فرمانده یگان بیش از ۶ ماه به طول انجامید، ناجا موظف است یکی از کارکنان ارشد را به عنوان سرپرست یگان منصوب تا هماهنگی لازم بین دستگاه مربوط و ناجا برای تعیین فرمانده یگان انجام شود و دستگاه مکلف به پذیرش و شروع به کار سرپرست و راه اندازی یگان می‌باشد. ۲
یگان به منظور اجرای وظایف خود در سطح استان‌ها، برابر سلسله مراتب سازمانی دستگاه مربوط و در چارچوب سازمان مصوب، یگان استانی ایجاد می‌نماید و فرماندهان یگان‌های استانی از بین کارکنان شاغل و بازنشسته نیروهای مسلح یا یگان، با هماهنگی دستگاه اجرایی و سازمان متبوع در نیروهای مسلح (برابر ضوابط مربوط) توسط فرمانده یگان تعیین و منصوب می‌شوند. ۳
جانشین و معاون انتظامی یگان، فرماندهان یگان‌های استانی و شهرستان‌های مهم با تعامل فی مابین ناجا و دستگاه اجرایی، به صورت مامور به خدمت، از نیروهای مسلح تامین می‌شوند. تبصره ۱: کارکنانی که از نیروهای مسلح به صورت مامور به خدمت در یگان خدمت می‌نمایند تابع قوانین و مقررات اداری و استخدامی سازمان متبوع خود در نیروهای مسلح می‌باشند. تبصره ۲: کلیه امکانات و تسهیلات سازمانی که در نیروهای مسلح به کارکنان تعلق می‌گیرد، می‌بایست به مامورین به خدمت در یگان نیز از طریق سازمان متبوع در نیروهای مسلح، به آن‌ها تخصیص داده شود. ماده ۱۰
ضوابط اداری، استخدامی و انضباطی کارکنان یگان: ۱
تامین نیروی انسانی یگان بر عهده دستگاه اجرایی است و کارکنان یگان (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح) از نظر قوانین، مقررات اداری، استخدامی، حقوق و مزایا مانند سایر کارکنان دستگاه متبوع می‌باشند. ۲
مشاغل سخت و زیان آور یگان بر اساس قوانین و مقررات مربوط، توسط دستگاه اجرایی ذی ربط تعیین و امتیازدهی می‌شوند و پس از سیر مراحل تصویب، اجرایی می‌گردند. ۳
کارکنان یگان در صورتی که به سبب اجرای ماموریت و انجام وظایف محوله در اثر بروز حوادث و سوانح کشته، مجروح یا مصدوم گردند در چارچوب آیین‌نامه مصادیق شهادت و ایثارگری (موضوع تبصره بند الف ماده ۱ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران) و قوانین و مقررات حاکم بر ناجا وضعیت آن‌ها از لحاظ ایثارگری (از جمله شهادت، مفقودیت، جانبازی، اسارت و آزادگی) فوت یا معلولیت (حین انجام وظیفه یا عادی) تعیین تکلیف شده و حسب مورد تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران و یا دستگاه اجرایی ذی ربط قرار می‌گیرند. ۴
رسیدگی به جرائم کارکنان یگان (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح) برابر قوانین جاری کشور بوده و در صورتی که در راستای وظایف انتظامی، حفاظتی و بکارگیری سلاح و مهمات باشد، تابع ضوابط نیروهای مسلح و در صلاحیت سازمان قضایی نیروهای مسلح می‌باشد. ۵
رسیدگی به تخلفات انتظامی و حفاظتی کارکنان یگان (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح) تابع دستورالعمل انضباطی کارکنان یگان‌های حفاظت ابلاغی ستاد کل، خواهد بود. فصل چهارم
ضوابط حفاظتی، انتظامی و آموزشی یگان: ماده ۱۱
ضوابط حفاظتی و انتظامی یگان: ۱
خط مشی کلی انتظامی و حفاظتی یگان‌ها در چارچوب سیاست‌های ابلاغی ستاد کل با پیشنهاد ناجا و تصویب وزیر کشور و جانشین فرماندهی معظم کل قوا در امور ناجا، به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ می‌گردد. ۲
فرمانده یگان، خط مشی اجرایی برنامه‌های انتظامی و حفاظتی دستگاه اجرایی مربوط را بر اساس خط مشی کلی ابلاغی و ویژگی‌های ماموریتی دستگاه متبوع و تدابیر تخصصی بالاترین مقام دستگاه تهیه و پس از تایید ناجا، اجرا خواهد نمود. تبصره: ناجا بر اجرای خط مشی‌های انتظامی و حفاظتی دستگاه‌های اجرایی نظارت می‌نماید. ۳
امور مربوط به حفاظت کارکنان، اسناد و فناوری اطلاعات یگان، مطابق ضوابط و مقررات جاری دستگاه اجرایی می‌باشد. ۴
تایید صلاحیت فردی کارکنان یگان برای استخدام و امور اداری با عضویت‌های مختلف (به جزکارکنان مامور از نیروهای مسلح)، برابر قوانین و مقررات جاری، بر عهده مبادی ذی ربط دستگاه اجرایی می‌باشد. ۵
تایید صلاحیت کارکنان یگان برای انجام ماموریت انتظامی، حفاظتی و بکارگیری سلاح و مهمات و امور مرتبط با آنها، به عهده سازمان حفاظت اطلاعات ناجا می‌باشد. ۶
تایید صلاحیت امنیتی و مکتبی کارکنان نیروهای مسلح مامور به یگان، برابر قوانین و مقررات جاری، به عهده مبادی ذی ربط سازمان متبوع در نیروهای مسلح می‌باشد. ۷
حکم ماموریت کارکنان یگان و کارکنان مامور از نیروهای مسلح به یگان، برای انجام ماموریت‌های انتظامی، حفاظتی و اداری، توسط فرمانده یگان صادر خواهد شد. ماده ۱۲
ضوابط آموزشی یگان: ۱
کلیه کارکنان یگان موظفند متناسب با شغل خود، آموزش‌های انتظامی، حفاظتی، تخصصی و توجیهی مرتبط با ماموریت و وظایف یگان را طی نمایند. ۲
آموزش‌های انتظامی و حفاظتی کارکنان یگان اعم از عمومی و تخصصی و اعلام کفایت آموزش آن‌ها، پس از تامین اعتبار توسط دستگاه اجرایی، بر عهده ناجا می‌باشد. ۳
آموزش‌های تخصصی و توجیهی مورد نیاز کارکنان یگان در ارتباط با وظایف و ماموریت‌های موضوعی - تخصصی و ملاحظات خاص دستگاه اجرایی، بر عهده دستگاه متبوع می‌باشد. ۴
آن دسته از کارکنان یگان که با هماهنگی دستگاه اجرایی، تحت نظر مراجع قضایی تعلیمات و آموزش‌های لازم را طی می‌کنند، پس از تحصیل کارت ویژه ضابطان قضایی، در حوزه استحفاظی و حدود وظایف خود، جزء ضابطان خاص قضایی محسوب می‌شوند. فصل پنجم
دستورات هماهنگی: ماده ۱۳
راهبری، هدایت و نظارت کلان امور یگان‌ها، توسط ستاد کل انجام می‌پذیرد. ماده ۱۴
ضوابط و مقرراتی که برابر مفاد این دستورالعمل به تصویب ستاد کل می‌رسند، برای کلیه دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌ها و بخش‌های مرتبط با یگان لازم الاجراء می‌باشند. ماده ۱۵
یگان‌هایی که تاکنون با مجوز ستاد کل تشکیل شده‌اند، مکلفند دستورالعمل مربوط را بر اساس این ضوابط بازبینی و سیر تصویب را طی نمایند. ماده ۱۶
فرمانده هان یگان‌ها، به منظور بهبود انجام ماموریت و وظایف محوله، در چارچوب این دستورالعمل، برابر تدابیر بالاترین مقام دستگاه اجرایی، با سایر بخش‌های دستگاه متبوع، تعامل برقرار می‌نمایند. ماده ۱۷
ناجا و سایر سازمان‌های نیروهای مسلح در محدوده مقدورات و مقررات خود از یگان‌ها، پشتیبانی عملیاتی می‌نمایند. ماده ۱۸
مرجع حل و فصل هرگونه موارد اختلافی بین دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های لشکری در خصوص یگان‌ها، در راستای اجرای دستورالعمل‌های ابلاغی، ستاد کل می‌باشد. ماده ۱۹
مرجع تعیین خطوط فاصل حوزه ماموریت یگان‌ها با دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های لشکری، ستاد کل می‌باشد. ماده ۲۰
مرجع تفسیر و اصلاح این دستورالعمل و دستورالعمل‌های اختصاصی تشکیل یگان دستگاه‌های اجرایی، ستاد کل می‌باشد. ماده ۲۱
این دستورالعمل در پنج /۵ فصل و بیست و یک /۲۱ ماده و هشت /۸ تبصره در تاریخ ۱۳۹۶/۱۲/۱۴ به تصویب مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا رسیده و از تاریخ ابلاغ لازم الاجراء می‌باشد.