دستورالعمل درباره خدمات بانکی به اشخاص محجور
احتراماً، همان گونه که استحضار دارند، «دستورالعمل اجرایی تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری» پس از تصویب در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۲۲ هیات عامل محترم بانک مرکزی، طی بخشنامه شماره ۰۰/۲۴۱۸۰۴ مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۲۲ به شبکه بانکی کشور ابلاغ گردید. به موجب ماده (۱۵) دستورالعمل مزبور، اختصاص هرگونه ابزار پرداخت به حساب‌های سپرده اشخاص کمتر از (۷) سال تمام ممنوع اعلام گردید. لیکن پس از ابلاغ دستورالعمل موصوف، برخی گزارش‌ها از سوی سازمان‌های حمایتی از جمله کمیته امداد امام خمینی (ره) دریافت گردید مبنی بر این که محدودیت مذکور موجب بروز چالش‌هایی برای صغار زیر (۷) سال تمام تحت پوشش سازمان‌های حمایتی شده و کمک‌های خیرین به اشخاص یاد شده را با دشواری‌هایی مواجه کرده است. بر این اساس، مراتب در جلسه مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۸ هیات عامل محترم بانک مرکزی مطرح و با الحاق تبصره ای به شرح ذیل به ماده (۱۵) دستورالعمل مذکور موافقت شد: «تبصره - ارائه کارت بانکی پرداخت به حساب‌های سپرده اشخاص کمتر از (۷) سال تمام تحت پوشش نهادهای حمایتی حاکمیتی از قبیل کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور منوط به ارائه و به روزرسانی اطلاعات این اشخاص در سامانه نهاب بانک مرکزی امکان پذیر است». در خاتمه، ضمن ایفاد نسخه اصلاحی "دستورالعمل اجرایی تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری" به شرح پیوست، خواهشمند است دستور فرمایند مراتب مطابق مفاد بخشنامه شماره ۹۶/۱۴۹۱۵۳ مورخ ۱۳۹۶/۰۵/۱۶ به تمامی واحدهای ذیربط آن بانک/موسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ شده، بر حسن اجرای آن نظارت گردد و نسخه ای از آن نیز به مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی بانک مرکزی ارسال شود./۵۹۸۹۶۹۵ مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی اداره مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم دستورالعمل اجرایی تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری در اجرای تکالیف مقرر در تبصره (۱) ماده (۱۱۲) و مواد (۶۷) و (۷۰) آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۴) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی، مصوب جلسه مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۲۱ هیات محترم وزیران و با هدف تبیین حدود و نحوه ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور (صفار، مجانین و اشخاص غیر رشید) در موسسات اعتباری، «دستورالعمل اجرایی تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری» که از این پس به اختصار «دستورالعمل» نامیده می‌شود، به شرح زیر تدوین می‌گردد: فصل اول
- تعاریف و کلیات و گستره شمول ماده ۱
- اصطلاحات مندرج در این دستورالعمل در معانی مشروح زیر به کار می‌رود: ۱
- آیین‌نامه: آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۴) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی، مصوب جلسه مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۲۱ هیات وزیران ابلاغی به موجب بخشنامه شماره ۹۸/۲۶۳۵۵۰ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۰۴ بانک مرکزی. ۲
- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. ۳
- موسسه اعتباری: بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی که به موجب قانون و یا با مجوز بانک مرکزی تاسیس شده و تحت نظارت آن بانک قرار دارد. در این دستورالعمل شعبه بانک خارجی در ایران نیز در شمول موسسه اعتباری محسوب می‌شود. ۴
- اشخاص صغیر: کلیه اشخاصی که به حد بلوغ شرعی (اناث، ۹ سال تمام و ذکور ۱۵ سال تمام) نرسیده باشند. ۵
- اشخاص محجور: اشخاص محجور اشخاصی هستند که به موجب قانون از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع می‌باشند. در این دستورالعمل، اشخاص محجور مشتمل بر موارد ذیل است:
- اشخاص کمتر از (۱۸) سال تمام: شامل اشخاص صغیر و اشخاص بالغ غیر رشید که رشد آن‌ها از سوی دادگاه صالحه تشخیص داده نشده است.
- اشخاص غیر رشید و مجنون: شامل اشخاص غیر رشید بالاتر از (۱۸) سال تمام و اشخاص مجنون که شناسه یکتای هویتی آن‌ها به علت قرار داشتن در شرایط حجر، تعلیق شده است. ۶
- نماینده قانونی: هر شخصی که به موجب قانون، ولایت یا قیمومت شخص محجور را به عهده دارد و یا به حکم دادگاه صالحه به عنوان تیم محجور منصوب شده است. ۷
- رفع حجر: وقوع هر یک از شرایط زیر موجب رفع حجر است: ۷ -۱ - عبور از حد سنی (۱۸) سال تمام. ۷ -۲ - دریافت و ارائه حکم رشد از دادگاه صالحه از سوی اشخاص بالغ کمتر از (۱۸) سال تمام. ۷ -۳ - رفع تعلیق از شناسه یکتای هویتی اشخاص غیررشید بالاتر از (۱۸) سال تمام و اشخاص مجنون. ۸
- حساب سپرده: حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز و حساب سپرده سرمایه‌گذاری مدت دار اعم از سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی، سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت ویژه و سپرده سرمایه‌گذاری بلند مدت. ۹
- حساب مازاد: حساب یا حساب‌هایی که بیش از تعداد مجاز حساب سپرده در این دستورالعمل و یا سایر ضوابط ابلاغی توسط بانک مرکزی، در هر موسسه اعتباری افتتاح شده باشد. ۱۰
- ابزار پرداخت: انواع کارت‌های فیزیکی یا مجازی و یا هر روش و ابزاری که موسسه اعتباری در اختیار دارنده آن قرار می‌دهد و برای وی امکان دریافت، پرداخت و یا انتقال وجه را به شخص دیگر فراهم می‌سازد. ۱۱
- ابزار پذیرش: دستگاهی فیزیکی یا سامانه ای الکترونکی که می‌توان با استفاده از ابزار پرداخت نسبت به انجام عملیات دریافت، پرداخت و یا انتقال وجه اقدام کرد. ۱۲
- نقل و انتقالات الکترونیکی: هر گونه عملیات بانکی که از طریق ابزارهای الکترونیکی انجام شود و به ازای آن مبلغی از حساب سپرده مشتری نزد موسسه اعتباری به حساب ذینفع در آن موسسه اعتباری یا موسسه اعتباری دیگر منتقل گردد. ۱۳
- برداشت: هر نوع تراکنشی که به ازای آن، موجودی حساب سپرده شخص محجور نزد موسسه اعتباری بدهکار می‌شود، از جمله برداشت وجوه نقد، انتقال وجوه (واریز به)، خرید و پرداخت قبوض. ۱۴
- درگاه پرداخت: مجموعه ای از سخت افزار و نرم افزار که امکان انتقال اطلاعات بین یک ابزار پذیرش با موسسه اعتباری را فراهم آورد. ۱۵
- درگاه پرداخت غیرحضوری: به درگاه پرداختی گفته می‌شود که اخذ خدمات بانکی بدون مراجعه حضوری مشتری به متصدی موسسه اعتباری انجام می‌شود. ۱۶
- شرکت خدمات پرداخت: شرکت ارائه دهنده خدمات پرداخت که مجوز فعالیت خود را از بانک مرکزی دریافت کرده است. ۱۷
- شناسه یکتای هویتی: شناسه ای منحصر به فرد که برای هر یک از اشخاص حقیقی و حقوقی، اعم از ایرانی و خارجی تعیین و اختصاص داده می‌شود. شماره ملی اشخاص حقیقی ایرانی، شناسه ملی اشخاص حقوقی ایرانی و شماره اختصاصی اشخاص خارجی، شناسه یکتای هویتی محسوب می‌شوند. ماده ۲
- گستره شمول این دستورالعمل منحصر به تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری و الزامات اختصاصی مرتبط با آن هاست. ضوابط مربوط به چگونگی شناسایی اشخاص محجور و نماینده قانونی آن‌ها، رویه‌های مربوط به ارائه خدمات بانکی به این اشخاص و موارد مشابه، تابع مقررات خاص خود می‌باشد. ماده ۳
- موسسه اعتباری که قصد ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور را دارد مکلف است سیاست‌ها، رویه‌ها و فرایندهای مشخص و شفافی را تهیه و پس از تصویب در هیات مدیره، برای اجرا به واحدهای ذی ربط ابلاغ نماید. این سیاست‌ها، رویه‌ها و فرایندها علاوه بر لحاظ قوانین و مقررات مربوط، از جمله مفاد این دستورالعمل، باید متضمن ایجاد اطمینان کافی نسبت به عدم استفاده و بهره‌برداری از خدمات بانکی ارائه شده به اشخاص محجور توسط سایر اشخاص، از جمله نماینده قانونی اشخاص محجور، باشند. ماده ۴
- هیات مدیره موسسه اعتباری مسئول نظارت بر مدیریت ریسک‌های مرتبط به ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور می‌باشد. هیات مدیره موسسه اعتباری مکلف است از استقرار مدیریت ریسک اثربخش و تعیین مسئولیت‌های ارکان ذی ربط موسسه اعتباری حین ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور اطمینان حاصل نمایند. ماده ۵
- موسسه اعتباری که ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور را در چارچوب اهداف و مدل کسب و کار خود تعیین ننموده باشد مجاز است پس از تصویب هیات مدیره و اخذ مجوز قبلی از بانک مرکزی، با اطلاع رسانی مقتضی از افتتاح حساب سپرده برای اشخاص محجور و نیز ارائه خدمات مبتنی بر حساب به آن‌ها امتناع نماید. فصل دوم
- حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری ماده ۶
- افتتاح حساب سپرده به نام شخص محجور در صورت دریافت درخواست افتتاح حساب سپرده از سوی نماینده قانونی شخص محجور، مجاز می‌باشد. حق برداشت از هر یک از این حساب‌ها تا رفع حجر، فقط با نماینده قانونی شخص محجور است. تبصره ۱
- مادر می‌تواند به نام فرزند صغیر خود، حساب سپرده افتتاح نماید. حق برداشت از این حساب سپرده تا زمان رسیدن صغیر به سن (۱۸) سال تمام فقط با مادر است. تبصره ۲
- اشخاص بالاتر از (۱۲) سال تمام شمسی می‌توانند به نام خود در موسسه اعتباری حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز افتتاح نمایند، حق برداشت از این حساب سپرده، منحصراً با دارنده آن می‌باشد. دارندگان این حساب‌ها می‌توانند پس از رسیدن به سن (۱۵) سال تمام شمسی از حساب سپرده خود برداشت نمایند. ماده ۷
- موسسه اعتباری مجاز به افتتاح و نگهداری بیش از یک حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز و یک حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی به نام هر شخص محجور نمی‌باشند. تبصره ۱
- افتتاح حساب سپرده سرمایه‌گذاری بلندمدت و نیز حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت ویژه به نام اشخاص محجور مشمول محدودیت‌های مقرر در این ماده نمی‌شود. تبصره ۲
- افتتاح حساب سپرده به صورت مشترک با اشخاص محجور، مجاز نمی‌باشد. ماده ۸
- افتتاح حساب سپرده قرض الحسنه جاری اعم از با دسته چک یا بدون دسته چک، به صورت انفرادی یا مشترک برای اشخاص محجور ممنوع می‌باشد. ماده ۹
- افتتاح حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز و سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی به نام هر شخص محجور، مجموعاً در بیش از دو موسسه اعتباری مجاز نمی‌باشد. در صورت وجود حساب‌های سپرده مذکور در این ماده به نام شخص محجور در دو موسسه اعتباری، افتتاح حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز جدید یا حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی جدید در موسسه اعتباری دیگر، پس از بستن حساب‌های سپرده قبلی حداقل در یک موسسه اعتباری امکان پذیر می‌باشد. ماده ۱۰
- موسسه اعتباری موظف است قبل از افتتاح حساب قرض الحسنه پس انداز جدید یا حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی جدید برای اشخاص محجور، در خصوص وجود حساب‌های سپرده مشابه در سایر موسسات اعتباری، از سامانه سیاح در بانک مرکزی استعلام نماید. ماده ۱۱
- موسسه اعتباری موظف است پیش از افتتاح حساب سپرده به نام شخص محجور، اطلاعات زیر را در قالب فرم‌های مربوط از متقاضی افتتاح حساب سپرده، اخذ و در رخ نمای (پروفایل) شخص محجور نگهداری نماید: ۱۱
- ۱ - هدف از افتتاح حساب: شامل یک یا چند مورد از موارد زیر:
- پرداخت مخارج شخص محجور
- پس انداز یا سرمایه‌گذاری به نفع شخص محجور
- انجام عملیات بانکی متعلق به شخص محجور که به دلیل بروز شرایط خاص مانند تحقق وراثت شخص محجور، غیرقابل اجتناب باشد. ۱۱
- ۲ - تعداد حساب سپرده شخص محجور در سایر موسسات اعتباری ۱۱
- ۳ - پیش‌بینی مجموع مبالغ واریزی و برداشتی به / از حساب سپرده شخص محجور نزد موسسه اعتباری در مقاطع زمانی ماهانه، سه ماهه و سالانه. ۱۱
- ۴ - پیش‌بینی نحوه واریز وجوه به حساب سپرده شخص محجور نزد موسسه اعتباری؛ شامل یک یا چند مورد از موارد زیر:
- واریز نقدی
- واریز از طریق نقل و انتقالات الکترونیکی
- واریز از طریق واگذاری چک به حساب ۱۱
- ۵ - پیش‌بینی علت واریز وجوه به حساب سپرده شخص محجور نزد موسسه اعتباری؛ شامل یک یا چند مورد از موارد زیر:
- واریزهای حاصل از انواع سرمایه‌گذاری، با ذکر جزئیات.
- واریزهای حاصل از انجام عملیات بانکی متعلق به شخص محجور که به دلیل بروز شرایط خاص مانند تحقق وراثت شخص محجور، غیرقابل اجتناب باشد. با ذکر جزئیات.
- واریزها برای تامین مخارج زندگی شخص محجور، با ذکر مشخصات شخص واریزکننده /واریزکنندگان؛
- سایر انواع واریزها، با ذکر توضیحات تکمیلی؛ ۱۱
- ۶ - پیش‌بینی مجموع مخارج ماهانه شخص محجور ماده ۱۲
- موسسه اعتباری موظف است، آستانه مجاز مجموع مبالغ برداشت حضوری از کلیه حساب‌های سپرده متعلق به شخص محجور را به روزانه مبلغ پانصد میلیون ریال و ماهانه مبلغ پنج میلیارد ریال محدود نماید. تبصره ۱
- موسسه اعتباری مجاز است در صورت درخواست دارنده حق برداشت از حساب سپرده شخص محجور مبنی بر ضرورت برداشت حضوری وجه بیش از آستانه‌های مجاز تعیین شده در این ماده، برداشت وجه را منوط به طی اقدامات زیر نماید:
- تکمیل قسمت (فیلد) بابت در فرم‌های مربوط؛
- ارائه اسناد مثبته دال بر ارتباط وجوه مورد تقاضا برای برداشت، با منافع شخص محجور. تبصره ۲
- برداشت از حساب سپرده شخص محجور به منظور انتقال به حساب سپرده یا سپرده‌های دیگر شخص محجور در همان موسسه اعتباری یا موسسه اعتباری دیگر، مشمول این ماده نمی‌گردد. تبصره ۳
- موسسه اعتباری باید نظامات کنترل داخلی را به نحوی طراحی نماید که از حسن اجرای این ماده به صورت سیستمی اطمینان حاصل شود. ماده ۱۳
- اختصاص هر گونه ابزار پرداخت به حساب سپرده اشخاص بالاتر از (۱۲) سال تمام تا (۱۸) سال تمام با رعایت مقررات مربوط، مجاز است. آستانه مجاز مجموع مبالغ برداشت از طریق درگاه‌های پرداخت غیرحضوری از کلیه حساب‌های سپرده متعلق به این اشخاص، روزانه مبلغ یکصد و پنجاه میلیون ریال و ماهانه مبلغ پانصد میلیون ریال می‌باشد. تبصره
- حداکثر تراکنش خرید روزانه از هر کارت متعلق به اشخاص بالاتر از (۱۲) سال تمام تا (۱۸) سال تمام مبلغ یکصد و پنجاه میلیون ریال و مجموع تراکنش‌های انجام شده خرید با کل کارت‌ها در شبکه بانکی برای اشخاص مذکور، روزانه پانصد میلیون ریال می‌باشد. در هر حال، مجموع تراکنش‌های خرید با کارت‌های اختصاص یافته به حساب‌های سپرده اشخاص بالاتر از (۱۲) سال تمام تا (۱۸) سال تمام در هر ماه نباید از یک میلیارد ریال فراتر رود. ماده ۱۴
- اختصاص ابزار پرداخت به حساب سپرده اشخاص بالاتر از (۷) سال تمام تا (۱۲) سال تمام، فقط در قالب اعطای کارت پرداخت فیزیکی مجاز است. حداکثر تراکنش خرید روزانه از هر کارت متعلق به اشخاص بالاتر از (۷) سال تمام تا (۱۲) سال تمام، مبلغ یکصد میلیون ریال و مجموع تراکنش‌های انجام شده خرید با کل کارت‌ها در شبکه بانکی برای اشخاص مذکور، روزانه سیصد میلیون ریال تعیین می‌گردد. در هر حال، مجموع تراکنش‌های خرید با کارت‌های اختصاص یافته به حساب‌های سپرده اشخاص بالاتر از (۷) سال تمام تا (۱۲) سال تمام در هر ماه نباید از پانصد میلیون ریال فراتر رود. ماده ۱۵
- اختصاص هر گونه ابزار پرداخت به حساب‌های سپرده اشخاص کمتر از (۷) سال تمام ممنوع است. تبصره
- ارائه کارت بانکی پرداخت به حساب‌های سپرده اشخاص کمتر از (۷) سال تمام تحت پوشش نهادهای حمایتی حاکمیتی از قبیل کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور منوط به ارائه و به روزرسانی اطلاعات این اشخاص در سامانه نهاب بانک مرکزی امکان پذیر است.[پاورقی ۱] ۱ - الحاق شده بر اساس مصوب جلسه مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۸ هیات عامل بانک مرکزی ماده ۱۶
- اختصاص ابزار پرداخت به حساب سپرده مجانین و اشخاص غیررشید بالاتر از (۱۸) سال تمام، فقط در قالب اعطای کارت پرداخت فیزیکی مجاز است، حداکثر تراکنش خرید روزانه از هر کارت متعلق به این اشخاص مبلغ یکصد و پنجاه میلیون ریال و مجموع تراکنش‌های انجام شده خرید با کل کارت‌ها در شبکه بانکی برای اشخاص مذکور، روزانه پانصد میلیون ریال می‌باشد. در هر حال، مجموع تراکنش‌های خرید با کارت‌های اختصاص یافته به حساب‌های سپرده مجانین و اشخاص غیررشید بالاتر از (۱۸) سال تمام در هر ماه نباید از یک میلیارد ریال فراتر رود. ماده ۱۷
- بانک مرکزی بر مبنای شناسه صنفی هر ابزار پذیرش، فهرست اصنافی که امکان پذیرش ابزار پرداخت اشخاص محجور توسط آن‌ها مجاز نمی‌باشد را به شرکت‌های خدمات پرداخت و موسسات اعتباری برای اعمال محدودیت‌های مقتضی و اطلاع رسانی به دارندگان ابزارهای پذیرش و مشتریان اعلام می‌نماید. تبصره
- مصادیق اصناف موضوع این ماده در کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری بانک مرکزی تعیین و اعلام خواهد شد. ماده ۱۸
- به منظور اعمال کنترل نماینده قانونی بر تراکنش‌های غیرحضوری شخص کمتر از (۱۸) سال تمام، موسسه اعتباری مجاز است بنا به درخواست نماینده قانونی شخص مزبور و با رعایت آستانه‌های مقرر، نسبت به تعیین سقف قابل انعطاف برای مبلغ و تعداد تراکنش‌های پرداخت قابل انجام از طریق ابزار پرداخت، در بازه نسبت به تعیین سقف قابل انعطاف برای مبلغ و تعداد تراکنش‌های پرداخت قابل انجام از طریق ابزار پرداخت، در بازه زمانی مشخص اقدام نماید. ماده ۱۹
- ارائه خدمات زیر به اشخاص محجور مجاز نمی‌باشد. ارائه سایر خدمات بانکی به اشخاص محجور، منوط به رعایت مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم و پذیرش ریسک‌های مترتبه، بلامانع است.
- اعطای هر گونه ابزار پذیرش؛
- اعطای انواع تسهیلات و قبول انواع تعهدات با موضوعات تجاری؛
- اجاره صندوق امانات؛
- خرید و فروش ارز اعم از نقدی و حواله ای. تبصره
- اجاره صندوق امانات به مجانین و اشخاص غیر رشید بالاتر از (۱۸) سال تمام بلامانع است. فصل سوم
- سایر ماده ۲۰
- موسسه اعتباری موظف است با لحاظ داشت اطلاعات موضوع ماده (۱۱) این دستورالعمل، سامانه شناسایی معاملات و عملیات مشکوک به پولشویی خود را به نحوی طراحی نماید که هر گونه به کارگیری یا استفاده از خدمات ارائه شده به اشخاص محجور توسط غیر، اعم از نماینده قانونی، به طرق مقتضی قابل شناسایی باشد. ماده ۲۱
- موسسه اعتباری موظف است پیش از ارائه هر گونه محصول، خدمت و روش ارائه (کانال) جدید و ویژه مرتبط با اشخاص محجور، از جمله تخصیص کارت‌های پرداخت خانواده، دانش آموزی و موارد مشابه، از رعایت ضوابط این دستورالعمل اطمینان حاصل نماید. ماده ۲۲
- موسسه اعتباری موظف است رویه‌هایی را اتخاذ کند که پس از رفع حجر، بلافاصله نسبت به خلع سمت نماینده قانونی اقدام نموده و زمینه را برای بهره‌برداری مستقیم مشتری از خدمات بانکی فراهم نماید. سلب حق برداشت از مادر (موضوع تبصره ۱ ماده ۶)، صرفاً باید پس از رسیدن مشتری به سن (۱۸) سال تمام صورت پذیرد. ماده ۲۳
- نحوه و حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور خارجی در موسسه اعتباری، در چارچوب ضوابط اجرایی موضوع ماده (۷۳) آیین‌نامه و اصلاحات و الحاقات بعدی آن امکان پذیر می‌باشد. تا زمان ابلاغ ضوابط مذکور، رعایت مفاد دستورالعمل اجرایی افتتاح حساب سپرده ریالی برای اشخاص خارجی، مصوب یک هزار و دویست و بیست و هفتمین جلسه مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۱۴ شورای پول و اعتبار و دستورالعمل نحوه صدور کارت پرداخت ریالی برای اشخاص حقیقی خارجی، مصوب جلسه مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۱۰ کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری بانک مرکزی الزامی است. ماده ۲۴
- این دستورالعمل از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا می‌باشد. موسسه اعتباری موظف است حداکثر ظرف مدت شش ماه پس از ابلاغ این دستورالعمل، تمامی نرم افزارها و سیستم‌های اطلاعاتی خود را به نحوی ساماندهی نماید که تکالیف مندرج در این دستورالعمل، از جمله ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های مربوط به اشخاص محجور، به صورت سامانه ای پیاده سازی گردند. ماده ۲۵
- در مورد مشتریان فعلی موسسات اعتباری که در شمول اشخاص مشمول این دستورالعمل قرار می‌گیرند، با اطلاع رسانی مقتضی به آن‌ها از طریق موسسات اعتباری و با لحاظ فرصت سه ماهه و به طرقی از جمله مسدود نمودن حساب‌های مازاد و غیرفعال کردن ابزارهای پرداخت، نسبت به تطبیق نحوه ارائه خدمات بانکی به آن‌ها با مفاد این دستورالعمل اقدام خواهد شد. ماده ۲۶
- بانک مرکزی مجاز است حدود مذکور در این دستورالعمل را در مقاطع زمانی مشخص بر اساس رشد شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی متناسباً به روزرسانی نماید. ماده ۲۷
- تخلف از اجرای مفاد این دستورالعمل، مشمول مجازات‌های انتظامی موضوع ماده (۴۴) قانون پولی و بانکی کشور، مصوب سال ۱۳۵۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی می‌باشد. ماده ۲۸
- بانک مرکزی پس از گذشت یک سال از اجرای این دستورالعمل و دریافت بازخوردها و بررسی آثار اجرای آن، متناسباً نسبت به اعمال اصلاحات لازم در دستورالعمل اقدام می‌نماید. دستورالعمل اجرایی تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری» که در (۲۸) ماده و (۱۰) تبصره در چهل و دومین جلسه مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۲۲ هیات عامل بانک مرکزی به تصویب رسیده بود، مجدداً در شصت و دومین جلسه مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۸ هیات عامل بانک مرکزی با الحاق یک تبصره به ماده (۱۵)، در (۲۸) ماده و (۱۱) تبصره اصلاح شد و به تصویب رسید.