تصویب‌نامه تعیین سند راهبردی ملی بهبود کیفیت آب شرب

هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۰/۷/۲۰ بنا به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب نمود: ۱

• سند راهبرد ملی بهبود کیفیت آب شرب با اهداف و راهبردهای آن به شرح پیوست که به مهر "دفتر هیات دولت" تایید شده است، تعیین می‌شود. ۲
• وزارتخانه‌های نیرو، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان ملی استاندارد ایران موظفند با همکاری سایر وزارتخانه‌ها و سازمانهای ذی ربط ظرف سه ماه پس از ابلاغ این تصویب‌نامه، برنامه اجرایی و عملیاتی سازمان متبوع را در چارچوپ راهبردهای سند یاد شده به صورت بسته‌های اجرایی تدوین و طبق ماده (۲۱۷) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران اجرا نمایند. ۳
• وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است گزارش اجرای این تصویب‌نامه را هر سه ماه یک بار به دفتر هیات دولت ارایه نماید. محمدرضا رحیمی - معاون اول رئیس جمهور سند راهبرد ملی بهبود کیفیت آب شرب شورای عالی سلامت و امنیت غذایی وزارت بهداشت، درمان آموزش پزشکی ۱
• مقدمه دسترسی به آب شامیدنی سالم یکی از نیازهای اساسی جامعه و به عنوان مهم ترین منبع حیاتی محسوب و اهمیت بسزایی در زندگی انسان دارد. امروزه تامین آب آشامیدنی مورد نیاز و ارائه خدمات آبرسانی به مردم، یک مشکل اساسی در اغلب شهرها و روستاها می‌باشد، همچنین بیماری‌های منتقله از آب آشامیدنی یکی از نگرانی‌های عمده در دنیا محسوب می‌گردد. بر اساس آمارهای سازمان جهانی بهداشت بیش از یک میلیارد نفر از مردم جهان به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند و در نتیجه هر ساله بیش از یک میلیون و پانصد هزار نفر از مردم جهان در اثر بیماری‌های روده ای ناشی از عدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم جان خود را از دست می‌دهند، این در حالی است که بیش از نود درصد از این جمعیت را کودکان زیر پنج سال تشکیل می‌دهند. محدودیت منابع آب، افزایش جمعیت و تقاضای روزافزون جهت تامین آب مصرفی و همچنین دفع غیر بهداشتی فاضلاب لزوم به خدمت گیری یک تفکر نظام مند، جامع و بهینه در زمینه مدیریت منابع و توسعه خدمات آبرسانی را روز به روز آشکارتر و با اهمیت تر می‌سازد. نتایج مطالعات در بیشتر کشورها نشان داده است که مدیریت جامع کیفیت آب آشامیدنی مهم ترین راه پیشگیری و کنترل بیماری‌های منتقله از آب در دنیا محسوب می‌گردد. همچنین سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی در زمینه تامین آب سالم علاوه بر رشد و بهره وری اقتصادی می‌تواند باعث کاهش هزینه‌ها از جمله هزینه‌های ناشی از درمان گردد و در دراز مدت مقرون به صرفه است. به همین منظور وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر اساس رسالت ذاتی خود با همکاری وزارت نیرو، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی و با مشارکت جمعی از اساتید برجسته دانشگاه اقدام به تدوین سند راهبرد ملی بهبود کیفیت آب شرب نموده است تا در یک دوره پانزده ساله (۱۴۰۴ - ۱۳۹۰) اساس همکاری‌های بین بخشی در سطح ملی برای حفظ و ارتقاء کیفیت آب آشامیدنی کشور قرار گیرد و هر یک از سازمان‌ها و نهادهای مسئول با انجام تعهدات خود، نقش و مسئولیت خود را در زمینه کیفیت آب آشامیدنی ایفاء نمایند. ۲
• چشم انداز: آماده سازی شرایط مطلوب برای تامین آب آشامیدنی سالم برای آحاد جامعه با حفظ کرامت انسانی و ارتقای سلامت آنها. ۳
• اهداف راهبردی: ۳
• ۱ حفاظت از منابع تامین آب آشامیدنی در برابر آلودگی‌ها: یکی از مسایل مهم در حفاظت بهداشت عمومی و سلامتی افراد جامعه تامین آب آشامیدنی سالم برای مصرف کنندگان است. با وجود تلاش‌هایی که جهت تامین آب سالم صورت می‌گیرد، بیماری‌های منتقله از طریق مصرف آب یکی از مهم ترین دغدغه‌های بهداشتی در تمام دنیا محسوب می‌گردد، بیماری‌های گوارشی که از طریق مصرف آب آلوده و سطح پایین اقدامات بهداشتی منشاء می‌گیرد علت (۴ / ۲) میلیون مرگ و میر در سال است. علاوه بر آلودگی میکروبی آب آشامیدنی، سلامت آب توسط عناصر و مواد شیمیایی و رادیولوژیکی نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد. با توجه به کاهش ذخایر آبی در دنیا، یکی از مهم ترین اهدف تامین کنندگان آب آشامیدنی حفاظت از منابع آب آشامیدنی و ارتقاء کیفیت این منابع می‌باشد. برای نیل به این هدف تدوین استراتژی مدیریت کیفیت منابع آب در ایران یکی از مسایل بسیار ضروری است، زیرا ایران در کمربند خشک خاورمیانه با بارش متوسط ۲۵۰ میلی متر درسال واقع شده است و هر ساله با کاهش منابع ذخیره ای و افزایش جمعیت مواجه است، از طرف دیگر با رشد صنعت و کشاورزی، بسیاری از منابع آب در معرض خطر آلودگی‌های شیمیایی و میکروبی و حتی آلودگی‌های نفتی و سموم قرار دارند. ۳
• ۲ - حراست از منابع و تاسیسات آب آشامیدنی در برابر آلودگی‌های عمدی، خرابکاری‌ها و بیوتروریسم یکی از راه‌های انتشار عوامل بیولوژیک در بین جمعیت، آلودگی عمدی آب و مواد غذایی است که امروزه تحت عنوان بیوتروریسم از آن یاد می‌شود. این روش انتقال پس از روش تنفسی در درجه دوم اهمیت قرار دارد. تهدیدات بیولوژیکی توسط میکروب‌های پاتوژن و بیوتوکسین‌ها ایجاد می‌گردند. از مهم ترین عوامل و توکسین‌هایی که از طریق آب و مواد غذایی در اهداف بیوتروریستی مورد استفاده قرار می‌گیرند می‌توان به عوامل باکتریایی (باسیلوس آنتراسیس، یرسینیاپستیس، ویبریوکلرا، اشرشیاکلی آنتروهموراژیک)، توکسین‌های باکتریایی (بوتولینوم، آنتروتوکسین استافیلوکوک) و توکسین‌های قارچی و گیاهی (تریکوتسن‌ها و ریسین) اشاره نمود. عوامل متعددی در ایجاد بیماری توسط عوامل بیولوژیک موثر می‌باشند که از آن جمله می‌توان به نوع عامل، مقدار عامل، مقاومت آن در محیط، توانایی تولید توکسین، دوره کمون و قدرت مقابله با سیستم‌های دفاعی بدن میزبان اشاره کرد. آب آلوده شده در فعالیت‌های بیوتروریستی، توسط ویژگی‌های ارگانولپتیک قابل تشخیص نبوده و در اکثر مواقع خاموش، ناگهانی و بدون تغییرات ظاهری (رنگ، بو، طعم) بروز می‌نمایند. تصفیه خانه‌ها، چاه‌های مورد استفاده برای تامین آب شرب، مخازن ذخیره آب تصفیه شده بهترین نقاط برای وارد نمودن این عوامل بوده و هر چه سیستم‌ها و مکانیسم‌های کنترلی ابتدایی تر، غیرصنعتی تر و غیر بهداشتی تر باشند، امکان نفوذ و خرابکاری در آنها بیشتر است. مهم ترین محدودیت‌ها در مقابله با این عوامل، مقاومت زیاد آنها نسبت به شرایط محیطی، عدم امکان تشخیص سریع و به موقع، پایین بودن دوز عفونی و عدم وجود واکسن علیه بسیاری از آنها بوده و به همین دلیل بهترین راه مبارزه، پیشگیری از وقوع آنها می‌باشد. سازمان‌های نظامی در بعضی از کشورها برای مقابله با این پدیده برنامه ریزی‌های اصولی انجام داده‌اند و برای شرایط قبل از وقوع بحران، حین بحران و پس از بحران تمهیدات لازم را در نظر گرفته‌اند. آموزش بهداشت، رعایت اصول بهداشت هنگام حملات بیولوژیک، اجرای فرایند‌های تصفیه آب به خصوص گندزدایی، مراقبت و حراست از منابع و تاسیسات آب آشامیدنی و دستیابی به روش‌های تشخیص سریع عوامل، از مهم ترین اقدامات در پیشگیری و کنترل تهدیدات بیولوژیکی می‌باشد. ۳
• ۳ - توسعه، ارتقاء و به کارگیری فناوری‌های مناسب در سیستم‌های تصفیه آب آشامیدنی سیستم‌های تصفیه و توزیع آب آشامیدنی باید به گونه ای طراحی و ساخته شوند که قابلیت حذف انواع آلاینده‌های موجود در آب را در حد استانداردهای ملی داشته باشند. با توجه به سیستم‌های تصفیه موجود در کشور برخی از آنها فقط قادرند آلاینده‌های محدودی را حذف نمایند که این مساله خود نیاز به برنامه‌ریزی جهت ارتقای سیستم‌های تصفیه موجود در کشور متناسب با نوع آلاینده‌های موجود در آب دارد. ۳
• ۴ - تدوین و بازنگری استانداردها و الزامات کیفیت آب آشامیدنی بر پایه مدیریت خطر استانداردهای ملی آب آشامیدنی باید به گونه ای طراحی و تدوین گردد که علاوه بر مطابقت با استانداردهای جهانی و شرایط بومی، در کشور نیز قابل اجرا باشد. همچنین در برخی از زمینه‌ها استانداردهای ملی تدوین نشده است مانند سیستم‌های آب شیرین کن، دستگاه‌های تصفیه آب خانگی، تجهیزات کنترل کیفیت آب مانند کیت‌های کلر سنج، کدورت سنج و یا جنس لوله‌ها و متعلقات به کار رفته در تاسیسات آبرسانی که نیازمند تدوین استانداردهای لازم در این زمینه می‌باشد. در برخی از موارد نیز نیاز به بازنگری استانداردها براساس شرایط موجود در کشور می‌باشد. از موارد مهم دیگر لحاظ نمودن معیارها و ویژگی‌های مرتبط با بهداشت در تدوین استانداردها می‌باشد که در تدوین برخی از استانداردها مورد استناد قرار نمی‌گیرد و یا نماینده ای از بخش بهداشت برای تدوین استاندارد حضور ندارد. ۳ -۵ - پیشگیری موثر از بروز مخاطرات بهداشتی ناشی از تاسیسات و متعلقات سیستم تامین آب آشامیدنی و مواد شیمیایی مورد استفاده سیستم تامین آب آشامیدنی باید به گونه ای طراحی شود که خود باعث آلودگی شیمیایی و میکروبی آب آشامیدنی نشود. یکی از روش‌های معمول حفاظت از مخازن و لوله‌های فلزی تاسیسات آب آشامیدنی در مقابل خوردگی، استفاده از پوشش‌ها می‌باشد که به عنوان یک مانع بین محیط و فلز، از اثرات تخریبی عوامل محیطی بر لوله‌ها و تاسیسات فلزی جلوگیری می‌کنند. ترکیبات شیمیایی مختلفی که در ساخت این پوشش‌ها به کار می‌رود در صورت ورود به آب اشامیدنی می‌تواند موجب تغییرات کیفیت آب و آلودگی آن گردد، برخی از مطالعات انجام گرفته موید آلودگی آب آشامیدنی به دنبال کاربرد انواع مختلف پوشش‌ها می‌باشد که در مواردی ترکیبات آلاینده آب ناشی از کاربرد این پوشش‌ها، به عنوان مواد مخاطره آمیز و سرطان زا شناخته شده‌اند، بنابراین ضروری است استاندارد لازم جهت لوله‌ها و متعلقات به کار رفته در سیستم تصفیه و توزیع آب آشامیدنی تدوین شده و یا هم زمان با ورود محصولات جدید مورد بازنگری قرار گیرد. همچنین جهت کاهش فراورده‌های جانبی ناشی از گندزدایی، پیش کلرزنی در سیستم‌های تصفیه محدود گردیده و تدابیر لازم جهت به کارگیری سیستم گندزدایی متناسب با خصوصیات و کیفیت آب اتخاذ گردد. افزودنی‌های شیمیایی مورد استفاده در تصفیه آب آشامیدنی نیز در صورت عدم نظارت بر کنترل این مواد می‌تواند تاثیر سوء بر کیفیت آب آشامیدنی داشته باشد. ۳
• ۶ - ارتقاء شاخص دسترسی به آب آشامیدنی سالم در مناطق شهری و روستایی دسترسی به آب آشامیدنی یکی از حقوق مردم کشور محسوب می‌شود ولی با توجه به شاخص‌های بهداشتی موجود در کشور میزان دسترسی به آب آشامیدنی در روستاها کمتر از شهرها می‌باشد همچنین درصد مطلوبیت کیفیت میکروبی آب آشامیدنی در مناطق روستایی کمتر از شهرها می‌باشد. میزان دسترسی و کیفیت میکروبی و شیمیایی آب آشامیدنی نیز در نقاط مختلف کشور (شهری و روستایی) در برخی از موارد اختلاف قابل توجهی دارند که باعث ایجاد نابرابری در دسترسی به آب آشامیدنی سالم در کشور می‌شود. ۳
• ۷ - اجرای برنامه ایمنی آب آشامیدنی در کشور برای اطمینان از سلامت آب شرب علاوه بر پایش کیفی، بایستی پارامترهای بیان گر صحت عملکرد نیز مد نظر قرار گیرد. به این منظور برنامه ایمنی آب آشامیدنی توسط سازمان جهانی بهداشت ارائه شده است. محدوده اجرای برنامه ایمنی آب آشامیدنی، کل سیستم تامین آب آشامیدنی از حوزه آبگیر تا مصرف را شامل می‌شود. اهداف برنامه ایمنی آب آشامیدنی اطمینان از کیفیت آب آشامیدنی بر اساس مدیریت خطر است که عبارتند از: پیشگیری از آلودگی منابع آب آشامیدنی، تصفیه آب برای کاهش یا حذف آلودگی برای رسیدن به استانداردها، پیشگیری از آلودگی مجدد آب در مدت ذخیره سازی، توزیع و مصرف می‌باشد. با توجه به اهداف برنامه ایمنی آب آشامیدنی لازم است همه سازمان‌های مسئول و تاثیر گذار در کیفیت آب آشامیدنی مشارکت فعال داشته باشند. ۳
• ۸ - ارتقاء مدیریت کیفیت آب‌های آشامیدنی بطری شده، معدنی و بسته بندی شده و عرضه آن بسته بندی کردن آب در داخل بطری یا هر ظرف دیگری این اطمینان خاطر را به مصرف کننده می‌دهد که محصولی سالم را مصرف می‌کند. این در حالی است که ممکن است برخی از محصولات از کیفیت کافی برخوردار نباشند و تولید کنندگان آنها بسیاری از استانداردها را رعایت نکرده باشند. با توجه به تنوع زیاد آب‌های معدنی و بطری شده که هر روز با اسم جدیدی عرضه می‌شوند، رعایت اصول ایمنی و ترکیبات آب‌های عرضه شده ضروری است. وارد شدن ترکیبات پلیمری مورد استفاده در ساخت ظروف بسته بندی غیر استاندارد به داخل آب می‌تواند مخاطره آمیز باشد. لازم به ذکر است که در دمای بالاتر، ورود این مواد به داخل آب شدت بیشتری پیدا می‌کند و هر چه از زمان تولید محصول بیشتر گذشته باشد غلظت بیشتری از این مواد در آب یافت خواهد شد. به منظور ارتقاء، کیفیت آب‌های معدنی و بطری شده باید بر کلیه مراحل تولید، بسته بندی و عرضه نظارت صورت گیرد. ۳
• ۹ - مدیریت تامین آب آشامیدنی سالم دو شرایط اضطراری از عمده ترین مشکلاتی که در بحران‌ها به ویژه در زلزله و سیل گریبان گیر مردم و آسیب دیدگان می‌شود تامین آب آشامیدنی سالم است که ممکن است در هنگام حادثه یا بعد از حادثه همواره سلامت مردم را تهدید کرده و در صورت بی توجهی یا کم توجهی در تامین و نظارت بر تامین آب آشامیدنی بر شدت بحران افزوده گردد. کیفیت آب آشامیدنی در شرایط عادی همواره با دقت و حساسیت خاصی صورت می‌گیرد زیرا هر لحظه غفلت، احتمال ورود فاضلاب یا عوامل آلوده کننده به داخل شبکه‌ها و منابع آبی وجود داشته و زمینه مساعد برای افزایش بیماری‌ها فراهم خواهد شد. در شرایط بحرانی فقدان آب از یک طرف و آلودگی منابع آبی از طرف دیگر شدت حوادث را مضاعف می‌نماید. تخریب منابع آب از قبیل چشمه‌ها، چاه‌ها، قنوات و شکستن مخازن زمینی و هوایی آب آشامیدنی، لوله‌های فاضلاب و تخریب تاسیسات و تلمبه خانه‌ها همراه با قطع برق از دلایل اصلی قطع آب یا آلودگی آب‌ها در شرایط بحران می‌باشد. کمبود آب موجب می‌شود تا آسیب دیدگان به آب‌های آلوده روی آورده و برای ادامه حیات هر گونه آبی را مصرف کنند. تامین آب از تانکر‌های سیار و یا نصب تانکر‌های ثابت در نقاط آسیب دیده و یا محل‌های اسکان موقت آسیب دیدگان نیاز به حفاظت و نظارت لازم از زمان برداشت تا مصرف دارد. ۳
• ۱۰ - ایجاد سیستم جامع و شفاف اطلاعات کیفیت آب آشامیدنی و اطلاع رسانی ایجاد یک سیستم جامع که در برگیرنده همه اطلاعات کیفیت آب آشامیدنی از منبع تا زمانی که به دست مصرف کننده می‌رسد، می‌تواند نقش مهمی در مدیریت آبرسانی داشته باشد. در برخی از مواقع به خاطر فقر اطلاعات هنگام بروز مشکلات اقدامات سریع صورت نمی‌گیرد و یا در انجام مطالعات بین دستگاه‌های مختلف موازی کاری صورت گرفته و باعث تحمیل هزینه‌های سنگین می‌گردد. ۳
• ۱۱ - ارتقاء سطح آگاهی، جلب مشارکت و آموزش همگانی مردم به منظور ارتقاء سطح آگاهی و جلب مشارکت مردم و جلوگیری از تشویش اذهان عمومی در کشور باید اطلاع رسانی کافی و به موقع در خصوص حفاظت از منابع آب، کیفیت آب مصرفی، گندزدایی آب در شرایط اضطراری، استانداردهای لازم برای سیستم‌های تصفیه آب خانگی، آب شیرین کن‌ها، نوع لوله‌های به کار رفته در شبکه آب خانگی و سایر موارد مرتبط صورت گیرد. ۳
• ۱۲ - رعایت ملاحظات ایمنی و بهداشتی در توسعه شبکه آب غیر شرب خانگی با توجه به محدودیت منابع تامین آب شرب و هزینه بالای تصفیه، سیستم‌های توزیع دوگانه آب جهت مدیریت موثر و بهینه برای تخصیص منابع گوناگون آب همانند آب شیرین، آب بازیافتی و آب شور نمک زدایی شده به کار گرفته شده‌اند. سیستم‌های دوگانه توزیع آب، بیانگر دو سیستم مجزای توزیع بوده که آب شرب را از طریق یک شبکه توزیع و آب غیر شرب را از طریق شبکه دیگر تامین می‌نمایند. این دو سیستم به صورت مجزا از یکدیگر درون یک منطقه عمل می‌نمایند. منابع آب موجود (همچون رواناب ناشی از باران، رواناب سقف‌ها، آب چاه‌ها و...) در این سیستم‌ها برای مصارف غیر شرب به کار گرفته می‌شوند. در برخی از مناطق ممکن است که به علت پایین بودن کیفیت آب، هزینه بالای آب و یا عدم دسترسی به آب، مردم به منابع دیگر آب روی آورده و برای مصارف خود مورد استفاده قرار دهند نکته حایز اهمیت این است که باید بر منابع آب بهداشتی (غیر آشامیدنی) نظارت شود و استانداردهای لازم برای آن تدوین گردد. ۳
• ۱۳ - مقابله با اثرات منفی تغییرات آب و هوا بر کیفیت منابع آب آشامیدنی تغییرات آب و هوا که ممکن است به صورت افزایش بارندگی باشد که باعث نفوذ رواناب‌های آلوده به داخل منابع آب و آلودگی آنها می‌گردد و یا به صورت خشکسالی است که باعث کاهش منابع آب و نشت آب‌های شور و یا افزایش غلظت آلودگی منابع آب می‌گردد. ۴
• راهبردها راهبردها مجموعه ای از برنامه‌های اجرایی است که به منظور تحقق هر یک از اهداف راهبردی مورد نیاز می‌باشد. هر راهبرد، مجریان و همکاران براساس جداول پیوست که به مهر دفتر هیات دولت، تایید شده است ارایه می‌شود. ۴
• ۱ - هدف راهبرد مجری همکار ۱ - حفاظت از منابع تامین آب آشامیدنی در برابر آلودگیها ۱ - ۱ - شناسایی عوامل مخاطره آمیز برای هر کدام از منابع آب آشامیدنی شامل عوامل انسانی و محیطی سازمان حفاظت محیط زیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو وزارت کشور وزارت صنعت،معدن و تجارت وزارت جهاد کشاورزی ۱ - ۲ - پهنه بندی کیفی منابع اب آشامیدنی در کشور با استفاده از نقشه‌هایGIS وزارت نیرو سازمان حفاظت محیط زیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱ - ۳ - تعیین حریم کیفی منابع آب آشامیدنی وزارت نیرو سازمان حفاظت محیط زیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱ - ۴ - تقسیم بندی منابع آشامیدنی با توجه به عوامل آلوده کننده آن به منابع آب بحرانی، نیمه بحرانی و غیر بحرانی وزارت نیرو سازمان حفاظت محیط زیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱ - ۵ - برنامه‌ریزی در جهت کنترل و حذف منابع آلاینده در حریم منابع آب آشامیدنی سازمان حفاظت محیط زیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو وزارت کشور وزارت صنعت،معدن و تجارت وزارت نفت وزارت جهاد کشاورزی ۱ - ۶ - نظارت و بازرسی مستمر کیفیت منابع آب آشامیدنی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان حفاظت محیط زیست ۱ - ۷ - آماده سازی،تدوین و ارایه الگوی نظارت بر کاربرد سموم و آفت کش‌ها در زمینهای کشاورزی موجود در اطراف منابع آب آشامیدنی وزارت جهاد کشاورزی سازمان حفاظت محیط زیست وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱ - ۸ - توسعه روشهای مکانیکی و بیولوژیکی به عنوان جایگزین سموم و ترکیبات شیمیایی در فعالیتهای کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی سازمان حفاظت محیط زیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۴
• ۲ - ۲ - حراست از منابع و تاسیسات آب آشامیدنی در برابر آلودگیها و بیوتروریسم ۲ - ۱ - به کارگیری و توسعه سامانه پاپش کیفیت سیستم‌های تامین آب آشامیدنی برای آشکارسازی آلاینده‌ها و انجام اقدامات اصلاحی وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سازمان حفاظت محیط زیست ۲ - ۲ - پیشگیری از آلودگی آبراهه‌ها، زه آبها و آبهای ورودی به منابع آب آشامیدنی سازمان حفاظت محیط زیست وزارت نیرو وزارت کشور وزارت جهاد کشاورزی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۲ - ۳ - ایجداد] ایجاد [تاسیسات حفاظتی و حراست از منابع،مخازن و تاسیسات تامین و توزیع آب آشامیدنی وزارت نیرو وزارت کشور ۴
• ۳ - هدف راهبرد مجری همکار ۳ - توسعه،ارتقاء و به کارگیری فناوریهای مناسب در سیستم‌های تصفیه آب آشامیدنی
• استفاده از روشهای تصفیه متناسب با شرایط اقلیمی، شرایط اقتصادی و نوع آلاینده‌ها وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۴
• ۴ - هدف راهبرد مجری همکار ۴ - تدوین و بازنگری استانداردها و الزامات کیفیت آب آشامیدنی بر پایه مدیریت خطر ۴ - ۱ - حمایت ملی از تحقیقات کاربردی در زمینه کیفیت آب آشامیدنی و اثرات آن بر سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو وزارت صنعت،معدن و تجارت سازمان حفاظت محیط زیست وزارت جهاد کشاورزی سازمان ملی استاندارد ایران ۴ - ۲ - بازنگری استانداردها، الزامات و دستورالعمل‌های کیفیت آب آشامیدنی عمومی بر اساس شرایط موجود در کشور سازمان ملی استاندارد ایران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو ۴ - ۳ - تدوین استانداردهای ملی سیستم‌های تصفیه آب خانگی و آب شیرین کن‌ها سازمان ملی استاندارد ایران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو ۴ - ۴- تدوین و بازنگری روش‌های آزمایش آب و تجزیه و تحلیل نتایج آن وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان ملی استاندارد ایران سازمان حفاظت محیط زیست ۴ - ۵ - تدوین استاندارد کیفیت مواد افزودنی، جنس لوله‌ها، اتصالات و پوشش‌های داخلی و خارجی در شبکه انتقال و توزیع آب آشامیدنی عمومی سازمان ملی استاندارد ایران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو ۴ - ۶ - تدوین استانداردهای کیفیت آب برای مصارف بهداشتی (غیر شرب) سازمان ملی استاندارد ایران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو ۴
• ۵ - ۵ - پیشگیری موثر از بروز مخاطرات بهداشتی ناشی از تاسیسات و متعلقات سیستم تامین آب آشامیدنی و مواد شیمیایی مورد استفاده ۵ - ۱ - انتخاب و کاربرد جنس لوله‌های آب، شیرآلات اتصالات و مخازن مورد استفاده در شبکه انتقال و توزیع آب آشامیدنی با رعایت ملاحظات وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۵ - ۲ - شناسایی جنس لوله‌ها در شبکه آب آشامیدنی و خارج کردن لوله‌های غیر استاندارد دارای اتصالات نامناسب از شبکه آب آشامیدنی وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۵ - ۳ - شناسایی و حذف پیش سازهای فرآورده‌های جانبی گندزدایی و سایر مواد افزودنی در فرآیند تصفیه و برقراری سیستم پایش وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۵ - ۴ - نظارت و کنترل کیفیت مواد و افزودنی‌ها و جنس تاسیسات مورد استفاده در تصفیه آب آشامیدنی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزات نیرو سازمان ملی استاندارد ایران ۵ - ۵ - نظارت بر راهبری تاسیسات تصفیه، ذخیره سازی، انتقال و توزیع آب آشامیدنی با تاکید بر شست و شو و تخلیه رسوبات وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۵ - ۶ - ساماندهی و نظارت بر واردات، تولید و عرصه سیستم‌های تصفیه آب خانگی بر اساس استانداردهای ملی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان ملی استاندارد ایران وزارت صنعت،معدن و تجارت ۵ - ۷ - ساماندهی و نظارت بر دستگاه‌های آب شیرین کن بر اساس استانداردهای ملی وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سازمان ملی استاندارد ایران وزارت صنعت،معدن و تجارت ۴
• ۶ - هدف راهبرد مجری همکار ۶ - ارتقاء شاخص دسترسی به آب آشامیدنی سالم در مناطق شهری و روستایی ۶ - ۱ - بهسازی منابع و تاسیسات آب آشامیدنی در مناطق تحت پوشش شرکت‌های آب و فاضلاب با تاکید بر مناطق روستایی وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سازمان حفاظت محیط زیست ۶ - ۲ - بهسازی منابع و تاسیسات آب آشامیدنی در مناطق غیرتحت پوشش شرکت‌های آب و فاضلاب با تاکید بر مناطق روستایی وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت کشور سازمان حفاظت محیط زیست ۶ - ۳ - تامین آب آشامیدنی سالم در مناطقی که دسترسی به آب آشامیدنی وجود ندارد از طریق روشهای غیر متعارف وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۶ - ۴ - آماده سازی و معرفی ضوابط و چگونگی استقرار سامانه‌های غیر دولتی در تامین آب شهری و روستایی با تاکید بر مناطق روستایی وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۴
• ۷ - هدف راهبرد مجری همکار ۷ - اجرای برنامه ایمنی آب آشامیدنی در کشور
• تدوین و توسعه برنامه ایمنی آب آشامیدنی در کشور وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان حفاظت محیط زیست وزارت جهاد کشاورزی وزارت صنعت،معدن و تجارت وزارت کشور وزارت نفت ۴
• ۸ - هدف راهبرد مجری همکار ۸ - ارتقاء مدیریت کیفیت آبهای آشامیدنی بطری شده، معدنی و بسته بندی شده و عرضه آن
• ارتقاء پایش و نظارت بر کارخانه‌های تولید کننده آبهای بطری شده، معدنی و بسته بندی شده (تولید،بسته بندی و عرصه) وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو وزارت صنعت،معدن و تجارت ۴
• ۹ - هدف راهبرد مجری همکار ۹ - مدیریت تامین آب آشامیدنی سالم در شرایط اضطراری ۹ - ۱ - تدوین استانداردهای آب آشامیدنی در شرایط اضطراری سازمان ملی استاندارد ایران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو ۹ - ۲ - تدوین راهکارهای تامین آب آشامیدنی سالم در شرایط اضطراری برای مناطق مختلف کشور وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت کشور ۴
• ۱۰ - هدف راهبرد مجری همکار ۱۰ - ایجاد سیستم جامع و شفاف اطلاعات کیفیت آب آشامیدنی و اطلاع رسانی ۱۰ - ۱ - ایجاد سیستم اطلاعات جامع و پویای کیفیت آب آشامیدنی از منبع تا مصرف وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سازمان حفاظت محیط زیست ۱۰ - ۲ - تهیه شناسنامه خطوط جریان آب آشامیدنی اجتماعات شامل نمودار جریان، نوع فرآیند تصفیه، نوع و میزان مواد شیمیایی و تجهیزات مورد استفاده در سیستم آبرسانی وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۱۰ - ۳ - ایجاد سیستم اطلاعات جمعیت تحت پوشش هر منبع آب آشامیدنی و بیماری‌های مرتبط با کیفیت آب آشامیدنی در کشور وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان حفاظت محیط زیست مرکز آمار ایران ۴
• ۱۱ هدف راهبرد مجری همکار ۱۱ - ارتقاء سطح آگاهی، جو مشارکت و آموزش همگانی مردم ۱۱ - ۱- اطلاع رسانی و آموزش همگانی به عموم مردم در خصوص بهداشت آب و حفاظت از منابع آب آشامیدنی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان حفاظت محیط زیست سازمان صدا و سیما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ۱۱ - ۲ - اطلاع رسانی و آموزش به عموم مردم در خصوص بهداشت آب آشامیدنی در شرایط اضطراری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان صدا و سیما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ۱۱ - ۳ - اطلاع رسانی و آموزش همگانی به عموم مردم در خصوص دستگاه‌های تصفیه آب خانگی و موارد مجاز کاربرد آن و نیز مخازن اتصالات شبکه آب آشامیدنی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان ملی استاندارد ایران سازمان صدا و سیما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ۱۱ - ۴ - تدوین و ارایه و تصویب الگوی مشارکت و مداخله سازمان‌های مردم نهاد در زمینه تامین و ارتقاء کیفیت آب آشامیدنی سالم در کشور وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان ملی استاندارد ایران سازمان صدا و سیما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ۱۱ - ۵ - اطلاع رسانی و آموزش همگانی به عموم مردم در خصوص ویژگی‌های آبهای بطری شده، آبهای معدنی و آبهای بسته بندی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان ملی استاندارد ایران سازمان صدا و سیما وزارت صنعت،معدن و تجارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ۴
• ۱۲ - هدف راهبرد مجری همکار ۱۲ - رعایت ملاحظات ایمنی و بهداشتی در توسعه شبکه آب غیر شرب خانگی
• انجام مطالعات و امکان سنجی بکارگیری شبکه دوگانه آب آشامیدنی و بهداشتی وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۴
• ۱۳ - هدف راهبرد مجری همکار ۱۳ - مقابله با اثرات منفی تغییرات آب و هوا بر کیفیت منابع آب آشامیدنی ۱۳ - ۱ - تعیین اثرات تغییرات آب و هوا بر منابع آب شرب و پیش‌بینی تغییرات کیفیت آب سازمان حفاظت محیط زیست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان هواشناسی ۱۳ - ۲ - تدوین اولویت‌ها و ارایه راهکارهای مناسب جهت مقابله با اثرات آب و هوا بر منابع آب شرب وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سازمان حفاظت محیط زیست ۱۳ - ۳ - پایش اثرات تغییرات آب و هوا بر کیفیت آب شرب وزارت نیرو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزارت نیرو سازمان هواشناسی