تصویب مقرراتی راجع به هیات نظارت اندوخته اسکناس

هیات وزیران به موجب ماده ۳ قانون ۲۸ آبانماه ۱۳۲۱ و بنا بر پیشنهاد هیات نظارت اندوخته اسکناس تصویب مینماید: ماده ۱

حساب اسکناسهای منتشره و پشتوانه آن که تاکنون با سایر حسابهای بانک ملی ایران تواماً نگاهداری میشده از این تاریخ به طور جداگانه در (قسمت نشر اسکناس) و سایر معاملات و حسابهای بانک ملی ایران در قسمت بانکی بانک ملی ایران انجام و نگاهداری خواهد شد. ماده ۲
قسمت نشر اسکناس در بانک ملی ایران تحت نظر مستقیم هیات نظارت اندوخته اسکناس اداره خواهد شد. تنظیم و نگاهداری دفاتر و حسابهای قسمت نشر اسکناس را بانک ملی ایران عهده دار و کارمندان لازم را برای انجام امور اداری آن تعیین خواهد نمود. ماده ۳
برای اجرای منظور مندرج در ماده یک این تصویبنامه قسمت بانکی بانک ملی ایران حساب اسکناس منتشر شده را در تاریخ اجرای این تصویبنامه به ترتیب زیر واریز و پشتوانه را به شرح زیر بهیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) واگذار خواهد نمود: اول
پشتوانه سه هزار و پانصد میلیون ریال اسکناس منتشره قبل از قانون ۲۸ آبانماه ۱۳۲۱

الف. موجودی زر و سیم در ایران و در خارجه: ۳۵۵ - ۴۷۴ و ۱۲۹ و ۳۰ گرم زر ناب از قرار هر گرم زر ناب ۶۰۵ ۴۲۹ ۴۸۱ /۳۶ ریال ۵۱۳ - ۳۰۵ و ۴۲۸ و ۶۰۸ و ۱ گرم سیم استاندارد (بعیار ۹۲۵ در هزار) بنرخ لندن از قرار هر گرم سیم استاندارد ۹۴۶ ۴۵۶ ۸۲۴ ۴۰ /۰ ریال ببهای زیر: زر ۳۵۵ - ۴۷۴ و ۱۲۹ و ۳۰ گرم از قرار هر گرم ۶۰۵ ۴۲۹ ۸۱۱ ۴ /۳۶ ریال ۷۰ - ۲۹۷ /۱۶۶ /۰۹۱ /۱ ریال سیم ۵۱۳ - ۳۰۵ ۴۲۸ ۱۶۰۸ گرم از قرار هر گرم ۹۴۶ ۴۵۶ ۸۲۴ ۴۰ /۰ ریال ۱۰ /۱۲۱ ۶۳۲ ۶۵۶ ریال

جمع ۸۰ /۴۱۸ ۷۹۸ ۷۵۵ ۱ ریال ب - از بهای جواهراتی که به موجب قانون ۲۵ آبان ۱۳۱۶ ببانک ملی ایران واگذار گردیده معادل مبلغ ۲۰ /۵۸۱ ۲۰۱ ۳۴۴ ریال ج - مطالبات قسمت بانکی بانک ملی ایران از دولت شاهنشاهی که بهیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) منتقل میشود. ۰۰ /۰۰۰ ۰۰۰ ۴۰۰ ۱ ریال جمع ۰۰ /۰۰۰ ۰۰۰ ۵۰۰ ۳ ریال دوم

پشتوانه اسکناسهائی که از تاریخ ۲۸ آبانماه ۱۳۲۱ ببعد منشر میگردد. نسبت بمازاد بر ۳۵۰۰ میلیون ریال از اسکناسهای منتشر شده قسمت بانکی بانک ملی ایران یا عین اسکناس بهیات نظارت اندوخته اسکناس خواهد پرداخت و یا معادل آن لیره یا دلارهائی که حائز شرایط مندرج در ماده ۴ قانون ۲۸ آبان ۱۳۲۱ باشد بهیات مزبور انتقال خواهد داد. تبصره ۱
تفاوت حاصل از تجدید ارزیابی زر و سیم مندرج در بند ((الف)) از ماده ۳ به عنوان اندوخته برای جبران زیان احتمالی که ممکن است در اثر تغییر بهای زر و سیم پیش آید به نام هیات نظارت اندوخته اسکناس در بانک ملی ایران ودیعه گذارده خواهد شد. تبصره ۲
مبلغ ۲۰ /۵۸۱ ۲۰۱ ۳۴۴ ریال مندرج در بند ((ب)) از ماده ۳ که عاید بانک ملی ایران میگردد به شرح زیر تخصیص داده میشود. الف - برای تادیه مانده سرمایه بانک ملی قسمت بانکی ۷۵ ۸۸۵ ۵۹۲ ۶۴ ریال ب - به حساب اندوخته سرمایه بانک ملی ژایران (قسمت بانکی منظور شود.) ۴۵ /۶۹۵ ۶۰۸ ۲۷۱ ریال

جمع ۲۰ /۵۸۱ ۲۰۱ ۳۴۴ ریال ماده ۴

هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس بانکملی ایران) پشتوانه‌های مزبور را به طریق زیر نگاهداری خواهد نمود: الف
زر و سیم موجود در ایران در محلهای محفوظی که از طرف هیات نظارت اندوخته اسکناس تعیین میگردد قسمت موجوده در مرکز زیرکلید و مهر هیات نظارت زر و سیم موجوده در شهرستانها زیرکلید و مهر نمایندگان هیات نظارت که از بین روسای اداره‌های دولتی محل از..... هیات نظارت انتخاب و تعیین میگردد نگاهداری خواهد شد. طرز نگاهداری کلیه خزانه‌های زر و سیم در ایران و......مهر کردن خزانه‌های مزبور به موجب آیین‌نامه مخصوصی که به پیشنهاد هیات نظارت اندوخته اسکناس به تصویب هیات وزیران خواهد رسید تعیین میشود. ب
زر موجود در خارج از ایران در بانکهای درجه اول کشورهائی که زر در آنجا موجود است به نام بانک ملی ایران (قسمت نشر اسکناس) بامانت گذارده میشود. ج
لیره هائی که جزو پشتوانه محسوب میشود در حساب مخصوصی به نام بانک ملی ایران (قسمت نشر اسکناس) در بانک انگلستان و یا یکی از بانکهای معتبر انگلیسی به پیشنهاد مدیر کل بانک ملی ایران و تصویب هیات نظارت اندوخته اسکناس در لندن نگاهداری خواهد شد. د
دلارهائی که جزو پشتوانه محسوب میشود در حساب مخصوصی به نام بانک ملی ایران (قسمت نشر اسکناس) در ((فدرال رزوو بانک)) نیویورک و یا یکی از بانکهای معتبر امریکائی به پیشنهاد مدیر کل بانک ملی ایران و تصویب هیات نظارت اندوخته اسکناس در نیویورک یا در بانک دولتی شوروری (گوس بانک) در مسکو نگاهداری خواهد شد. ه
- در مقابل مبلغ ۰۰۰ ۰۰۰ ۴۰۰ ۱ ریال که دولت شاهنشاهی به (قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران) بدهکار میشود دولت شاهنشاهی اسنادی بهیات نظارت اندوخته اسکناس خواهد سپرد و این اسناد در محل محفوظی از طرف هیات مزبور نگاهداری خواهد شد. و
جواهراتی که به موجب ماده پنجم قانون ۲۸ آبان ۱۳۲۱ برای پشتوانه به (قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران) واگذار گردیده و در بند (ب) از ماده ۳ این تصویبنامه بآن اشاره شد تا معادل ۲۰ /۵۸۱ ۲۰۱ ۳۴۴ ریال برای تکمیل پشتوانه فلزی اختصاص یافته و مازاد آن به عنوان وثیقه اضافی در مقابل بدهی دولت به (قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران) بهیات نظارت تسلیم میشود و در محل محفوظی زیر کلید و مهر هیات نگاهداری خواهد گردید. برز نگاهداری کلید خزانه جواهرات و برز مهر کردن خزانه مزبور به موجب آیین‌نامه مخصوصی که به پیشنهاد هیات نظارت اندوخته اسکناس به تصویب هیات وزیران خواهد رسید تعیین میشود. ماده ۵
دولت شاهنشاهی نسبت بمبلغ ۰۰۰ ۰۰۰ ۴۰۰ ۱ ریال که طبق بند (ه-) از ماده ۴ این تصویبنامه بهیات نظارت اندوخته اسکناس بدهکار است بهره ای از قرار نرخی که با موافقت بین قسمت نشر اسکناس و وزارت دارائی تعیین خواهد شد. در پایان شهریور و اسفند هر سال بهیات نامبرده خواهد پرداخت. ماده ۶
هیات نظارت اندوخته اسکناس کسانی را که از طرف هیات حق امضای حواله‌های صادر در حسابهای مندرج در ماده ۴ این تصویبنامه را دارند تعیین و به وسیله بانک ملی ایران ببانک‌های امانت دار معرفی خواهد کرد. ماده ۷
وضع اسکناسهای منتشره و پشتوانه آن در پایان هر ماه از طرف قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران تهیه و با امضای هیات نظارت اندوخته اسکناس با تصویب هیات وزیران برای اطلاع عموم منتشر خواهد شد. ماده ۸ (اصلاحی ۱۳۲۵/۱۲/۰۳)
قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران موظف است ترازنامه سالیانه خود را که حاکی از دارائی و بدهی و درآمد و هزینه و وجوه اندوخته قسمت مزبور باشد منتها تا پایان فروردین سال بعد تنظیم و پس از تصویب هیات نظارت اندوخته اسکناس آن را با اجازه هیات وزیران منتشر نماید. از سود ویژه قسمت نشر اسکناس مبلغی به پیشنهاد مدیر کل بانکملی ایران و تصویب هیات نظارت اندوخته اسکناس به حساب اندوخته قسمت مزبور منظور و مانده سود ویژه به قسمت بانکی بانکملی ایران واگذار خواهد شد که به طور جداگانه در حساب سود بانکملی ایران (قسمت بانکی) قلمداد خواهد گردید. زیان ویژه به وسیله برداشت از حساب اندوخته قسمت نشر اسکناس پوشیده خواهد شد. ماده ۹
هزینه چاپ اسکناس و هزینه حمل آن از خارجه بایران و حق بیمه و همچنین حقوق کارمندان اداری و هزینه قسمت نشر اسکناس در حساب هزینه کل قسمت مزبور منظور خواهد گردید. ماده ۱۰
هر موقع که قسمت بانکی بانکملی ایران درخواست مقداری اسکناسهای ریال از هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) نماید هیات در مقابل دریافت ارزهائی که حائز شرایط مندرج در ماده ۴ قانون ۲۸ آبان ۱۳۲۱ باشد معادل آن ریال بنرخهائی که به تصویب هیات وزیران رسیده است به قسمت بانکی بانک ملی ایران تسلیم خواهد نمود. ماده ۱۱
هر موقعی که قسمت بانکی بانک ملی ایران درخواست مبلغی لیره یا دلار از هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) نماید هیات مزبور در مقابل دریافت اسکناسهای ریال معادل آن لیره یا دلار (به درخواست قسمت بانکی) بنرخهائی که به تصویب هیات وزیران رسیده است به قسمت بانکی بانکملی ایران انتقاب خواهد داد. هرگاه هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) در حسابهای لیره یا دلار خود موجودی کافی برای انتقال مزبور نداشته باشد بی درنگ برای تحصیل مبلغ لیره یا دلار درخواست شده از موجودی زر در خارجه تبدیل بارزهای نامبرده خواهد نمود. تبصره
مبادلات مندرج در ماده ۱۰ و ۱۱ نباید در هیچ مورد نسبت به مبلغی کمتر از ۰۰۰ ۰۰۰ ۱۰ ریال به عمل آید. ماده ۱۲
هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس)‌عملیات مندرج در مواد ۱۰ و ۱۱ پیش گفته را به نحوی انجام خواهد داد که هیچگونه تاخیری در معاملات قسمت بانکی رخ ندهد. ماده ۱۳
قسمت نشر اسکناس طبق قراردادهائی که دولت شاهنشاهی با دولت‌های دیگر منعقد نموده آن قسمت از ارزهائی را که جزو پشتوانه محسوب گردیده و قابل تبدیل بزر میباشد تبدیل به فلز مزبور نموده پس از تبدیل زر را به نرخی که به تصویب هیات وزیران رسیده است در حساب پشتوانه محسوب خواهد کرد. ماده ۱۴
قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران طبق قانون مصوب ۱۳ اسفند ۱۳۲۱ از پرداخت مسکوک یا شمش زر و سیم در مقابل اسکناسهای منتشره به جزدر مورد ماده ۱۱ این تصویبنامه خودداری خواهد کرد.

تصویب مقرراتی راجع به هیات نظارت اندوخته اسکناس

حساب اسکناسهای منتشره و پشتوانه آن که تاکنون با سایر حسابهای بانک ملی ایران تواماً نگاهداری میشده از این تاریخ به طور جداگانه در (قسمت نشر اسکناس) و سایر معاملات و حسابهای بانک ملی ایران در قسمت بانکی بانک ملی ایران انجام و نگاهداری خواهد شد. ماده ۲
قسمت نشر اسکناس در بانک ملی ایران تحت نظر مستقیم هیات نظارت اندوخته اسکناس اداره خواهد شد. تنظیم و نگاهداری دفاتر و حسابهای قسمت نشر اسکناس را بانک ملی ایران عهده دار و کارمندان لازم را برای انجام امور اداری آن تعیین خواهد نمود. ماده ۳
برای اجرای منظور مندرج در ماده یک این تصویبنامه قسمت بانکی بانک ملی ایران حساب اسکناس منتشر شده را در تاریخ اجرای این تصویبنامه به ترتیب زیر واریز و پشتوانه را به شرح زیر بهیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) واگذار خواهد نمود: اول
پشتوانه سه هزار و پانصد میلیون ریال اسکناس منتشره قبل از قانون ۲۸ آبانماه ۱۳۲۱

پشتوانه اسکناسهائی که از تاریخ ۲۸ آبانماه ۱۳۲۱ ببعد منشر میگردد. نسبت بمازاد بر ۳۵۰۰ میلیون ریال از اسکناسهای منتشر شده قسمت بانکی بانک ملی ایران یا عین اسکناس بهیات نظارت اندوخته اسکناس خواهد پرداخت و یا معادل آن لیره یا دلارهائی که حائز شرایط مندرج در ماده ۴ قانون ۲۸ آبان ۱۳۲۱ باشد بهیات مزبور انتقال خواهد داد. تبصره ۱
تفاوت حاصل از تجدید ارزیابی زر و سیم مندرج در بند ((الف)) از ماده ۳ به عنوان اندوخته برای جبران زیان احتمالی که ممکن است در اثر تغییر بهای زر و سیم پیش آید به نام هیات نظارت اندوخته اسکناس در بانک ملی ایران ودیعه گذارده خواهد شد. تبصره ۲
مبلغ ۲۰ /۵۸۱ ۲۰۱ ۳۴۴ ریال مندرج در بند ((ب)) از ماده ۳ که عاید بانک ملی ایران میگردد به شرح زیر تخصیص داده میشود. الف - برای تادیه مانده سرمایه بانک ملی قسمت بانکی ۷۵ ۸۸۵ ۵۹۲ ۶۴ ریال ب - به حساب اندوخته سرمایه بانک ملی ژایران (قسمت بانکی منظور شود.) ۴۵ /۶۹۵ ۶۰۸ ۲۷۱ ریال

جمع ۲۰ /۵۸۱ ۲۰۱ ۳۴۴ ریال ماده ۴

هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس بانکملی ایران) پشتوانه‌های مزبور را به طریق زیر نگاهداری خواهد نمود: الف
زر و سیم موجود در ایران در محلهای محفوظی که از طرف هیات نظارت اندوخته اسکناس تعیین میگردد قسمت موجوده در مرکز زیرکلید و مهر هیات نظارت زر و سیم موجوده در شهرستانها زیرکلید و مهر نمایندگان هیات نظارت که از بین روسای اداره‌های دولتی محل از..... هیات نظارت انتخاب و تعیین میگردد نگاهداری خواهد شد. طرز نگاهداری کلیه خزانه‌های زر و سیم در ایران و......مهر کردن خزانه‌های مزبور به موجب آیین‌نامه مخصوصی که به پیشنهاد هیات نظارت اندوخته اسکناس به تصویب هیات وزیران خواهد رسید تعیین میشود. ب
زر موجود در خارج از ایران در بانکهای درجه اول کشورهائی که زر در آنجا موجود است به نام بانک ملی ایران (قسمت نشر اسکناس) بامانت گذارده میشود. ج
لیره هائی که جزو پشتوانه محسوب میشود در حساب مخصوصی به نام بانک ملی ایران (قسمت نشر اسکناس) در بانک انگلستان و یا یکی از بانکهای معتبر انگلیسی به پیشنهاد مدیر کل بانک ملی ایران و تصویب هیات نظارت اندوخته اسکناس در لندن نگاهداری خواهد شد. د
دلارهائی که جزو پشتوانه محسوب میشود در حساب مخصوصی به نام بانک ملی ایران (قسمت نشر اسکناس) در ((فدرال رزوو بانک)) نیویورک و یا یکی از بانکهای معتبر امریکائی به پیشنهاد مدیر کل بانک ملی ایران و تصویب هیات نظارت اندوخته اسکناس در نیویورک یا در بانک دولتی شوروری (گوس بانک) در مسکو نگاهداری خواهد شد. ه
- در مقابل مبلغ ۰۰۰ ۰۰۰ ۴۰۰ ۱ ریال که دولت شاهنشاهی به (قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران) بدهکار میشود دولت شاهنشاهی اسنادی بهیات نظارت اندوخته اسکناس خواهد سپرد و این اسناد در محل محفوظی از طرف هیات مزبور نگاهداری خواهد شد. و
جواهراتی که به موجب ماده پنجم قانون ۲۸ آبان ۱۳۲۱ برای پشتوانه به (قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران) واگذار گردیده و در بند (ب) از ماده ۳ این تصویبنامه بآن اشاره شد تا معادل ۲۰ /۵۸۱ ۲۰۱ ۳۴۴ ریال برای تکمیل پشتوانه فلزی اختصاص یافته و مازاد آن به عنوان وثیقه اضافی در مقابل بدهی دولت به (قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران) بهیات نظارت تسلیم میشود و در محل محفوظی زیر کلید و مهر هیات نگاهداری خواهد گردید. برز نگاهداری کلید خزانه جواهرات و برز مهر کردن خزانه مزبور به موجب آیین‌نامه مخصوصی که به پیشنهاد هیات نظارت اندوخته اسکناس به تصویب هیات وزیران خواهد رسید تعیین میشود. ماده ۵
دولت شاهنشاهی نسبت بمبلغ ۰۰۰ ۰۰۰ ۴۰۰ ۱ ریال که طبق بند (ه-) از ماده ۴ این تصویبنامه بهیات نظارت اندوخته اسکناس بدهکار است بهره ای از قرار نرخی که با موافقت بین قسمت نشر اسکناس و وزارت دارائی تعیین خواهد شد. در پایان شهریور و اسفند هر سال بهیات نامبرده خواهد پرداخت. ماده ۶
هیات نظارت اندوخته اسکناس کسانی را که از طرف هیات حق امضای حواله‌های صادر در حسابهای مندرج در ماده ۴ این تصویبنامه را دارند تعیین و به وسیله بانک ملی ایران ببانک‌های امانت دار معرفی خواهد کرد. ماده ۷
وضع اسکناسهای منتشره و پشتوانه آن در پایان هر ماه از طرف قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران تهیه و با امضای هیات نظارت اندوخته اسکناس با تصویب هیات وزیران برای اطلاع عموم منتشر خواهد شد. ماده ۸ (اصلاحی ۱۳۲۵/۱۲/۰۳)
قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران موظف است ترازنامه سالیانه خود را که حاکی از دارائی و بدهی و درآمد و هزینه و وجوه اندوخته قسمت مزبور باشد منتها تا پایان فروردین سال بعد تنظیم و پس از تصویب هیات نظارت اندوخته اسکناس آن را با اجازه هیات وزیران منتشر نماید. از سود ویژه قسمت نشر اسکناس مبلغی به پیشنهاد مدیر کل بانکملی ایران و تصویب هیات نظارت اندوخته اسکناس به حساب اندوخته قسمت مزبور منظور و مانده سود ویژه به قسمت بانکی بانکملی ایران واگذار خواهد شد که به طور جداگانه در حساب سود بانکملی ایران (قسمت بانکی) قلمداد خواهد گردید. زیان ویژه به وسیله برداشت از حساب اندوخته قسمت نشر اسکناس پوشیده خواهد شد. ماده ۹
هزینه چاپ اسکناس و هزینه حمل آن از خارجه بایران و حق بیمه و همچنین حقوق کارمندان اداری و هزینه قسمت نشر اسکناس در حساب هزینه کل قسمت مزبور منظور خواهد گردید. ماده ۱۰
هر موقع که قسمت بانکی بانکملی ایران درخواست مقداری اسکناسهای ریال از هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) نماید هیات در مقابل دریافت ارزهائی که حائز شرایط مندرج در ماده ۴ قانون ۲۸ آبان ۱۳۲۱ باشد معادل آن ریال بنرخهائی که به تصویب هیات وزیران رسیده است به قسمت بانکی بانک ملی ایران تسلیم خواهد نمود. ماده ۱۱
هر موقعی که قسمت بانکی بانک ملی ایران درخواست مبلغی لیره یا دلار از هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) نماید هیات مزبور در مقابل دریافت اسکناسهای ریال معادل آن لیره یا دلار (به درخواست قسمت بانکی) بنرخهائی که به تصویب هیات وزیران رسیده است به قسمت بانکی بانکملی ایران انتقاب خواهد داد. هرگاه هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس) در حسابهای لیره یا دلار خود موجودی کافی برای انتقال مزبور نداشته باشد بی درنگ برای تحصیل مبلغ لیره یا دلار درخواست شده از موجودی زر در خارجه تبدیل بارزهای نامبرده خواهد نمود. تبصره
مبادلات مندرج در ماده ۱۰ و ۱۱ نباید در هیچ مورد نسبت به مبلغی کمتر از ۰۰۰ ۰۰۰ ۱۰ ریال به عمل آید. ماده ۱۲
هیات نظارت اندوخته اسکناس (قسمت نشر اسکناس)‌عملیات مندرج در مواد ۱۰ و ۱۱ پیش گفته را به نحوی انجام خواهد داد که هیچگونه تاخیری در معاملات قسمت بانکی رخ ندهد. ماده ۱۳
قسمت نشر اسکناس طبق قراردادهائی که دولت شاهنشاهی با دولت‌های دیگر منعقد نموده آن قسمت از ارزهائی را که جزو پشتوانه محسوب گردیده و قابل تبدیل بزر میباشد تبدیل به فلز مزبور نموده پس از تبدیل زر را به نرخی که به تصویب هیات وزیران رسیده است در حساب پشتوانه محسوب خواهد کرد. ماده ۱۴
قسمت نشر اسکناس بانک ملی ایران طبق قانون مصوب ۱۳ اسفند ۱۳۲۱ از پرداخت مسکوک یا شمش زر و سیم در مقابل اسکناسهای منتشره به جزدر مورد ماده ۱۱ این تصویبنامه خودداری خواهد کرد.