دستورالعمل اجرایی ضوابط بازپرداخت تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی
بسمه تعالی وزارت صنایع و معادن - وزارت امور اقتصادی و دارایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هیات امنای حساب ذخیره ارزی در جلسه مورخ ۱۳۸۸/۸/۲۳ کمیسیون اقتصاد بنا به پیشنهاد شماره ۱۰۶۸۷۰/۶۰ مورخ۱۳۸۸/۵/۳۱ وزارت صنایع و معادن و به استناد ماده (۱) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۸۳- دستورالعمل اجرایی ضوابط بازپرداخت تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این دستورالعمل اصطلاحات و عبارات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- تسهیلات: تسهیلات اعطایی غیر از دلار به اشخاص حقیقی و حقوقی از محل حساب ذخیره ارزی توسط بانک‌های عامل طی برنامه‌های سوم و چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی. ب
- نرخ مرجع: نرخ قابل دسترسی در پایگاه الکترونیکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. ج
- تاریخ انعقاد قرارداد: تاریخ قرارداد / قراردادهای اولیه منعقده تا تاریخ۱۳۸۷/۱۲/۳۰ بین بانک عامل و مشتری موضوع ماده (۲) مصوبه شماره۹۳۶۰۹/ت۳۶۲۱۲ک مورخ۱۳۸۷/۶/۱۰. د بانک عامل: بانک اعطاء کننده تسهیلات. ه
- تسهیلات گیرنده: اشخاص حقیقی یا حقوقی بخش خصوصی، تعاونی، موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی. و
- کمیسیون: کمیسیونی با مسئولیت وزارت صنایع و معادن و عضویت نمایندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارتخانه تخصصی ذی ربط و بانک عامل. ز اقساط معوق: اقساط سررسید گذشته صرف نظر از نحوه ثبت در دفاتر بانک عامل اعم از مطالبات جاری، سررسید گذشته، معوق و مشکوک الوصول. ح
- مصوبه: مصوبه شماره۹۳۶۰۹/ت۳۶۳۱۲ک مورخ۱۳۸۷/۶/۱۰ موضوع ضوابط بازپرداخت تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی. ماده ۲
- بانک عامل موظف است تمامی تقاضاهای دریافتی منتهی به تاریخ۱۳۸۹/۴/۱ را حسب مفاد مصوبه و در چارچوپ این دستورالعمل مورد بررسی و اقدام قرار دهد. تبصره ۱
- کلیه متقاضیانی که تا تاریخ۱۳۸۷/۱۲/۳۰ نسبت به انعقاد قرارداد تامین مالی اقدام نموده‌اند، می‌توانند درخواست خود را به بانک عامل ارایه و در چارچوپ این دستورالعمل از مزایای آن استفاده نمایند. تبصره ۲
- در صورت عدم ارایه درخواست از سوی متقاضیان ظرف مهلت مقرر، کما کان مفاد قراردادهای منعقد شده قبلی و مصوبات قبلی هیات امنای حساب ذخیره ارزی لازم الاجرا خواهد بود. تبصره ۳
- قراردادهای منعقد شده پس از تاریخ۱۳۸۷/۱۲/۳۰ و نیز تسهیلات تسویه شده - به غیر از بخشودگی سود موضوع تبصره (۳) ماده (۵) - مشمول مفاد این دستورالعمل نمی‌باشند. تبصره ۴
- در خصوص طرح‌هایی که به علت عدم پرداخت اقساط در سررسید (از سوی تسهیلات گیرنده) پرونده مربوط توسط بانک عامل به مراجع قضایی ارجاع و یا منجر به صدور اجراییه از طریق اجرای ثبت گردیده است، استفاده از مزایای این دستورالعمل منوط به پرداخت کلیه هزینه‌های دادرسی، حق‌الوکاله وکیل و سایر هزینه‌های مترتب توسط متقاضی خواهد بود. چنانچه پس از تقاضای مشتری برای بهره مندی از مزایای این دستورالعمل مجدداً از پرداخت اقساط خودداری گردد، مجموع مطالبات جدید بانک عامل بر مبنای مصوبات یاد شده و مفاد این دستورالعمل تعیین و محاسبه خواهد شد. ماده ۳
- نرخ سود تسهیلات پس از تبدیل به دلار آمریکا در دوران استفاده، تنفس و بازپرداخت (و دوره امهال) ده درصد (۱۰%) در سال می‌باشد که در اقساط شش ماهه پرداخت می‌گردد. تبصره ۱
- در مورد طرح‌های نساجی، سیمان و مانند آن که تسهیلات به صورت دلاری پرداخت شده است و حسب مصوبات، نرخ سود ثابت برای آنها منظور گردیده است مبنای محاسبه سود، نرخ ثابت است. تبصره ۲
- دریافت کنندگان تسهیلات ترجیحی در مناطق کمتر توسعه یافته و نیز طرح‌های نساجی در صورت تقاضای استفاده از مزایای این مصوبه، مشمول دو درصد (۲%) تخفیف از سود متعلقه ده درصد (۱۰%) می‌شوند. تبصره ۳
- سهم سود حساب ذخیره ارزی و بانک عامل پس از اعمال نرخ سود جدید، به ترتیب چهل درصد (۴۰%) و شصت درصد (۶۰%) خواهد بود. تبصره ۴
- بانک عامل موظف است میزان کسری واریزی به حساب ذخیره ارزی ناشی از اجرای مصوبه را به تفکیک هر طرح، به اداره عملیات ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منعکس نماید. اداره یاد شده نیز باید در پایان هر ماه میزان کسری تجمعی حاصله را به کمیسیون اقتصاد هیات دولت اعلام نماید. در هر حال مسئولیت صحت و سقم عملیات ناشی از این امر همواره متوجه بانک عامل می‌باشد. ماده ۴
- در مواردی که گیرنده تسهیلات زودتر از پایان مدت قرارداد، تسهیلات مورد استفاده را به بانک بازپرداخت نماید سود مدت تعجیل در پرداخت اقساط، مطابق ضوابط بانکی محاسبه و منظور خواهد شد. ماده ۵
- تسهیلات گیرنده صرفا برای یک بار می‌تواند تغییر ارز تسهیلات به دلار آمریکا را درخواست کند و در صورت پذیرش درخواست، مفاد این دستورالعمل نسبت به کل تسهیلات اعطایی حتی اقساط پرداخت شده اعمال خواهد شد. تبصره ۱
- بانک عامل موظف است حداکثر تا تاریخ ۱۳۸۹/۵/۱ با بررسی تقاضاهای دریافتی منتهی به تاریخ ۱۳۸۹/۴/۱ با انجام محاسبات و انعکاس نتایج حاصله به متقاضی، تکلیف تسهیلات گیرندگان را در خصوص استفاده از مزایای مصوبه معین و اسناد مربوط را تنظیم نماید. تبصره ۲
- مدت امهال برای طرح‌های با مدت تامین مالی تا هشت سال به تشخیص بانک عامل حداکثر سی ماه خواهد بود (به ازای هر قسط پرداخت نشده حداکثر سه ماه) و در طرح‌های با دوره تامین مالی بیش از مدت یاد شده، به ازای هر شش ماه به مدت یک ماه و نیم به دوره بازپرداخت اضافه می‌شود. ماده ۶
- سود تسهیلات متقاضیانی که در راس موعد مقرر نسبت به انجام کامل تعهدات خود اقدام نموده‌اند حداکثر تا یک درصد (۱%) از محل سهم سود حساب ذخیره ارزی کاهش می‌یابد. تبصره ۱
- در مورد آن دسته از طرح‌هایی که اعتبارات اسنادی آنها به ارزهای مختلف گشایش شده است، کلیه ارزها به ارز معیار تبدیل می‌شود. تبصره ۲
- در صورتی که بخشی از تسهیلات اعم از اصل، سود و جریمه دیرکرد از سوی مشتری تادیه شده باشد، نرخ تبدیل اصل و سود واریزی به حساب قبل از سال ۱۳۸۱، نرخ گواهی سپرده ارزی (نرخ اختتامیه) و برای وجوه تادیه شده بعد از تاریخ یاد شده، نرخ روز مرجع بازپرداخت می‌شود. در مورد جرایم تاخیر تادیه شده نیز چنانچه تمام یا بخشی از جرایم از سوی کمیسیون بخشوده شود این مبلغ و نیز مبالغ بخشوده نشده (به ترتیب نرخ روز بازپرداخت و به نرخ روز سررسید بازپرداخت اقساط) به دلار آمریکا تبدیل و حسب مورد از مجموع مبالغ حاصله کسر و یا به آن اضافه می‌شود. ماده ۷
- در صورت ارایه تقاضای کتبی از سوی تسهیلات گیرنده به وزارت صنایع و معادن برای بخشودگی جرایم تاخیر اقساط معوق که سررسید آن قبل از تاریخ۱۳۸۸/۱۲/۲۹ می‌باشد، خلاصه وضعیت پرونده متقاضیان حسب درخواست وزارت یاد شده توسط بانک عامل تهیه و به همراه سایر مستندات مورد نیاز به دبیرخانه کمیسیون مستقر در وزارت صنایع و معادن ارسال گردد. تبصره ۱
- در خلاصه وضعیت تهیه شده باید نظریه بانک عامل با ذکر دلایل کافی در پذیرش و یا عدم پذیرش بخشودگی جرایم دیرکرد به تصریح اعلام شود. ماده ۸
- در صورتی که با اعمال ضوابط این دستورالعمل، تسهیلات گیرنده مجددا تاخیر در تادیه اقساط داشته باشد جریمه ای به میزان دوازده درصد (۱۲%) علاوه بر سود یادشده محاسبه و دریافت می‌گردد که با توجه به الزام بانک‌های عامل نسبت به پرداخت وجه اقساط حداکثر تا ۴ روز کاری بعد از سر رسید کل جریمه دریافتی به بانک عامل تعلق می‌گیرد. ماده ۹
- مفاد قراردادهای عاملیت با بانک عامل و نیز قراردادهای بانک عامل و استفاده کننده از تسهیلات با لحاظ آثار ضوابط بازپرداخت موضوع این دستورالعمل مجری خواهد بود و اجرای این دستورالعمل رافع مسئولیت بانک‌های عامل در پیگیری وصول مطالبات براساس ضوابط یادشده نمی‌باشد. ماده ۱۰
- اعتبارات اسنادی گشایش یافته به دلار آمریکا که به دلیل محدودیت‌های ایجاد شده، وجه اسناد به سایر ارزها پرداخت گردیده است، مشمول این دستورالعمل نبوده و بازپرداخت به ارز اعتبار (دلار) صورت می‌گیرد. ماده ۱۱
- تسهیلات پرداختی برای صادرات کالا در قالب اعتبار فروشنده (Supplier Cedit) و اعتبار خریدار (BUyer Credit) مشمول این ضوابط نمی‌شود. ماده ۱۲
- سایر مواردی که در این دستورالعمل مورد اشاره قرار نگرفته، تابع شرایط و ضوابط اعطای تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی موضوع مصوبه شماره ۷۰۹۶۴/۱۰۰ مورخ ۱۳۸۶/۵/۲۴ هیات امنای حساب ذخیره ارزی می‌باشد.